Pėrktheu: Andrea Dhimitri www.titra.al & www.filma24-al.com
"FĖMIJĖRIA MATET NGA TINGUJT, AROMAT DHE PAMJET...
...PARA SE TĖ VIJĖ MOSHA E ERRĖT E ARSYES."
XHON BETJEMAN
DJALOSHI ME PIZHAMET ME VIJA
Ecni. -Lėvizni.
Ec.
Tani.
Arrita.
Mirupafshim, Bruno. -Mirupafshim, Bruno.
Ē'kemi, zemėr. -Ē'po ndodh, mami?
Po festojmė. -Po festojmė?
Babin tėnd e ngritėn nė detyrė.
Kjo do tė thotė punė mė e mirė. -E di se ē'ėshtė ajo.
Prandaj po bėjmė njė festė tė vogėl pėr tė festuar. -Por do tė jetė akoma ushtar, apo jo?
Po, i dashur. Por mė i rėndėsishėm tani.
Ka dhe njė lajm akoma mė tė mirė por babai do tė ta thotė vetė.
Do shpėrngulemi? Pėr ku? -Nė fshat.
Ėshtė shumė larg. Ē'do ndodhė me Karlin, Leonin dhe Martinin?
Zemėr, e di qė ėshtė e vėshtirė por duhet tė pėrshėndetemi me miqtė tanė pėr ca kohė.
Sidoqoftė do zėmė shokė tė tjerė atje, apo jo? -Sigurisht, shumė tė tjerė.
Bruno, shokėt tėnd mund tė vijnė nė mėngjes para se tė nisemi.
Mendoje si tė ishte njė aventurė si nė ata librat e tu.
Por kjo ėshtė shtėpia mė e mirė nė botė.
Ku i dihet. Shtėpia ku po shkojmė mund tė jetė mė e mirė. -Babi thotė qė ka dhe kopsht.
Shiko, Bruno. Puna e ushtarit nuk ka tė bėjė me zgjedhjen.
Ėshtė mė shumė si njė detyrė qė nėse vendi yt ka nevojė qė ti tė shkosh diku, duhet ta bėsh.
Tė shkosh nė vend tjetėr ėshtė mė e lehtė duke ditur qė familja jote do tė vijė me ty.
Bruno, sa herė qė tė shoh mė dukesh mė i rritur. -Ka kaluar vetėm njė javė, Natali.
Mbase po bėhem unė mė e vogėl.
Pra, ju ē'mendoni pėr kėtė? Tė shpėrnguleni nė Berlin?
Mami dhe babi thonė qė ėshtė gjė e mirė ndaj duhet tė jetė.
Fėmijė, bėhuni tė mirė. Merruni me tė ftuarit.
Heil Hitler! -Heil Hitler!
Urime.
A s'duket i mrekullueshėm? -Padyshim.
Jam shumė krenar pėr ty, djali im.
Oh, i dashur. Ndonjėherė mendoj se ėshtė faji im...
...kur tė bėja ato kostumet pėr shfaqjet e tua kur ishe i vogėl.
Tė pėlqente shumė t'i vishje. -Natali.
Ndihesh akoma special, i dashur Ralf?
Uniforma dhe ajo qė pėrfaqėson?
Mami, ėshtė njė festė. Tė mos e prishim.
Po prish festėn unė?
Ki kujdes.
Duke u shprehur kėshtu nė publik mund tė kesh telashe. E di kėtė.
Pra, sa do rrish andej, bir?
Derisa tė fitojmė luftėn, besoj. -Epo, s'do jetė pėr shumė.
Bruno.
Mirė, Bruno. Koha tė pėrshėndetemi.
Mirupafshim. -Mirupafshim.
Erdhi koha pėr tė fjetur, Zot. Tė falėnderoj qė u kujdese pėr mua.
Kujdesu pėr mua nė kėtė natė, dhe mė mėso si tė kem besim nė Ty.
Fėmijė, tė varfėr dhe tė sėmurė, mos i braktis kurrė.
Tė lutem, Zoti im, mbroje familjen time.
Amin.
Fėmijė, shikoni. Shtėpia jonė e re.
Duhet tė merrem me ca punė. Do vij shpejt.
Pra, si ju duket?
Forca, ėshtė fantastike.
Zgjidhni dhomat. Do t'i them Marias tė vijė...
...t'ju ndihmojė me valixhet.
Si tė duket, Maria? Shtėpia e re.
S'mė takon mua ta them.
Por s'do duket si shtėpi derisa ta bėjmė ne, apo jo?
Kush ishte ai?
Ndonjė nga ushtarėt e babait tėnd, them.
Shumė serioz m'u duk. -Epo, ashtu janė ata, apo jo?
Pse po pėshpėritim ne? -Nuk e di.
Me kė do luash? -Me fėmijėt nė fermė.
Fermė? S'pashė fermė. Ma jep edhe atė.
Mund ta shikosh vetėm nga dhoma ime. -Dhe ka fėmijė atje?
Po, ka disa. -Sa bukur.
Pra, mund tė luaj me ata? -Sigurisht qė po.
Do tė pres edhe pak tė shoh si janė...
...sepse duken si tė ēuditshėm. -Fėmijėt kėshtu?
Epo, edhe fermerėt. -Sa tė ēuditshėm?
Mė falni.
Solla perime.
Lėri atje.
Bruno, i shpaketove gjėrat? Nėse jo duhet tė shkosh ta bėsh.
Faleminderit, zonjė.
Bruno.
Tė thashė qė ishin tė ēuditshėm. -Kush?
Fermerėt. Veshin pizhame.
Bruno sa do vija tė tė shikoja.
Faleminderit pėr atė. Mė bėri shumė punė.
Do vij ta shoh mė vonė. -Sigurisht, komandant.
Hajde.
Ulu.
Pra, ēfarė mendon?
Oh, i dashur. -Dua tė shkoj nė shtėpi.
Nė shtėpi je, Bruno. Shtėpia ėshtė aty ku familja jote rri, apo jo?
Bruno, duhet tė paktėn t'i japėsh njė shans kėtij vendi.
Tė premtoj se s'do jetė vonė qė...
Pse fermerėt veshin pizhame? Mund t'i shoh qė nga dritarja.
Puna ėshtė Bruno, se ata njerėz...
...nė fakt s'janė njerėz.
Bruno, Maria tė tha qė ajo ishte njė fermė? -Jo.
Po fermė ėshtė, apo jo?
Po.
Ka tė bėjė me punėn tėnde tė re?
Ajo qė duhet tė dish pėr punėn time kėtu, Bruno...
ėshtė se ajo ka rėndėsi tė madhe pėr vendin tonė si edhe pėr ty.
Po punojmė fort ta bėjmė kėtė botė njė vend mė tė mirė kur tė jesh i rritur.
Por ti s'je fermer. Je ushtar.
Bruno, vjen me mua nė kuzhinė tė sistemojmė vendin?
Por mund tė luaj me fėmijėt, apo jo? -S'mendoj kėshtu, Bruno. Jo.
Ashtu siē the dhe ti ata janė pak tė ēuditshėm. Epo, janė ndryshe.
Mos u mėrzit, i dashur. Do tė gjejmė ca shokė tė tjerė...
...dhe nuk do jenė si kėta tė fermės.
Ralf, ma premtove.
The se ishe shumė larg. -Ashtu ėshtė.
Nga ta dija unė se mund ta shikonte nga dritarja e dhomės sė gjumit?
Njėri nga ata erdhi dhe nė kuzhinė.
Bruno, si je sot? -I mėrzitur.
Ke dy javė qė e thua kėtė ēdo ditė.
Ėshtė e vėrtetė. -Duhet tė dalėsh tė luash.
Me kė tė luaj? -Nuk e di. Me Gretelin?
Mund tė kėnaqesh vetė. -Kėtė po bėj.
Njė gjė ėshtė e sigurt.
Duke u ulur aty dhe tė jesh i mėrzitur gjithė kohėn s'do ndihesh mė mirė.
Bruno, ē'po bėn? -Po eksploroj.
Jo. Jo, prapa. Tė thashė qė s'lejohet andej.
Eksploro pėrpara. -Por e kam bėrė njėherė andej.
Epo, merru me ndonjė gjė tjetėr. -Si pėrshembull?
Hajde brenda dhe do ta mendojmė diēka.
Fėmijė, ēfarė do bėni sot?
Ato qė bėmė dje. -Dhe ē'ėshtė ajo?
Njėlloj si njė ditė mė parė. -Dole tė eksploroje mė parė.
Mė pėlqen tė eksploroj. -Ku shkove?
Doja tė shikoja mbrapa kopshit por mami s'mė la.
Mbrapa kopshtit?
E ndalon dhe Zoti.
Mė duket se po tė mungojnė miqtė e tu. -Mė mungon edhe shkolla.
S'ma kishte marrė mendja se do e thoshe ndonjėherė kėtė.
Sidoqoftė, s'do tė tė mungojė pėr shumė.
Vėrtet? -Kam gjetur njė mėsues privat pėr ju tė dy.
Zoti Liszt do tė vijė dy herė nė javė.
Pra, s'do shkojmė nė shkollė?
Shkolla do vijė kėtu?
Nė njė biēikletė tė vjetėr, them.
Ėshtė njė zog pa...
Mirėmėngjesi, djalosh. Si je kėtė mėngjes?
Mund tė tė kėrkoj njė nder? -Patjetėr qė po.
Ka ndonjė gomė rezervė kėtej vėrdallė?
Ndonjė tė vjetėr nga ndonjė kamion ose ēfarėdo qoftė?
Epo, e vetmja goma rezervė qė kam parė i pėrket togerit Meinberg.
E pėrdor ai atė? -Po, ėshtė shumė i lidhur pas saj.
Mjaft. Ai ėshtė vetėm 8 vjeē s'e kupton.
Edhe ti 12 je ndaj mos bėj si e madhe.
Sidoqoftė, ē'e do gomėn?
Dua tė bėj njė shilarėse. -Njė shilarėse?
S'duket interesante.
Hej, ti.
Kėtu, tani.
Lėviz tė thashė.
Shoqėroje djalin nė kopshtin mbrapa.
Ka ca goma atje. Ai do tė zgjedh njė.
Dhe do ta ēosh aty ku tė thotė ai, mė kuptove?
Ēfarė po pret, djalosh?
Si tė duket kjo?
Ku ėshtė mami im?
Ka dalė.
Kur do kthehet? -Shpejt, them.
Mos ki merak.
Mund tė mė dalė gjak deri sa tė vdes. -Jo, s'ka pėr tė ndodhur.
Duhet tė shkoj nė spital? -Jo. Ėshtė njė ēarje e vogėl.
Hė tani. Nuk ėshtė dhe aq keq.
Ja, u rregullua.
Si tė quajnė? -Pavėll.
Rri ulur aty pėr disa minuta para se tė ecėsh vėrdallė pėrsėri.
Do t'i thuash nėnės time se ē'ndodhi?
Them se ajo do ta shikojė vetė.
Me shumė mundėsi do tė mė ēojė tek doktori.
S'ma merr mendja.
Mund tė jetė mė keq se ē'duket. -Jo, s'do jetė.
Nga e di ti? Ti s'je doktor.
Po, jam. -Jo, s'je.
Ti qėron patate.
Kam bėrė praktikė pėr doktor.
Para se...
Para se tė vija kėtu.
S'duhet tė kesh qenė i mirė derisa bėje akoma praktikė.
Ēfarė do tė bėhesh kur tė rritesh?
Njė eksplorues, e di. -Nga e di kėtė?
Ėshtė bukur atje nė fermė?
Bruno, ē'tė ka ndodhur?
Bėra njė shilarėse por rashė dhe ēava kėmbėn.
Por Pavėlli mė ndihmoi dhe i vuri njė fashė.
Shko nė dhomė. -Por Pavėlli tha se...
Mos fol. Shko nė dhomė.
Faleminderit.
S'ėshtė e drejtė qė ti ke kėtė pamje. -S'kam pėr tė ta dhėnė.
Mė duket se erdhi "shkolla".
Jo. Dua tė them histori mė tė fundit.
Tė interesojnė ēėshtjet aktuale? -Po, shumė.
Pra, duhet tė jesh nė dijeni tė situatės...
...nė tė cilėn kombi ynė i madh ndodhet tani.
Po. I lexoj gazetat sa herė qė mundem dhe dikush nga njerėzit e babit
mė mban tė azhornuar me gjithēka qė ndodh.
Mirė. Po ti Bruno i ke lexuar gazetat?
Ke lexuar ndonjė gjė? -Libra.
Mirė. Ē'lloj librash?
Kryesisht libra me aventura.
Kalorės me parzmore tė artė, eksplorime tė tokave tė ēuditshme
dhe princesha idiote qė ndėrhyjnė sa herė.
Prandaj jam kėtu pėr tė ndihmuar. Sa vjeē je, Bruno? Tetė?
Ka ardhur koha tė heqėsh dorė nga ato libra me trillime dhe tė mėsosh pėr faktet.
Ka ardhur koha mendoj, tė kthesh mendjen nė botėn reale
dhe besoj se ky do tė jetė fillimi ideal pėr kėtė.
Vdis, vdis.
Pėrshėndetje.
Po eksploroj.
Ē'po bėn ti? -Ne... po ndėrtojmė njė kasolle tė re.
Ke shumė miq aty?
Kam ca. Po zihemi shumė.
Prandaj mė pėlqen tė rri kėtu. Tė rri vetėm.
Mė quajnė Bruno. -Shmuel.
Si the? -Unė jam Shmuel.
Kėshtu quhesh? S'e kisha dėgjuar ndonjėherė kėtė emėr.
As unė s'kam dėgjuar ndonjė ta ketė emrin Bruno.
Por Shmuel? Askush s'quhet Shmuel.
Jetoj nė ajo shtėpia, atje prapa.
Ke pak bukė me vete? -Jo.
Je i uritur?
Sa vjeē je?
Tetė. -Edhe unė.
S'ėshtė e drejtė qė unė s'kam ē'tė bėj gjithė ditėn
ndėrsa ti aty, duke luajtur gjithė ditėn.
Duke luajtur? -Epo, ai numri.
S'ėshtė pjesė e ndonjė loje ose diēka si kjo? -Ėshtė thjesht numri im.
Tė gjithė kanė nga njė numėr tė ndryshėm.
Po. Ē'ndodh pastaj?
Duhet tė shkoj tani. -Vėrtet?
Po.
Kėnaqėsi qė tė njoha, Shmuel. -Gjithashtu, Bruno.
Mirupafshim.
Mami, s'po e gjej dot topin.
Duhet tė jetė nė ndonjė dollap, i dashur.
Nuk ėshtė. I kontrollova.
Mund tė marr ca ēokollatė?
Po njė copė ama.
Bruno?
Ke parė nė bodrum? -Nė bodrum?
Pėr topin pra.
Dreqin.
Gretel, sapo pashė tė gjitha gjėrat e tua... -Ēfarė gjėrash?
Kukullat e tua, nė bodrum.
Kukullat janė pėr vajzat e vogla.
Nuk ėshtė mirė tė luash me kukulla idiote
ndėrkohė qė njerėzit rrezikojnė jetėn pėr Atdheun.
"Ftai i njerėzve tė mi ėshtė ftai im." -Fati.
"Betejat dhe dhimbjet e tij, gėzimet dhe mjerimet e tij janė dhe tė mitė.
Unė duhet tė punoj dhe tė krijoj pėr ringjalljen e Atdheut tim.
Historia e njerėzve tė mi ėshtė e madhe dhe e lavdishme."
Ka vajtur ora 12:00.
Si the? -S'mbarojmė nė kėtė orė ne?
Fundi i mėsimit i takon mėsuesit tė vendosė, Bruno
jo nxėnėsve. Tani, mund tė vazhdosh?
Ja ku qenke, Bruno.
Do shkoj nė qytet pėr njė orė. Ke qejf tė vish?
Ki kujdes me atė gjėnė.
Faleminderit.
Mund tė tė pyes pėr diēka?
Pse ju vishni pizhame gjithė ditėn?
Nuk janė pizhame. -Epo, ato qė ke veshur.
Duhet ta bėjmė. Na i kanė marrė rrobat e tjera.
Kush? -Ushtarėt.
Ushtarėt? Pse?
S'mė pėlqejnė ushtarėt. Po ty?
Mė pėlqejnė pak. Im atė ėshtė ushtar.
Por jo nga ata qė i marrin rrobat tė tjerėve pa arsye.
Ē'lloji atėherė?
Epo, nga ata tė rėndėsishmit.
Ėshtė nė krye pėr tė bėrė gjithēka mė mirė pėr kėdo.
Babai yt fermer ėshtė? -Jo, ai ėshtė orėndreqės.
Ose ka qenė. Tani merret me riparimin e ēizmeve.
E ēuditshme sesi tė rriturit nuk vendosin
se ē'duan tė bėhen. Ėshtė si Pavėlli.
E njeh? Jeton atje.
Ka qenė doktor mė parė, por tani qėron patate.
Mund tė tė pyes pėr diēka tjetėr?
Ēfarė digjni nė ata oxhakėt?
I pashė dje qė nxirrnin tym. Mos ka bar dhe gjėra si kėto?
Nuk e di. S'na lejohet tė shkojmė atje.
Mami thotė se janė rroba tė vjetra.
Ēfarėdo qoftė mban erė shumė tė keqe.
Sikur tė mos e kishe harruar ēokollatėn. -Po, mė vjen keq.
E di. Mbase mund tė vish tė hash me ne ndonjė ditė.
S'mundem. Pėr shkak tė kėtyre.
Por kėto janė qė tė ndalojnė kafshėt tė dalin jashtė, apo jo?
Kafshėt? Jo, janė pėr njerėzit.
S'tė lejohet tė dalėsh jashtė?
Pse? Ē'ke bėrė? -Jam ēifut.
Mė duhet tė shkoj tani.
Do vish nesėr? -Do pėrpiqem.
Mirupafshim. -'Pafshim.
Njė dhuratė e vogėl, zemėr.
Faleminderit, mami.
E ke parė Brunon? -Duhet tė jetė nė shilarėsja besoj.
Po. E enjtja ėshtė mirė. Do sjell njė makinė t'ju marrė.
Do vijnė gjyshja me gjyshin?
E nuhate atė erėn e tmerrshme dje?
Erdhi nga oxhakėt. -Ēfarė lloj sėmundje?
Ditėn qė rashė nga shilarėsja.
E nuhate ti, mami? -Baba!
Mami.
Kaloje nė telefon t'i flas. Po, aty ėshtė. E dėgjoj.
Po. Do flasim. Mirupafshim.
S'do tė vijė gjyshja? -Jo.
Mesa duket s'ndihet mirė, por gjyshi do jetė kėtu.
E nuhate ti, babi? -Ēfarė?
Atė errėn e tmershme nga oxhakėt. Ē'ėshtė?
Mendoj se djegin ndonjė plehrė herė pas here.
Shiko. -Ēfarė?
Hej! -Gretel.
Nuk ėshtė e drejtė.
Gretel. -Ēfarė?
Ėshtė thjesht njė lojė.
Ralf, ai mėsuesi qė punėsove...
...me fėmijėt sa Bruno dhe Greteli jep mėsim?
Kėshtu them. Pse pyet?
E dimė ne se ēfarė i mėson ai?
Greteli po bėhet kaq...
Po mėsojnė atė qė tė gjithė fėmijėt po mėsojnė pėr momentin. S'duhet tė mbeten prapa.
Eja.
Shkojmė tė shtrihemi.
"Ēifuti ka shpifur pėr ne dhe ka nxitur armiqtė tanė.
Ēifuti na ka korruptuar pėrmes librave tė kėqinj.
Ėshtė tallur me letėrsinė dhe muzikėn tonė.
Influenca e tij ka qenė shkatėrruese kudo
gjė e cila solli dhe shėmbien e kombit tonė
dhe pastaj..." -Po, Bruno?
S'po e kuptoj.
Shembja e kombit ndodhi pėr shkak tė kėtij personi tė vetėm?
Ēifuti kėtu do tė thotė e gjithė raca ēifute.
Po tė ishte vetėm njė person...
...jam i sigurt se do ishte bėrė diēka nė lidhje me tė.
Por ka dhe ēifutė tė mirė, apo jo?
Mendoj Bruno se po gjete njė ēifut tė mirė...
...do tė ishe eksploruesi mė i mirė nė botė.
Vazhdo, Gretel.
"Qėllimi i ēifutit ėshtė tė sundojė tė gjithė njerėzimin.
Ēifuti nuk ėshtė krijues, por shkatėrrues.
Ai ėshtė armiku i kulturės.
Me qindra gjermanė janė bėrė tė varfėr nga ky ēifut."
Djalosh Bruno.
Ēfarė po bėn? Sa hėngre drekė, apo jo?
Po shkoja pėr njė shėtitje dhe mund tė mė marrė uria rrugės.
Por do ta bėsh pis ēantėn. Sille ta mbaj unė.
Do ta mbaj mirė. -Jo. S'ka ē'tė duhet ty.
Bruno, ē'po ndodh?
Ē'po bėn me ēantėn?
Zoti Liszt na dha ca libra. Do shkoj nė shilarėse t'i lexoj.
Prit t'i shikoj. -Kė?
Librat. -Jo.
Bruno, dua tė shoh se ēfarė librash ju ka dhėnė zoti Liszt.
Tė gėnjeva. -Ēfarė?
Kam...
...libra me aventura.
Mirė. Shko.
Maria, bėj dy racione mė shumė pėr sot nė darkė.
Do tė vijė babai i Komandantit dhe besoj se edhe toger Kotler do tė na bashkohet.
Kape.
Si ėshtė puna?
Mos e hidh mė. -Ēfarė? Pėrse?
Ėshtė e rrezikshme. -E rrezikshme?
Ėshtė thjesht njė top. Forca.
Nuk tė pėlqen tė luash?
Nuk do lojėra me top? -Jo kėtu.
Mė thuaj si funksionon loja me numrin. -S'ėshtė lojė, ta kam thėnė.
Tė gjithė kemi numra.
Shmuel!
Bruno! Ē'po bėn?
Mė ra topi andej. Shkova ta merrja.
Mbajnė erė akoma mė tė keqe kur digjen, apo jo?
Si the?
Mendoja se ti...
Elsa, duhej ta mbaja tė fshehtė.
Dhe me gruan tėnde. -Po.
U betova me jetėn time, mė kupton?
Elsa, edhe ti beson nė kėtė.
Ti do qė ky vend tė bėhet i fortė... -Jo, Ralf, jo! Jo, atė jo.
Si munde qė...
Sepse jam njė ushtar. -Si munde qė...
Ushtarėt luftojnė nė luftė. -Ajo nuk ėshtė luftė.
Ėshtė pjesė e saj! Ėshtė njė pjesė e rėndėsishme e saj!
Atdheu qė tė gjithė dėshirojmė, tė gjithė ne, madje edhe ti
nuk mund tė sigurohet pa njė punė si kjo.
Elsa. Elsa. -Mos m'u afro. Largohu!
Erdhi gjyshi.
S'mė besohet. -Erdhi gjyshi.
Do vijmė shpejt.
Kush tė tha pėr kėtė?
Si ėshtė gjyshja? -Kam frikė se e ka zėnė gripi.
Sa keq qė s'ndodhet kėtu. Donte tė tė shikonte.
Do ketė herė tė tjera plot. -Padyshim.
Ralf, nėna jote ėshtė me tė vėrtet e sėmurė.
Ka javė qė flet pėr kėtė vizitė. -Mbase kjo e ka sėmurur.
Mė tha babi qė keni njė mėsues. -Po. Ėshtė i mirė.
Por, s'na lė tė lexojmė libra me aventura. Na tregon vetėm histori koti, tė vjetra.
Mė lejo tė tė them diēka, djalosh.
Nėse s'do tė ishte pėr historinė s'do ishim tė mbledhur sot kėtu.
Puna qė babi juaj po bėn kėtu...
...do tė shkruajė historinė.
Kur isha nė moshėn tėnde historia ishte lėnda ime
e preferuar dhe kjo s'i pėlqente fare babait tim.
Pse jo?
Ai ishte mėsues letėrsie nė universitet.
Jep akoma mėsim?
Nė tė vėrtetė nuk e di. -Nuk e di?
Nuk flas mė me babanė. U largua nga vendi para pak kohėsh.
Vėrtet? Kur?
Para katėr vjetėsh, Komandant.
Nuk mund tė jetė shumė i madh. Sa ėshtė? Nė tė dyzetat apo mė shumė?
Ku shkoi?
Toger Kotler...
...babai yt, mėsuesi i letėrsisė, ku shkoi?
Besoj se nė Zvicėr, Komandant.
E ēuditshme qė e la Atdheun nė momentin qė duhej mė sė shumti.
Kur tė gjithė duhet tė bashkėpunojmė pėr ringjalljen e kombit.
Sille verėn.
Ēfarė arsye dha? Vuante nga tuberkulozi?
Shkoi pėr tė marrė ajėr?
Nuk e di, Komandant. Duhet tė pyesni atė.
Epo, do ishte e vėshtirė, apo jo? Ėshtė nė Zvicėr pėr momentin.
Hajde!
Ē'keni sot ju tė gjithė?
Po, mbase ajo ka qenė. Mbase ka qenė i sėmurė.
Vetėm nėse ai kishte kundėrshtime.
Dua tė them, me politikat qeveritare. -Ka shumė njerėz tė tillė.
Shumica janė tė mėrzitur ose janė frikacakė.
Tė gjithė janė tradhtarė. -Ke tė drejtė.
Le ta zėmė se babai yt ishte njė nga kėta rastet...
...duhej tė informoje eprorėt, se kjo ėshtė detyra jote.
Toger Kotler!
Ēifut idiot. Ndyrėsirė.
Ralf!
Ēifut!
Por babi as qė u ngrit fare. -Ē'prisje ti tė bėnte?
Ēifuti e meritonte.
Mund tė tė pyes pėr diēka pėr fermėn?
Bruno, vazhdon akoma tė besosh se ajo ėshtė njė fermė?
Ėshtė njė kamp. Kamp punėtorėsh.
Sigurisht pėr ēifutėt.
Vetėm ēifutė?
Sepse janė punėtorėt mė tė mirė?
S'janė atje sepse janė tė mirė, budalla. Ata s'janė tė mirė nė asgjė.
Janė atje sepse janė tė kėqij.
Ata janė armiku. -Armiku?
Por mendoja se ne luftonim... -Janė tė kėqij, Bruno.
Parazitė tė kėqij dhe tė rrezikshėm.
Pėr shkak tė tyre e humbėm Luftėn e Madhe.
S'ke dėgjuar asnjė gjė nga ato qė zoti Liszt na ka thėnė?
Jo. Jo, shumė.
Babi nuk ėshtė i tmerrshėm, apo jo? Ai ėshtė njeri i mirė.
Sigurisht qė ėshtė. -Por ėshtė nė krye tė njė vendi tė tmerrshėm.
Ėshtė i tmerrshėm vetėm pėr ata, Bruno.
Duhet tė ndihesh krenar pėr babin mė shumė se ē'ke qenė mė parė.
Ai po e bėn vendin e madh pėrsėri.
Ashtu si the ti, janė pak tė ēuditshėm. Pak...
Janė ndryshe. -Ata janė armiku, Bruno.
Parazitė tė kėqij dhe tė rrezikshėm.
Nuk janė fare njerėz.
Ē'po bėn kėtu?
Donin dikė me gishta tė vegjėl qė tė pastronin kėto.
Ne tė dy, s'duhet tė jemi shokė.
Duhej tė ishim armiq. E dije kėtė?
Do pak?
Si ėshtė babai yt? -Si ėshtė?
Ėshtė njeri i mirė?
S'e ke menduar ndonjėherė qė s'ėshtė?
Dhe je krenar pėr atė?
Pse ti s'je pėr tė tutė?
Me tė vėrtetė nuk ėshtė bukur nė kamp?
Si guxon ti tė flasėsh me njerėzit e shtėpisė.
Si guxon.
Po ha?
Ke vjedhur ushqim?
Pėrgjigjmu. -Jo, zotėri. Ai ma dha.
E kam shok.
Ēfarė?
Djalosh...
...e njeh kėtė ēifutin?
E njeh kėtė ēifutin?
Jo, kur erdha ai po merrte ushqimin.
Nuk e kam parė mė parė.
Ti, mbaro sė pastruari gotat.
Kur tė kthehem do flasim se ē'u ndodh minjve qė vjedhin. Shkojmė.
Tė ardhurit e fundit janė tė kėnaqur sesi jeta nė kamp nuk ėshtė vetėm punė.
Dhe kanė mundėsi pafund pėr kalimin e kohės sė lirė.
Pasi mbarojnė punė nė hekurishte
nė ndėrtim ose nė fabrikėn e ēizmeve, punėtorėt mund tė shijojnė
forma tė ndryshme tė kalimit tė kohės qė kampi ofron.
Sporti i organizuar ėshtė shumė i pėrhapur.
Ata qė nuk luajnė kėnaqen duke parė.
Nė fund tė ditės sė punės...
kafeneja nė qendėr ėshtė vendi ideal pėr
miqtė dhe familjen pėr t'u bashkuar pėr njė vakt tė pėrzemėrt dhe me kalori.
Nė veēanti fėmijėt, shijojnė ėmbėlsira dhe torta nė ofertė.
Nė mbrėmje, edhe koncerte muzikore tė rastit ...
ose vizita nga orkestra ose edhe muzikantė tė talentuar
nga vetė kampi, janė gjithmonė tė mirėpritur.
Argėtimet e tjera pėrfshijnė edhe leximin nė bibliotekė...
qeramikėn, gatimin, artin dhe hortikulturėn si pėr tė rriturit edhe pėr fėmijėt.
Pothuajse ēdo aktivitet qė mund tė dėshironi ėshtė nė dispozicion nė kamp.
Shumė bukur.
Tė lumtė. Shumė mirė. -Faleminderit.
Mirupafshim, djalosh.
Shmuel! Shmuel!
Nuk e kuptoj.
Pashė njė film pėr kampin...
...dhe dukej shumė bukur.
Nuk e di pėrse e bėra atė.
Greteli dhe gjithė tė tjerėt po thoshin gjithė ato gjėra.
Dhe ai ushtari ėshtė shumė i frikshėm.
Kam ardhur kėtu por s'tė kam gjetur.
Mendova se nuk ishim mė shokė.
Shmuel, mė vjen shumė keq pėr atė qė bėra. Jemi akoma shokė, apo jo?
Ku ėshtė Kurti? Kam kohė qė s'e kam parė.
Kush ėshtė Kurti? -Togeri Kotler.
Ėshtė zhvendosur nė front.
Menduan se mosha dhe entuziazmi i tij do tė bėnin mė shumė punė atje.
Zoti Komandant, telefoni.
Nė tė vėrtetė Gretel, e ēuan atje sepse nuk informoi autoritetet
pėr kundėrshtimin e babait tė tij ndaj Partisė.
Qė e kishte pėr detyrė.
Ose ndoshta fat i keq. -Fat i keq?
Fat i keq qė ishte i ati i tij kundėrshtues dhe jo e ėma.
Me sa duket nuk duhet tė raportosh nėnat.
Ēfarė? -Kur do tė kthehet Pavėlli?
Mami? -Asnjėherė, idiot.
Ėshtė babai. Janė bombarduar.
Gjyshja ka vdekur.
"...Fitorja qė ke marrė pėr ne...
...dhe pėr tė gjithė ata qė flenė nė tė
na mbaj ata qė jemi akoma nė trup nė miqėsi tė pėrjetshme
me tė gjitha ato qė presin pėr Ty nė tokė
dhe me tė gjitha ato qė janė rreth Teje nė qiell
nė bashkim me Tė e cila ėshtė ringjallja
dhe jeta, qė jeton e mbretėron me Ty dhe me Frymėn e Shenjtė
tė tė vetmit Zot, njė botė pa fund. Amin."
S'mund ta lėrė atė atje. Ajo s'do tė donte kėshtu.
Ai do.
"Zoti i Plotfuqishėm, qė nga vdekja e..."
Ke qenė ndonjėherė nė varrim?
Gjyshi dhe gjyshja ime vdiqėn kur erdhėm kėtu por nuk u zhvillua varrim.
Atė atje, ēoje atje.
Tė dy vdiqėn nė tė njėjtėn kohė?
Pėrse?
Nuk e di.
Babi thotė se mund tė kenė marrė ndonjė sėmundje kėtu.
Iu desh tė shkojnė nė spital sapo erdhėm kėtu.
Nuk i kemi parė mė.
Lojė e bukur kjo.
Sikur tė bėnim diēka mė emocionuese.
Atė atje, ēoje atje. -Kėtė?
Kėtė? -Jo, atė tjetrėn.
Kėtė, kėtu? -Jo, atje!
Kėtu? -Jo.
Nuk dua qė tė largohesh pėrsėri. -Jo. As unė s'dua.
S'mund tė sillesh kėshtu!
Po vė nė diskutim sjelljen time? -S'vazhdoj dot mė!
E di. S'mund tė duroj mė kėshtu, Ralf.
S'mund tė rri kėtu dhe tė bėhem pjesė e saj.
S'mendon se do bėjnė pyetje?
Pyetje? -Epo, ēfarė do tė thonė...
...pėr aftėsinė time pėr tė bėrė punėn kur unė s'mbaj dot familjen time?
Punė? Kėshtu e quan ti kėtė? -Mblidh mendjen, grua.
Po, e drejtė. Duhet ta injoroj kėtė.
Tė injoroj faktin qė jam e martuar me njė pėrbindėsh.
As jot ėmė nuk tė donte ty.
Jeni tė lumtur kėtu?
Po. Shumė.
Po ti, Gretel?
Epo, isha, por mė mungon shtėpia. Mė mungojnė shokėt.
Po, sigurisht. Edhe ty Bruno duhet tė tė mungojnė shokėt e tu.
Jo. Nė tė vėrtetė, jo mė.
Po j'ua them ndryshe. Nėse lind mundėsia...
...do tė donit tė jetonit nė njė vend tjetėr?
Prapė nė shtėpia qė kemi qenė? -Jo. Jo nė Berlin. Jo akoma.
Diku ku tė jemi tė sigurt. Nė hallė Loti nė Heidelberg, pėr shembull.
Tė gjithė? Do vish dhe ti?
Jo. Kam frikė se s'do tė ishte e mundur akoma.
Duhet tė rri dhe tė bėjė punėn time kėtu.
Dėgjoni. Nė kėtė moment nėna juaj mendon se...
Mendon se duhet tė kaloni pak kohė nė njė vend tjetėr.
Do t'u pėlqente kjo?
Bruno, nė jetė duhet tė bėjmė gjėra qė s'kemi qejf t'i bėjmė.
Gjėja mė e rėndėsishme ėshtė se nėna juaj mendon qė ky
nuk ėshtė njė vend i pėrshtatshėm pėr ju qė tė kaloni fėmijėrinė
dhe sa mė shumė qė e mendoj, kuptoj qė ajo ka tė drejtė rreth kėsaj.
Por babi... -Jo!
Ka ardhur koha tė shkoni diku tjetėr.
Gjithēka nė rregull?
Nuk po e gjejmė dot babin.
Shkoi nė njė punė tjetėr me disa burra dhe nuk ėshtė kthyer akoma.
Edhe unė kam lajme tė kėqija. Po largohem.
Sa do vonohesh kėtė herė?
Prandaj ėshtė lajm i keq. Mendoj se pėrgjithmonė.
Mami thotė qė ky nuk ėshtė vend pėr fėmijė, gjė qė ėshtė budallallėk.
Kur do tė ikėsh? -Nesėr, mbas drekės.
Pra, s'do tė tė shoh mė?
Po, do mė shohėsh. Mund tė vish pėr pushime nė Berlin po ke qejf
dhe mund tė takohemi atje pėrsėri.
Dua tė tė ndihmoj tė gjesh babin tėnd.
Dua tė ta kompensoj pėr mėnyrė sesi u solla atė ditė.
Tė gjenim babin tėnd do t'i rregullonte gjėrat, apo jo?
Do tė ishte fantastike. Si njė mision sekret.
Mund tė gėrmoj poshtė. -Ēfarė? Me se?
Jo, por mund tė sjell ndonjė gjė. -Nuk do qė tė vish kėtu brenda.
Shiko.
Por mund tė vij unė nga ana jote. -Pse do ta bėsh atė?
Babi yt s'do tė jetė kėtu jashtė, apo jo?
Por nėse do vija brenda do mė zbulonin, apo jo?
Nuk ngjaj me ty.
Mendoj se mund tė dukesh si unė.
Nėse vishesh si mua dhe tė rruash kokėn.
Nuk do e rruaj kokėn.
Mund tė vish me njė kapele. -Pizhamet e mia janė ngjyrė tjetėr.
Mund tė tė sjell ca. Ka njė kasolle plot me ashtu.
Me qindra. Por do ta bėje?
Dua ta bėj. -Do tė guxoje ta bėje?
Dua tė tė ndihmoj tė gjesh babin. -Mė duhet tė iki.
Nesėr atėherė. Do tė sjell dhe njė hamburger tė madh.
Dhe mos harro pizhamet.
Bruno?
Mami, mund tė shkoj tė luaj nė shilarėse?
Bruno... -Ėshtė hera ime e fundit.
Mirė, pra. Shko.
Kujtoja se nuk do vije. -Mė vjen keq. E kisha tė vėshtirė tė dilja.
S'duhet tė isha kėtu sot. Ke harruar pizhamet.
E solle hamburgerin? -Nuk do tė tė zhgėnjeja.
Shmuel.
Merre.
Si dukem?
Mirė. Le tė shkojmė.
Bruno?
Mjafton.
Shkojmė dhe gjejmė babin tėnd.
Hajde.
Djalosh Bruno?
Shmuel.
Mund tė shkojmė nė kafeneja? -Kafeneja?
Mbase duhet tė shkoj nė shtėpi. -Ē'do bėhet me babin tim?
Po.
Do kontrolloj kasollen nė fillim.
Bruno?
Hajde.
Babi?
Ēohuni, ēohuni.
Ē'po ndodh? -Nuk e di.
Marshojmė ndonjėherė. -Ecni. Lėvizni.
Ecni, ecni.
Bruno!
Duhet tė jetė diku jashtė, mami.
Bruno!
Bruno?
Lėvizni. -Shpejt.
Ngrihu.
Duhet ta bėsh.
Lėvizni.
...Qė do tė thotė se aftėsitė tona javore do tė trefishohen...
...kėshtu qė, pėr kėtė arsye, ne fund te verės...
Ralf. -Elsa, jam nė njė mbledhje.
Ka humbur Brunoja.
Forca.
Prit kėtu.
Forca.
Ec, ec!
Futuni nė radhė.
Forca, ti.
Bruno!
Ecni.
Jepi.
Bruno!
S'ka gjė. Mendoj se po presim kėtu sa tė mbarojė shiu.
Hiqini rrobat.
Ku po shkojmė?
Jo, ėshtė thjesht njė dush.
Njė dush?
Hapini portat! Hapini portat!
Lėviz.
Pėrktheu: Andrea Dhimitri www.titra.al & www.filma24-al.com