Έτος 1975.
Ο πόλεμος του Βιετνάμ έχει τελειώσει, αλλά ο ψυχρός πόλεμος εξακολουθεί να μαίνεται.
Οι δύο μεγάλες δυνάμεις, ΗΠΑ και Σοβιετική Ένωση,
καταστρέφουν τον κόσμο, για να διευρύνουν την επιρροή τους.
Την ίδια χρονιά,
η πορτογαλική αποικιακή αυτοκρατορία κατέρρευσε.
Μετά από πέντε αιώνες κυριαρχίας,
Η Πορτογαλία αποχωρεί από τις αφρικανικές αποικίες.
Η τελευταία και πολυπόθητη, η Αγκόλα.
Αυτό το κόσμημα, θα είναι σύντομα μια ανεξάρτητη χώρα.
Ημέρα της Ανεξαρτησίας έχει ορισθεί.
Πλέον, είναι επίσημη.
11 Νοεμβρίου, μόλις ένα μήνα μακριά.
Όμως, ως συνήθως, δεν είναι τόσο απλό.
Ενώ οι Πορτογάλοι αποχωρούσαν παίρνοντας όσα λάφυρα μπορούσαν,
ένας εμφύλιος πόλεμος ξεσπά μεταξύ των δύο παρατάξεων της Αγκόλας.
Για το νικητή, μια χώρα πλούσια σε διαμάντια και πετρέλαιο
τα οποία είναι ο λόγος που οι δύο παγκόσμιες δυνάμεις έχουν επιλέξει στρατόπεδα
και έτσι απλά,
η Αγκόλα έχει γίνει η νέα σκακιέρα του Ψυχρού Πολέμου.
Η Ρωσία στηρίζει το σοσιαλιστικό MPLA,
ενώ οι καπιταλιστές, FNLA και UNITA,
έχουν την Αμερική να προσέχει τα νώτα τους.
Οπλισμένοι σαν αστακοί, που θέλουν την εξουσία με κάθε τίμημα.
Τις περισσότερες φορές, το τίμημα είναι το αίμα του αδελφού τους .
Πολλοί είναι πεπεισμένοι ότι η χώρα θα μετατραπεί σε κόλαση.
Όσοι μπορούσαν, έφευγαν από την Αγκόλα.
Εγώ, ήμουν αποφασισμένος να πάω εκεί.
ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ! ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΟ MPLA
- Αυτή η χώρα δεν θα αντέξει.
40 χρόνια δουλεύω εδώ!
- Σε παρακαλώ, μπορείς να κάνεις πιο γρήγορα;
- Εμένα ποιος θα με πληρώσει;
- Πιο γρήγορα, πρέπει να φέρουμε κι άλλους εδώ.
- Μα, βλέπεις κανένα στρατιώτη;
- Σοβαρά, θέλεις να περιμένω, μέχρι να έρθουν;
- Λένε ότι θα σκοτώσουν απόψε.
- Ηρέμησε, ήρεμα φίλε μου.
- Λένε ότι είναι προσχεδιασμένο.
- Δεν θα επιτεθούν σήμερα.
Κανείς δεν έρχεται, εντάξει;
Έχω πληροφορίες, εντάξει;
Είναι ένα κοσμικό χάος και έχουν μια λέξη για αυτό, εδώ.
Confusao! Αταξία! Αταξία!
Είναι μια καλή λέξη, μια λέξη σύνθετη,
- Συγνώμη δεν υπάρχει νερό, Μια λέξη για τα πάντα.
- Στο δωμάτιό μου, το νερό δεν τρέχει.
- Για νερό δεν ξέρω. Για Confusao, ναι.
- Αλλά αν το FNLA, πραγματικά
υποστηρίζεται από τους Αμερικανούς, δεν θα λήξει αυτός ο πόλεμος;
- Δεν ξέρω! Confusao!
- Α, ξέχνα το!
- Δεν ξέρω!
Confusao! Το έχω πει ήδη.
Μόνο Confusao!
- Γεια σου, Δόνα Καρταχένια.
- Ricardo, γεια!
Το όνομά μου είναι Ryszard Kapuciski.
Δουλεύω για το πολωνικό Πρακτορείο Ειδήσεων,
ο μοναδικός δημοσιογράφος τους, που καλύπτει 50 χώρες
σε όλο τον κόσμο.
Μια νέα Αφρική γεννιέται μέσα από την Αγκόλα.
Δεν υπήρχε περίπτωση να το χάσω.
Και αυτή είναι Λουάντα, η πόλη της παράνοιας,
η πόλη του χάους, η αγαπημένη μου.
Καλώς ορίσατε στο τρελοκομείο.
"σύνδεση"
- Πάλι αυτός είναι; Πλάκα μου κάνεις;
Καλημέρα, είσαι κακός μπελάς, κε Καπουστσίνσκι.
- Nelson, γεια.
- Και τι είναι αυτή τη φορά;
- Θέλω να πάω νότια.
- Είσαι τρελός;
- Δεν θα κάνεις βήμα έξω από αυτή την πόλη.
- Έλα τώρα.
- Στο νότιο μέτωπο, το μοναδικό σας φυλάκιο εκεί κάτω.
- Περέιρα ντ΄ Έσα. Αυτό το μέρος είναι το κλειδί.
- Η Νότια Αφρική είναι πολύ κοντά. - Το τελευταίο πράγμα...
- ...που χρειάζεται το MPLA ... - Και όλοι ξέρουμε ότι έχει
- την υποστήριξη της Αμερικής. - ...είναι ένας νεκρός δημοσιογράφος.
- Έλα τώρα. Ποιος είναι ο επικεφαλής σας στο νότο;
- Μόνο ένα όνομα. - Farrusco.
- Ωραία. Farrusco.
- Ω, όχι, όχι, όχι.
Είναι 1.500 χιλιόμετρα μακριά.
- Pereira d'Eca. - Όχι!
Με πόσους διαφορετικούς τρόπους πρέπει να σου πω: όχι;
- Εκεί είναι η ιστορία μου.
- Όχι.
- Γιατί χαμογελάς;
- Θα πάρω την άδειά μου... - Έτσι νομίζεις;
- ...και θα έρθω πάλι αύριο.
- Τέλεια. Μην ξεχάσεις το χαμόγελό σου. - Σίγουρα.
- Η γυναίκα μου λέει ότι είναι το πρώτο πράγμα που...
...παρατήρησε για μένα.
- Μιλώ για μια ελεύθερη χώρα, Friedkin.
- Μια ελεύθερη χώρα;
- Κάνεις λάθος.
11 Νοεμβρίου, Ημέρα Ανεξαρτησίας για κάθε ...
- Πάλι τα ίδια. Τα νέα του MPLA.
Οι περιπολίες μας θα τοποθετηθούν εδώ, εδώ...
- Συγγνώμη, με τη βοήθεια των Ρώσων...
...ή των Κουβανών, κε Νέλσον;
- Χριστέ μου, κόφτο, Φρίντκιν. Κατάντησε βαρετό.
- Όχι δεν είναι...
- Η μόνη ξένη δύναμη που προσπαθεί να καθιερωθεί εδώ,...
...είναι η δική σας CIA. - Όχι όχι όχι όχι...
...όχι, όχι, όχι, όχι, - Ενισχύει τους κανιβάλους...
...της UNITA της. - Όχι, Όχι, Όχι, Όχι.
- Ήρθαν οι Κουβανοί.
- Γράψ' το στην εφημερίδα σου.
- Παραδέξου το, Αρτούρ.
- Είναι φήμες! - Ακριβώς όπως και η CIA.
- Όχι, όχι, όχι, η CIA δεν είναι φήμες.
- Φήμες, ναι, είναι φήμες.
- Ξέρεις κάτι; Αυτό ήταν...
...Αυτή είναι η χώρα μου. Αυτό προσπαθώ να σου εξηγήσω.
ΑΡΤΟΥΡ: Μεγάλωσα σε καθεστώς αδικίας και έλλειψης ελευθερίας.
Όχι δικής μου. Κάποιου άλλου.
Και η μητέρα μου ψιθύριζε στο αυτί μου,
«Γιε μου, πρέπει πάντα να είσαι με το μέρος αυτών που υποφέρουν».
Ανεπιφύλακτα τοποθετήθηκα στην πλευρά...
...του MPLA.
Είχαμε ένα λαϊκό στρατό. Οι άνθρωποι έπαιρναν τα όπλα.
Εσύ, εγώ, ο καθένας.
Και εκείνη τη στιγμή, το 1975, ήμουν σε αυτόν τον αγώνα
όταν γνώρισα τον Kapuscinski Ricardo.
- Ελάτε, ρε παιδιά, όλο μιλάτε για φήμες,
όλη την ώρα, τι συμβαίνει πραγματικά;
Ούτε στη Λουάντα, ούτε στην Μπενγκέλα. Εδώ.
Εδώ, στην Περέιρα ντ΄ Έσα. Στο νότιο μέτωπο.
Εκεί θα κριθεί η έκβαση του πολέμου.
Εκεί είναι που θα πάω.
- Καλή τύχη.
- Ο διοικητής του MPLA εκεί κάτω ονομάζεται Farrusco.
- Farrusco; Ακουστά τον έχω.
- Κρατάει ολόκληρο το νότιο μέτωπο.
Ένας άνθρωπος, ολόκληρο το μέτωπο.
- Κυνηγάς φαντάσματα, Kapuciski
- Νομίζεις ότι οι ειδήσεις του Νέλσον είναι πραγματικές;
Δεν έχουμε γεγονότα εδώ.
- Μόνο confusao, ε;
- Ναι, και όλοι φοβούνται να πουν οτιδήποτε...
...σε περίπτωση που η CIA ... - Α!, η CIA!
- Και πώς τα ξέρεις όλα αυτά, ε;
Ω, ναι, ο Ρικάρντο χαίρεται να το παίζει κατάσκοπος.
-Απλά μου αρέσει να φτάνω στην καρδιά των πραγμάτων.
Ο Farrusco, αυτός είναι η ιστορία.
- Τον ξέρω!
Γαμημένος μπάσταρδος, Ένα τίποτα.
- Πω πω, βρωμάει σαν μπυραρία.
- Ο μαλάκας!
Farrusco, γαμημένο προδότη!
- Προδότης;
- Ναι, είναι γαμημένος Πορτογάλος, σαν εμένα.
Ήρθαμε μαζί με την Αγκόλα.
Πορτογάλοι αλεξιπτωτιστές.
Αποστάτησε όμως και στρατολογήθηκε στο MPLA
και, τώρα, αυτό το καθίκι,
θα έδινε και τη ζωή του για αυτούς τους μπάσταρδους κομμουνιστές.
- Ναι, μπάσταρδοι κομμουνιστές
- Αν τον ξαναδώ, θα κόψω το λαιμό του
από αυτί σε αυτί.
- Ναι, ναι, ναι, Ε, Ε.
Είναι φίλος σου αυτός;
Να τον πας σπίτι και να του μάθεις να πίνει.
- Δεν τον αποκαλείς και την πλέον αξιόπιστη πηγή, ε;
- Ο μόνος άνθρωπος του MPLA στο Νότο που προστατεύει την Αγκόλα
είναι Πορτογάλος προδότης;
Εξαιρετικά, πολύ καλό για να το χάσω.
- Όχι, όχι, όχι.
Κανείς δεν είναι θα σου δώσει πάσο.
- Τότε έλα μαζί μου, Αρτούρ.
Είσαι από Αγκόλα, δεν χρειάζομαι άδεια
αν πάμε μαζί.
- Είσαι θεότρελος.
- Δεν θα μπορούσα να μιλήσω πιο σοβαρά, φίλε μου.
- Στο Νότο, είναι διαφορετικά.
Δεν ξεχωρίζεις τον εχθρό από τον φίλο εκεί κάτω.
Ούτε στολές δεν φοράνε.
Είναι σαν Ρώσικη ρουλέτα, Ρικάρντο.
- Έλα μαζί μου, Αρτούρ.
- Ξέρεις κάτι;
Ας πάμε στο καλύτερο μέρος στην πόλη.
- Πάμε! - Πάμε!
ΑΡΤΟΥΡ: Αγαπούσε αυτή την ατμόσφαιρα.
Ειδικά αυτή των προαστίων και των παραγκουπόλεων.
Η μεγαλύτερη υποστήριξη για το MPLA
προήλθε από τις γειτονιές και τις παραγκουπόλεις.
Ακτιβιστές του MPLA ήταν βαριά οπλισμένοι στις γειτονιές,
και όταν μπήκαμε νιώσαμε σαν στο σπίτι μας,
απόλυτα ασφαλής.
Με Αγκόλα ανεξάρτητη,
αυτό θέλει ολόκληρη η ήπειρος τώρα.
Η Αφρική ξυπνάει, ε;
- Αχ, ωραίο συναίσθημα, ε;
- Αλλά ξέρεις κάτι;
- Χρειάζεται ονόματα. - Ονόματα;
- Έμποροι σκλάβων πήραν εκατομμύρια ανθρώπους,
αλλά μπορούμε να ονομάσουμε έστω ένα μόνο θύμα;
- Αφρική δεν χρειάζεται θύματα.
- Όχι, όχι, όχι, αλλά σε ολόκληρη την ιστορία της ήταν ανώνυμη.
Τώρα χρειάζεται μια φωνή.
- Ναι; Τι; Έναν Αφρικανό Τσε Γκεβάρα;
- Γιατί όχι; - Ναι, γιατί όχι;
Ο Θεός, να μας βοηθήσει, έλα, Friedkin.
Όταν ο Τσε Γκεβάρα έφτασε στο Κονγκό,
η δομή της διοίκησης ήταν σε αριθμούς.
Πρώτος στην ιεραρχία, ο νούμερο ένα,
Δεύτερος στην ιεραρχία, ο δύο και ο Τσε πήρε τον αριθμό τρία.
- Τρία, τον αριθμό τρία;
- Ναι, ως απλός μεταφραστής, επειδή με αυτόν τον τρόπο,
δεν εντοπίζεται εύκολα, δρα υπόγεια, βρίσκει την αλήθεια
και βάζει τους μαύρους στη θέση των λευκών
- Αχ, έτσι ώστε η σφαίρα πετυχαίνει την μαύρο πρώτο. Πανέξυπνο.
- Αρκετά!
Αρκετά, αρκετά, φτάνουν τα λόγια.
Τώρα, χορεύουμε.
Έλα, Friedkin, χόρεψε!
Forca amigo! Χόρεψε σύντροφε! Έλα Πολωνέ! Forca Angola! Χόρεψε Πολωνέ
- Ελευθερία στην Αγκόλα!
- Ρικάρντο, μπήκαν σε όλα τα δωμάτια.
Σε κάθε δωμάτιο υπάρχει χάος.
Είναι το FNLA.
Σε παρακαλώ, Ricardo, γύρνα πίσω στην Πολωνία.
Δεν είσαι ασφαλής εδώ.
ΕΙΣΑΙ ΝΕΚΡΟΣ, ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΕ!
Ξέρεις όταν ζεις στα όρια
και η ζωή σου δεν αξίζει πλέον πάρα πολλά;
Είναι πολύ πιο εύκολο να κάνεις φίλους. Γίναμε φίλοι.
Μια φιλία που είναι δυνατή μόνο όταν είναι εντελώς απελπισμένος.
- Οχι.
- Αγαπητοί φοιτητές μου,
ποιος μπορεί να μου πει τι προσελκύει έναν άνθρωπο έξω στον κόσμο;
Η περιέργεια, η πείνα για την εμπειρία;
Ο άνθρωπος που παύει να είναι έκπληκτος είναι κενός.
Η καρδιά του δεν επιθυμεί τίποτα.
Αν ο ίδιος πιστεύει ότι τα έχει δει όλα,
τότε κάτι πιο πολύτιμο έχει πεθάνει μέσα του.
Η απόλαυση για την ζωή.
Η πόλη πεθαίνει, εξαφανίζεται.
Πρώτα, η πορτογαλική αστυνομία έφυγε
και η χώρα έπεσε σε αναρχία.
Μετά, έφυγαν οι πυροσβέστες.
Στη συνέχεια οι σκουπιδιάρηδες.
Τέλος οι άποικοι είπαν αντίο στα σπίτια τους στην Αφρική,
με ένα μίγμα απελπισίας και θυμού.
Στις αποβάθρες της Λουάντα, μια νέα ξύλινη πόλη αρχίζει να χτίζεται.
Το βιός των Πορτογάλων κλεισμένο σε κιβώτια.
Όσο πλουσιότεροι οι άνθρωποι, τόσο μεγαλύτερα τα κουτιά.
Τα πάντα πρέπει να στριμωχτούν.
Το μόνο που μένει είναι να κλειδώσετε την πόρτα
και να πείτε το τελευταίο σας αντίο.
Το μόνο που ήθελαν ήταν να σώσουν τις ζωές τους και τις περιουσίες τους.
Δεν ήθελαν πια την Αγκόλα.
- Καταπληκτικό ρεπορτάζ, Πολωνέ.
Τα έγραψες όλα αυτά στο τέλεξ;
Ρε φίλε, τα αφεντικά σου θα σ' αγαπάνε.
Πάμε, πρέπει να φύγουμε, ο Νέλσον θα δώσει συνέντευξη Τύπου.
Ε;
Αρτούρ, έλα.
Αυτός ο τύπος, είναι απατεώνας.
Κυνηγά αυτόν τον υποτιθέμενο Φραντσέσκο.
- Farrusco. - Αρτούρ!
Ξέρεις τι έχω δει;
Έχω δει τα άρθρα του, Αρτούρ.
Δεν γράφει τίποτα εκεί, απολύτως τίποτα.
Τώρα θέλει να τον πας νότια.
Είστε τρελοί και οι δύο, μα το Χριστό!
Θα σκοτωθείτε!
Ω, γαμώτο.
- Hello, αλήθεια;
- Μην πάρεις πολλά.
- Ναι.
- Ε! Δεν μπορείτε να μου το κάνετε αυτό!
- Αντίο, Friedkin.
- Αντίο, Λουάντα. - Μαλάκες.
d d Αμερική
d Έχεις ποτέ σκεφτεί αν αυτός ο κόσμος σου ανήκει; d
d Και εσύ, Ρωσία, ναι, ναι d
d Έχεις ποτέ σκεφτεί αν αυτός ο κόσμος σου ανήκει; d
- Θυμάσαι τι σου είπα στο μπαρ...
... για τη ρωσική ρουλέτα;
- Ναι.
- Λοιπόν, υπάρχει ένα πράγμα που μπορείς να κάνεις στο σημείο ελέγχου.
Μπορείς να κάνεις το σωστό χαιρετισμό.
Εμείς, του MPLA, χαιρετάμε ο ένας τον άλλον με την λέξη
- "σύντροφε". - "σύντροφε".
Οι εχθροί μας, αποκαλούν ο ένας τον άλλο
- "Irmao". - "Irmao".
- Διαλέγοντας τον λάθος, μπορείς να σκάψεις το δικό σου τάφο.
- Κορώνα ή γράμματα.
- Ναι, και ξέρεις κάτι;
- Τι;
- Ποτέ δεν χαιρετούν πρώτοι.
d d Αμερική
d Έχεις ποτέ σκεφτεί αν αυτός ο κόσμος σου ανήκει; d
ΑΡΤΟΥΡ: O Kapuscinski έπασχε από την τρέλα του δημοσιογράφου που σε πάει
σε μέρη που θα μπορούσε να είναι τα τελευταία... Αλλά πηγαίνεις.
Και πήγε.
Το MPLA είχε την υποστήριξη τουλάχιστον του 90% του λαού της Αγκόλας.
Κάθε πολίτης έγινε υπερασπιστής της πατρίδας του.
Γυναίκες, παιδιά,
ηλικιωμένοι, οι άρρωστοι ... Ο καθένας.
Αυτοί του FNLA και της UNITA ήταν επαγγελματίες δολοφόνοι.
Δολοφόνησαν πόλεις αγροτών της βόρειας Αγκόλα
εν ψυχρώ.
d d Αμερική
d Έχεις ποτέ σκεφτεί αν αυτός ο κόσμος σου ανήκει; d
d Και εσύ Ρωσία, ναι, ναι d
d Έχεις ποτέ σκεφτεί αν αυτός ο κόσμος σου ανήκει; d
- Πότε ήταν η τελευταία φορά που ήσουν εδώ;
- Από το '75. Ποτέ δεν γύρισα πίσω.
- Και τι νιώθεις;
- Ίσως λίγο άγχος.
- Βοήθεια! - Σταμάτα, σταμάτα το αυτοκίνητο.
- Θα μπορούσε να είναι παγίδα.
- Σκατά.
Ο FNLA και η UNITA είναι σκληροί στρατοί.
Είναι κανίβαλοι.
Ο Αρτούρ μου είπε πριν από μερικές ημέρες και δεν τον πίστεψα.
Αρτούρ, ένα ζωντανό, υπάρχει ένα παιδί ζωντανό.
ΑΡΤΟΥΡ: Αυτό που είδα, με τα μάτια μου σε αυτό το δρόμο ήταν ίσως
η πιο κολασμένη εικόνα που έχω δει ποτέ στη ζωή μου.
Φανταστείτε αρκετά χιλιόμετρα δρόμου διάσπαρτο με πτώματα.
Περίπου 40 ή 50 χιλιόμετρα.
Βγήκαμε έξω από το αυτοκίνητο και τρέξαμε για να δούμε αν υπήρχε κάποιο παιδί ζωντανό.
Αλλά ήταν όλα νεκρά.
Μητέρες και παιδιά που σκοτώθηκαν από τήν ίδια σφαίρα.
Έχασα την ειρήνη για πάντα.
Εδώ, σε αυτό το δρόμο.
Ήξερα ότι θα μας έσφαζαν εδώ,
ήταν σχεδόν σαν προάγγελμα θανάτου.
- Χαμηλά το κεφάλι σου!
Θυμήσου αυτό που σου είπα.
«Irmao» ή «Camarada».
- Ναι, ναι. - Κορώνα ή γράμματα.
- Τύπος, τύπος, είμαστε δημοσιογράφοι.
Σιγά. Σιγά.
Ας πούμε κάτι, ε;
- Σύντροφε. - MPLA.
- Σκατά, είναι το FNLA.
Πέσε κάτω, πέσε κάτω!
- Εσείς οι δύο, πουτάνας γιοι!
Όρθιοι, τώρα!
Τα χέρια ψηλά!
- Κάτσε ήσυχος, θα μιλήσω.
Κάτσε ήσυχος, μόνο κάτσε ήσυχος.
- Σηκώστε τα χέρια ψηλά. - Εντάξει, εντάξει, μην πυροβολείτε.
- MPLA. - Σε παρακαλώ, μην πυροβολήσεις.
- Σύντροφος.
- Είμαστε από τον τύπο, δημοσιογράφοι.
- Τι στο διάολο κάνετε εδώ;
- Έχουμε άδεια.
- Φέρτε μου φάρμακα και επιδέσμους από το φορτηγό, τώρα.
Βάλτο στον κώλο σου, δημοσιογράφε.
Εσύ, πως σε λένε;
- Κεμπάλε.
- Πόσο χρονών είσαι;
Σας πληρώνουν για να πολεμήσετε;
- Δίνουν τρόφιμα. Πληρώνουν αν κερδίσουμε τη μάχη.
- Κερδίζετε ποτέ;
- Ποτέ δεν έριξα με όπλο. Μου υποσχέθηκαν σχολείο μετά τον πόλεμο.
- Πάρτε τους τραυματίες και τους νεκρούς στο φορτηγό μου, τώρα.
ΑΡΤΟΥΡ: Ήμουν δημοσιογράφος
και μαχητής ταυτόχρονα.
Έπρεπε...
...να πυροβολήσω.
Αυτό δεν είναι αντάξιο ενός δημοσιογράφου, αλλά ήμουν και μαχητής, επίσης.
Ήξερα οτι έσπασα
την επαγγελματική δεοντολογία μου.
Και όχι μόνο την έσπασα, αλλά την τορπίλισα επίσης.
- Θυμάσαι αν σκότωσες κάποιον;
- Ελπίζω όχι. Όποιος κι αν ήταν.
Ούτε και το πιο σκληρό δολοφόνο.
Όχι. Ελπίζω πως όχι.
- Εντάξει, έλα, Ricardo, μπες στο αυτοκίνητο,
πρέπει να φύγουμε.
Ricardo.
Ricardo, αύριο το πρωί, το FNLA
θα γράφει για όλα αυτά στις εφημερίδες,
κατηγορώντας το MPLA.
Πρέπει να το αναφέρουμε πρώτοι.
- Αρτούρ, πρέπει να πάω νότια.
- Τι λες τώρα;
Αυτός ο δρόμος οδηγεί μόνο στην κόλαση.
- Αρτούρ.
Θα σε δω στη Λουάντα.
- Το ελπίζω, φίλε μου,
Το ελπίζω.
- Εντάξει, ελάτε, πάμε.
Πρέπει να φτάσουμε στη Benguela το συντομότερο δυνατόν.
- Λευκέ...
- Φωτογραφία, παρακαλώ, φωτογραφία, φωτογραφία, παρακαλώ.
- Όλοι θέλουν να φωτογραφηθούν.
Να αφήσουν ένα ίχνος, μια ανάμνηση.
"Ήμουν εδώ, έτσι ήμουν.
Αυτό είναι το πρόσωπο που είχα όταν ήμουν ζωντανός."
- Έϊ, εσύ, εσύ, λευκέ!
Καλώς ήρθες στην Benguela.
Είσαι σε λάθος μέρος, δεν υπάρχει τίποτα εδώ.
Η Λουάντα από εκεί.
- Λοιπόν, πάω νότια, στην Pereira d'Eca.
- Farrusco, ε;
Κανείς δεν πάει στον Farrusco.
- Μην τον ακούς, είναι τρελός, κανένας.
- Κανένας, ε;
Είμαι ο Κάρλος.
- Carlos, φέρτο εδώ!
- Ναι κυρία μου.
- Γεια σου φίλε. - Γεια σου, γεια.
- Έλα πάνω.
- ΛΟΥΙΣ: Ήταν πολύ παράξενο που ήταν εκεί,
ένα μοναχικός πολωνός δημοσιογράφος...
Γιατί Πολωνός;
Με χαιρέτησε θερμά.
Δεν έψαχνε για φίλους.
Έψαχνε για άτομα με εξουσία
που θα μπορούσαν να τον πάρουν στα σημεία - κλειδιά, του πολέμου.
- Πήγαινέ με νότια.
- Όχι, όχι νότια!
Έστειλα πέντε φορτηγά τροφοδοσίας πριν από δύο μήνες στον Farrusco.
Κανείς δεν γύρισε πίσω.
Χάσαμε τις επικοινωνίες πριν από ένα μήνα.
Δεν σπαταλάω περισσότερους άνδρες ή προμήθειες για τον Farrusco.
Είναι ήδη νεκρός, απ' όσο γνωρίζω.
Κοίτα γύρω σου, στρατιώτες που μόλις πέταξαν τις πάνες.
Χωρίς πυρομαχικά.
Ίσως η Πολωνία να βοηθήσει. Είστε σοσιαλιστικές, έτσι δεν είναι;
Βοήθησέ με και θα σε βοηθήσω.
Όπλα, όλμοι, πολυβόλα, άρματα.
Γράψτε τα για τους αναγνώστες σας.
- Θα γράψω, μπορώ να πω την ιστορία σας εκεί έξω,
αλλά τι λες να στείλεις ανεφοδιασμό στον Φαρούσκο;
- Οχι!
- Μα, άκου.
Όχι απλώς άλλο ένα ανυπεράσπιστο φορτηγό.
Αλλά μια σωστή, στρατιωτική αποστολή
και αν πετύχει,
θα έχω δύο ήρωες στο Νότο.
τον Farrusco και τον Daddy.
- Λοιπόν...
...θέλεις τον καλύτερο στρατιώτη μου.
- Εκείνη με οδήγησε εδώ.
- Σου αρέσει η Carlota, ε; - Ναι.
Μου έσωσε τη ζωή.
- Και μετά θα γράψεις για τον Daddy, ε;
- Και μετά θα γράψω.
- Χμ.
Σύμφωνοι.
- Ελάτε παιδιά, να μας βοηθήσετε;
- Τι θα μπορούσε να πάει στραβά με αυτήν στο κάδρο;
Έχει το χαμόγελο που μπαίνει στα εξώφυλλα των περιοδικών.
Το πρόσωπο της Αγκόλα.
- ΛΟΥΙΣ: Η Carlota είχε ένα τέτοιο χάρισμα
που από την αρχή ήταν στενά συνδεδεμένο
με την εγγύηση της νίκης.
Ήταν μια πολύ αλαζονική αντάρτισσα πολύ αποφασισμένη,
με το Καλάσνικόφ της...
Είχε το δικό της σχέδιο ενός έθνους.
Και είχε μεγάλη έγνοια για τα παιδιά,
σχετικά με το πώς τα παιδιά θα πρέπει να εκπαιδεύονται στην Αγκόλα
στο άμεσο μέλλον.
- Carlota, Carlota!
- ΛΟΥΙΣ: Ο Kapuscinski με ρώτησε.
"Φοβάσαι;"
Και είπα, «Όσο πιο μακριά πάμε, τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο κίνδυνος».
Και μου χαμογέλασε και μου είπε,
«Όταν οι πυροβολισμοί ξεκινήσουν, ο φόβος εξαφανίζεται».
- Είσαι κατάσκοπος ή τι;
- Χαλάρωσε Carlota, είναι φίλος μας.
- Ευχαριστώ. - Για τι;
- Έπεισες τον Daddy Cool να βοηθήσει τον Farrusco.
- Τον ξέρεις;
- Όλοι γνωρίζουν τον Farrusco.
- Ο πορτογάλος που άλλαξε στρατόπεδο.
- Είναι όλα όσα το MPLA αντιπροσωπεύει.
Πήρε το Λουμπάνγκο με πολύ λίγους άνδρες.
Κατέλαβε την Pereira d'Eca.
Έριξε όλμους με τα χέρια του, χωρίς βάσεις.
Τους κρατούσε στα καμένα από τα καυτά βλήματα, χέρια του,
με φουσκάλες και πληγές παντού.
Είναι ένας σπουδαίος άνθρωπος.
Μας δίδαξε πώς να πολεμάμε.
Θα μας δει να νικάμε.
Είναι τιμή μου να πολεμάς δίπλα του.
- Πότε θα εντάχθηκες στον MPLA;
- Ήμουν πάντα στον MPLA.
- Φυσικά.
- Αγαπώ τη χώρα μου, εσύ δεν αγαπάς τη δική σου;
- Ναι.
- Έχεις πόλεμο στη χώρα σου;
- Είχαμε κάποιους στο παρελθόν, τρομερούς.
Θυμάμαι την αρχή του πολέμου περισσότερο από το τέλος.
- Πολέμησες; - Όχι, όχι, ήμουν παιδί
και τα παιδιά δεν πολεμούσαν τότε.
Ήμουν επτά ετών.
- Τι είναι αυτό παππού;
- Να θυμάσαι αυτή την ημέρα, Rysiek, να την θυμάσαι, να την θυμάσαι.
- Για πολύ καιρό νόμιζα ότι αυτός ήταν ο κόσμος.
Ότι έτσι φαίνεται. Ότι αυτή είναι η ζωή.
- Αλλά σταμάτησε; - Τι;
- Ο πόλεμος. - Α, ναι.
Πριν από πολλά χρόνια, ναι.
Αλλά όταν έχεις ζήσει μέσα στον πόλεμο,
δύσκολα τον ξεπερνάς.
Αχ, δεν ξέρω.
- Τότε γιατί ήρθες εδώ;
- Δοκίμασα πολλές διαφορετικές δουλειές,
αλλά μέσα απ' τον πόλεμο κατανόησα πρώτη φορά
τον κόσμο.
Πρώτα, η εικόνα. Στη συνέχεια, η μυρωδιά.
Είδαμε πτώματα
στρατιωτών και ανταρτών.
Ήταν έτοιμοι να σκάσουν, ήταν όλοι πρησμένοι.
Η Carlota είπε ότι θα μπορούσε να προκληθεί πανούκλα,
ότι ήταν επικίνδυνο για την υγεία των παιδιών
που έπαιζαν εκεί κοντά.
Ο Kapuscinski βοήθησε επίσης
να ψεκαστούν τα πτώματα με πετρέλαιο.
Στη συνέχεια η Carlota,
με το πολυβόλο της και τον Διοικητή Toni
πυροβόλησαν και τα έκαψαν.
- Η Πολωνία είναι στην Ευρώπη;
- Ναι, ναι, ναι.
- Σου λείπει η πατρίδα σου;
- Φυσικά, ναι.
Αλλά όταν είμαι εκεί, μου λείπει η Αφρική περισσότερο.
Κι εσύ;
- Τι;
- Όταν ο πόλεμος τελειώσει;
- Με το MPLA, η Αγκόλα θα είναι ελεύθερη.
Και τότε θα δούμε, τα παιδιά να πηγαίνουν στο σχολείο
και να είναι υγιείς και εγώ θα είμαι εκεί,
να δουλεύω για τη χώρα μου.
- Ω ναι, και τι θα κάνεις;
- Έχω εκπαιδευτεί για νοσοκόμα.
Ισως να γίνω γιατρός.
- Ήσουν πολύ καλή με εκείνο το αγόρι χθες.
Αλήθεια. Θα μπορούσες να γίνεις χειρουργός, ίσως.
- Ίσως, αλλά ξέρεις, μερικές φορές,
λιποθυμώ όταν βλέπω αίμα.
- Ricardo, σε δύο μήνες θα γίνω 20.
Θέλω δικά μου παιδιά, αλλά πρώτα πρέπει να κερδίσουμε τον πόλεμο.
Ίσως μια μέρα να γίνω διάσημη, ε;
- Το ελπίζω, είμαι σίγουρος.
- Ricardo.
Τότε δεν θα μας ξεχάσουν.
- Έχεις το λόγο μου.
- Carlota, ο εχθρός περιμένει μέσα στο δάσος,
μετά το Balombo.
- Εντάξει, δώσε μου ένα λεπτό.
Ακυρώνουμε.
Τι;
- Θα συνεχίσουμε την αποστολή αύριο.
Κάρλος, πήγαινέ τον πίσω στη Benguela.
- Ναι κυρία. - Γιατί;
- Όχι, Carlota, μείνε μαζί μας.
Θα έχουμε το δείπνο απόψε και αύριο
μπορούμε να πάμε μαζί στη Λισαβόνα, ε;
- Τι συμβαίνει, Carlota.
- Φύγετε, τώρα!
ΛΟΥΙΣ: Η σιωπή μας κυρίεψε
όταν ξεκίνησε το αυτοκίνητο.
Φοβόμασταν για το τι θα μπορούσε να συμβεί
γιατί ήμαστε σε πεδίο μάχης.
Υπήρχαν πυκνά σκοτεινά σύννεφα στο νυχτερινό ουρανό.
- Τώρα θα σε φιλήσω εκεί.
Ω ναι, ξέρεις τι είναι αυτό, έτσι δεν είναι;
Εντάξει, ωραία.
Ω, ξέρεις, μου αρέσει.
- Δεν θα πας πουθενά, Πολωνέ.
Χωρίς συνοδεία.
Έγινε επίθεση.
Όλοι σκοτώθηκαν.
- Η Carlota;
- Είπα, όλοι.
Θέλεις τον καλύτερο στρατιώτη μου.
- Μου έσωσε τη ζωή.
- Σου αρέσει η Carlota.
[Μαγνητοσκόπηση του Λούις] Οι νίκες του επαναστατικού πολέμου
έρχονται με μεγάλο κόστος:
Η Συντρόφισσα Carlota,
που μόλις της είχαμε πάρει συνέντευξη στο μέτωπο του Balombo.
Σε λιγότερο από 24 ώρες αργότερα, η Carlota έπεσε νεκρή.
[Λουίς - Σήμερα] Ο Kapuscinski είπε,
«Έπρεπε να είχαμε επιμείνει μέχρι το τέλος».
Τα αισθήματα ενοχής αυξήθηκαν.
Ο Kapuscinski έκλαψε,
Είχα είχα κλάψει στο ξενοδοχείο.
Και είπα στον Kapuscinski,
«Η Carlota πέθανε, θα χάσουνε τον πόλεμο».
Και ο Kapuscinski απάντησε, «Από πλευράς ηθικής, έτσι νομίζω».
- Πού πας, Ρικάρντο;
Όχι, σε παρακαλώ, μείνε, δεν είναι δικό μας λάθος.
Είμαστε μόνο δημοσιογράφοι, Ricardo, είμαστε μόνο δημοσιογράφοι,
δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα.
Άκουσέ με, Ρικάρντο.
ΛΟΥΙΣ: Ακόμα μου λείπει.
- Κάρλος, ξύπνα, πήγαινέ με στον Farrusco.
- Τότε γιατί είσαι εδώ;
- Όχι, όχι, όχι, όχι!
- Εσείς οι δύο, πουτάνας γιοι, πέστε κάτω!
Τι στο διάολο κάνεις εδώ;
Ricardo, πηγαίνετε πίσω στην πατρίδα σου τώρα.
Φύγε τώρα!
ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ: Ο αγώνας συνεχίζεται!
Η νίκη είναι βέβαιη!
- Ρικάρντο, ξύπνα, ξύπνα!
Ξύπνα, Ρικάρντο!
Θες να ζήσεις, τότε, ρίξε, ρίξε!
Πυροβόλησε!
Ναι, τα καταφέραμε!
Στο είπα!
Τον ξέρω, αυτός ανοίγει την πόρτα!
Είναι φίλος μου.
Κομαντάντε!
- Πυρομαχικά;
- Έτσι δεν είναι τόσο άσχημα, ναι;
Κοίτα, σας έχω δύο μπιτόνια βενζίνη, και αρκετά πολεμοφόδια,
Θέλω να πω, όχι πυρομαχικά,
αλλά έφερα αλεύρι
και τον δημοσιογράφο, ναι.
Είναι από την Πολωνία.
- Ryszard Kapuciski από την πολωνική ...
- Χρειάζομαι πυρομαχικά,
οχήματα,
προμήθειες,
στρατιώτες,
και συ μου φέρνεις
έναν γαμημένο δημοσιογράφο.
Τι στο διάολο κάνεις εδώ, δημοσιογράφε;
Θέλεις συνέντευξη;
Λοιπόν...
Ρώτα με κάτι.
- Τώρα;
- Ναι, τώρα, πριν εκείνοι
οι μαλάκες αρχίσουν να ρίχνουν και πάλι.
- Λοιπόν, Στρατηγέ Farrusco, είσαι ένας ήρωας,
το πρόσωπο του αγώνα.
- Έλα τώρα! Αγώνας;
Ποιος αγώνας, μπορείτε να γεμίσετε μια αγώνα ένα πιστόλι;
Άλλη ερώτηση.
- Πόσο κρατήσατε το νότιο μέτωπο τόσο πολύ;
- Βλέπεις αυτές τις γραμμές;
Στο πάτωμα;
Μέχρι εκεί μπορείς να φτάσεις στο μέτωπο.
Πέρνα τη γραμμή και η σφαίρα του ελεύθερου σκοπευτή είναι δική σου.
- Και τι γίνεται με τους Νοτιοαφρικάνους;
- Θέλουν τη Λουάντα.
- Τι εννοείτε;
- Θέλω να πω, ότι έχουν άρματα, θωρακισμένα αυτοκίνητα,
γαμημένα Αμερικάνικα δολάρια
και είναι στα σύνορα.
- Δηλαδή, βρίσκονται ήδη εδώ;
Μόλις 100 χιλιόμετρα.
- Είμαστε οι μόνοι βρισκόμαστε στο δρόμο τους.
Ξέρεις πόσοι είμαστε;
50, στην τελευταία καταμέτρηση.
Γράψε αυτό:
Είμαστε ένα απόσπασμα καταδικασμένο σε εξόντωση.
Έλα εδώ, πρέπει να δείς κάτι.
81 ετών, και ψήνει ψωμί.
Για πάνω από 60 χρόνια, ψήνει ψωμί
και αρνείται να φύγει.
Την αγαπάμε αυτή τη γυναίκα, δεν είναι ούτε για εμάς, ούτε για αυτούς.
Είναι για τη ζωή, τη ζωή και το ψωμί.
Αρκετά.
Περισσότερο από αρκετά.
Αυτό είναι το τέλος της συνέντευξης Τύπου, φίλε μου.
Ελπίζω να πήρες αυτό που ήθελες.
Καλώς ήρθες στον τάφο σου.
- Γιατί αλλάξατε στρατόπεδο;
- Μας έστειλαν.
Η ελίτ των πορτογάλων αλεξιπτωτιστών.
Και μας έδειξαν αυτά τα αγόρια,
αυτά τα 12χρονα αγόρια.
Ήταν ο εχθρός που έπρεπε να πολεμήσουμε.
12 χρονών αγόρια.
Δεν είμαι αυτός εγώ.
Στη συνέχεια, όμως, κοίτα με τώρα, δες τους στρατιώτες μου.
Αγόρια θα πεθάνουν ούτως ή άλλως.
Οπότε, εδώ είμαι πάλι.
Αταξία.
Έχω ένα γιο που γεννήθηκε στο Lubango.
Μεγάλο, δυνατό αγόρι, μου λένε.
Κάνει τον πατέρα του, περήφανο.
Δεν τον έχω δει, πιθανότατα δεν θα τον δω ποτέ.
Ξέρεις, Πολωνέ;
Δεν φοβάμαι το θάνατο, αλλά δεν νοιώθω κανένα φόβο.
ΦΑΡΟΥΣΚΟ: Joaquim Antonio Lopes Farrusco.
Γεννήθηκα στην Πορτογαλία.
Η πρώτη εικόνα που έχω
είναι αυτή που άλλαξε τη ζωή μου.
Το θυμάμαι σαν να ήταν σήμερα.
Ήταν ένα μικρό παιδί,
με πολύ σκισμένα, πολύ παλιά, πολύ βρώμικα ρούχα.
Φώναζε, «Δώσε μου ένα κέρμα! Δώσε μου ψωμί!»
Λυπημένος, είπα στον εαυτό μου,
«Εδώ βρίσκονται στην ίδια κατάσταση που ήμουν στην πατρίδα μου».
Το ξυπόλυτο αγόρι μου θύμισε
την εφηβεία μου.
Δεν ήρθα για να υπερασπιστώ κανένα,
Μάλλον ήρθα για να καταπιέζω, έτσι δεν είναι;
Ήμουν ένας κομάντο, των ειδικών δυνάμεων.
Ήμουν 24.
Δεν ήταν πολύ δύσκολο για μένα
να διαλέξω πλευρά:
την πλευρά των πιο μειονεκτούντων.
Ήταν πολύ δύσκολο να επιβιώσεις σε αυτό το μέτωπο.
Ένα πολύ ευρύ μέτωπο.
Δεν είχα παρά μόνο μια χούφτα αντάρτες
και την καλή θέληση των οπαδών του MPLA, του λαού.
Ο Kapuscinski μου μίλησε για λίγες ώρες.
Και μιλήσαμε για το γιο μου που, από τα παράδοξα της ζωής,
κατέληξε να σκοτωθεί από την UNIΤΑ.
Σκοτώθηκε επειδή είμαι ο Διοικητής Farrusco,
και ήξεραν ποιος ήταν ο Διοικητής Farrusco.
Ήταν εκδίκηση.
Πολλοί γονείς έχασαν τα παιδιά τους.
Δεν ήμουν ο μόνος.
- Το κεφάλι μπροστά, τέντωμα.
Κάθισμα βαθύ.
Ακόμα 10.
Άντε, δεν χαζεύουμε, κουνηθείτε, παιδιά, πιο γρήγορα.
Και επιτόπια άλματα.
Άλλη μια μέρα ζωής, Πολωνέ.
Εϊ!
Σας είπα να σταματήσετε;
Κουνηθείτε, καθίσματα τώρα, ελάτε, δείξτε ζωντάνια!
Μετακινήθηκαν.
- Οι Νοτιοαφρικάνοι;
- Εντοπίστηκαν το πρωί,
διασχίζουν τα σύνορα τώρα.
- Η Luanda πρέπει να το μάθει.
- Αυτό θα κάνουμε.
- Εντάξει, αλλά πώς;
- Εσύ θα πας με τον Κάρλος.
Είναι αργοί, έχουν άρματα, αρματαγωγά,
βαρύ πυροβολικό, βαριά οχήματα.
Θα πάτε εκεί τώρα, που έχουμε τουλάχιστον δύο
ημερών πλεονέκτημα.
- Εντάξει.
- Πες τους ότι χρειάζομαι ενισχύσεις, πυρομαχικά,
νερά, μ 'ακούς;
- Ναι.
- Κάρλος, πόσο χρόνο χρειάζεσαι;
- Δύο ώρες. - Κάντο σε μία.
Ρίξε μια ματιά, το Lubango είναι εδώ.
Είναι 400 χιλιόμετρα συν 350 και φτάνετε στην Benguela,
τέτοια ώρα, αύριο.
Στη συνέχεια, θα..., σιωπή.
Σιωπή!
Είναι πάρα πολύ γρήγορα, γαμώ το!
- Είμαστε ο Νοτιαφρικανικός στρατός. Ερχόμαστε.
- Αλλαγή σχεδίου, φεύγετε τώρα!
- Μα, το αυτοκίνητο δεν είναι έτοιμο... - Τώρα, πάρτε τις θέσεις σας!
Πίσω από τον τοίχο, στην οροφή!
Εμπρός, αγόρια, δεν έχουμε ρεπό.
- Σκατά! - Έχουμε βενζίνη;
Έχουμε αρκετή βενζίνη;
Έλα, Κάρλος!
Κάθε αντίσταση, πιστεύω,
είναι μάταιη, παραδοθείτε τώρα.
Είμαστε εδώ για να απελευθερώσουμε την Αγκόλα.
Η αντίσταση είναι μάταιη.
- Μπείτε μέσα, πίσω, μπείτε μέσα!
Είμαστε εδώ,
παραδοθείτε τώρα, τώρα.
Πηγαίνω προς τα εκεί, με το AK, πολεμώντας.
Σκέφτομαι, «Λοιπόν, μου περισσεύουν λίγα λεπτά, ας...»
...ας αγωνιστούμε μέχρι θανάτου με αυτά τα παιδιά».
Είμαι ήδη νεκρός.
ΦΑΡΟΥΣΚΟ: Το ποτάμι του αίματος ήταν τεράστιο.
Άκουγα, αλλά δεν μπορούσα να δω.
Και το υποσυνείδητό μου, μου είπε,
«Προσεκτικά, ήρεμα, δεν υπάρχει πρόβλημα κι όλα θα πάνε καλά».
Υπήρχε μια δεύτερη φωνή μέσα μου που μου έδωσε ...
λίγη ζωή.
Όταν οι Νοτιοαφρικάνοι φτάσανε, είχα κολλήσει εκεί.
Στο νοσοκομείο.
Ήταν μια άνιση μάχη.
Το πυροβολικό της Νότιας Αφρικής, η πανοπλία της Νότιας Αφρικής,
τα πολυβόλα των ελικοπτέρων...
Και ακόμα κι έτσι, αντιστάθηκαν αγωνιζόμενοι για τέσσερις ώρες.
Σχεδόν όλοι εκείνοι που αντιστάθηκαν έχασαν τη ζωή τους εκεί.
Ήταν μια σφαγή. Εκείνη ήταν μια σφαγή.
Ο Kapuscinski άφησε τη Λουάντα για να έρθει και να δει τι συνέβαινε.
Για να πει στον κόσμο ότι οι δυνάμεις της Νοτίου Αφρικής
είχαν εισβάλλει στο έδαφος της Αγκόλας.
Ο κόσμος το αρνήθηκε.
Νομίζω ότι αυτή ήταν η αποστολή του.
Μια αποστολή που τον οδήγησε σε μένα, στα νότια της Αγκόλα.
- Ένας άπειρος στρατιώτης φοβάται τα πάντα.
Πυροβολεί οπουδήποτε, όσο μπορεί να πυροβολεί.
Έχει μια σημαντική μάχη για να κερδίσει.
Τη μάχη ενάντια στον φόβο του πολέμου.
Να σκοτώσει τον τρόμο του.
- Πες μου ότι πρέπει να τους, καλέσει. Μια στιγμή, ναι.
Ε;
Ricardo!
Το κάθαρμα!
Ricardo, Ricardo, φίλε μου.
- Αρτούρ.
- Αχ, φίλε μου.
Πόσο χαίρομαι που σε βλέπω.
Χάλια φαίνεσαι.
- Και αισθάνομαι χάλια.
- Τι συμβαίνει;
- Η Νότια Αφρική συμβαίνει.
- Τι;
Είναι εδώ;
- Είναι στα νότια.
Ήταν μια μάλλον οδυνηρή συζήτηση
γιατί εκείνη την ημέρα, ξέραμε θα χάναμε.
Ζούσαμε τις τελευταίες ημέρες της ζωής μας.
Επειδή επρόκειτο να φτάσουν σύντομα.
Μόλις του είπα να φύγει,
απάντησε, "Όχι, θα μείνω μαζί σας,
γιατί δεν σκοπεύω να παραδοθώ στο σπίτι μου σε έναν εισβολέα.
Αυτή είναι η αποστολή μου.
Θα μείνω μαζί σας και θα στείλω τις τελευταίες μου ειδήσεις"
Αυτό μου είπε.
- Πρέπει να δω τον Nelson.
- Όχι, άλλαξαν τα πράγματα.
Πρέπει να δεις τους Κουβανούς.
- Άκου, το νότιο μέτωπο δεν υπάρχει πια.
Οι Νοτιοαφρικάνοι είναι εδώ, πήραν την Pereira d'Eca
χθες το πρωί, ήμουν εκεί με ton Farrusco.
Δεν είναι μερικοί στρατιώτες, πρόκειται για τακτικό στρατό.
Δύο τάγματα, άρματα, θωρακισμένα, πυροβολικό,
έχουν αμερικανική υποστήριξη.
Λοιπόν, τι θα κάνεις τώρα;
Θα μιλήσεις με τη Ρωσία;
- Η Ρωσία δεν θα υποστηρίξει την Κούβα.
- Έτσι, η Κούβα θα πάει εκεί μόνη της;
- Σε ευχαριστώ, Ricardo, δεν είμαστε εδώ, καταλαβαίνεις.
Η CIA, ναι, η CIA οργάνωσε τα πάντα.
Η CIΑ εναντίον της Αγκόλα.
Στρατεύματα της Νότιας Αφρικής εισέβαλαν στη Νότια Αγκόλα, στο κεντρικό οροπέδιο.
Πήραν την Benguela, το Lobito και συνέχισαν.
Εμείς πολιορκηθήκαμε στη Λουάντα.
Ο Ricardo πάντα έλεγε, «Ο ρατσισμός εξαπλώνεται σε όλη την Αφρική.
Αν κερδίσουν, θα έχουμε απαρτχάιντ σε όλη την Αφρική».
Αυτό σκεφτόταν.
Ο MPLA ήταν μόνος. Οι δυνάμεις του MPLA ήταν μόνες τους.
Οι Σοβιετικοί μας εγκαταλείψανε.
Ο σύντροφος Πρόεδρος έπρεπε να ζητήσει βοήθεια από την Κούβα.
Και ο σύντροφος Φιντέλ δεν δίστασε και δεν περίμενε τις εντολές του Κρεμλίνου.
- Όλοι οι άνδρες στο μέτωπο, όλοι οι άνδρες στο μέτωπο.
Αγωνιστείτε για το μέλλον της Αγκόλα!
Μόνο τέσσερις μέρες για την Ανεξαρτησία.
- Αυτός είναι Ψυχρός Πόλεμος, Αρτούρ.
Ξέχνα τον εποικισμό και την ανεξαρτησία,
αυτό τώρα, είναι Ψυχρός Πόλεμος
και ο Ψυχρός Πόλεμος δεν τελειώνει ποτέ.
Και εγώ έχω παίξει το ρόλο μου.
- Ρικάρντο, το μόνο που έκανες ήταν να πεις στους Κουβανούς αυτά που είδες.
Είναι το πρακτορείο σου;
Τι θα τους αναφέρεις;
- Αρτούρ, είμαστε οι μόνοι δημοσιογράφοι στον κόσμο
με αυτές τις πληροφορίες.
Αν η Κούβα εμπλακεί σε αυτό,
πρέπει να τους δώσω κάτι.
Ήμασταν σίγουροι ότι είτε
θα κερδίζαμε τη μάχη των πληροφοριών ή θα μας κατέστρεφαν.
Και ο MPLA ποτέ δεν θα έπαιρνε την εξουσία.
- Ρικάρντο, αν δημοσιεύσεις την ανάμιξη της Κούβας...
- Ναι ξέρω.
...θα αλλάξει η πορεία των γεγονότων.
- Να αλλάξεις...
Η CIA θα παρακολουθήσει τέλεξ σου
και, μετά, η Αμερική, θα θέλει να κάνει πολύ περισσότερα
από το να υποστηρίζει τη Νότια Αφρική.
Θα διαγράψει την Αγκόλα από το χάρτη.
Αυτό δεν είναι Ψυχρός Πόλεμος, Ρικάρντο,
Αυτό είναι ανθρώπινες ζωές.
Είναι το μέλλον της Αγκόλα, φίλε μου.
Ο ίδιος, γνωρίζοντας ότι ήταν μια επιχείρηση μεγάλης κλίμακας,
είχε αμφιβολίες για το αν θα έπρεπε να στείλει το τέλεξ ή όχι.
Ήμασταν δημοσιογράφοι και δίναμε τη ζωή μας για τη δουλειά μας.
- Η κινητοποίηση της Κούβας εναντίον της Νοτίου Αφρικής είναι μεγάλη
κι εγώ είμαι δημοσιογράφος.
Έχω στα χέρια μου μια αποκλειστικότητα.
Εμείς, οι δημοσιογράφοι, περιμένουμε όλη μας τη ζωή
για μια ευκαιρία σαν αυτή.
Αγαπητοί μου μαθητές.
Ποιος μπορεί να μου πει την κινητήρια δύναμη του ανθρώπου;
Η περιέργεια, η πείνα για εμπειρία;
Ο άνθρωπος που παύει να είναι έκπληκτος είναι κενός.
Δεν έχει φλόγα στην καρδιά του.
- Με συγχωρείτε, Καθηγητά, έχω μια ερώτηση για σας.
- Ναί;
- Μόνο με την παρουσία σας εκεί, μπορείτε να αλλάξετε τα πάντα,
Δεν συμφωνείτε;
- Αχ, να αλλάξει τι;
- Η Τύχη.
Η μοίρα ενός ατόμου, ενός πολέμου,
ενός ολόκληρου λαού.
- Αλλά αν δεν ήσασταν εκεί, ο κόσμος δεν θα μάθαινε.
- Αλλά αν δεν ήσασταν εκεί, ο πόλεμος θα ήταν διαφορετικός.
Ανταλλαγές πυρών μπορεί να είναι μικρότερες,
οι άνθρωποι μπορεί να μην πέθαιναν.
- Οι άνθρωποι πεθαίνουν στον πόλεμο.
Είναι σημαντικό ο κόσμος να διαβάζει γι 'αυτό.
- Δεν απαντήσατε στην ερώτησή μου.
Βεβαίως, ο Ricardo έγινε
μαχητής του αγώνα μας, με τον δικό του τρόπο. Σίγουρα.
ΣΤΕΙΛΤΕ (SEND)
ΑΡΤΟΥΡ: ο Kapuscinski και εγώ πήγαμε στο αεροδρόμιο.
Και όταν είδα τους Κουβανούς και τα όπλα να φθάνουν
νόμιζα ότι υπήρχε ακόμη κάποια πιθανότητα να κερδίσουμε.
- Την αποκαλούν «Επιχείρηση Καρλότα».
Την κουβανική επίθεση.
Οι μισοί από τους Κουβανούς είναι απόγονοι των σκλάβων της Αγκόλας.
Αλλά ξέρεις την ιστορία της Carlota,
την Κουβανέζα σκλάβα.
Πήρε μια μαχαίρα για να ηγηθεί μιας εξέγερσης σκλάβων
κατά τον 19ο αιώνα.
Πέθανε αγωνιζόμενη για την απελευθέρωση, Ρικάρντο.
Επιχείρηση Καρλότα.
Ίσως μια μέρα να γίνω διάσημη, ε;
- Ναι, μια μέρα, θα γίνεις.
- Παραδοθείτε τώρα, η αντίσταση είναι μάταιη.
-Σε ευχαριστώ, Ricardo, δεν είμαστε εδώ.
- Αυτό που νοιώθουμε τώρα, είναι ένα μοναδικό είδος καταπίεσης.
Σαν σφίξιμο στη μέγγενη.
Μια αυξανόμενη αίσθηση του κινδύνου και του φόβου
γιατί αυτό είναι ένα μάθημα βγαλμένο από την ιστορία.
Το αίμα θα ρέει.
Κρίσιμα γεγονότα δεν μπορεί να συμβούν χωρίς αυτό.
Στην Αγκόλα, έχουν μια λέξη για αυτό, θυμάστε;
Αταξία.
Μια συνθήκη αναρχίας και αναταραχής,
απόλυτου αποπροσανατολισμού, βλέπουμε να μαίνονται γύρω μας
αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για να το σταματήσουμε.
Μπορεί να εκραγεί σε ένα πλήθος,
να διαδοθεί σε μια μάζα ανθρώπων
και στη συνέχεια να υπάρχει μάχη και εμπρησμός και το θάνατος.
Μπορεί να σκορπιστεί πάνω σε μία ολόκληρη επικράτεια,
να σαρώσει εκατομμύρια και στη συνέχεια ...
Πόλεμος.
ΚΙΣΙΝΓΚΕΡ: Αν η Σοβιετική Ένωση και η Κουβανικές στρατιωτικές δυνάμεις
συνεχίσουν να δρουν όπως στην Αγκόλα,
αναμφίβολα θα αντισταθούμε.
ΚΑΣΤΡΟ: Επειδή είχαν σχεδιάσει τα πάντα
προκειμένου να καταλάβουν την Αγκόλα πριν την 11η Νοέμβρη.
Δεν ψάχναμε για πετρέλαιο, διαμάντια ή οποιοδήποτε υλικό συμφέρον.
Είμαστε πλήρης ενός στοιχειώδους διεθνιστικού καθήκοντος,
όταν βοηθάμε τους ανθρώπους της Αγκόλας.
ΕΚΦΩΝΗΤΗΣ: Η Κεντρική Επιτροπή του MPLA
επισήμως διακηρύσσει
ενώπιον της Αφρικής και όλου του κόσμου, την ανεξαρτησία της Αγκόλας.
ΑΡΤΟΥΡ: Ήταν η πιο ευτυχισμένη μέρα της ζωής μου.
Η Αφρική που γεννήθηκε στην Αγκόλα,
ήταν μια Αφρική χωρίς νεοαποικιοκρατία,
η Αφρική μιας πλήρους και αυθεντικής απελευθέρωσης.
Ο Kapuscinski κι εγώ πήγαμε να πιούμε ρούμι Carta Blanca
για να το γιορτάσουμε. Μια μικρή γιορτή.
Αγκαλιαστήκαμε.
Ήμασταν πολύ χαρούμενοι.
Η νίκη είναι σίγουρη! Η νίκη είναι σίγουρη!
- Ο πόλεμος έχει αλλάξει.
Δεν είναι πλέον εμφύλιος πόλεμος,
τώρα είναι μια διεθνής σύγκρουση
και θα διαρκέσει για χρόνια.
Τα χρήματα μου τελείωσαν εδώ και καιρό.
Είμαι στα τελευταία μου, μόλις που ζω.
Σας ζητώ την άδεια να επιστρέψω στην πατρίδα.
- Οι καλές στιγμές είναι μπροστά, φίλε μου.
- Ειλικρινά το ελπίζω, Αρτούρ.
- Τι τρέχει, Ρικάρντο;
- Διαβατήριο.
- Έλα, φίλε μου.
Το ξέρω αυτό το ύφος, τι τρέχει;
- Είχα κάποιους μαθητές που με ρωτούσαν για τη δημοσιογραφία.
Όταν εμπλεκόμαστε, αλλάζουμε τα πράγματα.
- Το κάνουμε, τα αλλάζουμε τα πράγματα και εσύ το έκανες, Ρικάρντο,
μας βοήθησες, βοήθησες την Αγκόλα.
- Ναι, ναι, αλλά.
- Α!, ξέρω, φίλε μου, ξέρω.
Αταξία.
- Σε ευχαριστώ για όλα.
Καλή τύχη, σύντροφε.
Είναι δυνατή, αυτή η αταξία.
Γλιστρά μέσα στις καρδιές μας, δεν μπορείς να την νικήσεις,
μπορείς μόνο να την αντέξεις.
Και να βγεις εξουθενωμένος,
με την ικανοποίηση ότι κατάφερες
να επιβιώσεις, αλλά και να μαζέψεις δύναμη
για τότε που θα ξανάρθει,
γιατί θα ξανάρθει, πάντα θα έρχεται.
Αλλά ακόμα και τότε, υπάρχει κάτι που μπορούμε να κρατηθούμε,
να αποφύγουμε να μας απορροφήσει και αυτό είναι το πώς θα το αντέξουμε.
Σώζοντας κάτι, μια ανάμνηση, μια σκέψη, ένα είδωλο.
Επιστρέφω με τις σκέψεις μου σε αυτούς που γνώρισα τότε.
Τι απέγιναν;
Τι συνέβη στον Αρτούρ;
Τι συνέβη με τον δυνατό, θαρραλέο Farrusco;
Στις μάχες κατά της Νότιας Αφρικής,
χάσαμε πολλά από τα καλύτερα παιδιά μας.
Αλλά η δικαιοσύνη νίκησε. Έπρεπε να είμαστε εκεί.
Δεν θα τους αφήναμε να μας σκοτώσουν, χωρίς να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας.
Άξιζε τον κόπο. Είμαι ένας ολοκληρωμένος άνθρωπος.
Έβαλα μια πέτρα στο κτίσιμο αυτού του έθνους που ονομάζεται Αγκόλα.
Κερδίσαμε τη μάχη που οδήγησε τη χώρα μας στην ανεξαρτησία.
Αλλά στην πορεία, όλα τα ιδανικά μου καταστράφηκαν.
Είμαι ο μεγάλος χαμένος. Πού είναι η ισότιμη κοινωνία;
Πού είναι τα αδέλφια μου, χωρίς πείνα;
Και ο σοσιαλισμός;
Και η επανάσταση;
Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΡΑΤΗΣΕ ΑΛΛΑ 27 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2002.
1.000.000 ΕΚΤΟΠΙΣΤΗΚΑΝ
ΣΧΕΔΟΝ 500.000 ΣΚΩΤΩΘΗΚΑΝ
- Πρέπει να διασώσεις κάτι, αν μπορείς.
Επειδή οι άνθρωποι εξαφανίζονται χωρίς ένα ίχνος,
πλήρως και ανεπανόρθωτα.
Πρώτα από τον κόσμο
και στη συνέχεια από τη μνήμη μας.
Θα γράψω.
Ποτέ δεν θα ξεχαστούν.
Θα αφήσουν το στίγμα τους.
Θα παραμείνουν.
Ήμουν εδώ.
Έτσι φαινόμουν.
Αυτό είναι το πρόσωπο που είχα όταν ήμουν ζωντανός.
Κοίτα με για μια στιγμή, πριν αποστρέψετε το βλέμμα σας.
ΟΤΑΝ ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ ΣΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑ, Ο ΡΙΣΑΡΝΤ ΚΑΠΟΥΣΤΣΙΝΣΚΙ ΕΓΡΑΨΕ
ΤΟ «ANOTHER DAY OF LIFE»
ΕΓΡΑΨΕ 20 ΒΙΒΛΙΑ, ΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΑΝ ΣΕ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 30 ΓΛΩΣΣΕΣ
ΟΜΩΣ, ΤΟ «ANOTHER DAY OF LIFE» ΗΤΑΝ ΤΟ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΤΟΥ ΚΑΙ ΠΙΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟ.
ΕΚΑΝΕ ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΓΙΑ ΔΕΚΑΔΕΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΥΣ,
ΣΕ ΑΦΡΙΚΗ, ΑΣΙΑ, ΚΑΙ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ.
«ΗΞΕΡΑ ΟΤΙ ΗΜΟΥΝ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΣΕ ΓΕΓΟΝΟΤΑ
ΠΟΥ ΘΑ ΑΛΛΑΖΑΝ ΤΗ ΜΟΙΡΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΓΕΝΕΕΣ, ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΑΙΩΝΕΣ:
ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ».
«ΤΑΥΤΙΖΟΜΑΙ ΜΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΤΑΠΕΙΝΩΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΑΔΙΚΗΜΕΝΟΥΣ. ΕΙΜΑΙ ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΑΥΤΟΥΣ.
ΟΙ ΦΤΩΧΟΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΦΩΝΗ. ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΗΚΟΝ ΜΟΥ ΝΑ ΠΕΤΥΧΩ ΝΑ ΑΚΟΥΣΤΕΙ Η ΦΩΝΗ ΤΟΥΣ.
ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΟΥ».
Ο ΡΙΣΑΡΝΤ ΚΑΠΟΥΣΤΣΙΝΣΚΙ ΠΕΘΑΝΕ ΣΤΗ ΒΑΡΣΟΒΙΑ, ΣΤΙΣ 23 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ, ΤΟ 2007.