Διάβαζα την "Financial Times",
και είδα μια μικρή, μικροσκοπική ιστορία σε δυο παραγράφους, που έλεγε,
"Η ανθρωπότητα ενδεχομένως προκαλεί ένα συμβάν μαζικής εξόντωσης."
Ήταν θαμμένο στη σελίδα έξι, ή επτά...
Και σκεφτόμουν,
"Να πώς χειρίζεται η ανθρωπότητα αυτό το θέμα.
Λούι Ψυχογιός Εταιρεία Προστασίας
"Δεν το αντιμετωπίζουν."
Κοίτα το κινητό σου.
Αν πλησιάσεις καθόλου σ' εκείνο το μέρος, εμποδίζει το σήμα.
Λούι, δικέ μου, πώς είσαι;
Έτσι από περιέργεια, πόσες κάμερες έχεις πάνω σου τώρα;
- Εννοείς στο τραπέζι μου; - Όχι, όχι. Πάνω στο κορμί σου.
Πάνω στο κορμί μου;
Λιγότερες από επτά, αλλά μάλλον περισσότερες από δύο.
Εντάξει, για να δούμε τι έχουμε εδώ.
Μία κάμερα στο καπέλο, δύο στην κουμπότρυπα,
αθλητικό σουτιέν, μια κάμερα στο μπουκάλι, μια στην μπλούζα παραλλαγής, με δόνηση.
- 'Οποτε είσαι έτοιμος. - Ναι.
Οπότε γυρίζεις τώρα, ώστε να πιάσεις την είσοδο.
Και φρόντισε φυσικά να μη φαίνονται τα λουριά.
Εντάξει.
- Η κράτησή σου είναι σε δέκα λεπτά. - Εντάξει.
Λοιπόν, φάγαμε μπακαλιάρο.
Χέδερ: Καθίσαμε.
Λούι: Γράφετε; Χέδερ: Ναι.
Μοσχάρι από το Κόμπε και μερικές γαρίδες.
Πώς και έτσι ξέρετε τόσα για το σούσι;
- Μ' αυτό μεγάλωσα. - Αυτή με έφερε εδώ.
- 'Εχετε πολύ εξωτικά γούστα. - Ναι.
Προσπαθούμε να ζούμε μια περιπετειώδη ζωή, ναι.
Ξεκίνησα να το τρώω πριν από καμιά δεκαριά χρόνια.
Λούι: Παράγγειλε τη φάλαινα όταν είσαι έτοιμη.
Χέδερ: Όπου να' ναι, ένα λεπτάκι.
Συχνά έτρωγα σασίμι στου παππού μου.
- Ναι... - Βγαίναμε έξω...
- Ορίστε η φάλαινα. - Ευχαριστώ.
Αυτή είναι μια ειδική σάλτσα ταμάρι από τον σεφ.
Δεν ξέρω.
Ναι, τρία κομμάτια. Το έχουμε.
Μπίνγκο.
Οι ιδιοκτήτες και ο σεφ ενός από τα πιο μοδάτα εστιατόρια της Αμερικής
αντιμετωπίζουν ομοσπονδιακές κατηγορίες απόψε,
εξαιτίας όσων βάζουν στο πιάτο των πελατών.
Ένα είδος υπό εξαφάνιση.
Και πίσω από το κόλπο με την κρυφή κάμερα,
κάποιοι κινηματογραφιστές που επέστρεψαν αμέσως στη δουλειά.
ΕΡΗΜΟΣ ΓΚΟΜΠΙ, ΜΟΓΓΟΛΙΑ 1995
Χαράζουμε το δικό μας δρόμο εδώ.
Αρκετά μεγάλο, το πλαϊνό κομμάτι του κρανίου εδώ, ναι.
Έκανα τέσσερις ιστορίες σχετικά με την εξαφάνιση ειδών για το National Geographic.
Πηγαίνεις σ' αυτά τα πανέμορφα τοπία...
Υπάρχουν δεινόσαυροι από τη μια άκρη του ορίζοντα ως την άλλη.
ΜΗΤΕΡΑ ΟΒΙΡΑΠΤΟΡ ΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ ΤΑ ΑΒΓΑ ΤΗΣ
Και σκέφτεσαι, "Αυτό συνέβη τόσο παλιά...
"Και αν συμβαίνει και αυτή τη στιγμή, και κανείς δεν το παίρνει είδηση;"
Κάθε χρόνο, περίπου ένα εκατομμύριο είδη, θα εξαφανιστούν φυσιολογικά.
Στις επόμενες δεκαετίες,
θα εξωθούμε τα είδη προς την εξαφάνιση
χίλιες φορές πιο γρήγορα απ' όσο θα έπρεπε να συμβαίνει.
Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί ακριβώς πόσα είδη πρόκειται να χάσουμε.
Σε περίπου εκατό χρόνια...
Θα μπορούσαμε να χάσουμε μέχρι και το 50% όλων των ειδών της Γης.
Θυμάμαι που σκεφτόμουν,
"Αυτή είναι η σπουδαιότερη ιστορία στον κόσμο."
Είναι λες και ζούμε στην εποχή των δεινοσαύρων,
μόνο που εμείς μπορούμε να κάνουμε κάτι γι' αυτό.
Μετάφραση: fata morgana
Ένας φίλος μου μόλις αναφέρθηκε σ' αυτή την περιοχή.
Ελήφθη.
Η γαλάζια φάλαινα είναι το μεγαλύτερο πλάσμα που έζησε ποτέ στον πλανήτη.
Μεγαλύτερο από οποιονδήποτε δεινόσαυρο.
Και ακριβώς όπως οι δεινόσαυροι, είναι υπό εξαφάνιση.
- Έρχεται με φόρα! - Να τη!
Κοίτα τον!
Τα παλιά χρόνια της φαλαινοθηρίας,
τις κυνήγησαν σχεδόν μέχρι την εξαφάνιση,
μέχρι που έφτασαν περίπου το 2% του πληθυσμού τους.
Τώρα αποδεκατίζονται από τις θαλάσσιες μεταφορές.
Εμπρός.
Έρχεται από τα δεξιά. Από τα δεξιά!
Η ελπίδα μου είναι πως
αν μπορέσεις να δείξεις στον κόσμο την ομορφιά αυτών των ζώων...
Υπάρχει μια πιθανότητα να σωθούν.
Ένα από τα πιο φοβερά πράγματα σχετικά με τη γαλάζια φάλαινα...
Είναι ότι διαθέτει το πιο ισχυρό τραγούδι στο ζωικό βασίλειο...
Όμως δεν μπορείς να το ακούσεις,
επειδή είναι κάτω από το δικό μας κατώφλι ακοής.
Εμείς βλέπουμε τον κόσμο μέσα από αυτά τα μάτια και αυτά τα αφτιά,
και νομίζουμε ότι αυτό είναι όλο.
Μόνο αυτό υπάρχει για να δει κανείς.
Όμως υπάρχει ένας κρυμμένος κόσμος σχεδόν σε κάθε επίπεδο.
Αυτό που θέλω να κάνω είναι να πείσω τους ανθρώπους να τον δουν.
Κατεβαίνουμε από το σκάφος,
και ένας ψαράς πλησιάζει τον διερμηνέα μας,
και του λέει, "Μπορείς να μου δώσεις 500 δολάρια;
"Βρήκα αυτή τη σημαδούρα. Υπάρχει αμοιβή 500 δολαρίων.
"Πρέπει να επιστραφεί στην Αμερική."
Και εγώ του είπα, "Μια στιγμή, άσε με να ρίξω μια ματιά στη σημαδούρα."
Και την κοιτάω, και λέει εκεί...
"Να επιστραφεί στον Κρις Κλαρκ, Εργαστήριο Βιοακουστικής στο Κορνέλ."
Και είπα, "Τον ξέρω αυτόν τον τύπο!"
Ο Κρις εισήγαγε νέους τρόπους να κατα- γράφονται οι φάλαινες εδώ και 30 χρόνια.
Στην ουσία απέδειξε ότι αυτά τα ζώα μπορούν να
ακούσουν το ένα το άλλο ανάμεσα στους ωκεανούς.
Και έτσι, για μένα, το να βρω αυτή τη σημαδούρα, ήταν σαν μήνυμα σε μπουκάλι.
Φτιάξαμε αυτά τα συστήματα καταγραφής...
Τα πετάξαμε στον ωκεανό, και αυτά καταγράφουν συνεχώς.
Φάλαινες και δελφίνια και ο,τιδήποτε άλλο είναι εκεί έξω...
Προσπαθούμε να τα καταγράψουμε όλα.
Την πρώτη φορά... Ήξερα ότι υπάρχει κοντά μια γαλάζια φάλαινα που τραγουδά.
Την έβλεπα στην οθόνη, αλλά δεν μπορούσα να την ακούσω.
Οπότε τι πρέπει να κάνεις; Πρέπει να το επιταχύνεις.
Ακόμα μου σηκώνεται η τρίχα, και είναι σαν... Σαν...
"Να πάρει! Αυτό είναι υπέροχο."
Καθώς αφουγκραζόμαστε όλο και περισσότερο σε διάφορα μέρη του πλανήτη...
Είτε αυτό είναι ο παγωμένος Αρκτικός Ωκεανός...
Ή τα βάθη της ζούγκλας στην Κεντρική Αφρική...
Ολόκληρος ο κόσμος τραγουδά.
Ήχοι σαν κλικ, σαν τριβή, σαν σφύριγμα, σαν γδούπους...
Όμως έχουμε πάψει να ακούμε.
Το Εργαστήριο Βιοακουστικής του Κορνέλ
έχει το εκτενέστερο αρχείο ζωικών ήχων στον πλανήτη.
Τους συλλέγουν από τη δεκαετία του 1930.
Μπορείτε να το θεωρήσετε ένα μουσείο,
θα μπορούσαν να υπάρχουν δείγματα πουλιών ή σκαθάρια καρφιτσωμένα στον τοίχο.
Υπάρχει λοιπόν αυτό το φάσμα ήχων,
από το μεγαλύτερο ζώο που έζησε ποτέ στον πλανήτη...
Μέχρι τα πιο μικροσκοπικά έντομα.
Αυτό είναι ένα ηχογραφημένο τραγούδι
ενός αρσενικού 'o'o που τραγουδά στο Καουάι.
Αυτά τα πουλιά ζευγαρώνουν για μια ζωή,
οπότε αυτός τραγουδάει ένα ντουέτο με το ταίρι του,
όπου αυτός τραγουδά, και μετά αυτή ανταπαντά, και πάει λέγοντας.
Εδώ είναι το αρσενικό τραγούδι.
Δεν υπάρχει ανταπόκριση.
Να το αρσενικό τραγούδι και πάλι.
Αυτός είναι ο τελευταίος αρσενικός του είδους,
που τραγουδά για μια θηλυκιά...
που δε θα έρθει ποτέ.
Είναι τελείως μόνος.
Και τώρα η φωνή του έχει χαθεί.
Στη σύντομη διάρκεια της ζωής αυτής της συλλογής...
Καμιά εβδομήντα χρόνια περίπου...
Πολλά από τα είδη που καταγράφηκαν έχουν πλέον εξαφανιστεί.
Και έτσι το αρχείο είναι ένα ζωντανό παράδειγμα
της μαζικής κλίμακας στην οποία συμβαίνει η εξαφάνιση των ειδών.
4540 εκατομμυρια χρονια π.Χ.
Υπήρξαν πέντε μεγάλες αφανισμοί στην ιστορία του πλανήτη.
Υπάρχει η Ορδοβίκια περίοδος, 442 εκατ. χρόνια πριν,
Η Δεβόνια περίοδος, 374 εκατ. χρόνια πριν,
Η Πέρμια περίοδος, 252 εκατ. χρόνια πριν,
Υπάρχει η Τριαδική-Ιουράσια περίοδος, 200 εκατ. χρόνια πριν,
Και μετά η κρητιδική εξάλειψη, 65 εκατ. χρόνια πριν,
Αυτή που σκότωσε τους δεινοσαύρους.
Είναι πολύ δύσκολο να κατανοήσει κανείς το βάθος του χρόνου.
4.6 δις χρόνια της γήινης ιστορίας.
Όμως αν πάρετε την ιστορία της Γης, ας πούμε,
και προσπαθήσετε να τη χωρέσετε σ' ένα ρολόι 24 ωρών,
πού χωράει ο άνθρωπος σ' αυτό το ρολόι;
Μερικά δευτερόλεπτα πριν τα μεσάνυχτα. Αυτό είναι όλο.
Είμαστε το νέο παιδί στη γειτονιά.
Αυτό που βλέπουμε τώρα...
Ονομάζεται Ανθρωπόκαινος, η νέα εποχή.
Ανθρωπόκαινος σημαίνει η εποχή των ανθρώπων.
Είναι όταν το σημάδι των ανθρώπων αποτυ- πώνεται στα απολιθώματα του μέλλοντος.
Πριν από 65 εκατ. χρόνια χτύπησε ένας αστεροειδής
και προκάλεσε τον αφανισμό των δεινοσαύρων.
Όταν πρόκειται για το έκτο συμβάν εξάλειψης,
χωρίς πρόβλημα εντοπίζουμε την αιτία.
Η ανθρωπότητα έχει γίνει ο αστεροειδής.
Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στο μεταίχμιο, όπου είναι είτε...
Πολύ αργά, είτε μόνο η απαρχή ενός κινήματος.
Λοιπόν, υπάρχουν δυο κομμάτια από φάλαινα, και ένα κομμάτι αλόγου.
Στο εστιατόριο Χάμπ...
ξέραμε ότι πουλούσαν κρέας από φάλαινες.
Όμως τρέχει και κάτι ακόμα μεγαλύτερο.
Μάθαμε ότι η κυβέρνηση του Ομπάμα
βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις πίσω από κλειστές θύρες με τους Ιάπωνες
για να ξαναρχίσουν την εμπορική αλιεία φαλαινών.
Κρέας αλόγου, μαύρη πέρκα, καβουροκεφτέ, σούσι με κιτρινόπτερο τόνο, φάλαινα
Και σκεφτόμουν, "Αν μπορούσαμε να αποδείξουμε
"ότι φάλαινες υπό εξαφάνιση σερβίρονται εδώ, στα παράλια της Αμερικής,
"Θα σταματούσαμε αυτή τη συζήτηση."
Σταματήστε το φόνο! Σταματήστε το θάνατο!
Φταίει το εστιατόριο Χαμπ!
Η κοινότητα για τα δικαιώματα των ζώων το ανέλαβε, αλλά το εστιατόριο δεν έκλεισε.
Υπάρχει ένας τύπος που δεν τον έχω ακούσει ποτέ, τον λένε Άντι Γκιλ.
Αυτός πήρε κάποιο εξοπλισμό και τον έβαλε μπροστά από το εστιατόριο Χαμπ,
καθώς μπαίνει ο κόσμος.
- Τι κάνεις δηλαδή; - Διαμαρτύρομαι.
Χτες υπήρχαν καμιά διακοσαριά άτομα εδώ που διαμαρτύρονταν.
Και σκέφτηκα ότι κάποιος πρέπει να κρατήσει αμείωτη την πίεση.
Αν κοιτάξετε τα Όσκαρ και τις Χρυσές Σφαίρες,
είναι όλα δικές του οθόνες και δικές του προβολές.
Και έτσι, πάρκαρε μια φεράρι ακριβώς δίπλα στο βαν,
και όταν βγήκε ο ιδιοκτήτης, και έπιασε τον Άντι και του είπε,
"Πόσο καιρό θα το κάνεις αυτό;"
Και εκείνος πίστευε ότι είμαι απλά κάποιος χίπη.
Ότι θα κάτσω καμιά δυο μέρες.
Του είπα, "'Άκου, φίλε. Μπορώ να κάτσω εδώ
για ένα μήνα, ή δύο, ή ένα χρόνο, όσο πάρει.
"Πόσο μπορείς εσύ να αντέξεις όσο είμαι εγώ εδώ;"
Δέκα μέρες αργότερα, το εστιατόριο έκλεισε.
Για μένα αυτή ήταν μια όμορφη στιγμή.
Όλοι είχαν πάει σπίτι, και αυτός ο τύπος, με ένα μεγάλο, έντονο φως,
επιμένει να εστιάζει το φως πάνω σ' αυτό το θέμα.
Κλείστε το! Κλείστε το!
Υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι ανά τον κόσμο,
που είναι πρόθυμοι και ικανοί, που αλλάζουν την καριέρα τους για να σώσουν είδη.
Πηγαίνουν σε κάποια από τα πιο σκοτεινά, βρόμικα, μη ασφαλή μέρη του πλανήτη.
Ας σώσουμε τον καρχαρία! Ας σώσουμε τον καρχαρία!
Πάνω από 800 περιβαλλοντολογικοί ακτιβιστές
έχουν σκοτωθεί την τελευταία δεκαετία μόνο.
Αυτοί οι άνθρωποι λοιπόν κάνουν τη σκληρή δουλειά,
και εμείς ποτέ δε μάθαμε γι' αυτούς. Δεν είναι γνωστά ονόματα.
Σον Χάινριχς. Ζω στο Μπόλντερ, Κολοράντο.
Δεν θα βρεις μέρος που περιβάλλεται περισσότερο από ξηρά από το Κολοράντο.
Και ανακάλυψα ότι υπάρχει ένας φοβερός ακτιβιστής για τους ωκεανούς...
που μένει λίγο παρακάτω στο δρόμο...
που παραιτήθηκε από οικονομικός διευθυντής σε μια τεχνολογική εταιρεία,
ώστε να βοηθάει στη διάσωση ειδών υπό εξαφάνιση.
Ο Σον διενεργεί ένα από τα καλύτερα, πιο πρωτοποριακά έργα
που έχω δει οπουδήποτε στον κόσμο.
Η νήσος Ίσλα Μουχέρες ήταν το μεγαλύτερο νησί για την αλιεία καρχαριών
στην ανατολική ακτή του Μεξικού.
Τουλάχιστον είκοσι, ει μη περισσότερα, παραγάδια
έβαζαν στο στόχαστρό τους τους καρχαρίες κάθε, μα κάθε μέρα.
Ο Σον βοήθησε ώστε αυτό το κυνηγετικό πεδίο να μετατραπεί
σε ένα από τα κορυφαία μέρη στον κόσμο όπου μπορείς να παρακολουθήσεις καρχαρίες.
Τώρα υπάρχει αυτή η κοινότητα πρώην αλιέων καρχαριών
που βγάζουν πολύ περισσότερα χρήματα πηγαίνοντας
τουρίστες να κολυμπάνε με καρχαρίες,
παρά σκοτώνοντας καρχαρίες με τα παραγάδια τους.
Είναι απλά οικονομικά.
Ο Σον συχνά δουλεύει με το φίλο του, τον Πολ Χίλτον,
ένα φωτογράφο ερευνητικής δημοσιογραφίας.
Αδυνατούν να μην μπλέκουν σε επικίνδυνες καταστάσεις.
Ο παράδεισος του ταξιδιώτη.
Ο Πολ είναι φωτορεπόρτερ,
που σαν και εμένα, ενδιαφέρεται για τα είδη υπό εξαφάνιση.
Είναι εξαιρετικός στη δουλειά του.
Ο Πολ και ο Σον προσπαθούν να ξεσκεπάσουν κυκλώματα που πουλάνε είδη υπό εξαφάνιση.
Θα τα αποκαλύψουμε όλα σ' αυτό το μέρος, έτσι;
Ο Σον είναι αρκετά έντονο άτομο. Λατρεύω τον ενθουσιασμό του.
Μιλάει υπερβολικά πολύ όταν είμαστε σε αποστολή.
Πάντα έχουμε αυτό το θέμα που πρέπει να του λέω, "Φίλε, χαλάρωσε λίγο".
Νομίζω ότι είναι ο Αμερικανός μέσα του.
Γυρίζω. Μπορώ να ξεχαστώ.
Σε πολλές από τις καταστάσεις που μπλέ- κουμε είναι καλό να πηγαίνεις ως ομάδα,
διότι βρίσκεσαι σε καταστάσεις όπου...
Ξεχνιέσαι στη στιγμή με την κάμερα, και θα την τραβήξεις, όμως...
Κανείς δε φυλάει τα νώτα σου.
Ρώτα για την τουαλέτα. Πού είναι;
Ο Πολ και ο Σον έχουν αυτή την τεχνική...
Έχουν μια φωτογραφική μηχανή γύρω από το λαιμό τους,
και ο κόσμος νομίζει ότι πρέπει να τη σηκώσεις στο μάτι,
να κοιτάξεις από μέσα, και να τραβήξεις.
Στην πραγματικότητα είναι βίντεο κάμερα και γυρίζει όλη την ώρα.
Τόσο πολλά.
Και αυτό είναι τα Σαγόνια; Η ταινία "Τα Σαγόνια";
Μην το ζορίσεις πολύ, Σον.
Εντάξει, ωραία. Πολύ ωραία.
Δεν ξέρω για σένα. Δεν έχω ξαναδεί τόσο πολλά πτερύγια.
Πώς το ανακαλύψατε αυτό;
Φέισμπουκ, βασικά. Συνάδελφοι, φίλοι...
Ουσιαστικά πήγαμε εκεί και μπήκαμε μέσα.
- Πόση ώρα μείνατε εκεί; - Δέκα, δεκαπέντε λεπτα.
Τα κάνατε όλα αυτά σε δέκα - δεκαπέντε λεπτά;
Μάλιστα, φίλε.
Ναι...
- Κοντεύουμε, Πολ; - Ναι, είναι στο επόμενο τετράγωνο.
Δεν πίστευα ότι το παράνομο εμπόριο άγριων ζώων θα ήταν τόσο απροκάλυπτο.
Μπορείς να περπατάς σε διάφορους δρόμους...
Και σχεδόν κάθε μαγαζί είναι γεμάτο με πλάσματα υπό εξαφάνιση.
- Κοίτα αυτό εδώ. - Δεν είναι μόνο τα πτερύγια καρχαριών.
Σχεδόν ο,τιδήποτε υπό εξαφάνιση στον κόσμο πωλείται εδώ.
Γλυπτά από ελεφαντόδοντο
Με την έκρηξη της ζήτησης για σούπα από πτερύγια καρχαρία στην Κίνα,
εκτιμάται ότι 250 000 καρχαρίες πιάνονται για το εμπόριο πτερυγίων κάθε μέρα.
Πιθανώς κανένα άλλο είδος δεν απεικονίζει
καλύτερα από τους καρχαρίες τι συμβαίνει στους ωκεανούς αυτή τη στιγμή.
Οι καρχαρίες προϋπήρχαν των δεινοσαύρων.
Επέζησαν από τέσσερα συμβάντα μαζικής εξάλειψης.
Και σε μόλις μια γενιά, αυτή που ζω εγώ,
έχουμε μειώσει τους αριθμούς τους κατά 90%.
Ακολουθούσα μια ομάδα αλιέων για πτερύγια καρχαριών στην Ινδονησία,
που μετακινούνταν από τη μια κατασκήνωση στην άλλη.
Και ένα πρωί είδα κάτι να καθρεφτίζεται στο κοραλλιογενή ύφαλο, στα ρηχά νερά.
Και αυτό που ανακάλυψα ήταν απλά φρικιαστικό.
Ήταν ένας πανέμορφος, ξανθός καρχαρίας τροφός,
στον οποίο είχαν κόψει όλα τα πτερύγια.
Και αυτός προσπαθούσε να κολυμπήσει, αλλά δεν μπορούσε.
Και σου ράγιζε την καρδιά...
Διότι... Διότι αυτή είναι η πραγματικότητα.
Αυτό είναι που κανείς δε λέει να καταλάβει.
Το μεγαλύτερο εργοστάσιο επεξεργασίας πτερυγίων από καρχαρίες
που είναι πίσω μας, περίπου στα διακόσια μέτρα...
Μίλησα στο τηλέφωνο μ' αυτόν τον τύπο...
Λοιπόν, θα... Θα καταφέρουμε να μπούμε εκεί;
Έχω έναν σύνδεσμο κλειδί εδώ.
Εντάξει.
Ο Σον έχει μια διερμηνέα.
Δε θέλω να πω το όνομά της, αλλά αυτή διενεργούσε
μυστικές έρευνες στην Κίνα για αρκετές δεκαετίες.
Το πρώτο μέρος στο οποίο μας πήγε, ήταν ένας χώρος
όπου δεν μπορούσαν να μπουν ποτέ πριν.
Ουσιαστικά ο μεγαλύτερος χοντρέμπορος ειδών υπό εξαφάνιση στο Χονγκ Κονγκ.
Τόσα χρόνια, προσπαθούσα πολύ επίμονα να μπω σ' αυτές τις εγκαταστάσεις.
Το ίδιο και ο Πολ, το ίδιο και οι φίλοι του.
Και έχουμε καταφέρει να περάσουμε από την πόρτα ίσως για 30 δευτερόλεπτα.
Τι τρέχει;
Γιατί είστε ακόμα εδώ; Σας είπα να μην τραβάτε!
Οι υπάλληλοί του έβγαιναν και μας έδιωχναν,
απειλούσαν ότι θα καλέσουν την αστυνομία.
Χέρια, ματσέτες,
μας έδιωξαν με τις κλωτσιές, "Μην ξανάρθετε ποτέ."
Ακούστε τι θα κάνουμε. Μας περιμένει ένα αμάξι με όλα τα πράγματα μέσα.
Έφερα μαζί μας μερικούς συναδέλφους από την επιχείρηση στο Χαμπ.
Τη Χέδερ Ράλι, που αναλαμβάνει μυστικές αποστολές για μας.
Και τον Τσαρλς Χάμπλτον που είναι ο διευθυντής των μυστικών επιχειρήσεών μου.
Στο στενό εδώ, στα δεξιά;
Εφηύραμε μια ιστορία βιτρίνα.
Παριστάναμε ότι είμαστε σε ταξίδι γευσιγνωσίας
και ότι αναζητάμε εξωτικά προϊόντα.
Νομίζω ότι μένουμε στο σχέδιο.
Πάμε ως τουρίστες γευσιγνωσίας, κ. Σόγιερ,
και μαζευτήκαμε όλοι εδώ, μαθαίνουμε και βγάζουμε γευσιγνωστικές φωτογραφίες.
Μπορείς να μπλέξεις όσο δεν πάει με μια κάμερα στην κουμπότρυπά σου στην Κίνα.
Αν για κάποιο λόγο πέσουμε σε ανθρώπους με στολές και σήματα,
ξεφορτωθείτε τα πάντα.
Απλά βγάλτε τα από κάτω από την μπλούζα σας και πετάξτε τα κάπου.
Πάμε κατευθείαν μέσα. Πάμε μέσα, πάμε μέσα.
Γεια!
Τι επιχείρηση θα κάνετε με θαλάσσια προϊόντα;
Ξεκινάμε μια επιχείρηση όπου θέλουμε να πουλάμε θαλασσινά.
Έχουμε κατάστημα θαλασσινών.
Εκεί όπου είμαστε εμείς, πρόκειται κυρίως για τόνο και διάφορα είδη ξιφία.
Θέλουν να δουν κάτι πιο συναρπαστικό.
Επειδή ο Κινέζος ταξιδιώτης, και ο Ασιάτης ταξιδιώτης
αποτελούν πλέον βάση για μεγάλες δουλειές. Είναι πάνω από 50%.
- Καλύτερα να φύγουμε. - Όχι, όχι, όχι.
Όχι, δεν πειράζει, ελάτε, ελάτε. Θα σας ξεναγήσω εδώ.
- Αυτό είναι ωραίο. - Ναι.
- Χρειάζομαι επειγόντως τουαλέτα. - Ορίστε η τουαλέτα.
Ευχαριστώ, ευχαριστώ.
Αν πάρετε τον καρχαρία, κάθε κομμάτι του καρχαρία μπορεί να πουληθεί.
Οπότε δε θα πετάξουμε τίποτα από τον καρχαρία.
Όμως πολλοί από τους "οικολόγους"...
παρεξηγούν την επιχείρησή μας.
Πιστεύουν ότι παίρνουμε το πτερύγιο και μετά αφήνουμε το ζωντανό καρχαρία
να βουλιάξει στη θάλασσα και να πεθάνει, παλεύοντας έτσι, ξέρετε, πολύ χάλια.
Όμως αυτό δεν είναι αλήθεια.
Αυτό το βίντεο το έφτιαξαν οι ίδιοι οι "οικολόγοι".
Ναι.
Κοιτάξτε. Αυτό είναι ένα σκουλήκι.
- Είναι και αυτά ακριβά; - Ναι, πολύ ακριβά.
44 800 δολάρια το κιλό.
Και είναι τιμή χονδρικής.
Με τίποτα!
Και πιστεύουν, αυτό λέω, πιστεύουν ότι θεραπεύει τον καρκίνο.
Οι Κινέζοι πιστεύουν σε πολλά.
Καταλήξαμε να πάμε σε μια άλλη αποθήκη πιο κάτω στην προκυμαία του Χονγκ Κονγκ.
Λούι, κοίτα εδώ.
Πρέπει να ήταν καμιά δέκα - είκοσι χιλιάδες πτερύγια σε ένα μόνο μέρος.
Αυτές ήταν από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις στον πλανήτη.
Κοίτα αυτόν. Μοιάζει σαν γαλάζιος.
Η κλίμακα εκεί ήταν ανεξέλεγκτη.
Δεν έχω ξαναδεί κάτι τέτοιο στη ζωή μου.
Χριστέ μου!
Νιώθω ότι αυτός ο κόσμος είναι τελείως παρανοϊκός.
Θυμάμαι ότι μια φορά έκανα κατάδυση στα βορειότερα νησιά των Γκαλαπάγκος,
στη νησιά Δαρβίνος και Γουλφ... Νησιά στα οποία ο Δαρβίνος δεν είχε πάει.
Είναι μια γη πριν το χρόνο.
Είναι σαν τη γη, πριν φτάσουν εκεί οι άνθρωποι.
Και θυμάμαι έναν τεράστιο φαλαινοκαρχαρία που πέρασε πλάι,
και μετά πέρασε ένα κοπάδι δελφινιών.
Αυτό έγινε παλιά, όταν τραβούσες σε φιλμ.
Και όλο το καρέ ήταν γεμάτο με άγρια πανίδα.
Και ένα δελφίνι ήρθε κολυμπώντας από πίσω...
Μπροστά από τον φαλαινοκαρχαρία, και άρπαξε έναν τόνο...
Και το έφερε και με κοίταξε ευθέως και το κούνησε...
Και τον κατάπιε, πρώτα την ουρά μέσα στο λαιμό του.
Και εγώ σκεφτόμουν...
"Τώρα είναι που θέλεις 37 φωτογραφίες σε ένα φιλμ των 36."
Είναι απλά μαγικά... Τελείως μαγικά.
Ως υποβρύχιοι φωτογράφοι...
Οι φωτορεπόρτερ πραγματικά...
Καταγράφουμε έναν τόπο και χρόνο...
Που στο μέλλον μπορεί να μην υπάρχει.
Και το ρολόι προχωράει.
Οι πρώτες φωτογραφίες που τράβηξα...
Μια αποστολή για το National Geographic, το 1960,
Τράβηξα συνολικά...
Επτά ή οκτώ καρέ σε φιλμ 2.25 επί 2.25 ίντσες (56 X 56mm)
σε φιλμ Έκταχρωμ της Κόντακ, και τα συγκόλλησα μαζί.
Ήταν η πρώτη υποβρύχια, έγχρωμη, πανοραμική φωτογραφία των υφάλων ποτέ.
Και αυτό ήταν όταν επέστρεψα το1989.
Το πανέμορφο δάσος στο Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο είχε πάει κατά διαόλου.
Τώρα κοιτάω γύρω μου, και λέω...
"Τι συνέβη εδώ;
"Αυτό δεν απέχει και πολύ από όσα συνέβησαν πριν από 65 εκατ. χρόνια."
Η εξάλειψη συχνά πυροδοτείται από άμεση ανθρώπινη δραστηριότητα,
πράγματα όπως η καταστροφή των ενδιαιτημάτων ή η υπεραλίευση.
Και υπάρχει και η παγκόσμια αλλαγή του κλίματος,
που συντελείται με διαφορετικό τρόπο.
Άρα έχουμε αυτά τα κάπως δυικά πράγματα, δηλαδή την άμεση συμβολή του ανθρώπου,
και την έμμεση συμβολή του ανθρώπου στην αλλαγή του κλίματος.
Το κλίμα ελέγχεται από τους ωκεανούς.
Οι ωκεανοί είναι το μεγάλο αφεντικό. Αυτοί είναι επικεφαλής.
Και οι ωκεανοί τώρα πια αλλάζουν σιγά σιγά.
Και αυτός είναι ο κίνδυνος που αντιμετωπίζουμε σήμερα.
Μια μαζική εξάλειψη πυροδοτείται από μια αλλαγή του περιβάλλοντος...
Και εμείς αλλάζουμε το περιβάλλον
ακριβώς με τον τρόπο που θα προκαλούσε μια από αυτές τις μεγάλες καταστροφές.
Υπήρξαν πέντε μαζικές εξαλείψεις,
και όλες είχαν διαφορετικές αιτίες,
όμως υπήρχε ένα κοινός παράγοντας σε όλες τους...
Μια μαζική αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα.
Και δεν υπήρξε ποτέ μια αύξηση του CO2 σαν αυτή που συμβαίνει τώρα.
Καίμε και εξαντλούμε ορυκτά καύσιμα που εναποτέθηκαν σε χιλιάδες εκατ. χρόνια.
Αντιστρέφοντας την γεωλογική ιστορία στην ουσία.
Και το κάνουμε πάρα, πάρα πολύ γρήγορα.
Στην πετρελαιοκηλίδα του Κόλπου, χύθηκαν περίπου 4.9 εκατ. βαρέλια πετρελαίου.
Αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το εν τέταρτο
από όσα χρησιμοποιούμε κάθε μέρα στις ΗΠΑ.
Κοιτάς ένα συμβάν σαν την πετρελαιοκηλίδα του Κόλπου, και σκέφτεσαι,
"Αυτή είναι η μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή που έγινε ποτέ στην Αμερική."
Όμως αυτή η πετρελαιοκηλίδα είναι ένα τίποτα σε σύγκριση
με τη ζημιά που προκαλείται όταν κάνουμε καθημερινά πράγματα που ούτε σκεφτόμαστε.
Και εγώ είμαι πιο ένοχος από οποιονδήποτε.
Το χειρότερο που μπορείς να κάνεις για το περιβάλλον είναι μια ταινία γι' αυτό.
Αυτό φαίνεται πολύ καλό.
Κάναμε μια εκτίμηση του άνθρακα των πρώτων δυο χρονών της παραγωγής.
Και τρομοκρατήθηκα από το πόση ενέργεια απαιτείται για να κάνω αυτό που κάνω.
Τέλεια. Θα ανοίξουμε αυτό.
Βρισκόμαστε στο σημείο όπου βελτιώνουμε κατά πολύ τις δικές μας ζωές,
όμως το κάνουμε εις βάρος της συνολικής προόδου.
Έχουμε πάρα πολλούς τρόπους να διορθώσουμε αυτό το πρόβλημα.
Το ερώτημα είναι, θα το κάνουμε αρκετά γρήγορα;
Αυτή τη στιγμή γνωρίζουμε ότι έχουμε χάσει τον έλεγχο,
και η χημεία των ωκεανών αλλάζει πραγματικά ταχύτατα.
Τρομακτικά γρήγορα.
Όταν εκλύουμε διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, δε μένει όλο εκεί.
Ανάμεσα σε ένα τρίτο και το μισό από αυτό απορροφάται από τους ωκεανούς.
Το CO2 αντιδρά με το νερό και σχηματίζεται το λεγόμενο ανθρακικό οξύ.
Και κάθε χρόνο ο ωκεανός γίνεται όλο και πιο όξινος.
Αν θέλετε να μάθετε τι επίδραση έχει αυτό,
πάρτε ένα κοχύλι και πετάξτε το μέσα σε ένα ποτήρι με ξίδι.
Μια τεράστια ποικιλία πλασμάτων
απλά θα διαλυθεί μέσα στον όξινο ωκεανό που έχουμε δημιουργήσει.
Βορειοδυτικός Ειρηνικός
Υπάρχει μαζικός θάνατος στους ωκεανούς.
Ήδη έχει ξεκινήσει.
Δηλαδή όχι μόνο έχει ξεκινήσει, αλλά έχει προχωρήσει για τα καλά.
- Αυτές είναι προνύμφες; - Ναι, βλέπεις το... Την καφέ κηλίδα;
Ναι, ναι.
Κάθε χρόνο συλλέγουμε επτά με δέκα δις προνύμφες από στρείδια...
Που στη συνέχεια αποστέλλουμε σε παρα- γωγούς σ' όλο το Βορειοδυτικό Ειρηνικό.
Ακόμα θυμάμαι την ημέρα που όλες οι προνύμφες σ' ολόκληρο το εκτροφείο μας
ήταν στον πάτο των δεξαμενών.
Δηλαδή περίπου έξι δις προνύμφες πέθαναν όλες σε μία και μόνο μέρα.
Τα βαθιά νερά στον ωκεανό έξω από τα παράλια της Ουάσινγκτον και του Όρεγκον
εισέρχονται μέσα στην πρόσληψη νερού του εκτροφείου,
Και αυτά δεν μπορούν να αναπτύξουν το όστρακό τους.
Διαλύεται γρηγορότερα απ' όσο προλαβαίνουν να το αναπτύσσουν.
Φαίνεται παράξενο να σκέφτεται κανείς ότι ο ωκεανός
μπορεί να είναι τόσο οξειδωμένος ώστε να προκαλεί παρόμοια προβλήματα.
Αυτό απλά φαίνεται ως κάτι από το μακρινό μέλλον
και όχι κάτι στο οποίο χρειάστηκε ποτέ να δώσουμε σημασία.
Ο ρυθμός της αλλαγής που παρατηρούμε στον ωκεανό
και η αλλαγή που θα προκαλέσει στη διατροφική μας αλυσίδα...
Θα είναι δραματικός, και θα συμβεί όσο ζούμε εμείς.
Τα πράγματα που έχουμε συνηθίσει να τρώμε μπορεί να μην είναι πια διαθέσιμα,
και μπορεί να χρειαστεί να αρχίσουμε να τρώμε μέδουσες ή κάτι παρόμοιο.
Να αρχίσουμε μια νέα μόδα.
Ακούγεται λίγο χαζό,
"Άλλαξε τη διατροφή σου και σώσε τον πλανήτη"...
Όμως αν οι άνθρωποι μπορούσαν να γίνουν χορτοφάγοι τώρα,
αυτό θα δημιουργούσε μια τεράστια διαφορά.
Μακράν ο σημαντικότερος παράγοντας όσον αφορά αυτή τη μαζική εξόντωση
είναι η καταστροφή των φυσικών ενδιαιτημάτων ή η μετατροπή τους
σε καλλιεργήσιμη γη.
Όσο περισσότερο εξαρτόμαστε από το κρέας, το γάλα και τα αβγά,
τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι εκπομπές μεθανίου και CO2.
Τα βοοειδή πάσης φύσεως...
Παράγουν μεθάνιο ως υποπροϊόν όταν μεταβολίζουν το χόρτο και όσα άλλα τρώνε.
Οι συσπάσεις λοιπόν σπρώχνουν αυτό το αέριο έξω από το στομάχι,
που περνάει από δω, και από αυτή τη μονόδρομη βαλβίδα μέσα σ' αυτό;
Ναι, και στη συνέχεια το συλλέγουμε στη σακούλα.
Πόση ώρα μαζεύει αέριο αυτή η σακούλα;
Μόνο δυο ώρες.
Το μεθάνιο είναι κάπου 22 φορές πιο ισχυρό...
Ως αέριο που αλλάζει το κλίμα συγκριτικά με το CO2,
οπότε δε χρειάζεται και πάρα πολύ μεθάνιο για να επιφέρει διαφορά.
Μια αγελάδα μπορεί ουσιαστικά να γεμίσει
μια σακούλα σκουπιδιών 210 λίτρων με μεθάνιο κάθε μέρα.
Μια αγελάδα δεν αποτελεί πρόβλημα, αλλά τώρα έχουμε 1.5 δις αγελάδες.
Και είναι ένας απίστευτα αναποτελεσματικός τρόπος να παράγεται φαγητό.
Τρία τέταρτα από την καλλιεργήσιμη γη χρησιμοποιείται για να τρέφονται τα ζώα.
Όταν συνυπολογίσετε τα πάντα,
την εκκαθάριση της γης για βοσκοτόπια, το τάισμα, και τη μεταφορά,
η κτηνοτροφία προκαλεί περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου
από όλες τις άμεσες εκπομπές από ολόκληρο τον τομέα μεταφορών.
Δε νομίζω ότι πρόκειται για διαγωνισμό ανάμεσα σ' αυτά τα προβλήματα,
δε νομίζω ότι μπορούμε να βάλουμε το ένα πιο ψηλά.
Είναι σαν να λέμε, "Είναι η υπερθέρμανση χειρότερη από την οξείδωση των ωκεανών;"
'Η, "Είναι η αλίευση όλων των μεγάλων ψαριών
στη θάλασσα χειρότερη από τη μόλυνσή της;"
Νομίζω ότι θα ήταν χαζό να απομονωθεί οποιοδήποτε από αυτά
για να πούμε ότι έτσι θα φτιάξουμε τα προβλήματα του πλανήτη.
Πρέπει να τα καταπολεμήσουμε σε όλα τα μέτωπα.
Παράνομη Αγορά Άγριων Ζώων ΓΙΑΝΓΚΤΖΟΥ, ΚΙΝΑ
Κοιτάξτε όλα αυτά τα τρωκτικά.
Είναι σαν κατοικίδιες γάτες.
Κοιτάξτε αυτό εδώ. Είναι ακόμα ζωντανό.
- Πολλές πόρτες κλείνουν. - Κλείνουν τα φώτα.
Αυτό είναι τρομακτικό, φίλε.
Ναι, σίγουρα δεν είμαστε ευπρόσδεκτοι εδώ.
Το 2003 η κυβέρνηση έσφιξε τους περιορισμούς στις αγορές άγριων ζώων
σε όλη τη νότια Κίνα, και έτσι τα πράγματα μεταφέρθηκαν στο παρασκήνιο,
και λειτουργούν τις πολύ πρωινές ώρες της ημέρας.
Είναι φρικιαστικό.
Κλείνουν.
- Τι; - Κλείνουν.
- Αυτό είναι τρελό. - Τώρα τα κρύβουν.
Θεέ μου!
Αυτή είναι μια αγορά που έπρεπε να αλλάξει θέση δυο φορές φέτος.
Τι κάνουν εκεί;
Ξέρουν ότι δεν πρέπει να κάνουν αυτό που κάνουν.
Αυτό είναι σκληροπυρηνικό.
Όσο πιο απειλούμενο είναι, όσο πιο παράνομο είναι,
τόσο περισσότερο πρέπει να εισχωρήσουμε στα πίσω δωμάτια.
Ανεβείτε ευθεία πάνω.
Λοιπόν, Λούι, θέλω να σου δείξω κάτι εδώ.
Βλέπετε μια ντουζίνα σαλάχια μάντα μέσα σ' αυτές τις σακούλες εδώ πέρα.
Όταν αναλογιστείτε ότι κάθε ένα από αυτά τα ζώα έχει ένα απόγονο κάθε δυο χρόνια,
βλέπετε κυριολεκτικά μια ολόκληρη γενιά που έχει απαλειφθεί,
μόνο σ' αυτές τις σακούλες.
Πριν από λίγα χρόνια άρχισα να παρατηρώ δείγματα από
σαλάχια μάντα και διαβολοσαλάχια στοιβαγμένα στους δρόμους
σε περιοχές που παλιότερα ήταν κυρίως λιμένες για καρχαρίες.
Και πραγματικά με μπέρδευε, διότι καταλάβαινα
ότι δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις τα φτερά τους για σούπα με πτερύγια.
Και το κρέας από αυτά τα σαλάχια έχει πολύ έντονη γεύση.
Δεν αξίζει να φέρνει κανείς αυτά τα τεράστια, βαριά ζώα.
Δεν το πίστευα όταν μπήκα μέσα.
Υπήρχαν όλα αυτά τα πελώρια σαλάχια του ωκεανού, όλα σε μια σειρά.
Και απλά ήθελα να μάθω τι τρέχει...
Και μετά άρχισα να τους παρακολουθώ που έκοβαν τα βράγχια.
Τα βράγχια λείπουν. Πού τα έβαλαν;
Πού πήγαν τα βράγχια;
Και εν τέλει καταλήγει σ' αυτό.
Ήταν ένα ιατρικό από τον παλιό πολιτισμό σε μια μικρή παραθαλάσσια πόλη στη Νότια Κίνα,
και αυτό ήταν πριν από 50 χρόνια και βάλε.
Και αυτό είχε κατά πολύ εξαφανιστεί,
αλλά νομίζω ότι μετά την έξαρση του SARS...
Κάποιος σκέφτηκε, "Μας τελειώνουν τα πτερύγια από καρχαρίες.
"Τι άλλα προϊόντα μπορούμε να προωθήσουμε στην αγορά;"
Πριν από χρόνια η κυβέρνηση δημοσίευσε ένα βιβλίο,
"Ζώα που χρησιμοποιούνται στην κινέζικη ιατρική".
Αυτό κατέγραφε πώς τα βράγχια από τα σαλάχια θεραπεύουν ασθένειες.
Τα βράγχια από τα σαλάχια μάντα κατέληξαν
σε όλα τα κινέζικα μαγαζιά παραδοσιακής ιατρικής
και στα μαγαζιά αποξηραμένων θαλασσινών.
Ο κόσμος πίστευε ότι τα βράγχια από τα σαλάχια
μπορούν να αυξήσουν την κυκλοφορία του αίματος,
να θεραπεύσουν μελανιές και τραύματα, και να γιατρέψουν τον καρκίνο.
Όμως αυτό ξεκίνησε ως λαϊκή δοξασία.
Θυμάμαι την πρώτη μου συνάντηση με σαλάχι μέσα στο νερό.
Είναι κάτι που δε θα ξεχάσω ποτέ.
Κάθομαι μέσα στο νερό, και τότε, εντελώς απρόσμενα,
ένα τεράστιο σαλάχι μάντα περνάει ακριβώς από δίπλα μου,
και μετά φεύγει ξανά πέρα στο γαλάζιο...
Και εγώ έμεινα απλά με κομμένη την ανάσα, να περιμένω.
Πολύ πρόσφατα ήμασταν στο Μπαλί.
Στο τέλος της τελευταίας κατάδυσης όλοι είχαν βγει από το νερό.
Και κοίταξα προς τα κάτω, και ένα σαλάχι ερχόταν ακριβώς από κάτω μου...
Και μετά απλά σταμάτησε, και αιωρούνταν,
και είναι περίπου στα 4,5 μέτρα πιο κάτω, και απλά... Δεν κινείται.
Και εγώ σκεφτόμουν, "Ενδιαφέρον..."
Και όταν κοίταξα, είδα μια πετονιά που κρεμόταν από το σώμα του.
Και αμέσως κολύμπησα προς τα κάτω.
Έκοψα την πετονιά από το κεφάλι του, ακριβώς πάνω από το αγκίστρι.
Και κολύμπησα προς τα πάνω.
Δεν απέπλευσε. Απλά αιωρούνταν από κάτω μου.
Και έτσι κολύμπησα μέχρι κάτω άλλη μια φορά,
και έβαλα απαλά το χέρι μου μπροστά στο κεφάλι του,
και έβαλα το χέρι μου στο αγκίστρι,
και αργά έβγαλα εκείνο το αγκίστρι από το πάνω σαγόνι του ψαριού.
Και σκεφτόμουν, "Αυτό ήταν.
"Τώρα θα φύγει. Σώθηκε."
Κοίταξα προς τα κάτω. Έκανε κύκλος κάτω από τα πόδια μου.
Και έτσι κολύμπησα μέχρι κάτω άλλη μια φορά,
και έβαλα το χέρι μου ακριβώς δίπλα στο σημείο που ήταν η πληγή,
σαν να το έτριβα και να έλεγα "Άκου, θα είσαι μια χαρά."
Και έβαλα το κεφάλι ακριβώς δίπλα από το μάτι του,
και θυμάμαι το μάτι του να κινείται μπρος - πίσω,
ανάμεσα στη μάσκα μου, κοιτώντας με και στα δυο μάτια...
Και συνειδητοποίησα ότι ήξερε πως προσπαθούσα να το βοηθήσω.
Συχνά ο κόσμος λέει, "Πώς μπορεί ένας και μόνο άνθρωπος να κάνει τη διαφορά;"
Και αν βλέπατε πώς φτιάχνεται η σούπα από πτερύγια καρχαριών;
Αν βλέπατε πως κάθε χρόνο...
Μέχρι και 70 εκατ. καρχαρίες σκοτώνονται, για να καταλήξουν μέσα σε σούπα,
Θα μπορούσατε να τη φάτε τότε;
Δημοσίευσα το βίντεο του ζωντανού καρχαρία
χωρίς πτερύγια στην Ινδονησία, μέσω της WildAid,
μιας οργάνωσης που δουλεύει για την προστασία του καρχαρία στην Κίνα.
Η ταινία έφτασε σε πάνω από ένα δις ανθρώπους στην Ασία.
80% από όσους την είδαν και ρωτήθηκαν,
είπαν ότι είτε δε θα ξαναφάνε σούπα με πτερύγια,
είτε θα μειώσουν δραστικά την κατανάλωσή της.
Να θυμάστε, όταν σταματήσει η αγορά, μπορεί να σταματήσει και ο σκοτωμός.
Ως φωτογράφος στιγμιότυπων, βλέπω τη δύναμη μιας εικόνας.
Επέφερε μια μεταμόρφωση.
Όμως νομίζω ότι είναι στο DNA μας να φροντίζουμε τις μελλοντικές γενιές,
και αν μπορέσεις να βρεις τον τρόπο να μπεις μέσα..
Μπορείς να αγγίξεις τους ανθρώπους πολύ γρήγορα και να τους αλλάξεις.
Το ανθρώπινο μάτι είναι πολύ περιορισμένο.
Βλέπουμε μόνο ένα μικροσκοπικό κομματάκι από το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα.
Είναι σαν να είχατε ένα κλασικό πιάνο στο σπίτι,
αλλά να μπορούσατε να ακούσετε μόνο μια νότα σ' αυτό.
Κανονικά το διοξείδιο του άνθρακα είναι αόρατο για το ανθρώπινο μάτι,
όμως ορισμένα μήκη κύματος του υπέρυθρου φωτός απορροφώνται
από αέρια όπως το CO2 ή το μεθάνιο.
Και αυτό συμβαίνει εδώ.
Αυτή η κάμερα έχει ένα πολύ ιδιαίτερο φίλτρο χρώματος πάνω της,
που μας επιτρέπει να οπτικοποιήσουμε το αέριο CO2
που βγαίνει από το στόμα και τη μύτη μας.
Είχαμε δυο κάμερες.
Η μία που έβλεπε ό,τι βλέπουν τα μάτια σας,
και η άλλη - αυτό που οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων
δε θέλουν να δει ο υπόλοιπος κόσμος.
Τον κόσμο του διοξειδίου του άνθρακα.
Ας κάνουμε αυτό που μας πλησιάζει.
Τρία, δύο, ένα...
Είναι αηδιαστικό, όμως είναι πανέμορφο.
Ας πάμε από εκεί αριστερά.
- Εδώ αριστερά; - Πολύ αργά τώρα.
Εκεί που θα είναι οι τύποι, πολύ αργά.
Αργά, αργά, κόψε ταχύτητα.
Αργά, αργά, αργά, αργά.
Σχεδόν όλα όσα κάνουμε εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα.
Από τον τρόπο που θερμαίνουμε και δροσίζουμε τα σπίτια μας...
Που οργανώνουμε το μεταφορικό μας σύστημα...
Είτε είναι τρένα, αεροπλάνα ή αυτοκίνητα.
Σχεδόν όλα εκπέμπουν τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα.
Όμως δεν μπορείτε να το δείτε.
Όταν μπορέσεις να δεις αυτό τον κρυμμένο κόσμο
ήταν σαν να μάθαινες ένα μαγικό κόλπο...
Όμως το μαγικό κόλπο στην πραγματικότητα σκότωνε τον πλανήτη.
Αυτό μοιάζει σαν μια τεράστια παρέλαση από σκουπίδια, έτσι δεν είναι;
Σκέτη βρομιά.
Ναι.
Λοιπόν, με τι καταπιάνεσαι, φιλαράκι;
Πέρνα μέσα. Θα σου δείξω.
- Αυτός είναι ο πυκνωτής σου; - Είναι κλειστός.
Εδώ ακριβώς. Κάτσε να το γυρίσω. Το βλέπεις αυτό;
Τραβάει το CO2.
Σας προσέλαβε η κυβέρνηση; Ποιος σας έβαλε να το κάνετε;
Το κάνετε από μόνοι σας;
- Είναι σαν μια επιστημονική εργασία. - Ναι, απλά μια εργασία.
Επιστημονική εργασία;
Με πολλούς τρόπους,
η γενιά μας είναι εκείνη που έχει τον τελευταίο έλεγχο
και απλά σπρώχνει τα πράγματα παραπέρα.
Φίλτρο κάμερας για μεθάνιο
Εκπέμπουμε τόσο πολύ διοξείδιο του άνθρακα...
Και τόσο πολύ μεθάνιο στην ατμόσφαιρα...
Που είναι πολύ πιθανό, αν το καλοσκεφτείτε...
Η γενιά που γεννήθηκε μετά το Β' Παγκ. Πόλεμο,
να είναι η μία και μοναδική γενιά με τη μεγαλύτερη επίδραση
από κάποιο θηλαστικό που έχει δει ποτέ αυτός ο πλανήτης.
Στην ανθρωποκαινή περίοδο, αλλάζουμε κάθε περίμετρο.
Διαρροή μεθανίου
Αλλάζουμε τη γεωλογία του πλανήτη.
Αλλάζουμε τη χημεία του ωκεανού.
Η ανθρωποκαινής περίοδος σημαίνει ότι...
Αυτό που θα συμβεί στον πλανήτη εξαρτάται τώρα από μας τους ίδιους.
Αν πάρετε μια σταγόνα από τον ωκεανό, οπουδήποτε,
και την κοιτάξετε κάτω από το μικροσκόπιο...
Υπάρχει τόσο πολλή ομορφιά εκεί μέσα, σ' αυτή τη μικροσκοπική κλίμακα,
αυτή τη μικροσκοπική αρχιτεκτονική,
που ποτέ δεν κουράζομαι να την παρακολουθώ.
Ο πρώτος ομιλητής μας είναι ο Μπόρις Βόρμ,
που έχει δημοσιεύσει πολλές σημαντικές και αμφιλεγόμενες μελέτες τα τελευταία χρόνια
σχετικά με την εξασθένιση του φυτοπλαγκτού.
Όταν δίνω μια διάλεξη για το πλαγκτόν, λέω πρώτα απ' όλα
ας πάρουμε μια ανάσα, και ας πάρουμε μια δεύτερη ανάσα,
και μετά να αναλογιστούμε το γεγονός ότι αυτή η δεύτερη ανάσα ήρθε από τον ωκεανό,
διότι παρήχθη στην τελική από το φυτοπλαγκτόν.
Το οποίο παράγει το μισό οξυγόνο που αναπνέουμε.
Αντιλαμβανόμαστε ότι αλλάζουμε τον ωκεανό σε παγκόσμια κλίμακα.
Υπάρχουν πολλαπλές ανθρώπινες επιρροές,
από την αλιεία μέχρι την κλιματική αλλαγή και την οξείδωση των ωκεανών,
που σημαίνει ότι κανένα μέρος του ωκεανού δεν γλιτώνει από την ανθρώπινη επιρροή.
Με τη χρήση εικόνων από δορυφόρους και άλλων δεδομένων,
ο δρ. Βορμ έχει καθορίσει ότι ίσως έχουμε χάσει
40% της παραγωγής πλαγκτού μόλις στα τελευταία πενήντα χρόνια.
Συμβαίνει κυρίως ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής,
και υπάρχει έντονη διαμάχη, καθώς είναι σημαντικό ζήτημα.
Και αν αυτή η εξαφάνιση του πλαγκτού αποδειχτεί τόσο δραματική
όσο πιστεύουμε, τότε αυτό θα είναι σοβαρό πρόβλημα.
Η ζωή σας εξαρτάται από την αναπνοή των ωκεανών.
Και μάλιστα, τα ζώα μπορούν να υπάρχουν στη γη...
Μόνο αφότου το πλαγκτόν στους ωκεανούς
έχει παράξει αρκετό οξυγόνο με το οποίο να ζήσουν.
Έχουμε την ψευδαίσθηση ότι τα μεγάλα πράγματα μετράνε στο περιβάλλον.
Όμως αν χάσεις τα μικρά πράγματα...
Όλα τα άλλα καταρρέουν.
Είναι λες και υπάρχει ένας απίστευτος ιστός όπου όλοι συνδεόμαστε...
Και αν βγάλεις ένα μικρούτσικο πράγμα, ας πούμε το πλαγκτόν...
Τα πάντα, όλος ο ιστός καταρρέει.
Είναι σαν μια συμφωνία.
Και ένα ένα απλά κόβεις κάθε ένα από τα όργανα...
Της ορχήστρας.
Μέχρι που παραμένει η τελευταία σου φωνή.
Και μετά... Πάει και αυτή.
Δεν είναι φυσιολογικό όταν παγκοσμίως
οι περισσότεροι παλεύουν να προστατέψουν αυτά τα είδη,
και αυτός σκοτώνει εξακόσια, ίσως και παραπάνω, κάθε χρόνο.
Αυτό είναι το εργοστάσιο επεξεργασίας.
Ο Πολ βρήκε αυτόν τον τύπο, τον κ. Λι,
έναν από τους μεγαλύτερους λαθρεμπόρους καρχαριών υπό εξαφάνιση στον κόσμο.
Είχαν τρία είδη καρχαριών υπό εξαφάνιση: καρχαρίες προσκυνητές,
μεγάλους λευκούς και φαλαινοκαρχαρίες.
Όπως είπα, αν είχα μια πιθανή επιχειρηματική ευκαιρία
να αγοράσω ωμέγα-3 έλαια από αυτόν...
Τι χρειάζεται να ξέρω για τα ιχθυέλαια;
Πες, "Άκου, χρειαζόμαστε 100% επιβεβαίωση
"ότι είναι καλό το προϊόν," και μετά, ναι, ζήτα δείγματα.
Θα το παίξω λίγο νευριασμένος, στην άμυνα,
και εσείς θα προσπαθήσετε να με ηρεμήσετε.
Πού λειτουργώ μέσα στις ΗΠΑ;
- Εγώ θα έλεγα Μπρούκλιν. - Όπου νά' ναι. Αποφάσισε εσύ.
Το λάδι από καρχαρίες χρησιμοποιείται για ωμέγα-3,
όμως αυτοί οι καρχαρίες που εμπορεύεται είναι υπό εξαφάνιση,
και προστατεύονται και στην Κίνα, και παγκοσμίως.
Ο μόνος νόμος που είχαμε πραγματικά
για να προστατέψουμε απειλούμενα είδη είναι το CITES.
Το CITES είναι η σύμβαση για το διεθνές εμπόριο απειλούμενων ειδών.
Και υπάρχουν μόνο λίγες εκατοντάδες ζώα που είναι στην πραγματικότητα στη λίστα.
Και εν μέρει αυτό οφείλεται στο ότι...
Οι άνθρωποι που ελέγχουν το CITES...
Επαγγέλονται στην πραγματικότητα με την πώλησή τους.
Πριν από αυτή την συνέλευση του CITES ένας νέος μηχανισμός αποφάσεων
που αποσκοπεί να στηθεί ένα κεντρικό σύστημα...
για την συνέχιση του διεθνούς εμπορίου ελεφαντοστού.
Η οικονομία είναι πεσμένη.
Αργεί να ξυπνήσεις το ενδιαφέρον του κόσμου.
Προφανώς ο κ. Σόγιερ ενδιαφέρεται πάρα πολύ.
Λέει ότι η καλύτερη ποιότητα είναι το έλαιο από τον καρχαρία προσκυνητή.
Μπορούμε να πάρουμε ένα πολύ μικρό δείγμα από...
Απλά για να ξέρεις, την τελευταία φορά, όντως μου έδωσε λίγο, και...
Πρέπει όμως να το εξετάσω. Πρέπει οι δικοί μου να το εξετάσουν.
Δεν ξέρω ποιο είναι το εργαστήριό σας.
Συγνώμη. Συγνώμη. Θα γίνει στο εργαστήριό μου.
Να πάρω το Λούι για λίγο;
Πρέπει να μιλήσεις. Μια στιγμή, Λούι.
Αυτοί απλά θέλουν... Θέλουν να ξέρουν σχετικά με...
Πρέπει να κουμπώσεις το πάνω κουμπί σου, γιατί φαίνονται το μικρόφωνο και η ταινία.
Χριστέ μου!
Λες να το είδε;
Ίσως, δεν ξέρω.
Απλά θέλω να βεβαιωθώ ότι σε πέντε χρόνια από τώρα,
δε θα έχουμε πρόβλημα να μας πει κανείς,
"Μας τελειώσανε οι φαλαινοκαρχαρίες."
Αυτή η δουλειά έχει μέλλον, έννοια σου.
Τώρα πουλάμε δέκα τόνους στην Ιταλία κάθε χρόνο.
Κρέας από καρχαρίες.
Και πώς εξάγετε το κρέας καρχαρία που έχετε;
Το κρέας καρχαρία - το βγάζουμε έξω λαθραία.
Μπορείτε να δείτε εδώ πέρα...
- Ναι. - Εντάξει.
100%. 100% φαλαινοκαρχαρίας.
Ναι.
Ανεβήκαμε από τα σκαλιά και κοιτάξαμε στο χώρο επεξεργασίας.
Και εκεί μέσα υπήρχαν φαλαινοκαρχαρίες σε κομματάκια, σε όλο το πάτωμα.
Και έτσι απλά μπήκαμε μέσα και αρχίσαμε να τραβάμε φωτογραφίες.
Στη συνέχεια βγάλαμε ανακοινωθέν Τύπου στα παγκόσμια ΜΜΕ.
Έκανε θραύση. Είχαμε το National Geographic, το περιοδικό Time, την BBC.
Ήταν παντού.
Η κινέζικη κυβέρνηση κάνει πολλά, αυτή τη στιγμή, για τα είδη υπό εξαφάνιση.
Καίνε ελεφαντόδοντο.
Έχουν καταργήσει τη σούπα από πτερύγια καρχαρία σε κρατικά δείπνα.
Και τα πράγματα στ' αλήθεια προχωράνε προς τη σωστή κατεύθυνση.
Γεια.
- Γεια. Ευχαριστώ. - Γεια!
Οπότε ελπίζω ότι θα λάβουν δραστικά μέτρα σχετικά με τον κ. Λι.
Μας έχει πάρει λίγο από κάτω, όμως ίσως υπάρχει φως στο τέλος του τούνελ.
Ναι.
Μπορείτε να δείτε ότι οι άνθρωποι αλλάζουν.
Βρισκόμαστε στο δρόμο μας προς...
Απλά μην σας παίρνει τόσο από κάτω.
Αν όσο ζούμε εμείς όλα μπορούν να αλλάξουν λιγάκι, ήδη αξίζει.
Είναι πολύ εύκολο για μας να κοιτάμε προς την Ανατολή και να λέμε,
"Δείτε τι κάνει η Κίνα.
"Καταστρέφουν τον πλανήτη. Μολύνουν τα πάντα.
"Εξαλείφουν τόσα είδη."
Όμως η Δύση ήδη κάνει απίστευτα καλή δουλειά
να εξαντλεί και να καταστρέφει το περιβάλλον μαζικά
και να εξοντώνει πολλά απειλούμενα είδη.
Αυτή τη στιγμή στην Κίνα βιώνουν τους ίδιους
πόνους ανάπτυξης που ζήσαμε και εμείς.
Όμως όταν εμείς βιώναμε πόνους ανάπτυξης,
υπήρχαν μόνο ένα δις ανθρώποι στον πλανήτη.
Όσο η Κίνα περνά τους πόνους ανάπτυξης...
Υπάρχουν πάνω από 1,3 δις άνθρωποι στην Κίνα μόνο.
Ήδη έχουμε εξωθήσει πολλά ευάλωτα είδη και το περιβάλλον στα όρια.
Δεν έχουμε το περιθώριο να συνεχίσουμε να κάνουμε τα ίδια λάθη...
Διότι δε θα απομείνει τίποτα.
Κάποια από τα σπανιότερα αμφίβια βρίσκονται μέσα σ' αυτό το τρέιλερ.
Έχω ακούσει ότι μέχρι και τα μισά από όλα τα είδη βατράχων
μπορεί να έχουν εξαφανιστεί στα επόμενα είκοσι χρόνια.
Ναι.
Υπάρχουν 7 000 αμφίβια είδη...
Και όλα τους είναι απειλούμενα.
Το PhotoArk είναι η εικοσαετής προσπάθειά μου να φωτογραφίσω
κάθε είδος σε αιχμαλωσία στη Γη.
Η απέλπιδα προσπάθεια ενός ανθρώπου να πείσει τον κόσμο να νοιαστεί. Αυτό είναι.
Να τος. Ο τελευταίος βάτραχος Ecnomiohyla rabborum.
Ο τελευταίος όλων.
Ένας μύκητας τους εξάλειψε όλους στον Παναμά, και έτσι αυτός είναι ο τελευταίος.
Αυτό είναι. Όταν φύγει και αυτός, θα έχουν εξαλειφθεί.
Μπορούμε να του ανασηκώσουμε λίγο το πηγούνι, παρακαλώ;
Τέλεια.
Αυτή είναι η μεγάλη του στιγμή.
Πολλές φορές αυτές οι φωτογραφίες που βγάζω
είναι η μόνη κάλυψη από τα μίντια που θα έχουν ποτέ αυτά τα ζώα πριν εξαφανιστούν.
Αυτό είναι. Η μόνη τους ευκαιρία.
Πραγματικά ελπίζω το PhotoArk να μην είναι απλά ένα είδος αρχείου
όσων χάσαμε, αλλά αντ' αυτού μια ευκαιρία να παρακινήσει τον κόσμο να νοιαστεί.
Να κοιτάξει αυτά τα ζώα στα μάτια και να τα ερωτευτεί.
Υπάρχουν μόλις 330, 340 είδη χελωνών,
και τα μισά από αυτά είναι υπό απειλή.
Αν η θερμοκρασία στον πλανήτη αυξηθεί έστω και λίγους βαθμούς,
είναι πολύ ευάλωτα στην εξαφάνιση.
Οπότε αυτό αποτελεί πραγματικά την τελευταία γραμμή άμυνας,
να διατηρήσουμε στην αιχμαλωσία τα ζώα που έχουν εξαφανιστεί στη φύση.
Νομίζω ότι μπορείς να συγκρίνεις κάτι τέτοιο,
ή τη φύση γενικότερα, με τα πιο εκλεκτά έργα τέχνης στον πλανήτη...
Και κατά τη γνώμη μου, περισσότερο από τον καλύτερο Πικάσο, Ματίς, Γουόρχολ...
Η ζωή θέλει να ακμάζει.
Το DNA θέλει να προχωρά.
Πρέπει να συμμετάσχουμε σ' αυτό.
Γιατί να θέλουμε να κάνουμε κάτι για να διαταράξουμε
κάτι που χρειάστηκε δισεκατομμύρια χρόνια για να αναπτυχθεί;
Βλέπετε πώς όλα τα δέντρα πέφτουν μέσα στη λίμνη;
Αυτό συμβαίνει επειδή το μόνιμα παγωμένο υπέδαφος λιώνει.
Στην Αρκτική, σ' αυτές τις κρύες περιοχές ανά τον πλανήτη,
κάτω από τις λίμνες, κάτω από τους ωκεανούς,
υπάρχουν τεράστιες, τεράστιες ποσότητες παγωμένου μεθανίου,
που βρίσκονταν εκεί για εκατομμύρια χρόνια.
Σ' αυτή τη λίμνη υπάρχει πάρα πολύ μεθάνιο που βγαίνει από μέσα.
Και μάλιστα μπορούμε να βάλουμε φωτιά σ' αυτές τις φυσαλίδες μεθανίου.
Τα παιδιά στο σχολείο ξέρουν για το συμβάν
που σκότωσε όλους τους μεγάλους δεινοσαύρους.
Όμως οι παλαιοντολόγοι, οι γνώστες του θέματος,
αυτοί κάνουν αναδρομή στην εξάλειψη της Πέρμιας Περιόδου.
Αυτή είναι η μεγαλύτερη εξάλειψη στην ιστορία του πλανήτη.
Σχεδόν όλη η ζωή στον πλανήτη εξαφανίστηκε.
Ονομάζεται "Ο μεγάλος θάνατος."
Η κρητιδική εξάλειψη είναι αρκετά προφανής. Προκλήθηκε από ένα μετεωρίτη.
Όμως τι στο καλό σκότωσε όλα τα ζώα της γης και της θάλασσας στην Πέρμια Περίοδο;
Και τώρα μάλλον καταλήγουν, "Κατά πάσα πιθανότητα ήταν μεθάνιο."
Η Αρκτική λοιπόν σταδιακά γίνεται όλο και θερμότερη,
και το μεθάνιο που ήταν δεσμευμένο για εκατομμύρια χρόνια...
Αρχίζει να απελευθερώνεται.
Όταν όλα αυτά μπουν σε κίνηση,
θα έχουμε τον λεγόμενο εκτροχιασμό.
Είναι μια ανεξέλεγκτη κλιματική αλλαγή, που δεν μπορεί να αναχαιτιστεί.
Είσαι εντάξει;
Ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα του μεθανίου...
Είναι να μειωθούν οι εκπομπές του CO2,
διότι αυτό θερμαίνει την Αρκτική, με αποτέλεσμα να αναδύεται αυτό το μεθάνιο.
Η μεγάλη ειρωνεία είναι ότι οι εταιρείες πετρελαίου
βλέπουν το λιώσιμο των πάγων ως μια ευκαιρία
να πάνε εκεί πάνω και να κάνουν και άλλες γεωτρήσεις για πετρέλαιο.
Και δεν συνειδητοποιούν ότι πρέπει να ανησυχούν γι' αυτό που είναι από κάτω.
Γνωρίζουμε από τα απολιθώματα ότι ακόμα και κλιματικές αλλαγές
που έγιναν πριν εμφανιστεί ο άνθρωπος συμβαίνουν γρήγορα.
Δε μιλάω για εκατομμύρια χρόνια.
Μιλάω για τρία ή τέσσερα χρόνια.
Πολύ λιγότερο από ένα στεγαστικό δάνειο.
Λιγότερο από όσο χρειάζεται το παιδί σας να πάει στο πανεπιστήμιο.
Και αν η παγκόσμια θερμοκρασία ανεβεί κατά έξι βαθμούς σε τρία χρόνια;
Αυτό θα οδηγήσει σε μαζικό θάνατο στους ωκεανούς.
Όταν οι ωκεανοί αρχίσουν να πεθαίνουν έτσι,
ο πλανήτης δεν μπορεί να λειτουργήσει όπως παλιά.
Και όταν συμβεί αυτό, η ζωή παντού θα καταρρεύσει.
Αυτό είναι μια μαζική εξόντωση.
Υπάρχει ένα απομακρυσμένο νησί στην Ινδονησία.
Είναι ακριβώς στην άκρη, όπου ο ωκεανός προσκρούει σε ένα κανάλι,
και σ' εκείνο το σημείο υπάρχουν φάλαινες και δελφίνια και λογιών λογιών ζώα.
Και στην άκρη αυτού του νησιού είναι ένα χωριό ονόματι Λαμακέρα.
Δεν γνωρίζουμε κανένα άλλο μέρος στη Γη...
Όπου να σκοτώνονται περισσότερα σαλάχια απ' ό,τι σ' αυτό και μόνο χωριό.
Συνειδητοποιήσαμε πως αν ήταν να αντιμετωπίσουμε το θέμα με τα σαλάχια,
έπρεπε να πάμε στην πηγή του προβλήματος.
Αυτά είναι σαλάχια μάντα.
Φτιάχνουν σετ των 20 ή των 40,
και κοστίζουν περίπου είκοσι δολάρια το σετ,
και από ένα σαλάχι βγαίνουν το πολύ ένα-δυο σετ.
Και μετά βγάζεις περίπου 500 έως 600 δολάρια από τα βράγχια.
Αυτά είναι βράγχια. Βλέπεις πού τελειώνουν.
Όλοι οι χόνδροι θα σταλούν στην Κίνα..
Ώστε να αλεσθούν σε χάπια θειικής γλυκοζαμίνης
για τους πόνους στις αρθρώσεις κλπ.
Κανονίσαμε μια συνάντηση με τον Κεπάλα Ντέσα, που είναι ο αρχηγός.
Οι ψαράδες εδώ...
Πιστεύουν ότι έχετε έρθει να τους πείτε να πάψουν να ψαρεύουν σαλάχια.
Αν ο σκοπός σας εδώ στο Λαμακέρα είναι να εκτελέσετε μια αποστολή προστασίας...
Η κοινότητα ελπίζει ότι μπορείτε να προτείνετε εναλλακτικές λύσεις.
Η αλιεία των σαλαχιών είναι η κύρια πηγή εισοδήματος για μας...
Και πληρώνει για την μόρφωση των παιδιών μας.
Δεν έχουμε αγροτικές καλλιέργειες, δεν μπορούμε να καλλιεργούμε φυτά.
Δεν έχουμε άλλη επιλογή.
Αρχικά δε μας δέχτηκαν πολύ φιλικά. Δεν ήθελαν να μείνουμε.
Εντέλει όμως καταφέραμε να τους πείσουμε να ανεβούμε σε ένα από τα αλιευτικά σκάφη.
Ρώτα τους πώς το έπιασαν.
Το βλέπετε;
Λίγες ώρες μετά την αρχή του ταξιδιού,
είδαν μια μαύρη φιγούρα που απλά περιφερόταν στην επιφάνεια.
Πολ, αριστερά.
Το αίμα αρχίζει να χρωματίζει το νερό.
Στη διάρκεια μιας ώρας, αυτό το πράγμα πάλευε για τη ζωή του.
Είναι μεγάλο.
Και εγώ το κοιτάω, και σκέφτομαι...
"Θεέ μου, δεν μπορώ να το κάνω."
Αυτός απλά καρφώνει τον εγκέφαλο αυτού του ζώου, και αυτό απλά φρικάρει.
Και πραγματικά παρακολούθησα την ψυχή του να εξαφανίζεται μπροστά μου...
Και μετά ακινητοποιήθηκε.
Πολ, βιάσου.
Όχι, όχι. Μην πανικοβάλλεσαι. Μην πανικοβάλλεσαι.
Καθώς πηγαίναμε προς το χωριό, μας κατέκλυσε ένας στόλος από βάρκες.
Και όλοι τους έψαχναν τη θέση μιας ομάδας από σαλάχια
που μπήκαν στα νερά τους.
Και το πρώτο που άρχισαν να κάνουν ήταν να κόβουν τα βράγχια.
Με τον ερχομό των εμπόρων που προμήθευαν μοτέρ με ντίζελ
και μια αλυσίδα προμηθειών μέχρι και την Κίνα,
έκαναν πολύ γρήγορα τη μετάβαση σε μια εμπορική επιχείριση σε πλήρη εξέλιξη.
Και είναι ζήτημα λίγων ετών πριν εξαλειφθούν πλήρως τα σαλάχια μάντα.
Συνειδητοποιούν ότι οι αριθμοί πέφτουν.
Ακόμα και αν δεν ήμασταν εμείς εδώ, συνειδητοποιούν ότι κάτι πρέπει να αλλάξει.
Με τι θα ασχολούνται τα παιδιά τους;
Δε θα τους έχει απομείνει τίποτα.
Λίγη από τη μαγεία χάνεται...
Ο κόσμος, χωρίς αυτό το είδος, για μένα, είναι κενός...
Σε διακόσια χρόνια, ο κόσμος θα κοιτάει πίσω προς αυτή τη συγκεκριμένη εποχή...
Και θα σκέφτεται...
"Πώς μπόρεσαν αυτοί οι άνθρωποι, εκείνα τα χρόνια, να επιτρέψουν απλά...
"...να εξαφανιστούν όλα αυτά τα υπέροχα πλάσματα;"
Αλλά θα ήταν μικρό το όφελος αν εγώ ή οποιοσδήποτε άλλος...
σπαταλούσε όλη αυτή την ενέργεια για να σώσει τα άγρια μέρη,
αν οι άνθρωποι δεν εκπαδεύονται...
ώστε να γίνουν καλύτεροι φροντιστές από όσο υπήρξαμε εμείς.
Αν χάσουμε κάθε ελπίδα, δεν υπάρχει ελπίδα.
Χωρίς ελπίδα, ο κόσμος πέφτει σε απάθεια.
Ακόμα απομένουν πολλά για τα οποία αξίζει να παλέψουμε.
Πριν από περίπου δυο δεκαετίες,
το δελφίνι (του φρέσκου νερού) μπάιτζι ήταν εξαιρετικά ευάλωτο.
Είχαν απομείνει εκατοντάδες δελφίνια.
Θέλω να πω, σκεφτόμουν, "Μα να, υπάρχουν αρκετά εκεί έξω.
"Κάποιος θα κάνει κάτι για να σώσει αυτό το ζώο."
Αυτό το ζώο δεν ήταν μόνο το τελευταίο του είδους του,
ήταν το τελευταίο από μια ολόκληρη οικογένεια από κητώδη.
Οπότε σκεφτόμουν, "Ρε άνθρωποι, κάποιος, κάπου,
"πρέπει να πάει και να τα σώσει αυτά τα ζώα.
"Επιβάλλεται, γιατί πεθαίνουν."
Τώρα πια έφυγαν. Εξαφανίστηκαν.
Στη διάρκεια της ζωής μου, εξαφανίστηκαν. Οπότε...
Πάντα σκεφτόμαστε ότι θα βρεθεί κάποιος άλλος...
Για να σώσει αυτά τα ζώα.
Αυτό το λιβάδι είναι ένα από τα τελευταία μέρη στη Γη
όπου μπορείς να δεις την καρδερίνα της Φλόριντα (Ammodramus savannarum).
Και όλο και λιγότερα αρσενικά κελαηδάνε κάθε χρόνο.
Έχουμε περίπου είκοσι καρδερίνες το χρόνο.
Από 150 σε είκοσι...
οπότε κάθε χρόνο γίνεται όλο και πιο δύσκολο να βρούμε το πουλί.
- Άκουσες κάτι; - Αυτό είναι η καρδερίνα της Φλόριντα.
Η σταδιακή κατάργηση είναι ένας όρος που ακούς καμιά φορά σε ζωολογικούς κήπους.
Όταν ένα είδος δεν είναι πια βιώσιμο σε αιχμαλωσία,
σκέφτονται την σταδιακή κατάργησή του.
Απλά ξεγλιστρά στην εξαφάνιση, κατά κάποιο τρόπο.
- Να τος. - Εκεί! Τον βρήκες. Τον βρήκες.
Εδώ ακριβώς.
Ποτέ δε θα καταργήσεις σταδιακά έναν ελέφαντα, ή ένα πάντα ή ένα ρινόκερο.
Όμως... Αν πρόκειται για ένα μικρό καφέ πουλάκι...
Πώς θα κάνεις τον κόσμο να συγκινηθεί γι' αυτό;
Γιατί έχουν σημασία τα πουλιά;
Οι φωτογραφίες μου με την καρδερίνα κατέληξαν στο εξώφυλλο του Audubon.
οργάνωση που ασχολείται με την προστασία των πουλιών
Και όταν η Αμερικανική Υπηρεσία Ιχθύων και Άγριας Πανίδας το είδε αυτό,
από εκεί που αφιέρωναν 30 000 δολάρια το χρόνο για την καρδερίνα της Φλόριντα...
Φαίνεται μια χαρά.
...Δίνουν φέτος περίπου 1 .3 εκατ. Δολάρια για να το μελετήσουν...
Ώστε να βελτιωθούν τα πράγματα γι' αυτό το πουλί.
Να τος.
Για μενα, η φωτογραφία δεν είναι απλά να δείξεις σε κάποιον πόσο όμορφο είναι κάτι.
Είναι ένα όπλο.
Θυμάστε τι μπόρεσε να κάνει ο Άντι Γκιλ μ' εκείνο το μικρό προτζέκτορα
μπροστά από το Χαμπ; Τι κατάφερε να πετύχει;
Σκέφτηκα, "Λοιπόν, πώς μπορούμε να το κάνουμε σε μεγαλύτερη κλίμακα;"
Όταν ονειρευόμαστε, δεν ονειρευόμαστε μέσα σε κουτί.
Ονειρευόμαστε μέσα σε κόσμους.
Οι πρώιμες φωτογραφίες ήταν κυκλικές.
Ακόμα και η πρώιμη τηλεόραση ήταν κυκλική.
Όμως για να πετύχουμε περισσότερα αποτελέσματα από ένα μέσον,
λήφθηκε μια απόφαση να το πετσοκόψουν μέσα σε κουτί.
Και το κουτί έχει μεγάλη σχέση με τον τρόπο που σκεφτόμαστε.
Ο δικός μου τρόπος ανέκαθεν υπήρξε να ανατινάζω το μέσο σε χιλιάδες κομμάτια...
...Και να το αφήνω να γίνει κάτι άλλο.
Ο Τράβις έχει κάνει προβολές σε εικονικά κτίρια σε όλο τον κόσμο.
Η φαντασίωσή μου θα ήταν να πάρω τη δουλειά
των φωτογράφων φίλων μου από το National Geographic
και να ενισχύσω το μήνυμά τους σε πολλαπλό μέγεθος.
Αν είχαμε ας πούμε... Μια φάλαινα να περνάει...
Και μετά να πηδάει σε κάποιο άλλο κτίριο...
Θα ήταν πανέμορφο.
Ακόμα λατρεύω την ιδέα να περνάνε καρχαρίες από τη Γουόλ Στριτ.
- Τι λες; - Ναι, κανένα πρόβλημα.
80% από τα αέρια του θερμοκηπίου που προκαλούνται από τις πόλεις
οφείλονται σε εμπορικά κτίρια.
Ο Τόνι Μάλκιν, ο τύπος στον οποίο ανήκε το Empire State Building,
ίσως το πιο εικονικό κτίριο στον κόσμο,
το έχει πρασινίσει.
Όλοι είχαν ξεγράψει το Empire State Building ως παλιομοδίτικο και απαρχαιωμένο.
Ανασκευάσαμε 6 500 παράθυρα,
αντικαταστήσαμε όλα τα φώτα με LED,
ξαναφτιάξαμε τα συστήματα θέρμανσης και ψύξης.
Από αυτό, στην πραγματικότητα εξοικονομήσαμε 4.4 εκατ. δολάρια το χρόνο.
Ο καλύτερος τρόπος να πετυχαίνεις κάτι όταν ο κόσμος μιλάει για το περιβάλλον,
είναι η σούμα στο τέλος.
Μου αρέσει να κάνω προβολές στο δάσος.
Προσπαθείς να δεις όλο το κτίριο;
Ναι, θα το βλέπαμε ολόκληρο.
Θα μπορούσαμε να κάνουμε και την μετακινούμενη ιδέα,
όπου θα φορτώσουμε προτζέκτορες σε φορτηγά και απλά θα οδηγάμε μ' αυτά.
Αυτό θα ήταν φοβερό.
Ο Τράβις έχει κάνει μια εικονογράφηση ενός οχήματος μετακινούμενης προβολής.
Και μόνο που κοιτούσα τα σχέδια, ανοιγόταν ένας ολόκληρος νέος κόσμος δυνατοτήτων.
Δεν γίνεται μόνο οι ακτιβιστές για το περιβάλλον
να είναι οι μόνοι που θέλουν να ξεφορτωθούμε τα ορυκτά καύσιμα.
Όλοι πρέπει να πάρουν μέρος σ' αυτό.
Άκουσα ότι υπάρχει ένας οδηγός αγώνων,
που ήταν ακτιβιστής για το περιβάλλον σε ένα άθλημα
που παραδοσιακά δεν νοιάζεται για το περιβάλλον.
Δηλαδή σαν μια ζωντανή αντίφαση.
Όταν πηγαίνω στις εταιρείες για αθλητικό μάρκετινγκ
και τους λέω, "Θα με βοηθήσετε να βρω χορηγό;"
Και μετά τους δίνω τη λίστα των ατόμων με τα οποία δεν πρόκειται να συνεργαστώ...
Όχι ορυκτά καύσιμα, όχι πετρέλαιο, όχι κάρβουνο, όχι κρέας,
όχι άτομα που έκαναν πειράματα σε ζώα, όχι γούνες, όχι δέρματα.
Εκείνοι απλά με κοιτάνε...
"Δεν ξέρω με ποιο τρόπο θέλεις να σε βοηθήσουμε."
Η Λεϊλάνι Μούντερ μόλις προσπέρασε πέντε αυτοκίνητα
στον τελευταίο ενάμιση γύρο, και είναι πολύ εντυπωσιακή...
Καμιά φορά κάποιος περιβαλλοντολόγος μου λέει...
"Αν στ' αλήθεια ήσουν περιβαλλοντολόγος, θα αγωνιζόσουν με μηχανή."
Και το πρόβλημα μ' αυτό είναι ότι τότε δε θα είχα
75 εκατομ. άνθρωπους να προσέχουν το άθλημά μου.
Ευχαριστώ.
Κοιτάς έναν τύπο σαν τον Ίλον Μασκ.
Αυτός χτίζει επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους
για να προμηθεύουν το Διαστημικό Σταθμό.
Έχει εγκαταστήσει τα περισσότερα φωτοβολταϊκά στην Αμερική,
Και έχτισε το αμάξι με την καλύτερη βαθμολογία που φτιάχτηκε ποτέ,
Και αυτό είναι είναι ηλεκτρικό.
Η Λεϊλάνι γνώριζε τον Ίλον Μασκ.
Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή κάνουμε κάτι πάρα, πάρα πολύ χαζό.
Δηλαδή να διεξάγουμε αυτό το πείραμα πόσο διοξείδιο του άνθρακα...
μπορούν να σηκώσουν οι ωκεανοί και η ατμόσφαιρα.
Αν θέλουμε ένα μέλλον που δεν καταλήγει σε περιβαλλοντολογική καταστροφή,
που ακολουθείται από οικονομική κατάρρευση,
το οποίο θα συμβεί αν δεν απεξαρτητοποιηθούμε από το πετρέλαιο.
Γι' αυτό το λόγο πρέπει να έχουμε ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Νομίζω ότι θέλουμε να παραγγείλουμε ένα αμάξι σήμερα.
Έξοχα. Λοιπόν, πάρε ένα.
Εντάξει. Προχώρα.
Ναι.
Είναι αρκετά γρήγορο.
Θα πηγαίνει τόσο γρήγορα και με πενήντα κιλά πάνω του;
Ναι.
Ναι!
Το εστιακό μήκος του είναι τρελό,
όμως θα μπορείς να τραβάς πολύ μακριά μ' αυτό.
Μπορείς να ζουμάρεις εκατοντάδες μέτρα μακριά από κάτι,
300 μέτρα ας πούμε, και να το φτιάξεις σε κλίμακα.
Εκατοντάδες μέτρα μ' αυτό;
Ναι.
- Περίπου πόσο μακριά θα προβάλλονται; - Ενάμιση χιλιόμετρο.
Σας φτιάχνω τώρα ένα που είναι τρεις φορές πιο δυνατό από αυτό.
Ξαφνικά ακούγεται ένας απίστευτος ήχος.
Δεν το ακούτε αυτό;
Εμπνευστήκαμε από πλάσματα του ωκεανού, όπως το πλαγκτόν, τις σουπιές,
που χρησιμοποιούν το φως ως εργαλείο επικοινωνίας, ή ως καμουφλάζ,
και προσθέσαμε μια ηλεκτρο-φωτοβόλο μπογιά.
Απίστευτο.
Με την κινητή προβολή, μπορούμε να την πάμε όπου θέλουμε.
Μπορούμε να πάμε στους αυτοκινητόδρομους. Μπορούμε να πάμε σε μεγάλα κτίρια.
Μπορούμε να πάμε στους δρόμους.
Και θα είμαστε σε θέση να προβάλλουμε τις εκπομπές του CO2 σε πραγματικό χρόνο
από τον προτζέκτορα στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου, ενόσω οδηγεί η Λεϊλάνι.
Αυτό λοιπόν είναι νόμιμο.
- Είναι νόμιμο; - Μέχρι να πατήσεις αυτό.
Δουλεύει, έτσι;
Αυτό είναι νόμιμο.
Εντάξει, έτοιμο να ξεκινήσει, αφεντικό.
Η δική μου αίσθηση είναι ότι... Αν φέρουμε τη φύση στην πόλη...
Ελπίζουμε ότι θα μπορέσουμε να εμπνεύσουμε τον κόσμο...
Να βοηθήσουν στην πραγματικότητα να σώσουμε αυτά τα πλάσματα.
Πολλά είδη χρειάζονται προστασία.
Τα περισσότερα είδη που το αξίζουν ποτέ δε μπαίνουν στη λίστα.
Μετά από μια τετραετή καμπάνια...
Επιτέλους καταφέραμε να βάλουμε τα σαλάχια στη λίστα στη συνέλευση του CITES το 2013.
Λοιπόν, θέλω να σας παρουσιάσω εδώ ένα βίντεο που δείχνει τι κάνουμε.
Οι περισσότεροι λένε, δεν μπορείς να νικήσεις το χρήμα.
Δεν μπορείς να νικήσεις την πολιτική.
Δεν μπορείς να τα νικήσεις αυτά μόνο με ελπίδα και έμπνευση.
Πρέπει να το καταστήσουμε κοινωνικώς μη αποδεκτό να καταναλώνονται αυτά τα ζώα.
Νομίζω ότι ζούμε σε έναν πολύ οπτικό κόσμο.
Η εικόνα έχει μεγάλη δύναμη.
Διότι μπορεί να μπεις σε ένα δωμάτιο όπου μιλάνε 15 διαφορετικές γλώσσες.
Όμως αν τους δείξεις μια φωτογραφία, ο κόσμος το πιάνει. Το κατανοεί.
"Βραδινό με σούπα συντήρησης."
Εδώ είμαστε. Να η ταράτσα στο Χονγκ Κονγκ
Θα ζητήσω να προχωρήσουμε γρήγορα στην επόμενη πρόταση...
Την ένταξη του είδους των σαλαχιών στο Παράρτημα ΙΙ.
Εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μελών κρατών της στην Κροατία
στηρίζουμε την πρόταση να συμπεριληφθούν τα σαλάχια.
Η Νότιος Αφρική ως χώρα μέλος συμμερίζεται την ίδια υποστήριξη.
Η Κίνα είναι...
Δεν στηρίζει αυτή την πρόταση. Σας ευχαριστώ, κα. Πρόεδρε.
Ελήφθη. Ας πάμε να το κάνουμε τώρα.
- Έβαλες ζώνη; - Ναι.
Δοκιμαστική Διαδρομή Κινητής Προβολής
Ας στρίψουμε δεξιά.
Συνέχισε έτσι. Συνέχισε.
Ωραία.
Τι τραβάτε στο όχημα;
Είναι ένα φως πάνω στο αμάξι.
Για ποιο πράγμα είναι το ντοκιμαντέρ;
Γυρίζουμε σε βιομηχανικές περιοχές.
Γιατί βιομηχανικές περιοχές;
Οι αντανακλάσεις στο αμάξι φαίνονται πιο όμορφες.
Ίσως καλύτερα να το κάνετε κάπου αλλού.
Αν βγάλουμε σε βίντεο τον καπνό σας;
- Αυτό δεν είναι καπνός. - Τι είναι;
Είναι ατμός.
Δηλαδή αν τραβήξουμε αυτόν τον ατμό, ειναι εντάξει;
Όχι.
Θέλω ο κόσμος να καταλάβει ότι είμαστε η μόνη γενιά που απομένει...
Που μπορεί να σώσει αυτά τα ζώα.
Δεν υπάρχει άλλη μελλοντική γενιά στην οποία να βασιστούμε για να μας σώσει.
Εμείς είμαστε.
Δεν έχουμε ομοφωνία.
Παρακαλώ οι τεχνικοί να παρουσιάσουν το αποτέλεσμα.
ΝΑΙ - 91 ΟΧΙ - 39
Ναι!
Ο μόνος τρόπος να επιφέρεις αλλαγή σε μια απομακρυσμένη κοινότητα σαν τη Λαμακέρα
είναι να παρουσιάσεις εναλλακτικές λύσεις.
Με τη νίκη στο CITES, καταφέραμε τα σαλάχια να μπουν στη λίστα προστασίας,
που οδήγησε σε εθνική απαγόρευση της αλιείας σαλαχιών σε όλη την Ινδονησία.
Και μάλιστα, είναι παράνομο ακόμα και να βλάψεις σαλάχι,
και μπορεί να οδηγήσει σε φυλάκιση μέχρι και ένα έτος.
Αυτός ο νόμος... Δημιουργεί νέες δυνατότητες.
Ναι. Αυτό είναι το θέατρό μας. Ναι. Προτζέκτορας.
Και πού είναι το ρεύμα;
Και στον κόσμο της προστασίας,
αυτές οι μικρές ευκαιρίες και αυτές οι μικρές πύλες που ανοίγεις...
Συχνά οδηγούν σε μεγάλες στιγμές.
Το αν θα πετύχει... Αυτό είναι το επόμενο βήμα.
Είμαι ψαράς.
Αν συνεχίσουμε να κυνηγάμε έτσι τα σαλάχια,
Είμαι απαισιόδοξος για το αν θα απομείνουν σαλάχια...
Και μπορεί μάλιστα να εξαφανιστούν πλήρως.
Δε θέλουμε να συμβεί αυτό.
Πρέπει να μειώσουμε τον αριθμό των σαλαχιών που ψαρεύονται...
Έτσι ώστε η επόμενη γενιά να ξέρει πώς μοιάζουν.
Λαμακέρα.
Να το χωριό μας.
Θέλουμε να αποκτήσουν μια εντελώς νέα προοπτική.
Πως όσα βλέπουν στο νερό κάθε μέρα και τα καμακώνουν...
Αξίζουν πολύ περισσότερο ζωντανά απ' ό, τι νεκρά.
Η ιδέα της μετατροπής αυτού του κυνηγετικού πολιτισμού
σε έναν τουριστικό πολιτισμό, στην επιφάνεια, φαντάζει αρκετά τρομακτική.
Όμως εμείς τους δείχνουμε το ιστορικό επιτυχιών που είχαμε σε άλλες περιοχές.
Διάφορα μέρη στον κόσμο που είχαν πολύ λίγα, και τώρα ακμάζουν.
Αυτά τα παιδιά πραγματικά θα επηρεαστούν από αυτό,
και θα είναι οι οδηγοί του μέλλοντος.
Εμείς απλά φέρνουμε το μήνυμα.
Στην πραγματικότητα εξαρτάται από αυτούς.
Υπάρχει κάτι στον αέρα.
Ωραία.
Μπορούμε να το πετύχουμε αυτό.
Την ώρα που αντιμετωπίζουμε την ολοένα και αυξανόμενη εξάλειψη ζώων,
χρειαζόμαστε όλο και περισσότερα αυτά τα ακατανίκητα πνεύματα.
Και χρειαζόμαστε περισσότεροι άνθρωποι να καταλάβουν ότι αξίζει να το κάνουμε.
Οι μικρές επιλογές που κάνουμε κάθε μέρα...
Μπορούν να οδηγήσουν σ' αυτού του είδους τον κόσμο που θέλουμε για το μέλλον.
Ολόκληρος ο κόσμος τραγουδά...
Όμως εμείς έχουμε σταματήσει να ακούμε...
Ήταν ένας αιδεσιμότατος στην Ιαπωνία.
Αυτός έλεγε μια φράση που μου έκανε τρομερή εντύπωση.
Έλεγε "Καλύτερα να ανάψεις ένα κερί, παρά να καταριέσαι το σκοτάδι."
Πάρα πολλοί απλά κάθονται και λένε "Είμαστε καταδικασμένοι,"
Ή, "Γιατί να ασχοληθεί κανείς;"
Όμως ξέρετε κάτι; Αυτό το κερί... Αυτό το κερί σημαίνει κάτι.
Διότι μ' αυτό το μοναχικό κερί, ίσως κάποιος άλλος με κερί θα σε βρει.
Και πιστεύω ότι έτσι ξεκινάνε τα κινήματα.
Πουλιά καουάι ο'ο που απομένουν: 0
Ξέρω ότι ακούγεται συντριπτικό.
Όμως αν ξεκινήσουμε με ένα μόνο πράγμα, μπορούμε να ξεκινήσουμε ένα κίνημα.
Μέσα στα επόμενα 100 χρόνια μπορεί να χάσουμε 50% όλων των ειδών στη Γη.
Αν σταματήσουμε να αγοράζουμε προϊόντα
από ζώα υπό εξαφάνιση, θα πάψει η προσφορά τους
Μετά την καμπάνια ενάντια στα πτερύγια από καρχαρίες στην Κίνα,
η ζήτηση γι' αυτά έχει πέσει κατά 70%.
Απαγορέψτε προϊόντα από είδη υπό εξαφάνιση στις ΗΠΑ και στο εξωτερικό
Έχετε μεθάνιο;
Ο κτηνοτροφικός τομέας παράγει περισσότερα αέρια θερμοκηπίου από όλες τις μεταφορές
Αν κάθε Αμερικανός δεν έτρωγε κρέας και τυρί μόνο μια μέρα τη βδομάδα για 1 χρόνο
θα ισοδυναμούσε με την αφαίρεση 7 600 000 αυτοκινήτων από το δρόμο.
Να τρώτε περισσότερα φυτά
Δεν έχουμε βιώσει ποτέ τέτοια αύξηση στο CO2 όπως αυτή που συμβαίνει τώρα
Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στο σπίτι σας μπορεί να εξοικονομήσει αρκετά καύσιμα
για να κάνετε με αμάξι το μισό γύρο του κόσμο - κάθε χρόνο.
Περάστε σε ηλεκτρική ενέργεια. Περάστε σε ηλιακή ενέργεια.
Όταν οι κυβερνήσεις επενδύουν σε ανανεώσιμες πηγές,
μεταμορφώνουν τις οικονομίες τους
Σήμερα η Γερμανία λαμβάνει 30% της ενέργειάς της από ανανεώσιμες πηγές.
Μέχρι το 2050, αυτό το ποσοστό θα έχει φτάσει στο 80%.
Ψηφίστε πράσινους υποψήφιους.
Ξεκινήστε με ένα πράγμα.
Βρείτε το δικό σας πράγμα.
Μετάφραση: fata morgana