17 Σεπτεμβρίου 1939
Πού πηγαίνετε εσείς; Είναι οι Γερμανοί πίσω μας!
Εισέβαλλαν οι Σοβιετικοί!
Πού πηγαίνετε; Γυρίστε πίσω!
Οι Κόκκινοι εισέβαλλαν!
Πιο γρήγορα!
Κυρία Ανν!
Κυρία Άνν! Πού πάτε;
Ψάχνω τον άντρα μου. Πού είναι;
Δεν το ξέρετε; Οι Σοβιετι- κοί επιτέθηκαν την αυγή.
Ο άντρας μου μού είπε να γυρί- σω αμέσως στην Κρακοβία.
Ο άντρας μου ξέρει πραγμα- τικά τι του γίνεται.
Θα πρέπει να ξέρουν ότι δεν είναι ασφαλές.
Γιατί να κινδυνέψετε κι εσύ και το παιδί; Λογικέψου!
- Σας παρακαλώ, κυρία. - Ξεκίνα.
Νίκα!
Πού είσαι; Θεέ μου, Νίκα!
Έλα, σκυλάκι. Δεν χρειάζεται να φοβάσαι.
Σου είπα να μείνεις δίπλα μου.
Είναι μόνος και φοβισμένος. Ας τον πάρουμε μαζί μας.
Δεν γίνεται. Βιαζόμαστε. Ίσως να περιμένει τον αφέντη του.
Μήπως ξέρετε πού είναι το 8ο Τάγμα Πεζικού της Κρακοβίας;
Το πεζικό δεν είναι πια εδώ.
Και οι αξιωματικοί; Το προσωπικό;
Είναι όλοι αιχμάλωτοι πια...
αλλά υπάρχει ένα νοσοκομείο στην εκκλησία.
Ίσως να γνωρίζουν κάτι. Ρώτα τους.
- Είναι ο μπαμπάς εκεί; - Δεν ξέρω. Θα δούμε.
Εις το όνομα του Πατρός, του Υ ιού και του Αγίου Πνεύματος...
- Μαμά, το παλτό. - Ποιο παλτό;
Το παλτό του μπαμπά. Το ξε- χωρίζω από την μπλε κορδέλα.
Κράτα αυτό.
- Τι συμβαίνει; - Η ομιλία του Προέδρου.
Η ομιλία του Προέδρου! Ελάτε!
...μέχρι σήμερα έχει υποστεί την σφαγή...
από τις αβάσταχτες Γερμανικές δυνάμεις...
ο γείτονάς μας εξ ανατολικών εισέβαλλε στην χώρα μας...
παραβιάζοντας συνθήκες και τις αμετάβλητες ηθικές αρχές.
Η Βαρσοβία δεν είναι πια πρωτεύουσα!
- Ποιος είναι αυτός; - Ο Μολότοφ.
Ο Σοβιετικός Υπουργός Εξωτερικών.
- Οι Σοβιετικοί είναι παντού. - Πού είναι οι αξιωματικοί;
Οι αιχμάλωτοι πολέμου είναι στον σταθμό.
Έπρεπε να μεταφερθούν στην Ρωσία σήμερα το πρωί.
- Ευχαριστώ. Έλα, Νίκα. - Μπορείς να την αφήσεις σε μένα.
- Θέλω να έρθω κι εγώ. - Θα γυρίσω με τον μπαμπά.
Έχω κι άλλο ποδήλατο. Πάρε αυτό για τον άντρα σου.
- Θα γυρίσω αμέσως, Νίκα. - Πήγαινε την κυρία στον σταθμό.
Πάρε το ποδήλατο και άφησε το εκεί.
19 Σεπτεμβρίου 1939
Οι Μπολσεβίκοι εισέβαλλαν.
Περιτριγυρισμένοι από Σοβιετικά τανκ...
παραδίδουμε τα όπλα μας.
Μας παίρνουν ως αιχμάλωτους πολέμου...
παρόλο που εμείς δεν είχαμε πόλεμο μαζί τους.
Άφησαν τους στρατιώτες να πάνε σπίτια τους...
αλλά κράτησαν εμάς τους αξιωματικούς.
Αποφάσισα να σου γράφω για να ξέρεις...
τι μου συνέβη, αν πεθάνω και δεν γυρίσω.
Ίσως αυτό το σημειωματάριο να σου σταλθεί.
- Μας χωρίζουν. - Μισό λεπτό.
Τι κάνεις;
Αποφάσισα να περιγράψω όσα βλέπω εδώ...
μέρα με την μέρα.
Οι Γερμανοί παίρνουν τους στρατιώτες μας.
Οι Σοβιετικοί τους αξιωματικούς μας.
Δεν έχει διαφορά. Η σκλαβιά είναι σκλαβιά.
Δεν είναι τιμή για έναν αξιωματικό.
- Βλέπω την μαύρη όψη μόνο. - Πού σημαίνει τι;
Η Μόσχα δεν υπέγραψε την Συνθήκη της Γενεύης.
Πόσο καιρό νομίζεις ότι θα διαρκέσει η φιλία τους;
Ο Χίτλερ μίλησε για χιλιόχρονο Ράιχ...
και ο κομμουνισμός διαρκεί για πάντα.
Χαιρετισμούς στους αντιπρο- σώπους του Γερμανικού στρατού.
Υπολοχαγός Κόσλοβ της Μυστικής Αστυνομίας.
Χίλια χρόνια τουλάχιστον.
- Δεν έχασες το χιούμορ σου. - Ούτε την λογική μου.
- Πώς είστε, σύντροφε; - Καλά.
Η συμμαχία τους δεν θα κρατήσει ούτε χρόνο...
που σημαίνει ότι θα μας χρειαστούν πολύ.
Ποιοι;
Μια μεταφορά στο Σμολένκσι, μια στο Βελιγράδι...
και μια τρίτη στην Κρακοβία.
- Η Ανν; Η γυναίκα σου; - Τι; Είναι στην Κρακοβία.
Τι κάνεις εδώ, Άνν; Γιατί δεν είσαι στην Κρακοβία;
Πού είναι η Νίκα;
- Αντρέι, νόμιζα ότι... - Πού είναι η Νίκα;
Θα την δεις. Είναι στο πρεσβυτέριο.
Ποιο πρεσβυτέριο;
Εδώ κοντά. Έχω κι άλλο ποδήλατο για σένα.
Άλλαξε. Δεν κοιτάζουν πολύ προσεχτικά.
Τι είναι αυτά που λες;
Θέλω να 'σαι μαζί μας.
Να φροντίσεις εμένα και την κόρη μας.
Είσαι σύζυγος Πολωνού αξιωματικού.
Αυτή η συζήτηση δεν έχει νόημα.
Διέσχισα την μισή Πολωνία για σένα!
Με δεσμεύει ο στρατιωτικός όρκος μου.
Μου ορκίστηκες ενώπιον του Θεού.
Μέχρι να μας χωρίσει ο θά- νατος. Το ξέχασες;
Και σε αυτούς ορκίστηκα.
Δεν μ' αγαπάς.
Για όνομα του Θεού, Ανν, ηρέμησε.
Σε ικετεύω...
Σε ικετεύω, Αντρέι...
Δεν μιλάμε στους αιχμαλώτους!
Όλα θα πάνε καλά.
Μπαμπά!
Μην φύγεις!
Πάρ' την. Πάρ' την από 'δω!
Πάμε, αγάπη μου.
Να προσέχεις.
Νίκα!
Μπαμπά!
Ο νεότερος αρχηγός ιππικού.
Ίσως να είναι καλύτερα η στολή με το ναυτικό μπλε;
Όχι, σ' ευχαριστώ, αγαπητή μου.
Νόμιζα ότι δούλευες.
Βρήκα μια παλιά εφημερίδα με την φωτογραφία του Αντρέι...
όταν ήταν ο νεότερος αρχηγός ιππικού στον Πολωνικό στρατό.
Ο γιος μας ζει. Είναι αιχμάλωτος, αλλά ζει.
Ευχαριστώ.
- Θα βγάλεις λόγο σήμερα; - Όχι σήμερα.
Πρέπει να ακούσουμε την ομιλία αυτού...
αυτού του αξιωματικού των Ες Ες, του Μίλερ.
Πρέπει να πάρουμε καινούριο σακάκι.
Μίλερ. Δόκτωρ Μίλερ.
Έχει επιστημονικό δίπλωμα αυτός ο Μίλερ;
Ναι. Αποκαλεί τον εαυτό του κυβερνητικό σύμβουλο.
Δόκτωρ Μίλερ.
Γιαν...
Δεν θες να πας εκεί;
Δεν τίθεται θέμα. Όλοι πρέπει να είμαστε εκεί.
Δεν γίνεται να αφήσουμε μόνο τον Πρύτανη.
Οι Γερμανοί πρέπει να πιστέψουν ότι είμαστε ένα...
όσον αφορά στην ανεξαρτησία του Πανεπιστημίου.
Κρακοβία, 6 Νοεμβρίου 1939 Γερμανική Ζώνη Κατοχής
Ναι, Πρύτανη. Γεια σας.
Κύριοι...
Μας ενημέρωσαν ότι εδώ στο Πανεπιστήμιο...
δίνετε διαλέξεις και κάνετε εξετάσεις χωρίς να μας ρωτάτε.
Δεν φαίνεται να καταλαβαίνετε σε τι κατάσταση βρισκόσαστε.
Αυτή η συμπεριφορά...
είναι εχθρική απέναντι στην Γερμανία.
Βασικά, το Πανεπιστήμιο πάντα ήταν μείζον παράγοντας...
επιστημονικής πάλης ενάντια στην Γερμανία...
και το κέντρο της αντί- γερμανικής προπαγάνδας.
Το Πανεπιστήμιο κλείνει. Και συλλαμβάνεστε όλοι.
Θα πάτε σε στρατόπεδα συγκέντρωσης όπου...
θα 'χετε χρόνο να σκεφτείτε την συμπεριφορά σας.
Κάθε περαιτέρω συζήτηση θα είναι ανώφελη.
Διαμαρτύρομαι εντόνως.
Τα σχόλια απαγορεύονται.
Όποιος δείξει ανυπακοή, θα εκτελεστεί.
Πρύτανη, εσείς πρώτος.
Νοέμβριος 1939 Στρατόπεδο στο Κοζιέλς, ΕΣΣΔ
Όλοι το έσκασαν. Από τα αστυνομικά τμήματα.
Μια λέξη ξέρω μόνο γι' αυτό. Προδοσία.
Εύκολα κρίνεις άλλους, όταν εσύ δεν πολέμησες.
Δεν μου έδωσες κανένα όπλο.
Το στρατόπεδο δεν δικαιολογεί παρατυπίες στην συμπεριφορά.
- Είναι πρέπον όρος. Προδοσία! - Σοβιετική προπαγάνδα, λοχαγέ!
Η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική.
Δείτε το στην Ρουμανία, όπου το 'σκασαν τα στρατεύματα.
Ποιος φταίει που ήμασταν απροετοίμαστοι;
Η ιστορία θα κρίνει την ενοχή της καταστροφής.
Κοινότυπα λόγια αυτά.
Νομίζω ότι έχω λιγότερα αστέρια από σένα.
Είμαι μηχανικός. Σχεδιάζω αεροπλάνα.
- Η στολή είναι τιμή. - Η Πολωνική στολή.
Προτιμώ να μάχομαι.
Μην φωνάζετε. Εδώ; Μπροστά στους Σοβιετικούς;
Παίρνουμε ακόμα μέρος στον πόλεμο.
Εμείς ξεμπερδέψαμε.
Προσπάθησε να βρεις ηρεμία μ' αυτό, λοχαγέ.
Νοέμβριος 1939 Σοβιετική Ζώνη Κατοχής
Ο Σοβιετικός Ερυθρός Στρατός είναι ο μόνος φίλος σας.
Περαιτέρω αντίσταση θα είναι μάταιη.
Ο Σοβιετικός Ερυθρός Στρατός είναι ο μόνος φίλος σας.
Μόνο εκείνος θα ελευθερώσει το Πολωνικό έθνος.
Για να ζήσετε ειρηνικά.
- Όνομα; - Άνν.
Σύζυγος αρχηγού ιππικού.
Γεννηθείσα το 1910, στην Κρα- κοβία, μια κόρη ονόματι Νίκα.
Εντάξει είναι. Όλα είναι σωστά. Τι συμβαίνει, λοιπόν;
Έκανα αίτηση δυο φορές για ταξιδιωτικά έγγραφα...
στην Πολωνία. Στην Γενική Κυβέρνηση δηλαδή.
Στην οικογένειά μου.
Ο Μουσολίνι ήδη μας ζηλεύει.
Το λέει ο φάκελος. Και σας αρνήθηκαν και τις δυο φορές.
- Και τώρα; - Κάνω ξανά αίτηση.
Απορρίπτεται! Ο επόμενος!
Έμενα στην Κρακοβία πριν τον πόλεμο.
Εκεί είναι η οικογένειά μου.
Είναι πολίτης της Γενικής Κυβέρνησης. Μπορεί να γυρίσει;
Όχι!
Αφήστε με να γυρίσω στην Κρακοβία, σας παρακαλώ.
Μπορείς να γυρίσεις, αλλά δεν μπορείς να φύγεις από 'δω.
Εδώ είναι ξεκάθαρο ότι...
ο άντρας σου είναι αιχμάλωτος σε στρατόπεδο στην Ρωσία.
Δεν θες να περιμένεις μέχρι να γυρίσει; Δεν είναι σωστό.
Θ' απελευθερωθεί και δεν θα είναι κανείς να τον υποδεχτεί.
Όνομα;
Κρακοβία 24 Δεκεμβρίου 1939
Πού είναι η Εύα;
Περιμένει έξω, αναζητά το πρώτο αστέρι.
Ήθελε να δει μέσα από το παράθυρο...
αλλά με όλη αυτή την συσκότιση...
Πού είναι το πιάτο για τον απρόσμενο επισκέπτη;
Το έβαλα εδώ πριν από ένα λεπτό.
Αυτό εδώ είναι για τον Στρατηγό.
Κύριε, αναφέρω ότι μόλις πα- ρατηρήθηκε το πρώτο αστέρι.
Ευχαριστώ.
Κύριοι, δεν έχω αμφιβολία ότι σ' έναν χρόνο από τώρα...
θα σκεφτόμαστε την τωρινή κατάστασή μας με χαμόγελο.
Κανένας δεν σκέφτηκε ότι η υπηρεσία μας ετοίμασε...
μόνο για άμεσες νίκες.
Η ήττα είναι κι αυτή μέρος της τύχης ενός στρατιώτη.
Και η αιχμαλωσία επίσης.
Αλλά και η επιστροφή στο σπίτι για να συνεχίσει τον αγώνα.
Δεν παραδίδετε τα όπλα μπροστά στον εχθρό...
αλλά μπροστά σε εσάς.
Από σας εξαρτάται, αν θα είστε στρατιώτες ή ηττημένοι.
Λίγα λόγια για εκείνους, που αν και δεν είναι στρατιώτες...
μοιράζονται την ίδια τύχη με εμάς. Είναι η πλειοψηφία.
Βλέπω επιστήμονες, δάσκαλους, δικηγόρους...
βλέπω ακόμα και έναν ζωγράφο.
Πρέπει ν' αντέξετε...
γιατί δεν θα υπάρξει ελεύθερη Πολωνία χωρίς εσάς.
Ο στόχος για εμάς, τους απλούς στρατιώτες, είναι...
να βάλουμε ξανά την Πολωνία στον χάρτη της Ευρώπης.
Ν' αποδείξουμε ότι η Πολωνία είναι πιστή στην Ευρώπη.
Εύχομαι σε όλους και σε εμάς ασφαλή επιστροφή στη πατρίδα.
Να συναντήσουμε όσο πιο γρήγο- ρα γίνεται τους ανθρώπους μας.
Αναρωτιέμαι αν θα μας αφήσουν να φύγουμε.
Μπορείς να μείνεις όσο καιρό κρίνεις ότι είναι αναγκαίο.
Ο Τάντεκ θα μείνει με τους θείους του στο Μιέτσοβο...
όσο ο Καμιζιέρζ είναι στο Στομπολιέσκι.
Έφερα ένα σαμοβάρι.
Αυτό είναι καλό φάρμακο. Θα βοηθήσει.
Ευχαριστώ.
Κυρία Άνν, ελάτε μια στιγμή, παρακαλώ.
Πήγαινε. Θα προσέχω εγώ την Νίκα.
Παρακαλώ.
Το τσάι θα 'χει παλιώσει.
Δυστυχώς έχει παλιώσει.
Άκου με. Μην με παρεξηγείς.
Έχω στην καρδιά μου και σένα και την αδερφή σου.
Τα είπαμε, αρχηγέ. Είναι εντελώς αδύνατον.
Ναι, αλλά η κατάσταση έχει αλλάξει.
Φοβόσουν ότι θα έδραττα την ευκαιρία, αν έλεγες ναι.
Σύντομα θα φύγω για το Φιλανδικό μέτωπο.
Δεν είναι εκεί όπως τα λένε.
Έχω προαίσθημα ότι δεν θα επιστρέψω.
Δεν μπορείς να το ξέρεις αυτό.
Ίσως.
Τυγχάνει να ξέρουμε αυτά που δεν γίνεται να ξέρουμε.
Αν με παντρευτείς, δεν θα υπάρχουν πολλά μεταξύ μας...
μιας και θα φύγω σύντομα.
Αν σκοτωθώ, σαν σύζυγος αξιω- ματικού του Ερυθρού Στρατού...
θα είναι πιο εύκολο να σωθείτε εσύ και η κόρη σου.
Έχω σύζυγο. Δεν θα σε παντρευτώ.
Είσαι σύζυγος Πολωνού αξιωμα- τικού. Αυτό είναι καταστροφή.
Σου είπα, έχω σύζυγο!
- Δεν υπάρχει πια. - Τι είναι αυτά που λες;
Έχω γράμματα του Αντρέι, που ζει και θα επιστρέψει.
Ξέρω ότι δεν αξίζω την εμπιστοσύνη σου.
Απλά ζούμε κάτω από την ίδια στέγη.
Δεν θέλω τίποτα για τον εαυτό μου.
Θα σου πω αυτό που δεν έχω κανένα δικαίωμα να πω.
Οι σύζυγοι Πολωνών αξιωμα- τικών θα πεθάνουν πρώτες.
Κάποτε, δεν μπόρεσα να σώσω την δική μου οικογένεια...
αλλά θα σε βοηθήσω να σωθείς εσύ και η κόρη σου.
Έχε μου εμπιστοσύνη.
Σε παρακαλώ.
- Πάρε δύο άντρες. - Γρήγορα!
Η κόρη μου!
Νίκα!
- Πού είναι η μαμά μου; - Ησύχασε, Νίκα.
Ανοίξτε!
Η Ελζμπιέτα Αλεξάνδροβα; Γεννη- μένη το 1909 στην Κρακοβία;
Σύζυγος του αξιωματικού Καμιζιέρζ Ιγνατίοβιτς...
του Πολωνικού Στρατού; Μάζεψε τα πράγματά σου.
Θεέ μου!
Τι έγινε; Έπιασε φωτιά;
Τι κάνετε εδώ;
- Εσύ τι κάνεις; - Αναφέρω, Σύντροφε.
Μένω εδώ.
- Ήρθαμε να συλλάβουμε... - Ποιον ήρθατε να συλλάβετε;
- Εμένα; - Όχι.
Να και το ένταλμα.
...γεννημένη στις 2 Μαΐου 1910. Σύζυγος Πολωνού αξιωματικού...
ονόματι Αντρέι, έχει μια κόρη, την Νίκα.
- Δεν μένει τέτοιο άτομο εδώ. - Πώς είπατε;
Δεν μένει άλλο άτομο εδώ, εδώ κι έναν χρόνο.
Μένω εδώ μόνος.
- Δηλαδή, ήρθαμε αργά; - Έτσι φαίνεται.
- Ψάξτε σε άλλο μέρος. - Αυτό θα κάνουμε.
Γιατί κλαίει το κορίτσι;
Μην κλαις! Δεν θες να δεις τον μπαμπά σου;
Θα πας στον άντρα σου.
Μαμά, εγώ δεν έβγαλα τσιμουδιά.
Το ξέρω, αγάπη μου.
- Σ' ευχαριστώ. - Πρέπει να φύγεις.
Θα ξαναγυρίσουν.
Σ' ευχαριστώ.
Η Γερμανική Κυβέρνηση ανακοινώνει...
ότι η κατάσταση κοντά στο Νάρβικ δεν έχει αλλάξει.
Γερμανικά αεροπλάνα επιτέθηκαν σε βρετανικές φάλαγγες.
Βρετανικό πλοίο χτυπήθηκε από βόμβα.
Κρακοβία Άνοιξη του 1940
Θεέ μου...
Ήρθατε.
Χαίρεσαι, γιαγιά, που θα μένουμε μαζί σου;
Χαίρομαι, αγάπη μου.
- Δεν έχεις κούκλες, γιαγιά; - Δεν είχα κόρη.
Αυτό είναι το αρκουδάκι του μπαμπά σου.
Ήταν χειρότερα στα σύνορα.
Ξόδεψα όλα τα λεφτά μου και έδωσα ενέχυρο την βέρα μου.
Πότε σου έγραψε για τελευταία φορά;
Τον Μάρτιο. Όλα σβησμένα από την λογοκρισία.
Θα σου δείξω. Νίκα, φέρε μου την τσάντα.
Είχαμε νέα από τον πατέρα;
Τον αφήνουν να γράφει από το Σάνσεχαουζεν;
Γράφει έτσι, ώστε να μην προκαλεί την λογοκρισία.
Ότι είναι καλά, ότι τρώει καλά και πως θα γυρίσει.
- Και εσύ δεν τα πιστεύεις; - Όχι.
Ναι.
Πιστεύω στο προαίσθημά μου.
Και τι σου λέει;
Οτι μας φέρονται υπερβολικά καλά.
Μας αφήνουν να γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα. Είναι ύποπτο.
Μην το πεις σε κανέναν.
Ο υπολοχαγός προσπάθησε πάλι να κρεμαστεί.
Οι άντρες είναι σε κακό χάλι.
Πρέπει εμείς να είμαστε το παράδειγμα.
Για πόσο καιρό;
Η Αγγλία και η Γαλλία θα μας υπερασπιστούν.
Δεν θα αφήσουν 20,000 αξιωματι- κούς μακριά από το μέτωπο.
Τα κανόνια και τα τανκ φτιάχνονται ξανά...
αλλά ο εκπαιδευμένος στρατιώτης είναι αναντικατάστατος.
Ελπίζω μόνο να μην το σκεφτούν αυτό οι σύντροφοι.
Γέλα, λοχαγέ.
Δεν είσαι και πολύ καλά τώρα τελευταία.
Έχω τα νεφρά μου και με πιάνουν κρυάδες.
Έχω ένα δώρο για σένα.
- Κι εσύ; - Έχω κι άλλο.
Η μητέρα με έστειλε στον πόλεμο λες και πήγαινα στο σχολείο.
Ο γραφικός της χαρακτήρας. Είναι το όνομά μου.
Σ' ευχαριστώ. Θα σ' το επιστρέψω σε λίγες μέρες.
Δεν χρειάζεται. Σου είπα ότι έχω κι άλλο.
Μητέρα, ο κύριος Γουόσλο έφερε ένα δέμα για σένα.
Γεια σας, κυρία. Είναι από την Γερμανία.
Πρέπει να υπογράψετε την απόδειξη παραλαβής.
Εδώ.
Ευχαριστώ.
- Περιμένετε. - Όχι, αυτή την φορά, κυρία.
Συγχωρήστε με.
Διάβασε, σε παρακαλώ.
Ο διοικητής του στρατοπέδου Σάνσεχαουζεν...
μετά λύπης σας ενημερώνει ότι στις 4 Μαρτίου 1940...
ο Καθηγητής Γιαν πέθανε στην φυλακή...
από καρδιακή πάθηση.
- Ευλογημένο το όνομά Σου. - Εις τους αιώνες των αιώνων.
- Ορίστε. - Ευχαριστώ.
Τι είναι αυτή η λίστα;
Τα ονόματα αυτών που έχουν μεταφέρει αλλού.
Έχω τους πάντες από την 1 η μεταφορά της 1 ης Απριλίου.
Οι άντρες εύκολα χάνονται...
αλλά οι οικογένειές τους και ο στρατός τους περιμένει.
Κι όπως λέω εγώ, τα ημερο- λόγια δεν καίγονται.
Κουμπιά... Μόνο αυτό θα απομείνει από μας.
Αναρωτιέμαι πού μας στέλνουν;
- Σε ουδέτερες χώρες μάλλον. - Πού το άκουσες αυτό;
Μας έκαναν εμβόλια κατά του τύφου.
Για τους Σοβιετικούς αυτό σημαίνει ότι θα πάμε μακριά.
Προσοχή! Διαβάζω τα ακόλουθα ονόματα:
Τοπόλσκι, Αντρέι Ιβάνοβιτς...
Διάβασαν το όνομά σου.
Πάρτε τα πράγματά σας. Φεύγετε.
Εγώ μένω.
Μην ανησυχείς, Τζέρσι.
Δεν είναι η τελευταία μεταφο- ρα. Θα 'ρθεις στην επόμενη.
Και θα φροντίσω να σου βρω καλό κατάλυμα.
Κρακοβία 6 Απριλίου 1943
Μπασκόβσκι Πιοτρ...
γεννημένος στην Κρακοβία το 1910...
υπολοχαγός, πιλότος, μηχανικός, σχεδιαστής...
- Έχετε τα Νέα της Κρακοβίας; - Ναι. Ορίστε.
- Δεν είναι μέσα; - Όχι.
Δεν γινόταν να χάσω και άντρα και γιο.
Ο γιόκας μου. Δεν είναι μέσα.
Δεν καταλαβαίνω γιατί δεν κρύφτηκε ή δραπέτευσε.
Μου είπες ότι μπορούσε να το κάνει.
- Γιατί δεν τον έπεισες; - Ξέρεις ότι προσπάθησα.
- Γιατί να μην είμαι εκεί; - Δεν θα βοηθούσες.
Ο Αντρέι είχε το ίδιο καθήκον απέναντι στην στολή του...
όπως ο πατέρας είχε για το Πανεπιστήμιο.
Θα 'πρεπε να έχει σωθεί. Ο γιος μου είναι απαραίτητος.
Νομίζεις ότι δεν το ξέρω αυτό; Οτι δεν το νιώθω;
Αν ένιωθε ότι τον χρειάζεσαι... Δεν ξέρω, ίσως να...
Δεν άφηνε εσένα, το παιδί, εμένα...
Γιατί μιλάς σαν να μην υπάρχει πια;
Δεν είναι στην λίστα! Με ακούς;
Μα η καταραμένη λίστα έχει το όνομα του Τζέρσι...
και του Στρατηγού που ήταν ο διοικητής τους.
Και λοιπόν; Εκείνος δεν είναι στην λίστα.
Νιώθω ότι μπορεί να σώθηκε μόνο αυτός.
Έτσι νιώθω. Νιώθω ότι ο Αντρέι ζει.
Δεν γίνεται να του συνέβη κάτι κάπου και να μην το ξέρω.
Είναι κομμάτι μου. Και δεν έχει πεθάνει τίποτα δικό μου.
Ήρθε ένα γράμμα, μαμά.
Είναι επίσημο. Από τους Γερμανούς.
- Αμπτέλνουγκ προπαγάνδα. - Τι θέλουν από σένα;
Έχει σχέση με την λίστα του Κατίν.
Λένε σε όλους τους συγγενείς να πάνε.
Πάμε.
Εκ μέρους του αρχηγού μας, Αδόλφου Χίτλερ...
θα ήθελα να σας εκφράσω τα βαθύτατα συλλυπητήρια μας...
για την τραγωδία που βρήκε τον σύζυγό σας, τον Στρατηγό.
Είναι ένα έγκλημα άνευ προη- γουμένου των Σοβιετικών...
εις βάρος των Πολωνών κρα- τουμένων πολέμου στο Κατίν.
Ο Φύρερ θέλει να σας επιστρέψει το μετάλλιο τιμής του.
Ευχαριστώ.
Παρακαλώ δείτε την δήλωση και μετά διαβάστε την.
Τα νέα διαδίδονται γρήγορα σχετικά με την εύρεση...
πτωμάτων Πολωνών αξιωματικών, όπως του άντρα μου.
Ως σύζυγος του Στρατηγού...
θα εύχομαι να τιμωρηθούν οι Σοβιετικοί εγκληματίες.
Η συζήτηση θα μαγνητοφωνηθεί.
Υποθέτω ότι έχουν γραφεί τα πάντα εδώ πέρα.
Οι ερωτήσεις σας και οι απαντήσεις μου.
Ακριβώς. Διαβάστε την μεγαλόφωνα, παρακαλώ.
Μπορείτε να αρχίσετε τώρα.
Διάβασέ την!
Χρειάζεστε αυτή την δήλωση όσο την χρειαζόμαστε κι εμείς.
Θέλετε να στέλνετε γράμματα στην κόρη σας από το Άουσβιτς;
Ελάτε μαζί μου!
- Η κόρη θα μείνει εδώ. - Κάτσε κάτω!
Πίσω από το μέτωπο, κοντά στο Σμολένσκι...
είναι το δάσος Κατίν...
το τοπίο μιας φριχτής μαζικής δολοφονίας...
που οι χασάπηδες του Κρεμλίνου διέταξαν τους εκτελεστές...
να διαπράξουν ένα κτηνώδες έγκλημα...
εις βάρος 12.000 Πολωνών κρατουμένων πολέμου.
Μια Γερμανική Ιατρική Επιτροπή μαζί με...
τον Πολωνό ανθρωπολόγο Δρ. Πραγκλόφσκι...
επιβεβαίωσαν τον τυπικό Μπολσεβίκικο τρόπο φόνου...
με μια σφαίρα στο πίσω μέρος του λαιμού.
Η έξοδος τραύματος είναι στο μέτωπο...
ή στο πάνω μέρος του κρανίου του θύματος.
Ο Κανών Πάτερ Γιαζίνσκι είναι επικεφαλής...
της επικήδειας τελετής στους ανοιχτούς, μαζικούς τάφους.
Μια συμβολική χούφτα χώματος από την Γενική Κυβέρνηση...
σκορπίζεται πάνω στους τάφους.
Οι Πολωνοί αξιωματικοί δολοφο- νήθηκαν την Άνοιξη του 1940.
Πολλοί Πολωνοί Στρατηγοί είναι ανάμεσα στα θύματα.
Αυτό δείχνει τι μοίρα περιμέ- νει όλα τα Ευρωπαϊκά έθνη...
από την δολοφονική μάστιγα των Μπολσεβίκων.
Κι όμως, με μια ηρωική στάση...
ο Γερμανός στρατιώτης προστατεύει την ήπειρό μας.
Για να ολοκληρώσουμε την λίστα των αναγνωρισμένων θυμάτων...
που δολοφονήθηκα από τους Μπολσεβίκους...
Μαμά!
Δίνουμε και τα άλλα ονόματα των θυμάτων.
Γκαρόσκι Λουσιάν, Αρχηγός.
Ντρούσοβιτς Ολγκριντ, ηλεκτρικός μηχανικός.
Απελευθέρωση της Κρακοβίας 18 Ιανουαρίου 1945
Η μισητή σημαία των Ναζί έπεσε στις πέτρες...
της αγοράς της Κρακοβίας.
Χιλιάδες χέρια έκοψαν σε κομματάκια το σύμβολο...
της Γερμανικής ηγεσίας, στην αρχαία Πολωνική πρωτεύουσα.
Μαμά, είδες ποιος ήρθε; Η υπηρέτριά μας, η Στάσια.
Πόσο κομψή είσαι!
- Ώστε επιβιώσαμε. - Ναι.
Κάτσε.
Ανησυχούσαμε για σένα.
Ήταν δύσκολα.
Έπρεπε να κρυφτούμε.
Ο άντρας μου ήταν στο δάσος. Άνηκε στην Αντίσταση.
Μπορούμε να σε βοηθήσουμε;
Όχι, ευχαριστώ. Είναι διαφορετικά τα πράγματα τώρα.
Ο άντρας μου, ο Έντεκ, τα πάει πολύ καλά τώρα.
Τα πράγματά σου είναι ακόμα εδώ στην αποθήκη.
Ένα ολόκληρο μπαούλο. Φέρ' το, παρακαλώ.
Κυρία, θα ήθελα... Θυμάστε;
Θα ήθελα να το επιστρέψω.
Υποσχέθηκα να το κρατήσω και το κράτησα.
Τι μας έφερες;
Το ξίφος του μπαμπά.
Σ' ευχαριστώ πολύ.
- Να πηγαίνω κι εγώ. - Το μπαούλο σου.
Όχι. Δώσ' το στον Ερυθρό Σταυρό για τους άπορους.
Ο άντρας μου έγινε Κυβερνήτης του Πιοτρκόβ.
Πρέπει να φύγω.
Νόμιζα ότι αποφάσισες να μείνεις πάλι σαν υπηρέτρια.
Είχα να δω την γυναίκα του Στρατηγού ένα χρόνο.
Τώρα εσύ είσαι η κυρά.
Ναι, κυρία, παρακαλώ.
Μπαμπά!
- Αντρέι; - Μπαμπά!
Νίκα... Μεγάλωσε.
Συγχώρησε την.
Ανυπομονεί να ξαναδεί τον πατέρα της.
Συγγνώμη που σας απογοήτευσα.
- Το πρόσωπό σας... - Με αναγνωρίσατε;
Είστε ο Τζέρσι, αξιωματικός από το σύνταγμα του γιου μου.
Ναι, είμαι ταγματάρχης τώρα, αλλά εγώ είμαι.
Μα, είπαν ότι είστε νεκρός.
Είδα το όνομα και τον βαθμό στην λίστα. Τα πάντα.
Ναι, αλλά ήταν λάθος. Όπως βλέπετε, ζω.
Πού είναι ο Αντρέι;
Ξέρεις πού βρίσκεται ο γιος μου;
Δυστυχώς, τελευταία φορά τον είδα το 1940...
όταν τον μετέφεραν σε άλλο στρατόπεδο.
Αυτό σημαίνει...
Κανείς δεν ξέρει και τίποτα δεν είναι σίγουρο.
Τόσα πολλά λάθη. Εσύ ζεις...
Η Άνν θα χαρεί πολύ.
Θα γυρίσει σύντομα.
Σας έχω φέρει λίγο κρέας κονσέρβα.
- Θα σας χρησιμεύσει. - Σε ευχαριστώ.
Τζέρσι!
Μα, ήσουν στην λίστα του Κατίν.
Το ξέρω. Ήρθα... Αυτό είναι για σένα.
Σ' ευχαριστώ.
Ζεις.
Πού είναι ο Αντρέι; Μήπως ξέρεις;
Το όνομά του δεν είναι στην λίστα.
- Ήρθα εγώ αντί για εκείνον. - Τι εννοείς;
Ο αρχηγός είχε ένα πουλόβερ με το όνομά μου.
Θεέ μου...
Κυρία Άνν, δεν σημαίνει τίποτα. Θα πρέπει να...
Ελπίζω; Μόνο αυτό κάνω εδώ και πέντε χρόνια.
Μην μου μιλάς, λοιπόν, για ελπίδα.
Ήρθες να μου πεις ότι ο άντρας μου είναι νεκρός;
- Θες να μου πεις ότι είναι... - Ναι.
Είπε ότι ο Αντρέι είναι νεκρός.
Κυρία Γκρέτα...
Έχουν έρθει από την Μυστική Αστυνομία.
Τους είδες; Ηρέμησε.
Θα μας πάρουν όλους αν τα βρουν αυτά.
Θα μας πάρουν ούτως ή άλλως.
Κρύψτε τα όλα αμέσως!
Τι κάνετε εδώ; Έχετε κάποια εντολή;
Έχω ραντεβού με τον Καθηγητή.
Κύριε, αυτός λέει ότι έχει ραντεβού μαζί σας.
Δεν θυμάμαι. Έχετε ένταλμα, ταγματάρχη;
Δεν με θυμάστε;
Τζέρσι, πώς και ήρθες; Και μ' αυτήν την στολή;
Ήρθα πολύ αργά στο Άντερς. Θα 'πρεπε να είμαι στο Λονδίνο.
Ήρθα εδώ μυστικά, κύριε.
Ξέρατε ότι ήμουν στην λίστα του Κατίν;
Συγγνώμη, αλλά δεν θυμάμαι όλη την λίστα απ' έξω.
Πράγματα με το όνομά μου βρέθηκαν πάνω στον διοικητή μου.
Γι' αυτό ήρθα.
Νομίζω ότι η οικογένειά του...
θα ήθελε να τα έχει αυτά, πριν τα αποθηκεύσει.
Μήπως βρήκατε κάποιον φάκελο με το όνομά μου;
Δεν θυμάμαι.
Πόσα ονόματα πρώην φοιτητών σας έχετε βρει εδώ πέρα;
Δωδεκάδες, κύριε.
Αυτή είναι η διεύθυνση της συζύγου του αρχηγού μου.
Αν βρίσκατε κάτι...
Ξέρω ότι δεν με εμπιστεύεστε.
Αλλά το θέμα δεν είναι ότι επιβίωσα ή ότι είμαι...
σε νέα υπηρεσία σε μια νέα Πολωνία.
Δεν είναι αυτό το θέμα.
Για σένα είναι απλά στοιχεία. Για 'κείνη θα είναι κειμήλια.
Με την δύναμη της αποφάσεως της Κρατικής Επιτροπής...
αφορώσα την έρευνα για τον φόνο που έκαναν...
οι Γερμανοί εισβολείς, συγκροτήθηκε επιτροπή...
για να βεβαιώσουν τις συνθήκες της διαπράξεως του εγκλήματος...
εις βάρος των Πολωνών αιχμα- λώτων πολέμου στο Κατίν.
Έγινε λεπτομερής νεκροψία στο κάθε πτώμα...
Μια σφαίρα στο πίσω μέρος του κεφαλιού...
ο αγαπημένος τρόπος φόνου των φονιάδων της Γκεστάπο.
Κρίνοντας από τις νεκροψίες, τα μυαλά και τα ρούχα...
οι Πολωνοί αιχμάλωτοι πολέμου δολοφονήθηκαν...
το φθινόπωρο του 1941.
Οι Γερμανοί διέπραξαν το έγκλημα με τέτοιο κυνισμό...
που αποδεικνύεται από τα τραύματα των σφαιρών.
Έτσι σκότωσαν τους Πολωνούς.
Αντιπροσωπεία του 1ου Πολωνι- κού Τάγματος της Ε.Σ.Σ.Δ...
έχει έρθει για τις επικήδειες τελετές.
Τιμή στους πεσόντες!
Κατά την διάρκεια της τελετής, είπε ο ιερέας...
Είθε το Πολωνικό αίμα να χυθεί στα θεμέλια...
της αναστημένης μας, ελεύθερης πατρίδας.
- Τι συμβαίνει; - Είναι ψέμα.
Είναι ψέμα. Ακούτε;
Παρακαλώ, ελάτε μαζί μου.
Είναι ψέμα.
Κυρία...
Με γνωρίζετε;
Πήρα πιστοποιητικό αξιώματος από τον Στρατηγό...
πριν τον πόλεμο.
- Ήμουν εκεί πριν έναν χρόνο. - Πού;
Στο Κατίν, όταν οι Σοβιετικοί έσκαψαν πάλι τους τάφους.
Τι γυρεύατε εκεί;
Ο Στάλιν διέταξε τους αξιωμα- τικούς του 1ου Σώματος...
να είναι μάρτυρες της αμερο- ληψίας της έρευνάς τους.
- Και; - Το κάναμε.
Είναι ψέμα. Και το ξέρετε.
- Είχαν αυτόπτες μάρτυρες. - Ταγματάρχα...
Οι Σοβιετικοί πρέπει να πουν ψέματα για να το καλύψουν...
αλλά εσείς δεν χρειάζεται. Δεν πρέπει να πείτε ψέματα.
Τους είδα να βγάζουν από τους λάκκους όλους αυτούς...
που ήταν μαζί μου στο Κόζιελσκ.
Έβλεπα δύσπιστος το γεγονός ότι εγώ ζούσα...
ενώ θα έπρεπε να είμαι εκεί μαζί τους.
Πρέπει, ταγματάρχη, να πείτε την αλήθεια.
Θα ήταν σαν να πατάω την σκανδάλη στον εαυτό μου.
Χαιρετάτε δολοφόνους, σαν να είναι νικητές.
Δεν έχει διαφορά αν είναι Σοβιετικοί ή Γερμανοί.
Κανείς δεν μπορεί να αναστήσει τους πεθαμένους.
Πρέπει να επιβιώσουμε, να συγχωρήσουμε. Να ζήσουμε.
Είστε το ίδιο μ' αυτούς.
Μπορεί να σκέφτεστε διαφορε- τικά, μα κάνετε τα ίδια.
Τι σημασία έχει αν σκέφτεστε διαφορετικά;
Οι τάφοι του Κατίν ανοίγουν για τρίτη φορά...
για να αποκαλύψουν τον κόσμο μιας τρομακτικής αλήθειας...
για άλλον έναν Γερμανικό φόνο...
που διαπράχθηκε ενάντια στο Πολωνικό έθνος.
Θα πιεις;
Κυρία Κρίσια, άλλο ένα για τον ταγματάρχη.
Πάντα κρυώνω μετά την υπηρεσία.
Είχαν πρεμιέρα ενός σοβιετικού έργου στην πόλη.
- Τι; - Δεν το ήξερες;
12.000 αξιωματικοί μας δολο- φονήθηκαν στο Κατίν.
- Τι είναι αυτά που λες; - Στην νίκη των εγκληματιών.
Τζέρσι!
- Τι είναι αυτά που λες; - Για την ιστορική αλήθεια.
Κυρία Κρίσια, βότκα για όλους.
Ο κόσμος δεν ήξερε τι να πι- στέψει για το έγκλημα.
Υπήρχαν φριχτές φήμες και κανείς δεν ήξερε ποιος και πού.
Μα ήταν ολοφάνερο ότι ήταν οι Γερμανοί το '41...
που δολοφόνησαν τους πάντες πυροβολώντας τους πισώπλατα.
- Εδώ! - Παράτα με! Είσαι φέσι!
- Κυρία Κρίσια... - Μην πληρώσεις.
Θέλω να πληρώσω στην μνήμη τους.
Φύγε από 'δω. Είσαι μεθυσμένος.
Ο λαός μπορεί να σιωπήσει.
Δεν ξέρεις τι λες.
Γι' αυτό μιλάω.
Ανόητε.
Δεν ξέρω τι λέω; Όλοι ξέρετε το ίδιο.
Όλοι. Κι εσύ, κι εσύ, κι εσύ.
Φύγε από 'δω!
Το αίμα από το δάσος Κατίν μας φωνάζει δυνατά...
μας φωνάζει να πάρουμε ανελέητη εκδίκηση...
Δεν μας επιτρέπετε να ξεχά- σουμε ούτε για ένα λεπτό...
τον φριχτό θάνατο των αδερφών μας...
που πετάχτηκαν σε έναν κοινό λάκκο...
...αυτά τα τσακάλια και οι ύαινες...
Αιχμάλωτοι πολέμου δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ...
δολοφονήθηκαν συστηματικά.
- Πώς σε λένε; - Υπολοχαγός Κλιν.
Είσαι μάρτυρας. Πάρτε τον. Γρήγορα!
Ανιέσκα, φοβόμουν ότι δεν θα σε έβλεπα ποτέ ξανά.
Νέα από την Ανταρσία δημιουργούσαν αμφιβολίες...
για το αν επέζησε κανείς.
- Ήμουν τυχερή. - Δόξα τω Θεώ.
Η αδερφή μου, μού είπε ότι με έψαχνες.
Της ζήτησα να επικοινωνήσει μαζί μου, αλλά δεν ήρθε ποτέ.
Τίποτα δεν θα την αλλάξει και δεν θα γυρίσει στην εκκλησία.
Θα σας απογοητεύσω. Δεν ήρθα εδώ για να προσευχηθώ.
- Ήμουν εκεί. - Εκεί;
Πάνω από τους τάφους του Κατίν.
Μπροστά μου πήραν από τον αδερφό σου αυτό το ροζάριο.
Τον αναγνώρισες;
Πώς;
Από τα υπηρεσιακά χαρτιά του.
Δεν ήθελα να φαίνεται τόσο σοβαρός.
Η φωτογραφία τραβήχτηκε όταν έγινε υπολοχαγός.
Δεν ήταν επαγγελματίας στρατιωτικός...
αλλά μηχανικός σχεδιαστής, που σχεδίαζε καινούριο σκάφος.
Είναι τόσο σοβαρός, αντί για χαρούμενος, όπως ήταν συνήθως.
Είναι κρίμα που δεν έχω άλλη φωτογραφία.
Θα προσπαθήσω να τον κάνω να χαμογελάει.
Αλλά είναι πολύ όμορφη φωτογραφία.
Ήθελα να σε ρωτήσω αν μπορώ να κάνω αντίγραφο.
- Κάντε. - Ευχαριστώ.
Εμάς δεν μας έφερε τύχη.
Θα είναι έτοιμη αύριο.
Παρακαλώ, έλα αύριο. Με συγχωρείς.
- Τάντζιο; - Θεία;
Θεέ μου! Τι γυρεύεις εδώ;
Ψήλωσες τόσο πολύ που με το ζόρι σε αναγνώρισα.
Και η Έλλα; Έχεις νέα της μητέρας;
Τίποτα από τότε που την πήρα. Νόμιζα πως ίσως εσύ...
Όχι. Καμία απάντηση στα γράμματα που έστειλα.
Ξέρεις για τον πατέρα. Ήταν στην λίστα.
Όλα συμφώνησαν. Ο αριθμός, ο βαθμός...
Αντίο.
Πού ήσουν; Με τον θείο και την θεία;
Από τότε που πήραν την μαμά και την Χαλκίνκα.
Μετά δούλεψα σ' εργοστάσιο.
Όταν έγινα 18 και μετά στην επαρχία Κιλς.
- Μέσα στο Κιλς ή στην εξοχή; - Ούτε στο ένα ούτε στο άλλο.
Σ' ευχαριστώ.
Έλα, Τάντζιο.
Κύριε Βλάντιλαβ, ο ανιψιός μου...
ήρθε για να βγάλει φωτογραφίες.
- Τι φωτογραφίες; - Για διαβατήριο.
Διάβασα στην εφημερίδα ότι πρόκειται να ανοίξει...
Σχολή Καλών Τεχνών. Αν ξεκινήσω νέα ζωή...
Μου αρέσει να ζωγραφίζω. Ρίξε μια ματιά, θεία.
Κυρία Άνν, έχουμε και πάλι φοιτητές στην Πολωνία.
- Ακριβώς. Πολύ έξυπνο. - Ακολούθησέ με.
Στα αριστερά. Το δικό μου αριστερά, το δικό σου δεξιά.
Στο γυμνάσιο, οι μαθητές δεν καπνίζουν, κύριε.
Συγγνώμη.
- Πολέμησες στο δάσος; - Ναι, αλλά έχω αμνηστία.
Βλέπω ότι παρακολούθησες κρυφά μαθήματα.
Θα πάρεις πόντους για την δεύτερη χρονιά σπουδών.
Και θα πάρεις απολυτήριο μετά από εντατικά μαθήματα.
Υπέροχα!
Υπάρχει κάτι άλλο; Γιατί με κοιτάζεις;
- Επειδή σας έχω δει. - Πού;
Σε μια φωτογραφία στο φωτογραφικό στούντιο.
Μαζί με ένα άλλο ζευγάρι κάτω από ένα αεροπλάνο.
- Φορούσε στολή πιλότου. - Σε ποιο στούντιο;
- Κοντά στην Αγορά; - Ναι.
- Κυρία... - Ναι;
Ελάτε εδώ μια στιγμή.
Περίμενε λίγο. Έχουμε ένα πρόβλημα.
- Τι; - Ο πατέρας σου.
- Τι τρέχει με τον πατέρα μου; - Τι έγραψες εδώ;
Δεν είναι ξεκάθαρο;
Οι Σοβιετικοί τον δολοφόνησαν στο Κατίν το 1940.
- Πρέπει να πω ψέματα γι' αυτό; - Λογικέψου.
- Στο δάσος... - Δεν είσαι πια στο δάσος.
- Οι Γερμανοί δεν είναι εχθροί. - Αυτό είναι προδοσία, κυρία.
Το μόνο που με νοιάζει είναι να πάρεις απολυτήριο.
Αυτή η χώρα πρέπει να αναστηθεί από τα συντρίμμια της.
Ποιος θα το κάνει, αν όλοι εσείς πάτε και σκοτωθείτε.
Θα κάνεις διορθώσεις στο βιογραφικό σου, εντάξει;
Μόνο ένα βιογραφικό έχω, κυρία.
Τι θα κάνουμε μ' αυτόν;
Η στάση σου απέναντι στο Κατίν...
είναι αντίθετη με την πίστη απέναντι στην Πολωνία.
Θα τον πάρω στην σχολή και θα φροντίσεις να λογικευτεί.
Εσύ θα είσαι ο δάσκαλός του, έτσι δεν είναι;
- Κι αν ελευθερωθεί η Πολωνία; - Δεν θα ελευθερωθεί ποτέ.
Θυμήσου τα λόγια μου.
Ποτέ.
Δεν ξέρω την Κρακοβία. Πώς μπορώ να το σκάσω;
- Είδατε κάποιον με καφέ παλτό; - Όχι.
- Με έσωσες. - Γιατί το έκανες;
Πρέπει να μένω άπραγος όταν με φτύνουν κατάμουτρα;
Τις έχω χεσμένες τέτοιες εντολές.
- Συγγνώμη. Με λένε Τάντζιο. - Εύα.
Ελεύθερο το πεδίο.
- Θα ξανασυναντηθούμε; - Δεν ξέρω.
Είμαι σίγουρος γι' αυτό. Είναι το πεπρωμένο.
Ίσως. Αν το νομίζεις. Ναι, θα συναντηθούμε.
Δεν είναι αυτό που νομίζω. Το θέλω.
Κι εγώ.
Ο κόσμος γελάει.
Ο Κόσμος Γελάει
- Δεν έχω πάει ποτέ σινεμά. - Πλάκα κάνεις.
Δεν έχεις δει την Ωραία Κοιμώμενη του Ντίσνεϊ;
Ναι, αλλά αυτό δεν μετράει.
Εγώ δεν έχω κάτσει ποτέ με κορίτσι σε ταράτσα.
Αύριο, έξω από το σινεμά; Στις έξι;
Ωραία.
Ακίνητος, αλλιώς πυροβολώ!
Είσαι σίγουρη;
Θα τα κάνω πρώτα πλεξούδα.
Σώζεις τον ρόλο μου. Δεν γίνεται ηθοποιός χωρίς μαλλιά.
Οι Γερμανοί που δούλευαν στο θέατρο την Κατοχή...
πήραν όλες τις περούκες. Δεν άφησαν τίποτα.
Θα φτιάξουμε μια χοντρή πλεξούδα.
Αν άφηνα τα μαλλιά κάτω;
Δεν μεγαλώνουν μετά το στρατόπεδο.
Ήμουν στο Άουσβιτς.
Είναι κρίμα να τα κόψουμε. Το ξέρει ο άντρας σου;
Κάνε την δουλειά σου.
Μην ανησυχείς Θα γυρίσει.
Χθες ένας τεχνικός του θεάτρου επέστρεψε.
Όλοι μας τον είχαμε ξεγραμμένο εδώ και καιρό.
Γιατί να ζεις με τόσο κακό ολόγυρα;
Θα ήταν πραγματική ατυχία...
αν ο αδερφός μου έμενε χωρίς τάφο, μετά τον θάνατό του.
Και οι υπόλοιποι;
Μου είναι αδιάφορο.
Νομίζεις ότι είμαι τρελή;
Πώς κρίνεις μια τρελή...
σ' ένα δικαστήριο από τρελούς;
Όποιος αναγκάζεται να φορά τα μαλλιά των άλλων...
Δεν θα το ευχόμουν αυτό ούτε στον χειρότερο εχθρό μου.
- Μέτρησέ τα. - Θέλετε να την δείτε;
Ψάχνετε κάποιον;
Έχω ραντεβού με τον Κανών.
- Ο Κανών δεν είναι εδώ. - Θα περιμένω.
Τον πήραν χθες το βράδυ.
- Χθες το βράδυ; - Χθες το βράδυ.
Όταν οι Γερμανοί ξέθαψαν τους τάφους στο Κατίν...
ο Κανών έκανε εκεί την λειτουργία.
Όσοι από τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό ήταν εκεί...
συνελήφθησαν από την Μυστική Αστυνομία εδώ και καιρό.
Μα έφερα την ταφόπλακα του αδερφού μου.
- Ο Κανών είχε συμφωνήσει; - Ναι.
Υπολοχαγός... Σκοτώθηκε στο Κατίν τον Απρίλιο του 1940.
Δεν μπορώ να το βάλω αυτό στην εκκλησία.
Νόμιζα ότι οι ναοί διαφέρουν από τα γραφεία και τα χαρτιά.
Αυτοί που πήραν τον Κανών, είπαν ότι ξέρουν τους εχθρούς...
της δύναμης του λαού, ακόμα και τον Κύριό μας.
Οι Σοβιετικοί το έκαναν το '40. Όλοι το ξέρουν.
- Πρέπει να συμφωνείς σ' αυτό. - Τους ζωντανούς τους σκέφτεσαι;
Πώς αυτή η ταφόπλακα θα αλλά- ξει την μοίρα του Κανών;
Πάρ' την από 'δω.
Τι θες να κάνουμε;
Να την βάλουμε στον οικογε- νειακό μας τάφο.
- Πού ήσουν τόσο καιρό; - Τι θες να μάθεις;
Θα μπορούσες να μου γράψεις δυο κουβέντες.
Ή μήπως ξέχασες ότι είχαμε έναν αδερφό;
- Όχι, δεν το ξέχασα. - Τότε, βοήθησέ με.
- Φοβάσαι. - Ξέρεις ότι δεν μπορώ.
Έλα στην Ανταρσία. Αυτό σου δίνει δύναμη.
Δεν είναι αυτός ο τρόπος.
Είναι άλλες εποχές και δεν θα μας ελευθερώσει κανείς...
δεν θα ελευθερωθούμε ούτε εμείς, ούτε τα παιδιά μας.
Είσαι ήδη μέλος.
Ακόμα και η Ανταρσία δεν σου έμαθε τίποτα.
Δεν θα αλλάξεις τον κόσμο.
Θα τους αφήσουμε να μας διώξουν ή να μας σκοτώσουν.
Ή να φτιάξουμε όση περισσότε- ρη ελευθερία γίνεται εδώ.
Να διατηρήσουμε την Πολωνική ταυτότητά μας.
Είσαι πολύ έξυπνη για να μην το καταλαβαίνεις αυτό.
Βρήκες μέρος σ' αυτόν τον νέο σου κόσμο.
Εγώ ακόμα ανήκω στον κόσμο που είναι ο Πιοτρ.
Αν πρέπει να επιλέξω, θα μείνω μαζί του.
Επιλέγεις τους νεκρούς κι αυτό είναι μακάβριο.
Όχι. Επιλέγω τους δολοφονημέ- νους, από τους δολοφόνους.
Πόσο θα σας πάρει;
Η δουλειά, είκοσι λεπτά, αλλά ίσως και λιγότερο.
Δεν καταλαβαίνω.
Ρωτήσατε πόσο καιρό θα μας πάρει.
Κάντε την δουλειά σας.
Μαθαίνω ότι διαδίδεις ψέματα για το Κατίν.
Γιατί νομίζετε ότι είναι ψέματα;
Το γράμμα του αδερφού μου της 6ης Απριλίου είναι αλήθεια.
Ξέρετε ότι ήταν οι Γερμανοί.
Βάλατε μια ταφόπλακα σε ένα νεκροταφείο...
με ψεύτικη ημερομηνία θανάτου του αδερφού σας το 1940.
Θέλετε να δυσφημήσετε τους Ρώσους συντρόφους;
- Μ' ενδιαφέρει η αλήθεια. - Η αλήθεια είναι γνωστή.
Οι Ρώσοι έπεισαν τους πάντες ότι το έκαναν οι Γερμανοί.
Οι Γερμανοί κατηγορούν τους Ρώσους.
Ούτε καν η Πολωνική κυβέρνηση δεν εξήγησε την κατάσταση.
Χέρια στο τραπέζι!
Πώς γίνεται εγώ να διαδίδω ψέματα για το Κατίν;
Θα υπογράψετε δήλωση ότι το Κατίν ήταν...
...Γερμανικό έγκλημα. - Όχι.
Για ποιον πολεμούσατε στην Ανταρσία;
Σωθήκατε από θαύμα και δεν θέλετε να ζείτε στην χώρα σας;
- Είστε στην χώρα σας. - Μήπως δεν θέλετε να ζείτε άλλο;
Οι Γερμανοί μου τα έλεγαν όλα αυτά για πέντε χρόνια.
Εσείς τι θέλετε μέσα σε πέντε λεπτά;
Έχουμε περισσότερο χρόνο από τους Γερμανούς.
Ίσως.
Πείτε μου πού είμαι. Στην Πολωνία;
Πάρτε την από 'δω!
Νίκα!
Νίκα, άνοιξε την πόρτα. Έρχεται ο πατέρας.
Όχι. Πάλι φαντάζεσαι πράγματα.
Μάλιστα;
- Αυτό είναι για σας. - Αλήθεια;
Δεν επιστρέφουμε πια ενθύμια από το Κατίν στις οικογένειες.
- Όταν έμαθα ότι ο ταγματάρχης... - Ποιος ταγματάρχης;
Εκείνος που ζήτησε να το φέρω, αυτοπυροβολήθηκε.
Αυτοκτόνησε. Κι έτσι αποφάσισα να σας το φέρω.
7 Απριλίου 1940.
Μας μεταφέρουν εδώ και δύο μέρες.
Πού και γιατί; Κανείς δεν ξέρει.
Μετά από έρευνα στις 4.55, δική μας ώρα 2.55...
αφήσαμε τους τοίχους και τα σύρ- ματα του στρατοπέδου Κόζιελσκ.
Μας έβαλαν σε βαγόνια φυλακές.
Δεν έχω ξαναδεί τέτοια βαγόνια.
Λένε ότι το 50% των βαγονιών στην Ε.Σ.Σ.Δ. Είναι φυλακές.
8:30 πμ. Πάμε δυτικά από τον σταθμό Κόζιελσκ.
9.45. Σταθμός Λέτνια.
Είμαι μαζί με έναν ταγματάρχη, έναν συνταγματάρχη...
και μερικούς λοχαγούς.
Είμαστε δώδεκα σε έναν χώρο μόνο για επτά άτομα.
Αν κρίνω από όσα μπορούμε να δούμε...
πρέπει να φτάνουμε στο Σμολένσκι σε 10 χλμ. Θα δούμε.
Μάλλον πάμε στο Σμολένσκι. Στον σταθμό Γκνιέζντοβο.
Υπολοχαγός Αεροπορίας 1η αεροπορική μοίρα, Ντέμπλιν.
10 Απριλίου 1940.
4.45 π. μ. Μας ξυπνάνε μέσα στα βαγόνια φυλακές.
Τώρα συνεχίζουμε με φορτηγά.
Άφιξη στο Γκνιέζντοβο. 402 χλμ από την Μόσχα.
Δύο μαύρα επιβατικά και ένα φορτηγό με πράγματα.
Βγάλε την ζώνη σου.
Ο επόμενος.
Όνομα, πατρώνυμο, βαθμός.
Τα χαρτιά του στρατηγού.
Γεννημένος 2 Απριλίου 1892.
Όλα εντάξει.
Πάρτε τον από 'δω.
Επόμενος.
5 το πρωί. Φεύγουμε μ' ένα μαύρο φορτηγό.
Μας έφεραν σ' ένα δάσος. Ένα είδος ξέφωτου.
Μας έψαξαν καλά.
Δεν βρήκαν την βέρα μου.
Πήραν την ζώνη μου, τον σουγιά και το ρολόι μου.
Η ώρα ήταν 6.30 το πρωί.
Τι θα μας συμβεί;
Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς...
γενηθήτω το θέλημά Σου ως εν ουρανώ και επί της γης.
Τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον...
και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών...
Ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών...