Gerçek Bir Hikâyeden Uyarlanmıştır.
1951 Manchester, İngiltere
Dikkatle dinliyor musunuz?
Güzel.
Dikkatle dinlemiyorsanız...
...bir şeyleri, önemli bazı şeyleri kaçırırsınız.
Duraksamayacağım.
Söylediklerimi tekrarlamayacağım ve siz de sözümü kesmeyin.
Siz orada oturduğunuz ve ben de burada oturduğum için...
...gerçekleşmek üzere olan şeyin kontrolünüz altında olduğunu düşünüyorsunuz.
Yanılıyorsunuz. Kontrol bende.
Çünkü sizin bilmediğiniz şeyleri biliyorum.
Manchester Polis Departmanı, bekleyin lütfen.
Gizli İstihbarat Servisi Merkezi ~ MI6 ~
Pencereler kırıldı ve ev yağmalanmış durumda. Bir dedektif yollarsınız, değil mi?
Şu anda sizden istediğim tek şey bir söz.
Beni dikkatle dinleyin ve bitirene kadar sakın ola yargılamayın.
Buna söz veremiyorsanız o hâlde lütfen odayı terk edin.
Girin.
Ancak kalmayı seçerseniz burada olmayı seçtiğinizi unutmayın.
Şu andan itibaren olacaklar...
...benim değil sizin sorumluluğunuzda.
25 Ocak 1952, Sabah 10:32.
Alan Turing soyuldu. Manchester polis soruşturması askıda.
Dikkat edin.
- Bütün bunlar nedir peki? - Turing, Alan. King's College'ta profesör.
- Görünüşe göre bir hırsızlık olmuş. - Yani?
- Yalnızca bu! Aslında kayıp bir şey yok. - Manchester'da ne yapıyor?
Makinelerle bir şeyler işte.
İUFL'da bir proje. Kontrol ettim ama ne hakkında olduğunu söylemeyecektir.
Profesör Turing! Ben, Manchester Polisi'nden Dedektif Nook.
Çavuş Staehl dün gece burada hırsızlık olduğunu söyledi. Profesör Turing!
Bir adım geri gidip derin nefes almayın.
- Nefes almak mı? - Seyreltilmemiş siyanür.
Sizi öldürmek için bir yüksük dolusu bile fazla gelir.
- Moral bozucu. - Anlayamadım! - Biraz daha fazlasını ümit ediyordum.
Çavuş Staehl yalnızca ben mi yoksa sen de hakaret uğradığımız hissine kapıldın mı?
Dün gece haneye tecavüze uğradınız.
Komşunuz Bay Springborn gürültüyü bildirmek için aradı.
Epey patırtı olduğunu söyledi. Ne var ki siz bir şey alınmadığını söylüyorsunuz.
Tuhaf! Neler olduğunu anlatmaya ne dersiniz? Bu sayede bunu yapan herifi bulabiliriz.
Beyler! Bunu yapan herifi bulabileceğinize inanmıyorum.
Tabii ki size doğru yürüyüp suratınıza tükürmediği sürece.
Şu anda işime yarayacak kişi bir aynasız değil gerçekten iyi bir temizlikçi kadın.
Yani içinizden birinin arabada önlüğü olmadığı sürece...
...raporlarınızı dosyalayıp beni rahat bırakmanızı tavsiye ederim.
Dediğiniz gibi olsun Profesör Turing.
Siyanürünüzle iyi şanslar!
Bundan daha çekilmez bir adamın adını verebilirsen sana bir sterlin veririm.
Yine de biraz zorlanmış görünüyordu, ne dersin?
Ne demek istediğini anlamadım.
Etrafta kişisel işlerini eşelemesini istemediğin bir çift aynasız varsa...
...def ettiğinden emin olmak için mükemmel bir yol olurdu.
- Şüpheli olduğunu düşünmediğini söyle. - Şüpheli olduğunu düşünmüyorum.
Evinden çalınan bir şey olduğunu itiraf etmeyecek olan gizemli bir profesör!
Bence Alan Turing'in bir şeyler saklıyor.
YAPAY OYUN
Savaş ilan edildi! 800,000 çocuk tahliye edildi!
Alman bombaları yolda! Gazetenizi buradan alın!
Yeni çıkan gazete! Savaş ilan edildi!
800,000 çocuk tahliye edildi! Alman bombaları yolda!
Çeviri ~ Nehirin twitter: Nehirin_
Keyifli Seyirler
Bu sabah Berlin'deki İngiliz Büyükelçisi...
...kendilerinden duyduğumuz kadarıyla sabah 11:00 itibarıyla aramızda savaş durumunun...
...mevcut olacağını belirten son notu Alman hükümetine teslim etti.
Böyle bir girişimin alınmadığını söylemem gerek.
Ayrıca bunun sonucu olarak...
...bu ülke Almanya ile savaştadır.
Çoğumuzun hayatında ikinci defa olarak...
...huzurlu bir yol bulmak için...
...savaştayız.
Kâğıtlar lütfen.
Bletchley Radyo İmalâtı
Burada ne işiniz var?
- Hanımefendi beklememi söyledi. - Ofisimde mi?
- Buradayken çay alıp keyfinize bakmanızı da söyledi mi? - Hayır, söylemedi.
O hâlde anladığım kadarıyla belli ki şaka olduğunu da söylemedi.
- Söylemesi mi gerekiyordu? - Kimsiniz?
- Alan Turing. - Turing!
- Matematikçi. - Doğru.
- Oysaki tahmin edebilirdim. - Edemezdiniz.
- Yalnızca şu kâğıt parçasında okudunuz. - King's College, Cambridge.
Burada yazdığına göre matematik bölümünün dehalarındanmışsınız.
Bunu değerlendirebileceğimden pek emin değilim Bay...
- Kaç yaşındasınız Bay Turing? - 27.
- Cambridge'te akademisyen olduğunuzda kaç yaşındaydınız? - 24.
Zar zor anlayabildiğim bir başlığı olan bu makaleyi yayımladığınızda kaç yaşındaydınız?
- 23. - Peki bunun sizi sertifikalı bir deha olarak nitelendirdiğini düşünmüyor musunuz?
Newton "binom teoremi"ni 22 yaşında keşfetmişti.
Einstein 26 yaşlarındayken dünyayı değiştiren dört makale yazdı.
Söyleyebileceğim kadarıyla ancak "vasat" yaptım.
- Tanrım! Ciddisiniz. - Şaka yapmış olmamı mı tercih edersiniz?
Bunların ne olduğunu bildiğinizi sanmıyorum.
İstihdam açısından burada gereklilik olması pek adil görünmüyor Bay...
Kraliyet Donanması'ndan Komutan Denniston. Pekâlâ Bay Turing, söyleyin bakalım.
Neden Majestelerinin hükümeti için çalışmak istiyorsunuz?
- İstemiyorum aslında. - Kahrolası barış yanlılarından mısınız?
Şiddet konusunda agnostiğim.
Peki, Londra'dan 950 kilometre uzakta Avrupa'yı zorbaca yutmak isteyen...
...Hitler adında iğrenç küçük bir adam olduğunun farkında mısınız?
- Siyaset gerçekten uzmanlık alanım değil. - Sahi mi?
Sanırım yalnızca İngiliz askeri tarihinin en kısa iş görüşmesi nedeniyle...
...dünyanın en iyi matematikçilerden biri olma rekorunu kırdınız.
Annemin dediğine göre...
...dünyadaki en iyi matematikçilerinden biri olduğum için bazen itici olabiliyormuşum.
- Dünyadaki mi? - Evet.
Bu program için kaç kişiyi geri çevirdiğimi biliyor musunuz?
- Hayır. - Doğru çünkü çok gizli bir programız ama...
...yalnızca arkadaş olduğumuz için size anlatayım, yalnızca geçen hafta...
...Almancayı Bertolt Brecht'den bile daha iyi bilen...
...büyük ulusumuzun en iyi dilbilimcilerinden birini geri çevirdim.
- Almanca bilmiyorum. - Ne?
Almanca bilmiyorum.
Peki, bilmiyorsanız Alman iletişimini nasıl deşifre edeceğinizi sanıyordunuz?
- Almanca bilmiyorum öyle mi? - Çapraz bulmacada gerçekten mükemmelimdir.
- Margaret! - Alman kodları birer bulmacadır.
Bir oyun... yalnızca diğer bir oyun gibi.
- Margaret neredesin? - Oyunlarda gerçekten çok iyiyimdir. Bulmacalarda yani!
- Bu da dünyadaki en zor bulmaca. - Margaret! Tanrı aşkına!
Bu bir şaka belli ki!
Korkarım bunların ne olduğunu bilmiyorum Komutan Denniston.
- Cambridge'e keyifli yolculuklar Profesör. - Enigma. - Beni mi çağırdınız?
Burada yaptığınız şey budur. Bletchley'deki çok gizli program.
Alman Enigma Makinesi'ni kırmaya çalışıyorsunuz.
Bunu size düşündüren nedir?
Almanların tüm önemli iletişimlerinde kullandıkları...
...tarihteki en kayda değer şifreleme cihazı.
Müttefikler Enigma'yı kırarsa... işte.
Gerçekten çok kısa bir savaşa dönüşecektir.
Tabii ki üzerinde çalıştığınız bu ama henüz bir yere ulaşmış da değilsiniz.
Ulaşmış olsaydınız üniversite dışından kriptografları işe alıyor olmazdınız.
Benim size ihtiyacım olduğundan daha çok sizin bana ihtiyacınız var.
Problem çözmeyi severim Komutan.
- Enigma da dünyadaki en zor problem. - Hayır, Enigma zor değil imkânsız.
Amerikalılar, Ruslar, Fransızlar, Almanlar...
...herkes Enigma'nın kırılmaz olduğunu düşünüyor.
Güzel. Denememe izin verin ki kesin olarak bilelim, değil mi?
Enigma'ya hoş geldiniz.
Her sürpriz saldırının ayrıntıları, her gizli konvoy ve...
...kahrolası Atlantik'te derinleri tarayan her bir denizaltı!
- Kulağa anlamsız geliyor. - Çok güzel.
Ölümün kendisi hileli bir el zaten.
Çalıkuşlarımız bir günlük radyo mesajlarının binlercesine müdahale ediyorlar ve...
...Kraliyet Donanması Kadın Servisi'nin güzel genç hanımları için belki de saçmalık.
Yalnızca Enigma için geri besleme verdiğinizde anlam kazanacak.
Bir Enigma makinemiz var ama.
Evet, Polonya İstihbaratı'nın Berlin'den aşırdığı bir tane var.
Peki sorun nedir?
Yalnızca elde ettiğiniz mesajları Enigma'ya geri koyun ve...
Baksana bu kadar basit olamaz değil mi?
Yalnızca bir Enigma makinesine sahip olmak mesajları çözmenize yardımcı olmuyordur.
Çok güzel Bay Turing.
Mesajı çözmek için makinenin ayarlarını bilmeniz gerek.
Almanlar her gün tam gece yarısında makinenin ayarlarını değiştiriyorlar.
Genellikle ilk mesajlarımızı sabah 6:00 civarında elde ediyoruz...
...ki bu da size değişmeden önce kodu kırıp tekrar başlamanız için...
...her gün tam olarak 18 saat verir.
Beş rotor. On kumanda paneli kablosu.
- Bir milyon... - Bir milyar! - Hayır, hayır. Anladım.
Milyar. Açıkçası milyonlarca var!
150 trilyon olası ayardan fazlası var.
- Çok güzel. - 159.
Bu konuda kesin olmak gerekirse arkasında 18 sıfırla birlikte 1-5-9.
- Olasılıklar. Hem de her gün. - Beyler Hugh Alexander'la tanışın.
- Bu birimi yönetmesi için kendisini bizzat seçtim. - Yoksa siz...
- Bay Alexander Britanya Ulusal Satranç Şampiyonası'nı kazandı. - İki defa.
Burada oyunlar konusunda iyi olan tek kişi siz değilsiniz Turing.
O hâlde birlikte mi çalışıyoruz? Kendi ofisim olmasını tercih ederim.
Bir ekipsiniz ve birlikte çalışacaksınız.
Devam edip kendimi açıklayacak zamanım yok ve...
...korkarım ki bu adamlar yalnızca beni yavaşlatacaklardır.
Birlikte çalışamazsanız o hâlde korkarım çalışmanıza hiç izin veremeyiz.
Bu bey MI6'dan Stewart Menzies.
Askerî istihbaratın yalnızca beş birimi var. MI6 diye bir şey yok.
Kesinlikle! İşte bu!
Bay Turing Enigma yüzünden kaç İngiliz personelin öldüğünü biliyor musunuz?
- Hayır, bilmiyorum. - Üç! Tam da sizinle bu konuşmayı yaparken!
Bakın, biri daha gitti. Umarım geride ailesi yoktur.
Komutan Denniston'ın da yer aldığı bu savaşı kazandığımız falan yok.
Kodu kırarsak en azından bir şansımız var.
Çocukları yeni oyuncaklarıyla baş başa bıraksak mı?
Pekâlâ beyler! Oynayalım hadi.
Oyun oldukça basitti.
Her bir Alman mesajı, her sürpriz saldırı her bombardıman uçuşu...
...olması muhtemel her denizaltı saldırısı.
Hepsi havada dalgalanıyordu.
Gerekli teçhizata sahip herhangi bir okul çocuğu bile radyo sinyallerine...
...müdahale edebilirdi.
Hile şifreli olmalarıydı.
159 trilyon olası Enigma ayarı vardı.
Tek yapmamız gereken her birini denemekti.
Ancak tek ayarı bir dakika kontrol eden on adam olsaydık...
...her gün 24 saat ve haftada yedi gün için...
...her bir ayarı kontrol etmek sizce kaç gün sürerdi?
Günler değil yıllar sürerdi.
Günaydın.
Tam 20 milyon yıl!
- Gelen saldırıyı durdurmak için... - Teşekkürler.
...20 milyon yıllık ayarı 20 dakika içinde kontrol etmek zorundaydık.
Açlıktan ölüyorum. Öğle yemeğine ne dersiniz?
Güzel Tanrım! Şu küçük şapkalı hanımlar da neyin nesi?
Çocuklar öğle yemeği almaya gidiyoruz.
- Alan! - Evet. - Öğle yemeği almaya gidiyoruz dedim.
- Alan! - Evet.
- Beni duyabiliyor musun? - Evet. - Dedim ki, öğle yemeği almaya...
- Biraz tekrar eden bir hâl almaya başlıyor. - Nedir o?
Bizimle yemeğe gelmek ister misin diye soruyordum.
Hayır, öyle değildi. Öğle yemeği almaya gidiyoruz dedin.
- Bir şekilde seni rencide mi ettim acaba? - Bunu da nereden çıkardın?
- Bizimle yemeğe gelmek ister misin? - Yemek vakti ne zaman?
Tanrım! Alan! Kahrolası bir sandviç.
- Nedir o? - Öğle yemeği. - Sandviç sevmem.
Boş ver!
Bu "Huysuz Deha"yı yenmek için birinin gerçekten deha olması gerek biliyorsun Alan.
Ancak burada ilerleme kaydeden biziz değil mi?
- Siz misiniz? - Evet, biziz.
Harf dağılımlarını analiz ederek...
...bir dizi Alman mesajını deşifre ettik.
Bozuk bir saat bile günde iki kez doğrudur. Bu ilerleme falan değil yalnızca kör talih.
Her bir mesajı her gün, anında kırmamızı sağlayacak bir makine...
...tasarlıyorum.
Acıkan var mı? Gidelim hadi.
- Ben de açım. - Ne?
Peter kimlerin aç olduğunu sordu. Biraz çorba alabilir miyim lütfen?
1951, Manchester
"Çok gizli" de ne demek?
Hayır, "çok gizli" kelimesinin sözlük anlamının farkındayım.
Sorduğum şey bir matematik profesörünün askerî kayıtlarının neden çok gizli olduğu.
Evet, geleceğim.
Affedersiniz, izin verirseniz bazı belgeleri görmek istiyorum.
Bay Alan Turing'in hizmet kayıtları. Beni Dışişleri Bakanlığı gönderdi.
Bu kabul edilemez!
Şikâyeti görüşmek istiyorsanız düzgün bir randevu almanızı öneririm.
Alexan... Şikâyet mi?
Hayır! Hayır, Hugh Alexander tasarladığım makineyi yapmak için...
...ihtiyacım olan ekipman parçaları talebimi reddetti.
Kod kırıcı arkadaşlarınız sizinle çalışmayı reddediyor ve resmî bir şikâyette bulundular.
Eski bir Polonya kod makinesinden esinlendi. Yalnızca bu son derece gelişmiş olanı.
Şikâyeti yanıtlamazsanız bu durumda İçişleri Bakanlığı ile devam etmek zorunda kalacağım.
- Bu dosyaları masama bırak. - İyi, yanıtım hepsinin aptal olduğu.
Hepsini kovup tasarruf edilen fonu makinem için kullanın.
Yaklaşık olarak yalnızca 100,000 sterlin gerekli.
100,000! Neden bir makine yapıyorsunuz ki?
Oldukça teknik anlamazsınız.
Denemek için çaba göstermenizi öneririm.
Enigma son derece iyi tasarlanmış bir makine.
Bizim sorunumuz ise onu yenmek için yalnızca insan gücü kullanıyor olmamız.
Peki yalnızca bir makine diğer bir makineyi yenebilirse?
Aslında pek de teknik bir şey değil.
Biriminizden Hugh Alexander sorumlu ve hayır dediyse hepsi budur!
- Bunun için vaktim yok yalnızca. - Hiç bir savaşı kazandınız mı Turing?
Ben kazandım. Nasıl yapıldığını bilir misiniz?
Düzen, disiplin ve emir komuta zinciri. Artık üniversitede değilsiniz.
Çok büyük bir sistemde küçük bir dişlisiniz ve komutanınızın emrettiğini yapacaksınız.
Sizin komutanız kim?
Winston Churchill. Downing Caddesi Numara 10 Londra, SW1.
Kararımla ilgili bir sorununuz varsa meseleyi kendisiyle görüşebilirsiniz.
Bay Menzies! Bay Menzies!
- Londra'ya mı gidiyorsunuz? - Muhtemelen.
Benim için bir mektup teslim eder misiniz?
Bakın özür dilerim ama şaka mı yapıyorsunuz?
Churchill Alan'a yetki mi verdi?
- Berbat bir fikir bu! - Hayır, hayır, hayır, hayır, hayır.
- Yani bu adamlara emir verebilir miyim? - Bunu söylemekten nefret ediyorum ama evet.
Mükemmel. Keith ve Charles ikiniz de kovuldunuz.
- Affedersin? - Ne?
İkiniz de vasat dilbilimciler ve tam anlamıyla kötü kod kırıcılarsınız.
Alan! Keith ve Charles'ı öylece kovamazsın.
- Az önce yapabileceğimi söyledi. - Hayır, öyle bir şey demedim ama Churchill dedi.
Canın cehenneme!
Pekâlâ... insanca değil bu! Senin için bile.
Okulda popülerdin öyle değil mi?
1928, Sherborne Okulu
Sorun elbette ki havuçlarla başladı.
Havuçlar turuncu, bezelyeler ise yeşildir. Temas etmemeleri gerekir.
Anladım.
İnsanlar neden şiddeti sever biliyor musunuz?
İyi hissettirdiği için tabii ki.
İnsanlar şiddeti son derece tatmin edici bulurlar.
Ancak tatmin yok olunca...
...eylemin de içi boşalır.
Turing! Hadi ama!
- Bu kadar Yahudi olma! - Bırakın çürüsün kahrolası.
Bunu kendi başıma öğrenmedim elbette. Yardım aldım.
- Christopher yardım etti. - Alan iyi misin?
Benim hatam değil. Havuçlar bezelyelerle temas ediyordu ve...
Üzgünüm. Bunu bir daha yapmalarına izin vermeyeceğim.
Gittikçe kötüleşiyorlar.
Beni dövmelerinin tek sebebi onlardan daha akıllı olmam.
Hayır, seni dövmelerinin sebebi farklı olman.
Annem yalnızca tuhaf ördeğin teki olduğumu söylüyor ve kesinlikle haklı.
Fakat biliyorsun Alan...
...bazen kimsenin hayal edemediği şeyleri hayal edip yapabilen insanlar vardır.
- Peki, şimdi ne yapacağız? - Personel eksiğimiz var.
- O hâlde daha fazla personel alırız. - Peki, bunu nasıl yapmayı önerirsin?
- Alan Turing, Stewart Menzies'i göreceğim. - Pekâlâ efendim.
Peki kim bunlar?
Her çeşitten var aslında. Öğretmen, mühendis, bir avuç öğrenci.
Sen de Bletchley için nitelikli olduklarını düşünüyorsun...
...çünkü çapraz bulmacada iyiler öyle mi?
İyi olduklarını söylüyorlar ve şimdi bizim de bunu bulmamız gerek, değil mi?
Size yardımcı olması için tam sağınızda yeşil bir karalama defteri var.
Notlarınızı içine alın. Beyler bulmacayı tamamlamak için...
...tam altı dakikanız var ve bu noktada ben...
Affedersiniz hanımefendi burası kısıtlanmış bir odadır.
Geciktiğim için özür dilerim. Otobüsün lastiği patladı.
- Devam edebilir miyim acaba? Teşekkürler. - Buraya girmenize izin yok hanımefendi.
- Fakat yalnızca beş dakika geç kaldım. - Sekreterler yukarı çıktılar.
- Bu oda adaylar için. - Artık devam edebilir miyim? Lütfen.
- Ben de adayım. - Hangi pozisyon için?
- Mektupta tam olarak belirtilmiyordu. - Evet, yani sekreterler yukarıdalar.
- Bunda çok gizli olduğu yazıyor. - Neler oluyor?
Gazetedeki çapraz bulmacayı çözdüm ve...
...bir çeşit gizemli bir iş için aday olduğumu yazan bu mektubu aldım.
İsmim Joan Clarke.
Küçük hanım bulmacayı gerçekten kendiniz mi çözdünüz?
Bulmacayı benim çözmediğimi size düşündüren nedir?
- Gerçekten oldukça iyiyimdir... - Hanımefendi sormam gereken...
Bayan Clarke! Her koşulda geç kalmayı kabul edilemez bulurum.
Oturun da devam edebilelim hadi.
Teşekkür ederim.
Şimdi! Söylediğim gibi...
...önünüzdeki işi tamamlamanız için altı dakikanız var.
Beyler ve hanımefendi başlayın.
- Altı dakika. Mümkün mü acaba? - Hayır, benim sekiz dakikamı alıyor.
Bu çapraz bulmacayla ilgili değil.
Birinin imkânsız bir problemi çözme yaklaşımlarıyla ilgili.
Her şeyi bir defada çözüyor musunuz yoksa küçük parçalara mı bölüyorsunuz...
- Bitirdiniz mi? - Evet.
- Beş dakika, otuz dört saniye. - Altı dakikanın altında yapın dediniz.
Tebrikler.
Majesteleri'nin hizmetine en içten dileklerimle hoş geldiniz.
Az sonra göstereceğim şeyle ilgili tek kelime ederseniz vatana ihanetten idam edilirsiniz.
Arkadaşlarınıza, ailenize ve karşılaştığınız herkese...
...gerçekte burada ne yaptığınız konusunda yalan söyleyeceksiniz.
Peki, gerçekte burada ne yapıyoruz?
Kırılmaz bir Nazi kodunu kırıp savaşı kazanacağız.
- Ne okuyorsun sen? - Kriptografi hakkında bir şey.
- Gizli mesajlar gibi mi? - Gizli değil. Harika kısım da bu.
Herkesin görebildiği mesajlar ama anahtarı yoksa kimse ne anlama geldiğini bilemez.
- Konuşmaktan ne kadar farklı? - Konuşmak mı?
İnsanlar birbiriyle konuşurken ne demek istediklerini asla söylemezler.
Başka bir şey söylerler ve senden yalnızca ne demek istediklerini anlaman beklenir.
Ancak asla yapmam. Peki, farklı olan nedir?
Alan içimde bu işte çok iyi olacağına dair tuhaf bir his var.
İyi geceler Alan.
İyi geceler.
1940, Bletchley Park
Beklesene Marion! Ben de geliyorum.
Az ayar geliyor ve sonra da geriye doğru yöneliyor... bunlara doğru geriye.
Dikkatli ol tamam mı? Oyuncak değil o.
Tuhaf! Oyuncak gibi görünüyor. 100,000 sterlinlik lanet büyük bir oyuncak!
- Yeni köle de geldi. - Jack Good. Karşılaşmıştık...
Bayan Clarke nerede peki?
Çok hoş öyle değil mi?
Öyle sıradan tekdüze bir üretim fabrikası değil.
Yani dediğim gibi çok önemli bir radyo fabrikası.
Öyle değil aslında.
Radyo fabrikaları yelpazesinde bu özellikle...
Neden Bletchley'de değilsin?
Ziyaretiniz için çok teşekkür ederim Bay Turing.
- Yolculuğunuz iyi geçti mi? - Eşyalarını topla da gidelim hadi.
Üzgünüm ama teklifinizi kabul edemiyorum.
Böyle bir pozisyonun pek uygun olmayacağını düşünüyoruz.
Matematikte çifte birincilik kazandın.
Ama ne yazık ki akademisyen olmak için verilmiş bir fırsat değildi.
Sen Bletchley'e aitsin!
Üzgünüm ama benim durumumda birinin yaşamak için...
...evden o kadar uzakta tamamen erkeklerle birlikte bir radyo fabrikasında çalışması...
...son derece uygunsuz olur.
Bu ne anlama geliyor ki?
Bürokratik işlerin tümüyle ilgilenen asistanlar, çevirmenlerden oluşan...
...bir grup genç hanım var ve kasabada birlikte yaşıyorlar.
Bundan daha uygun bir ortam olur mu?
- Yani onlarla birlikte mi çalışacağım? - Evet.
Harika hanımlardır!
Yolun aşağısındaki Aziz Martin Kilisesi'nin sosyal etkinliklerini bile onlar düzenler.
Gerçekten her şey oldukça uygun.
Uygun bir güvenlik yetkin olmayacak ama...
...tabii ki bu yüzden işleri biraz doğaçlama halletmemiz gerekecek.
Neden bana yardım ediyorsunuz?
Çünkü şu anda bütün dünyada önemli tek bir şey var...
...anlıyor musun? O da Enigma'yı kırmak!
Fakat Bay Turing neden bana yardım ediyorsunuz?
Bazen kimsenin hayal edemediği şeyleri...
...hayal edip yapabilen insanlar vardır.
- Efendim. - Nedir bu?
- Alan Turing'in çok gizli askerî dosyası. - Tamamen bomboş. - Kesinlikle.
- Yalnızca bomboş bir zarf. - Evet.
Yani davayı tamamen açtın bu durumda, değil mi?
Alan Turing'in savaş kayıtları yalnızca çok gizli değil yok.
Bu da birinin yok ettiği anlamına gelir. Silmiş ya da yakmış.
Ayrıca aynı kişi evine girip bir şey çalmadı mı yani?
- Guy Burgess ve Donald Maclean. - Ne yani, gazetedeki casuslar mı?
Sovyet casusları ama önceden profesördüler, değil mi?
Cambridge'te radikalleşip sonra da Komünist Parti'ye katıldılar...
...sonra da Dışişleri Bakanlığı'na ve savaş boyunca Stalin’e bilgi sızdırdılar. Şimdi...
...Cambridge'de olduğunu bildiğimiz savaş çıktığında şüpheli ve...
...çok gizli işlerle uğraşan başka birini düşünebiliyor musunuz?
Şu Alan Turing'in Sovyet casusu olabileceğini mi düşünüyorsun?
Burnumuzun tam dibinde çok ciddi bir şeyler olduğunu düşünüyorum.
Ne olduğunu öğrenmek istemez misiniz?
Hoş geldiniz hanımlar. Beni izlerseniz.
Bazı insanlar Almanlarla savaşta olduğumuzu düşünüyordu ama yanlış.
Zamanla savaştaydık. Britanya kelimenin tam anlamıyla açlıktan ölüyordu.
Amerikalılar her hafta 100,000 ton yiyecek gönderiyor ve...
...Almanlar umutsuzca ihtiyaç duyduğumuz ekmeği okyanusun dibine göndermek istiyordu.
Günlük başarısızlığımızı gece yarısı çanları bildiriyor ve...
...o ses nahoş rüyalarımıza musallat oluyordu.
Tik... tak... tik.
- Lanet olsun! - Ne oldu ki?
Gece yarısı yaptığımız bütün o çalışmalar bugün işe yaramıyor ama endişe etmeyin...
...yarının mesajları akmaya başlamadan ve yeniden başlamadan önce birkaç saatimiz var.
- Sıfırdan! - Bundan çok sıkıldım.
Kumanda paneli matrisinin uyumlanması dört saat.
Rotor pozisyonlarında dün üç saat.
- Sakın oraya gitme. - Baksana John, hayır.
- Bu iş önceden de imkânsız değilse şu anda gayet iyi işte! - Hugh yapma!
Sana da işe yaramaz makinene de lanet olsun!
Makinem kazanmamızı sağlayacak.
Sahi mi? Bu makine mi?
Bu kahrolası makineden mi bahsediyorsun?
- Hugh! Hugh! Hugh yapma! - Hugh! Hugh! Dur!
Kibirli piç seni! Bize yardım edebilirdin.
İşlerin daha hızlı ilerlemesini sağlayabilirdin ama yapmazsın!
Siktir git!
Çok haklı Alan.
Gerçek bir savaşı kazanmaya çalışan gerçek askerler var.
Kardeşim Donanma'da gıda konvoylarını koruyor.
Kuzenlerim Kraliyet Hava Kuvvetleri devriyesi olarak uçuyor.
Bütün arkadaşlarım bir fark yaratıyorlar...
...biz ise günlerimizi öylece hiçbir şey üretmeden geçiriyoruz.
Senin yüzünden.
Makinem çalışacak.
Gel hadi Peter.
Tamam!
Joan!
Acaba...
Biraz daha gürültü yapabilir misin? Ev sahibimin uyandığından emin değilim.
- Affedersin. - Bak.
Sanırım yapabileceğim en iyi şey bu. Hava karardıktan sonra erkek ziyaretçi yasak.
Pekâlâ... bana ne getirdin?
- İşte burada! Al. - Bazı erkekler çiçeği dener.
Bunlar doğrudan Nazi Yüksek Komutası'ndan gelen çözülmüş gerçek Enigma mesajları.
Sabah saat 06:00. Hava bugün açık, akşam yağmur var. Çok yaşa Hitler!
Net olan şey bu bilginin hayatî parçası bize savaşı kazandıracak.
Beni ilgilendiren şifreli ve şifresi çözülmüş mesajlar arasındaki ilişki.
Christopher'da kurabileceğimiz bir mesajı burada bulabilir miyiz?
- Christopher kim? - Makinem.
- İsim mi verdin? - Bu kötü bir isim mi?
Hayır. Hayır, boş ver.
Evrensel makineni mi kurmaya çalışıyorsun?
- Üniversitedeki yazını okudum. - Çoktan öğretilmeye mi başlandı?
Hayır, hayır. Erken gelişmiştim.
Demek her sorunu çözebilecek bir makine kuramlaştırdın.
Yalnızca bir şeyi değil her şeyi yapıyordu.
Yalnızca programlanabilir değil yeniden programlanabilirdi.
Christopher'ın gerisindeki fikrin bu mu?
İnsan beyni çok hızlı bir şekilde büyük toplamları hesaplayabilir.
Hatta Hugh bile bunu yapabiliyor ama Christopher'ın daha zeki olmasını istiyorum.
Bir hesaplama yapıp sonra da ne yapacağını belirlemek.
İnsan gibi. Bir düşünsene.
Elektriksel beyin. Rakamsal bir elektronik beyin.
Rakamsal elektronik beyin.
Ne var? Neler oluyor?
Hayır, Hayır. Hayır, Hayır! Sakın ona dokunmayın!
- Geri çekilin. - O benim masam.
Tanrı'ya şükür! Yanlış bir yeri araştırdığımı düşünmek istemem.
- Ne yapıyorsunuz? Neler oluyor? - Bletchley Park'ta bir casus var.
Donanma içimizden birinin Sovyet casusu olduğunu düşünüyor Alan.
Neden?
Bizim çocuklar bunu Moskova'ya giderken tespit etmişler. Tanıdık görünüyor mu?
Bu bir Beale şifresi.
Bir kitaptan ya da şiirden bir cümleyle şifrelenir.
Bunu gerçekten benim yaptığımı düşünmüyorsunuz, değil mi?
Çift taraflı ajanlar aşağılıktır. İzole olmuş yalnızlardır.
Arkadaşlarına ya da ailelerine bağlılıkları yoktur. Kibirlidirler.
Böyle birini tanıyor musunuz?
Benden hoşlanmadığınızın farkındayım ama bu beni Sovyet casusu yapmaz.
- Olağan dışı bir şey yok efendim. - Sahi mi? Pekâlâ.
İçişleri Bakanlığı şu anda seni koruyor olabilir ama er veya geç bir hata yapacaksın.
Seni kovma zahmetine girmeyeceğim çünkü vatana ihanetten asacaklar.
Merhaba. Olanları duydum.
Kulübede konuşulabilecek üç kız var.
Seni neşelendirebilecek bir fikrim var.
Hiç harf olmadığı için kendisi gibi kodlanmış olabilir.
En başında reddedilebilecek bir avuç ayar var zaten.
- Ekibin bu mu? - Evet. - Merhaba desek mi?
- Hayır. - Merhaba. - Bunu yapmamanı söyledim.
- Alan. - Hugh merhaba.
- İçtiğini bilmiyordum. - Gerçekte içmiyor. Yalnızca bazen köpüğü yudumluyor.
- Size küçük bir sır vereyim mi Bayan... - Clarke.
- Bayan Clarke. - Buyurun.
- Köpük benim de en sevdiğim kısımdır. - Doğru mu bu?
- Gelip bizimle bir içki içer misiniz? - Birazdan orada oluruz.
Bayan Clarke.
Senden hoşlandı.
- Evet. - Senden hoşlanmasını sağladın.
- Evet. - Neden?
Çünkü erkek işi yapan bir kadınım ve eşek olmak gibi lüksüm yok.
Alan...
...ne kadar zeki olduğunun bir önemi yok Enigma her zaman daha zekidir.
Bulmacanı gerçekten çözmek istiyorsan...
...elde edebileceğin bütün yardıma ihtiyacın olacak ama...
...senden hoşlanmazlarsa asla yardım etmeyeceklerdir.
- Bunlar da nedir? - Elma.
- Hayır. - Gerçekten öyle.
Ben... Bayan Clarke... Joan yani, size bir şeyler getirirsem...
...bunun hoş olacağını söyledi. İşte böyle. - Teşekkürler.
- Elmayı çok severim. - Bayan Clarke'a hürmetler.
Ormanın birinde iki kişi bir ayıyla karşılaşırlar.
İlki dizlerinin üzerine çöküp dua eder. İkincisi ise botlarını bağlamaya başlar.
İlk kişi ikinciye şöyle der...
Canım arkadaşım ne yapıyorsun? Bir ayıdan koşarak kaçamazsın.
İkinci kişi de şöyle yanıtlar...
Gerek yok. Yalnızca senden kaçsam yeter.
Bana ihtiyaç olursa Christopher'ın yanında olacağım.
İkinin kare kökünün rasyonel bir sayı olduğunu varsayarsak...
...bu durumda A ve B tam sayı ve B sıfır olmadığı sürece...
...ikinin karekökünün A üzeri B olduğunu söyleyebiliriz.
- Bay Turing not geçiyoruz, değil mi? - Hayır efendim.
Yalnızca Turing anlamsız yazılmış notlar geçecektir.
Pekâlâ beyler tatil süresince sakın cebiri unutmayın.
Keyifli tatiller!
Döndüğünüzde irrasyonellere devam edeceğiz.
İki uzun hafta sonra görüşürüz sevgili arkadaşım.
1941, Bletchley Park
Ancak Euler teoremi bunu hemen verir.
Al. Şuna bak.
Kumanda paneli diagonal matris kablolarını çaprazlarsan...
...rotor pozisyonlarını 500 kat daha hızlı ortadan kaldırır.
Aslında tamamen kötü bir fikir değil.
Sanırım bu Alan için "teşekkür ederim"di.
- O benim sandviçim. - Sandviç sevmezsin.
Gergin misin?
Şimdi ne olacak?
Günlük Enigma ayarlarını çözmesi gerekir.
Ne kadar sürede?
Çok yaşa zafer! Çok yaşa zafer!
Alman Ordusu Polonya'dan Sırbistan'a...
...Litvanya'dan Danimarka'ya, Norveç'ten Fransa'ya Avrupa çapında yayıldı.
Şu anda Nazi bayrağı iki düzineden fazla ulusun başkentinde dalgalanıyor.
Harekâtları özgür Avrupa’yı parçalarcasına öfke içinde yükselmektedir.
Hâlâ ilerliyor.
- Günaydın efendim. - Günaydın Margaret.
Dişliler, rotorlar dönüyor da dönüyor. Sonu yok.
- Görünürde hiçbir sonuç yok mu? - Hayır.
Turing.
- Turing kapıyı aç. - Hayır. Olmaz.
Kapıyı aç yoksa kırarız.
Girmenize izin veremem! Müdahale etmenize izin veremem.
Devam edin.
- Şu şeyi kapatın! - Hayır, yapmayın lütfen! Lütfen.
Lütfen! Lütfen! Hayır! Hayır, hayır! Yapmayın.
Pekâlâ! Görünüşe göre muhteşem devasa pahalı makinen çalışmıyor.
- Çalışıyor. - Harika! Peki, o hâlde Enigma'yı kırdın mı?
Yalnızca hâlâ çalışıyordu.
Bu, İçişleri Bakanlığı'ndan meslektaşım.
Anlayacağın 100 bin sterlin oldukça büyük para ve...
...bunun için göstermen gereken şeyi görmek için geldi.
Burada yarattığım şeyin...
...önemini asla anlamayacaksınız!
Tek bir Alman mesajını deşifre ettin mi?
Bir tane bile mi? Elde ettiğin herhangi bir şeyi gösterebilir misin?
Para kaynağı da sabrımız da tükendi.
Sonunda böylesine büyük bir keyifle bunu söylemem mümkün oldu.
Alan Turing kovuldun!
Lütfen Bay Turing'e çıkışa kadar eşlik edin.
- Hayır. - Anlayamadım?
Alan'ı kovarsanız...
...o zaman beni de kovmak zorunda kalırsınız.
Tanrı aşkına ne söylüyorsun böyle?
Benden daha az söyleyebilecek kimse yok dediğimde bana güvenin ama haklı.
Alan haklı.
Makinesi çalışabilir ve belki de elimizdeki en iyi şans bu.
Tanrım, bu inanılmaz.
- Onu kovarsanız beni de kovmanız gerekecek. - Beni de!
Bizler Britanya'nın en iyi şifreleme zekâlarıyız. Hepimizi kovacak mısınız?
Komutan en azından bize biraz zaman verin.
Altı ay! Makine ihtiyacımız olan hiçbir sonucu üretmezse...
...o zaman işleri eskisi gibi yapmaya devam ederiz. Ne dersiniz?
Bir ay! Sonra da Tanrı şahidimdir hepiniz gidersiniz!
Bırakın onu.
- Teşekkür ederim. - Bir şey değil.
Alan...
...kahrolası makinen çalışsa iyi olur!
Yemin ederim casus falan değilim.
Tanrı aşkına! Tabii ki lanet bir casus değilsin.
- Ne? - Beale şifresini Denniston vermişti ve bil bakalım ne oldu?
Kırdım.
"İsteyin size verilecek, arayın bulacaksınız." Matta 7:7.
Anahtar buydu. Senin gibiler için çok basit.
Yazık ki Denniston aynı fikirde değil.
Girin.
Efendim sanırım Turing'i yakaladım.
Dün akşam adamın biriyle buluştuğu meyhaneye kadar takip ettim.
Zarf değiş tokuş ettiler.
Bu yüzden diğer adamın peşine düştüm ve adamı alıp güzelce salladım.
- İbne olduğunu itiraf etti. - Ne? - Adam itiraf etti... Arnold Murray.
Meyhane civarında takılıyor ve adamlar birlikte olmak için para veriyor.
Turing de ödeme yapan adamlardan biri.
Yalnızca sonrasında Bay Murray'in parlak fikri arkadaşıyla Turing'in evini soymaktı.
Turing'in sakladığı budur. Adam bir ibne casus değil.
- Hayır. - Sorun nedir?
Bir üniversite profesörünü ahlâksızlıkla suçlayabiliriz.
Hayır, kahrolası bir saçmalık bu. Turing önemli bir şeyler saklı...
Suç işledi ve yasayı ihlâl etti.
Hem de bir ibneyle! Yüce Tanrım! Son derece iğrenç.
Yürüttüğüm soruşturma bu değildi.
- Getir onu. - Bekle. Bırak da onu sorgulayayım. Lütfen!
Bana yarım saat ver ve sonra yemin ederim...
...gelecek ayı istediğin gibi saçma sapan ayak işleri yaparak geçireceğim.
Oldu. Şimdi biri bana Alan Turing'in tutuklanması için bir emir alsın.
- Alan! - Yalnızca Christopher yeterince hızlı hareket etmiyor.
- Konuşmamız gerek. - Hatta diagonal panelle bile...
...ayarları ihtiyacımız olduğu gibi hızlı bir şekilde ayıklamıyor.
- Gidiyorum. - Ama daha yeni geldin.
- Hayır... Hayır, Bletchley'e. - Ne? - Ailem.
25 yaşındayım, evli değilim, yalnız yaşıyorum ve beni evde istiyorlar.
- Bu çok saçma. - Benim ailem böyle.
Gidemezsin... izin vermem!
"Seni özleyeceğim." Normal bir insanın bu durumda söyleyeceği şey budur.
- Neyin normal olduğu umurumda değil. - Ne yapmam gerekiyor Alan?
Ailemden vazgeçemem.
Burada hayatının bazı gerçeklerini kullanmak için bir fırsatın var.
Sonunda senin gibi mi olayım. Hayır, teşekkürler.
Yalnız olduğun için üzgünüm ama Enigma seni kurtarmayacak.
Bunu çözebilir misin, seni kırılgan narsist?
Yoksa yardım etmesi için gidip şu değerli Christopher'ını almamı ister misin?
Özür dilerim.
Kalmanı istiyorum çünkü senden hoşlanıyorum.
- Seninle konuşmayı seviyorum. - Ben de seninle konuşmayı seviyorum Alan.
Peki yalnız olmasaydın? Bir kocan olsaydı?
- Aklında biri var mı? - Var. - Hugh mu?
Hugh korkunç derecede çekici kabul ediyorum ama...
...evlenilecek biri olduğunu gerçekten hiç sanmıyorum.
Hayır, aklımdaki Hugh değildi.
Ya da Peter. Peter çok sessiz.
- Aman Tanrım! - Ama mantıklı.
- Az önce bana evlenme mi teklif ettin? - Yapılacak en mantıklı şey bu.
- Bu çok saçma. - Ailen yüzünden.
Bunun olduğuna inanamıyorum.
Joan... ikinci ismin Caroline mi yoksa Catherine mi?
- Elizabeth. - Joan Elizabeth Clarke...
...benimle evlenir misin?
Çok güzel.
Normal olmadığının farkındayım ama kim normali sevmiş ki?
İki eliyle birden tutup ceylan gözleriyle bana baktı ve şöyle dedi...
Bunu ağzıma almam mı gerekiyor?
Ben de "Evet, bilirsin işte Fransız tarzı bu." dedim.
Sonra birden ağzına alıp dudaklarını çevresine kenetledi ve...
...lanet Marseillaise'i mırıldanmaya başladı.
Gel dans edelim.
Hayır, hayır olmaz istediğin zaman nişanlınla dans edebilirsin.
Şimdi, şu anda benim sıram.
Sorun nedir?
Ya...
Peki ya Joan'le o şekilde birlikte olmak istemiyorsam?
Homoseksüel olduğun için mi?
Şüphelenmiştim.
Erkeklerle ilişkim olduğunu ona söylemeli miyim?
Kuşkusuz sınırlı deneyimlerime göre kadınlar...
...yanlışlıkla homoseksüellerle evlenme konusunda biraz hassas olma eğilimindedirler.
Belki de bu konuda herhangi bir şey söylememek senin için en iyisi olabilir.
Onu seviyorum... gerçekten seviyorum.
Yalnızca o şekilde davranabilir miyim bilmiyorum.
Kimseye söyleyemezsin Alan. Yasal değil.
Hem Denniston da seni kapı dışarı etmek için bahane arıyor.
- Biliyorum. - Sır olarak kalmak zorunda.
- Hadi gel sıra sende. - Tamam.
Seni seviyorum.
- Bir fincan çay? - Hayır, teşekkür ederim.
- Bay Turing size bir sır verebilir miyim? - Bu konuda oldukça iyiyimdir.
Size yardım etmek için burada bulunuyorum.
Şüphesiz.
- Makineler düşünebilir mi? - Yayımlanmış çalışmalarımdan bazılarını mı okudunuz?
Bunu söylemenize sebep nedir?
Genç bir adama penisimle dokunduğum gerekçesiyle suçlanıyorum ve...
...siz de bana makineler düşünebilir mi diye sordunuz.
Düşünebilirler mi peki?
Makineler insanlar gibi düşünebilirler mi?
- Çoğu insan düşünemeyeceğini söylüyor. - Siz çoğu insan değilsiniz.
- Mesele aptalca bir soru soruyor olmanız. - Öyle mi?
Elbette makineler de insanların yaptığı gibi düşünebilirler.
Makine insandan farklıdır.
Dolayısıyla farklı düşünürler.
İlginç soru şu ki, bir şey yalnızca sizden farklı düşündüğü için...
...bu düşünmediği anlamına mı gelir?
İnsanlar için diğerlerinden ayrıran bu gibi farklılıklara izin veriyoruz.
Siz çilek seversiniz, ben buz pateninden nefret ederim...
...siz duygusal filmlerde ağlarsınız, bense polene alerjiğimdir.
Beynimizin farklı çalıştığı, farklı düşündüğümüz anlamına gelmiyorsa...
...farklı zevkler, farklı tercihlerdeki amaç nedir?
Bir başkası için bunu söyleyebiliyorsak o hâlde aynı şeyi neden...
...bakır, kablo ve çelikten yapılmış beyinler için söyleyemeyelim?
Peki yazdığınız büyük makale bu mu?
- İsmi nedir peki? - "Yapay Oyun."
Peki neyle ilgili?
- Oynamayı sever misiniz? - Oynamak mı?
Bu bir oyun... bir çeşit test.
Bir şeyin makine ya da insan olduğunu belirlemek için.
Nasıl oynarım?
Bir bilirkişi ve bir denek vardır, bilirkişi sorular sorar ve...
...deneğin verdiği cevaplara bağlı olarak
...kiminle konuştuğunu, ne ile konuştuğunu belirler ve...
Bütün yapmanız gereken bana bir soru sormak.
- Savaş boyunca ne yaptınız? - Bir radyo fabrikasında çalıştım.
Savaş boyunca gerçekte ne yaptınız?
Dikkatle dinliyor musunuz?
Kahretsin!
- Yakında zamanımız doluyor. Bir ay. - Sonra da... bu kadar, değil mi?
Sorun şu ki, ne kadar gelişme kaydettiğimizin hiçbir önemi yok.
Makinenin 159 trilyon olasılığı zamanında işlemesi mümkün olmayacak.
Lanet olası yalnızca umutsuz vaka.
Araştırıyor da yalnızca ne araştırdığını bilmiyor.
Mesajların ne olduğunu bilseydik söyleyeceğimiz...
Mesajların ne olduğunu bilseydik hepsini deşifre etmeye gerek olmadığını söylerdik.
- Alan'ın arkadaşı kim? - Hugh. Aslında biraz ahlâksız biri.
- Tam benim tipim desene! - Tanıştırayım sizi. - Hayır.
- Kendisi gelecektir. - Emin misin? - Evet.
15 dakika önce ona gülümsedim ve o zamandan beri arkasına dönüp bakmadı.
- Joan'in yanındaki kim? - Helen. Birlikte çalışıyorlar.
Gerçekten çok güzel. Oraya gitmemi istiyor.
Ne? Nereden biliyorsun?
Bir süre önce bana gülümsedi ve o zamandan beri bir daha bakmadı.
İşte yakaladım onu!
Acaba neden bekârken bunu çok sıkıcı bulurken...
...şu anda nişanlıyken korkunç derecede eğlenceli buluyorum.
Bingo! Zokayı yuttu. Alan tanıştır bizi.
Ne? Neden ben?
Bir kadının arkadaşının nişanında damattan daha yakışıklı olan arkadaşıyla...
...sonradan pişman olacağı şeyler yapmak istemesi gibisi yoktur. Gidelim.
Yarım kronuna bahse girerim Alan işin içine edecek.
Bahis yok.
- Alan Turing'in bir teorisi var. - Pek çok var.
Bu tür yakınlık mutlaka romantizme yol açacağı için kadın ve erkeğin...
...yan yana uyum içinde çalışmasının kurallara aykırı olduğuna inanıyor.
- Ne? Hayır, öyle bir şey yok. Ben... - Ancak ben aynı fikirde değilim.
- Öyle mi? - Evet.
Bence bir kadınla gün boyu birlikte çalışıyor olsaydım...
...onu yatağa almadan da yeteneklerini ve zekâsını takdir edebilirdim.
Affedersin ama tanışıyor muyuz?
Anımsamıyorum ama tanışmadığımızı varsayalım.
Helen Stewart. Hugh Alexander.
- Peki Alan'la mı yoksa benimle mi hemfikirsiniz? - Alan tabii ki!
- Gurur duydum gerçekten ama sanmıyorum... - Palavra!
Her gün bir erkeğin hemen yanında çalışıyorum ve...
...elimde olmadan ona karşı biraz aşk besliyorum.
O adam da kim? Belki kıçına bir tekme atabilirim.
Endişeye gerek yok. Temiz bir ilişki. Hiç karşılaşmadık. Adam bir Alman.
Şimdi onu gerçekten öldürmek istiyorum.
Bir Alman'ın yanında çalışmakla ne demek istiyorsun?
Her birimiz belli bir Alman radyo kulesinden gelen mesajlara müdahale ediyoruz.
Yani diğer tarafta mesajları yazıp gönderen bir meslektaşımız var.
Herkesin farklı bir dokunuş tarzı vardır bu yüzden meslektaşını ritminden tanırsın.
Tuhaf bir şekilde samimi. Onu çok iyi tanıyormuş gibi hissediyorum.
Ne yazık ki kız arkadaşı var ve bu sebeple sizinle hemfikir değilim Bay Alexander.
Çünkü bir çeşit iş arkadaşıma aşığım ve karşılaşmış bile değiliz.
Sana bir bira daha alıp neden yanıldığını anlatmama izin ver.
- Hadi! - Mükemmel.
Teşekkürler.
Bira... Yaban eriği cini var mı?
- Merak ediyorsan flört böyle bir şey işte. - Helen!
Sahiden sigara yok mu?
- Alan... - Evet, Alan?
Neden Alman meslektaşının bir kız arkadaşı olduğunu düşünüyorsun?
- Yalnızca aptal bir şaka, endişe etme. - Hayır, hayır, hayır. Anlat hadi.
Mesajlarının her biri aynı beş harfle başlar... C, I, L, L, Y.
Bu yüzden Cilly'nin sevgilisinin ismi olması gerektiğinden şüpheleniyorum.
Bu imkânsız. Almanlara her mesajın başında 5 rastgele harf kullanmaları talimatı verildi.
- Bu adam öyle yapmıyor. - Aşk bir erkeğe tuhaf şeyler yaptırıyor sanırım.
Bu durumda aşk Almanya'ya bütün kahrolası savaşı kaybettirecek.
- Yürü Peter. - Affedersin.
Alan! Alan!
Alan! İstediğim yalnızca...
- Hugh Alexander. - John Cairncross. - Peter Lanet Hilton.
Alan! Ne... ne zaman...
Ya... peki ya Christopher'ın...
...ayarların tümünü araştırması gerekmiyorsa?
Peki ya yalnızca mesajın içinde olduğunu bildiğimiz kelimeleri araştırırsa?
- Tekrarlanan ya da tahmin edilebilen kelimeler. - Kesinlikle.
Bakın, bakın! Bunun gibi.
Sabah saat 06:00. Hava bugün açık, akşam yağmur var. Çok yaşa Hitler!
İşte bu! Kesinlikle.
Her gün sabah 06:00'da hava raporu gönderiyorlar.
Yani her sabah 06:00 mesajında kesin üç kelimenin olacağını biliyoruz...
..."hava" belli bir şey ve... - Çok yaşa "Lanet" Hitler.
Çok yaşa "Lanet" Hitler.
Bu sabah 06:00'nın mesajları burada işte!
- Hugh sağ harf çarkını ayarla... - Biliyorum, biliyorum. "Hava" ve "Hitler."
Peter, John! Geri karıştırıcılar vasıtasıyla şu harflere gerilim verin.
- Yani halkaları mı kullanalım? - Evet. Joan en son sabah 06:00 mesajı neydi?
- L... - L... - H...
- W... - W...
- A... - A... - Q. - Q.
Tamamdır.
Hadi! Hadi! Hadi Christopher.
Aman Tanrım!
- Ne oldu? İşe yaradı mı? - Alan?
Alan! Alan!
Yeni bir mesaj lazım. En son kesme noktası.
Teşekkür ederim.
O... T...
- Hazır mısın? - Evet.
- M... - M... - Y... - Y...
- M... S... - M... S... - A... I... - A... I...
- C... - C... - T... - T...
- R... - R... - S... O... - S... O...
- A... - A... - Y... R... I... - Y... R... I.
KMS Jaguar bulunduğu noktadan 53 derece 24 dakika kuzeye ve...
...1 derece batıya yöneldi.
Çok yaşa Hitler.
Görünüşe göre Enigma'yı kırmak için yalnızca Almanca bilmeniz gerek.
Evet!
- M... - M... - A... - A...
- Y... - Y... - T... - T...
- R... - R... - O... - O... - T...
- T... A... - A... - H... - H...
- Q... - Q... - U... - U...
- R. - R.
Tanrım başardın.
Bulmaca çözerek Nazizm'i mağlup ettin.
Dünya'da Atlantik'teki her geminin yerini bilen beş kişi var.
- Hepsi de bu odada. - Aman Tanrım!
- Şu an yaptığımız işi yapacak gücü bile olduğunu sanmıyorum. - Hayır.
İngiliz yolcu konvoyuna saldırı gerçekleştirilecek. Tam şurada.
- Tanrım, haklısın. Alman denizaltıları sadece 20, 30 dakika uzaklıkta. - Siviller.
Yüzlerce kişi var, hayatlarını kurtarabiliriz.
Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nı uyarması için Denniston'ın ofisini arayacağım.
Sence onları kurtarmak için yeterli zaman var mı?
Mesajı iletebilirsek olması gerek.
- Komutan Denniston'ın ofisi lütfen. Çok acil. - Hayır.
- Ne halt ediyorsun sen? - Denniston'ı arayamazsın.
- Ona saldırıdan bahsedemezsin. - Ne diyorsun sen?
On dakika içinde konvoya hava desteği sağlayabiliriz.
Bırakalım Alman denizaltı konvoyu batırsın.
Bak, bu büyük bir gün ve belki acı çekiyor da olabilirsin...
- Zamanımız yok... - Hayır! - Hugh! Hugh! Bu kadar yeter!
- Bu kadar yeter! - Dur Hugh! - John saldırı an meselesi.
Evet. Hayır, iyiyim. İyiyim. İyiyim.
İnsanlar neden şiddeti sever biliyor musun Hugh?
İyi hissettirdiği için tabii ki.
Bazen iyi hissettiren şeyi yapamayız. Mantıklı olanı yapmak zorunda kalırız.
Mantıklı olan nedir?
Yalan söylenmesini beklediklerinde birilerine yalan söylemek en zor andır.
- Aman Tanrım! - Ne?
Yalan bekleyen birileri varsa onlara bunu veremezsin.
- Kahretsin Alan haklı. - Ne?
Denizaltılarını yok etsek Almanlar ne düşünürdü?
- Hiçbir şey. Ölmüş olurlardı. - Hayır. Hayır, haklı olamazsın.
Peki konvoyumuz aniden rotadan sapar ve hava bombardıman filomuz...
...mucizevi bir şekilde denizaltılarının koordinatlarına hücum ederse...
...Almanlar ne düşünür?
Almanlar Enigma'yı kırdığımızı anlar.
Öğle itibarıyla bütün radyo iletişimini durdurup...
...hafta sonu itibarıyla da Enigma'nın tasarımını değiştirmiş olacaklardır.
- Evet. - İki yıllık çalışma.
Burada yaptığımız her şey tamamen boşa gidecektir.
Konvoyda tam 500 sivil var. Kadınlar, çocuklar.
Onları ölüme terk etmek üzereyiz.
İşimiz yolcu konvoyunu kurtarmak değil savaşı kazanmak.
- İşimiz Enigma'yı kırmaktı. - Onu başardık.
Artık en zor kısım bunu sır olarak saklamak.
- Carlisle. - Ne?
Konvoy... şey yapmak üzere olduğumuz... Gemilerden biri HMS Carlisle.
İstihbaratın her parçası üzerinde hareket edemeyiz.
Peki iyi yapmayalım. Yalnızca bu.
Peter neyin var senin?
Kardeşim... Carlisle'da.
Topçu teğmen.
Ben... çok üzgünüm.
Kim olduğunuzu sanıyorsunuz? O... benim kardeşim.
Abim! Pekâlâ, öldürülmesini engellemek için yalnızca birkaç dakikanız var.
Yapamayız.
- Haklı. - Alan.
Joan. Hugh.
John. Lütfen ben...
Yalnızca bir saldırıyı engelledik diye Almanlar şüphelenmeyecektir.
Kimse anlamaz.
Arkadaşınız olarak size rica ediyorum. Lütfen!
Çok üzgünüm.
Sen Tanrı değilsin Alan! Kimin yaşayıp kimin öleceğine karar veremezsin!
- Evet, verebiliriz. - Neden?
Bizden başka kimse yapamaz.
Bunu neden bana söylüyorsun?
Deniz Kuvvetleri, Ordu, Hava Kuvvetleri'nden gizlemek için yardımınıza ihtiyacımız var.
Enigma'yı kırdığımızı kimse bilmemeli. Hatta Denniston bile.
- Seni kovmak üzere olan kişi. - Bununla ilgilenebilirsiniz.
Biz de o arada saldırıları durdurup atlatmaya izin verecek ve istihbaratın...
...ne kadar etkilediğini belirleyecek bir sistem geliştirelim. İstatiksel analiz.
En az eylem sayısının bize savaşı kazandıracağını varsayalım ama...
...Almanlar şüphelenmeden önce en çok sayıyı elde edebiliriz.
Bütün bu istatiklere mi güveneceksin? Matematiğe mi?
- Doğru. - Sonra da MI6 diğer herkese söyleyeceğimiz yalanlarla gelebilir.
Kullandığınız bilginin bütün parçaları için...
...inanılır alternatif kaynak bulmanız gerekecek.
Enigma konusunda hiçbir şey yapmadan...
...nasıl bilgi elde ettiğimizi açıklayabileceğimiz sahte bir hikâye.
Sonra da bu hikâyeleri Almanlara sızdırabilirsiniz.
Ve sonra da kendi ordumuza.
Hükümetin en üst seviyesinde de sahte komployu sürdürmek.
Bana uygun görünüyor.
Alan bunu söylemek için nadiren sebebim vardır ama...
...tam olarak her zaman olacağını umduğum adamsın.
"Ultra" kod adını verdiler.
Dünya tarihinin en büyük askerî istihbarat deposu hâline geldi.
Himmler'in telsizine musluk takmak gibi bir şeydi.
I, E, O...
Gizlilik öncelikli mesele hâline geldi ve nedense bana güvendiler.
Peter... 630 deşifreleyici sende mi...
Bu bir Beale şifresi. Bir kitaptan ya da şiirden bir cümleyle şifrelenir.
"İsteyin size verilecek, arayın bulacaksınız." Matta 7:7.
Anahtar buydu.
Peter eninde sonunda gelecektir.
Jack! Alan ve bana bir dakika verir misin lütfen?
Sovyetler ve biz aynı taraftayız.
Yaptığım şey Britanya'ya yardımcı olmak.
- Denniston'a söylemek zorundayım. - Hayır, değilsin.
Çünkü sırrımı söylersen ben de seninkini söylerim.
Homoseksüellere ne yaptıklarını biliyor musun?
Bir daha asla ne çalışman ne de öğretmen mümkün olmayacaktır.
Değerli makineni bir daha göreceğini hiç sanmıyorum.
Alo. Stewart Menzies'le konuşabilir miyim lütfen? Çok acil.
Bir dakika lütfen.
Alo. Menzies.
Sır saklama konusunda birkaç tavsiye.
İlk etapta bilmiyorsanız çok daha kolaydır.
Mektuplarımı açıp telefonuma dokunuyorlar mıydı?
Gergin yürüyüşlerimi izliyorlar mıydı?
Bilirsiniz... asla öğrenemedim.
Joan?
Joan? Ne...
- Joan nerede? - Askerî hapishanede.
Ne yaptınız?
Deşifre edilmiş Enigma mesajları. Komodinde yığın hâlinde buldum.
Hayır, hayır. Aralarında bağlantı kurmaya çalışırken bir yıl önce ona ben vermiştim...
Verdiğine eminim. Denniston bir Sovyet casusu arıyor.
- Kulübe 8'de arıyor. - Casusun kim olduğunu biliyorum.
Joan değil... Cairncross.
Beale şifresini buldum... İncil.
Tanrım! Keşke casus sen olsaydın. Bu işte ondan çok daha iyi olurdun.
- O olduğunu biliyor muydun? - Elbette biliyordum.
Bletchley'e gelmeden önce de biliyordum. Neden onu buraya yerleştirdiğimi sanıyorsun?
- Bir Enigma makinemiz var ama. - Evet, Polonya İstihbaratı...
Bletchley Park'a bir Sovyet casusu mu yerleştirdiniz?
İstediğimiz her şeyi Stalin'e sızdırabilmek için gerçekten çok yararlı.
Churchill kahrolası bir paranoyak.
Sovyetlerle küçük bir parça istihbarat bile paylaşmayacaktır.
Hatta Almanlara karşı yardımı olacak bir bilgiyi bile.
Çok fazla gizlilik var.
Cairncross'un bildiğimize dair hiçbir fikri yok elbette.
Pek de parlak biri sayılmaz.
Yardımına da bu yüzden ihtiyacım var.
John'a, Sovyetlere ve İngilizlere ne sızdırdığını bilmek istiyorum.
Ben casus değilim... yalnızca bir matematikçiyim.
Bir sürü casus tanıyorum Alan. En iyilerinden bile daha fazla sırrın var.
Joan'i serbest bırakacağına dair bana söz vermek zorundasın.
Evet, Joan markette. Bir saate kadar dönecek. Yalan söyledim.
En iyisi bunlar bende dursun.
Birisi bunları öğrenirse hapishane dertlerinin en azı olur.
Alan... birlikte harika bir savaş vereceğiz.
- Bletchley'den ayrılmanı istiyorum. - Ne? - Menzies... Ona güvenmiyorum.
- Burası güvenli değil. - Başka bir yerin daha güvenli olduğunu mu sanıyorsun?
Kaçıp kurtulman gerek.. Benden çok uzakta olmak zorundasın.
Alan ne oldu?
Artık nişanlı olamayız.
Ailenin seni geri alması ve başka bir yerde bir koca bulman gerek.
- Neyin var senin? - Sana söylemem gereken bir şey var.
Ben... homoseksüelim.
Pekâlâ.
Hayır, hayır. Erkekler Joan... kadınlar değil.
- Ne olmuş? - Şey... söyledim ya.
Ne olmuş?
Şüphelerim vardı, her zaman oldu ama biz diğer insanlar gibi değiliz.
Birbirimizi kendi tarzımızla seviyoruz ve birlikte istediğimiz hayata sahip olabiliriz.
Mükemmel bir koca olmayacaksın.
Mükemmel bir eş olmaktan başka niyetim olmadığı konusunda sana söz verebilirim.
Sen ofisten eve gelirken ben de bütün gün boyunca kuzunu pişirmiş olmayacağım.
Çalışacağım... Sen de çalışacaksın.
Birbirimizin arkadaşı... birbirimizin aklı olacağız.
Kulağa çok daha iyi bir evlilik gibi geliyor.
Çünkü seni seviyorum...
...sen de beni seviyorsun.
Hem birbirimizi kimsenin anlamadığı kadar çok anlıyoruz.
Ben değil.
- Ne? - Seni sevmiyorum.
Asla sevmedim. Yalnızca Enigma'yı kırmak için sana ihtiyacım vardı.
Artık başardım... yani gidebilirsin.
Hiçbir yere gitmiyorum.
Hayatımın büyük kısmını benim için ne düşündüğün konusunda endişelenerek geçirdim.
Ya da ailemin, Kulübe 8'deki çocukların veya Kulübe 3'teki kızların!
Ne biliyor musun? Benden bu kadar!
Şu ana kadar yaptığım en önemli iş bu ve...
...kimse bana engel olmayacak. Özellikle de sen!
Biliyor musun? Haklılarmış. Peter, Hugh, John.
Gerçekten canavarın tekisin.
Savaş tek başına iki koca yıl daha...
...sürüp gitti ve...
...her gün kanımıza bulanmış o hesapları yapıp durduk.
Her gün kimin ölüp kimin yaşayacağına karar verip...
...Müttefiklere zafer kazanmaları için yardım ettik ama kimse bilmiyordu.
Stalingrad... Ardenler Normandiya işgâli.
Bütün zaferler sağladığımız istihbarat olmadan mümkün olamazdı.
İnsanlar savaştan medeniyetler arasındaki...
..."destansı savaş" diye bahsediyorlardı.
Zulme karşı özgürlük, Nazizm'e karşı demokrasi!
Toprağa akan milyonlarca askerin kanı...
...okyanusları ezen gemi filoları, gökyüzünden bomba bırakan uçaklar...
...ta ki güneş gökyüzünden çekilene kadar devam ediyordu.
Savaş bizim için bu değildi.
Bizler yalnızca...
...İngiltere'nin güneyindeki küçük bir köyde yarım düzine bulmaca meraklısıydık.
Bu sizlerin zaferi.
Her ülkede özgürlük davasının..
...zaferidir.
Bu kutsal ve aynı zamanda şanlı bir andır.
Keşke Franklin D. Roosevelt de yaşayıp bu günü görseydi.
Ben Tanrı mıydım?
Hayır çünkü savaşı Tanrı değil...
...biz kazanmıştık.
Peki şimdi ne olacak?
Sanırım üniversiteye geri döneceğiz değil mi?
Evet, öyle sayılır ama...
...ama hükümetteki hizmetiniz sona ermeden önce yapmanız gereken bir şey daha var.
- Nedir? - Her şeyi yakmak.
- Yakmak mı? Neden? - Başladığınızda size söylenen...
...bunun çok gizli bir program olduğuydu. Şaka yaptığımızı mı sanıyordunuz?
- Savaş bitti ama. - Bu bitti ama başka savaşlar da olacaktır.
Diğer herkesin kırılmaz olduğuna inandığı bir kodun nasıl kırılacağını biliyoruz.
Aynen öyle. Yıkın, yakın hepsini.
Külleri süpürüp atın. Hiçbiriniz daha önce tanışmadınız ve...
...daha önce Enigma diye bir kelime duymadınız.
Güvenli yolculuklar.
Uslu durun!
Şansınız varsa hayatınızın geri kalanında bir daha ne beni ne de diğerlerini görürsünüz.
Bu inanılmaz.
Şimdi... Dedektif yargılamanız gerek.
Peki, söyleyin... ben neyim?
Bir makine miyim yoksa insan mı?
Bir savaş kahramanı mıyım...
...yoksa bir suçlu mu?
Sizi yargılayamam.
Demek...
...bana hiç yardımcı olmuyorsunuz.
Girin.
- Beni mi görmek istediniz efendim? - Turing. Otur.
Bir sorun mu var?
Sen ve Christopher Morcom oldukça yakınmışsınız.
Pek sayılmaz.
Matematik öğretmeninizin dediğine göre ikiniz kesinlikle ayrılmaz ikiliymişsiniz.
- Sınıfın en iyi öğrencileri biziz. - Geçen gün sana not verirken yakalandı.
Kriptografi, yalnızca zaman geçirmek için. Sınıf çok basit.
Sen ve arkadaşın matematik dersi boyunca problem çözüyorsunuz...
...çünkü matematik sınıfı çok sıkıcı öyle mi? - O benim arkadaşım değil.
- Bana tek arkadaşın olduğu söylendi. - Kim söyledi ki?
- Morcom'la ilgili bir şey oldu. - Neden buradayım?
Christopher öldü.
- Anlamıyorum. - Annesi bu sabah bir not gönderdi.
Anlayacağın ailece tatildeydiler.
Anlamıyorum.
Sığır tüberkülozundan muzdarip olduğunu sana söylediğinden eminim.
Yani şaşırtıcı gelmeyecektir ama yine de üzgünüm.
- Yanılıyorsunuz. - Sana söylemedi mi?
Uzun zamandır hastaydı.
Yakında bunun olacağını biliyordu ama bunu sükûnetle karşılıyordu.
İyi çocuktu.
- İyi misin Turing? - Evet, elbette.
- Dediğim gibi onu pek iyi tanımıyordum. - Anlıyorum.
Çok güzel.
Gidebilir miyim Müdür Bey?
Tebrikler efendim.
Cambridge Profesörü Ahlâksızlık Sebebiyle Mahkûm Edildi.
Affedersin.
Gelip tanıklık etmem gerekiyor.
Homoseksüel olmadığımı mı söyleyeceksin?
Alan... bu ciddi bir mesele. Seni hapse yollayabilirler.
Kahretsin!
- Ellerin... titriyorsun. - Hayır, hayır. Titremiyorum.
- Alan. - Tedavi yüzünden.
- Tedavi mi? - Yargıç bana bir seçenek önerdi.
Hapiste iki yıl mı yoksa hormonal tedavi mi?
Aman Tanrım! Aman Tanrım!
Evet, evet. Doğru. Kimyasal hadım etme.
Homoseksüel eğilimimi tedavi etmek için.
Elbette bunu seçen benim.
Demek istediğim hapiste çalışamazdım.
Pekâlâ. Şimdi gidip doktorlarınla konuşacağım.
- Gidip avukatlarınla da konuşacağım. - İyiyim ben.
- Lütfen yardım etmeme izin ver. - Hayır, yardımına ihtiyacım yok.
Teşekkür ederim.
- Alan bunu tek başına yapmana gerek yok. - Yalnız değilim.
Asla olmadım.
Christopher artık daha zeki.
Tedaviye devam etmezsem o zaman...
...onu benden alırlar.
Bunu yapmalarına izin veremezsin. Olmaz.
Beni yalnız bırakmalarına izin vermezsin.
Yalnız kalmak istemiyorum.
- Yalnız kalmak istemiyorum. - Pekâlâ, pekâlâ. Tamam.
Pekâlâ. Geçti. Gel otur hadi.
Her şey yolunda. Gel otur şöyle.
Geçti.
Benim yaptığımdan çok daha hoş bir yüzük bu.
Evet. İsmi Jock. Asker, buna inanabiliyor musun?
Birlikte çalışıyoruz.
Neden bir bulmaca çözmüyoruz!
Yalnızca beş dakikamızı alacaktır ya da senin durumunda altı.
İşte böyle.
- Belki daha sonra. - Evet, tabii ki.
İstediğin her şeye sahipsin, değil mi?
İş, bir eş ve normal bir hayat.
Normal hiç kimse bunu yapamazdı.
Biliyor musun, bu sabah sen olmasaydın...
...şu anda var olmayacak olan şehrin birinden geçen bir trendeydim.
Sen olmasaydın muhtemelen ölmüş olacak bir adamdan bilet aldım.
Tüm konularda bilimsel araştırma yapabiliyorsam...
...hepsi yalnızca senin sayende.
Şimdi normal olabilmeyi istiyorsan...
...emin ol ki ben istemezdim.
Öyle olmadığın için dünya son derece iyi bir yer.
Gerçekten böyle mi düşünüyorsun?
Bence...
...bazen kimsenin hayal edemediği şeyleri...
...hayal edip yapabilen insanlar vardır.
Hormonal tedavi cezası verildikten bir yıl sonra...
...7 Haziran 1954'te Alan Turing intihar etti.
Öldüğünde 41 yaşındaydı.
1885 ve 1967 yılları arasında Britanya Hukuku gereğince yaklaşık olarak...
...49,000 homoseksüel erkek ahlâksızlık nedeniyle mahkûm edildi.
2013'te Kraliçe 2. Elizabeth ölümünün ardından Turing'e...
...kraliyet affı bahşedip eşsiz başarılarını onurlandırdı.
Tarihçilerin tahminine göre Enigma'nın kırılması savaşı...
...iki yıldan fazla kısaltarak 14 milyon hayatı kurtardı.
50 yıldan fazla devlet sırrı olarak kaldı.
Turing'in çalışmaları bilim adamlarının "Turing Makineleri"...
...diye adlandırdığı araştırmalara ilham kaynağı oldu.
Bugün o makinelere bilgisayar diyoruz.
Çeviri ~ Nehirin twitter: Nehirin_