Η αφίσα που κυκλοφόρησε στην Ευρώπη,
τουλάχιστον στην Αγγλία,
πριν η ταινία κυκλοφορήσει στην Ευρώπη, έλεγε:
"Το κύμα τρόμου που σάρωσε την Αμερική."
Και ο Κιούμπρικ έλεγχε τις αφίσες πολύ προσεκτικά.
Σε έκανε να την κοιτάξεις δύο φορές.
Θυμάμαι που την είδα στην Ευρώπη.
Ήμουν διευθυντής του γραφείου στη Ρώμη για το ABC News.
Και θυμάμαι που την είδα.
Έλεγε "Το κύμα τρόμου που σάρωσε την Αμερική."
Για τι πράγμα μιλάει;
Νόμιζες ότι αναφέρεται
στην επίδραση του βιβλίου "Η Λάμψη"
Ίσως.
Την επίδραση της ταινίας που προβαλλόταν;
Ίσως.
Δεν ταίριαζε.
Το κύμα τρόμου που σάρωσε την Αμερική
από το Πόρτλαντ του Μέιν, μέχρι το Πόρτλαντ του Όρεγκον,
ήταν οι στρατοί γενοκτονίας και οι λευκοί με τα τσεκούρια τους
που καθάρισαν τα πάντα και δημιούργησαν βιομηχανίες παραγωγής,
μαζί με πολλά άλλα πράγματα επίσης.
Αυτό ήταν το κύμα τρόμου που σάρωσε την Αμερική,
τρομοκρατώντας φυσικά, τους Αμερικανούς Ινδιάνους.
Πήγα να δω την ταινία στον κινηματογράφο Λέστερ Σκουέρ,
στην πλατεία Σκουέρ του Λονδίνου.
Και το θυμάμαι πολύ καθαρά...
θυμάμαι ακόμα και τις θέσεις που καθόμασταν.
Αν πηγαίναμε στον κινηματογράφο θα σου τις έδειχνα,
προς τα πίσω και αριστερά.
Από την στιγμή της έναρξης με την εκπληκτική λήψη από ελικόπτερο,
ήμουν τρομοκρατημένος.
Δεν είχα ιδέα τι θα ακολουθήσει.
Θυμάμαι που κρατιόμουν από την μπροστινή θέση
για να μην πέσω.
Και θυμάμαι που κρατούσα την αγκράφα της ζώνης με το αριστερό μου χέρι,
νομίζω πως ήταν...
ναι το αριστερό μου χέρι
για να μην πέσω από την θέση μου και να ελέγξω τον τρόμο μου
καθώς έβλεπα την ταινία.
Δεν είχα ιδέα τι θα ακολουθούσε.
Δεν είχα διαβάσει το βιβλίο.
Με τα βίας είχα δει τις αφίσες.
Και όταν τελείωσε η ταινία ήμουν αποσβολωμένος.
Φύγαμε από τον κινηματογράφο...
κατεβήκαμε σε ένα υπόγειο πάρκινγκ
να πάρουμε το αυτοκίνητο.
Καθώς φεύγαμε από το πάρκινγκ,
καθόμουν στην πίσω αριστερή θέση.
Σκεφτόμουν, "τι ήταν αυτό; Τι ήταν αυτό;
Τι ήταν; Τι ήταν;
Και πιστεύω ότι η οπτική μου φαντασία
κοίταξε την κονσέρβα μπέικιν πάουντερ Κάλουμετ,
αυτή πίσω από το κεφάλι του Χάλοραν
όταν μιλούσε στον Ντάνι.
Ήξερα τι σημαίνει Κάλουμετ.
Σήμαινε πίπα της ειρήνης.
Και σκέφτηκα, πίπα της ειρήνης, ινδιάνοι.
Θεέ μου,
είναι παντού σε αυτή την ταινία.
Ο χαμένος πρέπει να κρατήσει την Αμερική καθαρή.
Και ξαφνικά λέω στους φίλους μου,
Αυτή η ταινία είναι για την γενοκτονία
των Αμερικανών ινδιάνων.
Και μου είπαν: τι είναι αυτά που λες;
Και ξεκίνησα να τους εξηγώ,
γιατί παρατήρησα την κονσέρβα Κάλουμετ με μπέικιν σόδα.
Την πρώτη φορά που την είδαμε,
είναι μία απλή κονσέρβα μπέικιν πάουντερ.
Και μπορείς να δεις την λέξη Κάλουμετ,
έτσι δεν υπάρχει δόλος,
όπως τα μικρά κορίτσια αντιπροσωπεύουν αργότερα.
Αυτό είναι ειλικρινής αλήθεια,
μία ειλικρινής πίπα είρήνης μεταξύ τους.
Την επόμενη φορά που βλέπουμε τις κονσέρβες Κάλουμετ
είναι όταν βρίσκονται πολύ προσεκτικά τοποθετημένες
πίσω από το κεφάλι του Τζακ Νίκολσον όταν μιλάει στον Γκρέιντι.
Δεν χρειάζεται να ντρέπεστε κύριε Γκρέιντι.
Θα ασχοληθώ με την κατάσταση όταν φύγω από εδώ.
Υπάρχουν 6-7 από αυτές στιβαγμένες,
και είναι τοποθετημένες με διαφορετικούς τρόπους,
και δεν μπορείς να διαβάσεις καμία από αυτές ολόκληρη.
Πάντα τις ερμήνευα σαν σπασμένες,
συνθήκες πίπας ειρήνης.
Ο Γκρέιντι και ο Τζακ,
δεν είναι ειλικρινείς μεταξύ τους.
Ο Γκρέιντι προσπαθεί να πείσει τον Τζακ να σκοτώσει την οικογένειά του
και να διαπράξει γενοκτονία,
κατά την ευρύτερη έννοια της ταινίας.
Ο Κιούμπρικ συχνά,
πολλές από τις ταινίες του,
τις τελειώνει με ένα παζλ
ώστε να σε αναγκάσει βγαίνοντας από τον κινηματογράφο να πεις,
Τι ήταν τώρα αυτό;
Και βάζει πράγματα στις σκηνές
ανάμεσα σε άλλα πράγματα,
σαν επαλήθευση όταν οι άνθρωποι προσπαθούν να καταλάβουν
για ποιο πράγμα μιλούσε η ταινία.
Και ξέρουμε ότι αυτό το έκανε.
Υπάρχει μια φωτογραφία σε ένα από τα βιβλία
που δείχνει τον Κιούμπρικ
να τοποθετεί προσεκτικά αντικείμενα στα ράφια
σε αυτό το δωμάτιο.
Μετά σκέφτηκα,
Πως εγώ το είδα αυτό και πολλοί άλλοι άνθρωποι δεν το είδαν;
Και το σκέφτηκα.
Είναι συνδυασμός παραγόντων.
Πρώτα, μεγάλωσα στο Σικάγο
βόρεια του λιμανιού Κάλουμετ
και πέρασα τα καλοκαίρια στους αμμόλοφους του Μίτσιγκαν,
γύρω από τη λίμνη Μίτσιγκαν.
Ο πατέρας μου έπαιρνε εμένα και την αδερφή μου
να μαζέψουμε μικρά κομμάτια από ινδιάνικα κεραμικά.
Είχα ήδη καλύψει,
εκείνη τη περίοδο του 1980,
πέντε χρόνια από τον λιβανέζικο εμφύλιο πόλεμο.
Εκείνη τη περίοδο κάλυπτα τον Πάπα Ιωάννη Πάυλο.
Ήμουν διευθυντής του γραφείου στη Ρώμη.
Και άκουγα τι έλεγε...
γιατί είχε ζήσει το ολοκαύτωμα
και άλλα τρομαχτικά πράγματα.
Έτσι όλοι αυτοί οι παράγοντες
ήταν ζωντανοί στο μυαλό μου
όταν πήγαμε να δούμε τη Λάμψη,
η οποία νόμιζα πως θα ήταν κάποια ταινία τρόμου
από αυτόν τον σπουδαίο δημιουργό.
Και όλα αυτά ενώνονταν μεταξύ τους με κλειδί
την κονσέρβα μπέικιν σόντα Κάλουμετ,
και έτσι τα συνέδεσα
καθώς οδηγούσαμε από το υπόγειο γκαράζ
στην πλατεία Λέστερ.
Πρώτη φορά είδα την ταινία το 1980 όταν πρωτοβγήκε
και την είδα μάλλον δύο φορές.
Μπορώ να πω ότι θυμάμαι την αφίσα του σκιέρ.
Αυτό είναι κάτι που μου έμεινε.
και το παράθυρο.
Το παράθυρο στο γραφείο,
είναι επίσης κάτι που μου έμεινε..
Θυμάμαι αργότερα στις εφημερίδες,
ανθρώπους απογοητευμένους.
Και θυμάμαι ανθρώπους που γνώριζα,
να είναι απογοητευμένοι που δεν ήταν κάτι περισσότερο από ταινία τρόμου.
Καμία ταινία του Κιούμπρικ δεν είναι απλή ταινία.
Το κατάλαβα αυτό από,
όταν ήμουν 10 χρονών και είδα πρώτη φορα το 2001.
Έφυγα και σκεφτόμουν.
αυτή είναι μια ταινία
που πρέπει να σε κάνει να σκεφτείς.
Είχα την πρώτη μου θρησκευτική εμπειρία
βλέποντας την ταινία 2001 "Οδύσσεια του Διαστήματος" το 1968.
Ήμουν έξυπνο παιδί και μου άρεσε η τέχνη,
αλλά δεν μου άρεσαν οι ταινίες
πίστευα ότι ήταν υποδεέστερη τέχνη.
Και ξέρετε ταινίες οπως
"Ωραία μου κυρία" και "Δρ Ντούλιτλ" είχαν ήδη κυκλοφορήσει.
Ήταν μια άσχημη περίοδος η δεκαετία του 60 για τις ταινίες.
Η κοπέλα μου είπε
ότι είχε δει μια ταινία το προηγούμενο βράδυ
και ήθελε να την ξαναδεί.
Έτσι με πήρε στον κινηματογράφο,
και την είδα.
Ποτε δεν είχα φανταστεί ότι μία ταινία
θα μπορούσε να κάνει αυτό που έκανε αυτή.
Μου έδειχνε πράγματα που δεν είχα ξαναδει,
ήταν μια πνευματική πρόκληση.
Ήταν ένα αριστούργημα από κάθε πλευρά,
από το σάουντρακ μέχρι την οπτική της ιστορίας.
Όταν τελείωσε η ταινία δεν μπορούσα να σηκωθώ από την θέση μου.
Είχα παγώσει στη θέση μου,
εντελώς παραλυμένος από αυτό που είχα δει.
Η ταξιθέτης ήρθε και με έβγαλε έξω.
Ήμουν το τελευταίο άτομο.
Βγήκα έκπληκτος από τον κινηματογράφο
εντελώς διαφορετικός σαν άνθρωπος
και αποφάσισα εκείνη τη στιγμή
ότι το μόνο πράγμα που ήθελα να κάνω
για το υπόλοιπο της ζωής μου
ήταν να γυρίζω ταινίες με τον έναν ή άλλο τρόπο.
Και αυτό έκανα.
Επομένως οφείλω στον Στάνλει Κιούμπρικ και την ταινία 2001:"Οδύσσεια του Διαστήματος"
όλα όσα έχω κάνει στην ζωή μου...
Είδα κάποιες ταινίες του Κιούμπρικ
πριν ενδιαφερθώ για αυτόν ακαδημαϊκά.
Και τότε πήγα να δω την Λάμψη το 1980
και ειλικρινά δεν της έδωσα μεγάλη σημασία.
Πίστευα ότι οι άλλες ταινίες του Κιούμπρικ
ήταν πολύ ανώτερες.
Αλλά όσο σκεφτόμουν την ταινία αργότερα...
και όταν δεν την σκεφτόμουνα...
υπήρχαν πράγματα που με απασχολούσαν.
Φαινόταν πως κάτι δεν είχα προσέξει.
Και έτσι πήγα και την είδα ξανά.
Και άρχισα να βλέπω σχέδια και λεπτομέρειες
που δεν είχα προσέξει προηγουμένως.
Έτσι είδα την ταινία ξανά και ξανά.
Μιας και έχω σπουδάσει ιστορικός
με εξειδίκευση
στην ιστορία της Ναζιστικής Γερμανίας,
πείστηκα περισσότερο
ότι σε αυτή την ταινία,
υπάρχει ένα κρυφό μήνυμα για το ολοκαύτωμα.
Νομίζω ήταν η γραφομηχανή
η οποία ήταν γερμανική μάρκα κάτι που φαινόταν τυχαίο,
αλλά γνωρίζοντας αρκετά τον Κιούμπρικ
τίποτα στις ταινίες του δεν είναι τυχαίο,
ειδικά αντικείμενα και χρώματα
οπως και η μουσική έχουν κάποιο σκοπό
όσο και αν φαίνονται άσκοπα.
Αυτό με παραξένεψε.
Γιατί γερμανική γραφομηχανή;
Σε σύνδεση με αυτό,
άρχισα να βλέπω τον αριθμό 42 να εμφανίζεται στην ταινία.
Για έναν Γερμανό ιστορικό αν βάλεις τον αριθμό 42
και μια γερμανική γραφομηχανή μαζί,
βρίσκεις το ολοκαύτωμα,
γιατί το 1942 οι Ναζί πήραν την απόφαση
να εξολοθρεύσουν όλους τους Εβραίους που μπορούσαν.
Και το έκαναν με έναν ισχυρό μηχανικό, βιομηχανικό
και γραφειοκρατικό τρόπο.
Έτσι η τοποθέτηση του αριθμού 42
και η γραφομηχανή ήταν αυτά που με έπεισαν
για το ιστορικό περιεχόμενο της ταινίας.
Φυσικά adler στα γερμανικά σημαίνει αετός.
Και ο αετός ήταν το σύμβολο της ναζιστικής Γερμανίας.
Επίσης είναι σύμβολο των ΗΠΑ.
Ο Κιούμπρικ έχει μία τάση με τους αετούς
να συμβολίζουν την πολιτική δύναμη.
Ο Κιούμπρικ διάβασε το βιβλίο του Πολ Χίλμπεργκ
Η καταστροφή των ευρωπαίων εβραίων.
Κύριο θέμα του ήταν
ότι επικεντρώνεται στο σύστημα των δολοφονιών.
Και δίνει έμφαση στο πόσο γραφειοκρατικό ήταν
και πόσο σημαντικές ήταν οι λίστες και οι γραφομηχανές.
Ο Σπίλμπεργκ το χρησιμοποίησε στη Λίστα του Σίντλερ φυσικά.
Η ταινία ξεκινά με λίστες και γραφομηχανές
και τελειώνει με μία λίστα φυσικά.
Είχα την ευκαιρία να μιλήσω στον Χίλμπεργκ.
Όταν επισκέφτηκε το κολέγιο.
Είπε ότι αυτός και ο Κιούμπρικ αλληλογραφούσαν για αυτό.
Το γεγονός ότι το διάβασε το 1970,
όταν υπήρχε τεράστιο ενδιαφέρον για τον Χίτλερ
το ολοκαύτωμα και τους Ναζί...
μας λέει ότι η γραφομηχανή,
αυτή η γερμανική γραφομηχανή...
η οποία αλλάζει χρώμα κατά την διάρκεια της ταινίας,
κάτι που οι γραφομηχανές συνήθως δεν κάνουν...
έχει πολύ μεγάλη σημασία
σε αυτό το ιστορικό γεγονός.
Δούλεψα σε ένα αρχείο ταινιών για μια δεκαετία,
και έβλεπα σε γρήγορη κίνηση
ταινίες του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου.
Όταν βλέπεις κάτι
ξανά και ξανά,
η σημασία του αλλάζει.
Όπως όταν βλέπεις αυτά τα ντοκυμαντέρ για τον πόλεμο,
μετά από λίγο συνειδητοποιείς
ότι είναι όλα ψεύτικα.
Δεν βλέπεις στρατεύματα να επιτίθενται στην Νορμανδία.
Βλέπεις στρατεύματα σε παραλία του Χόλιγουντ.
Δεν βλέπεις αεροπλάνο να πετάει στην Ιαπωνία.
Βλέπεις αεροπλάνο να πετάει στο Νέο Μεξικό.
Αυτό που βλέπεις είναι σκηνοθετημένος ηρωισμός.
Βλέπεις άντρες να κινούνται με μηχανές,
αλλά δεν βλέπεις για τι πράγμα μιλάνε.
Και πιστεύω πως με αυτό το πράγμα παίζει ο Κιούμπρικ
Παίζει με την αποδοχή...
και την άγνοια των οπτικών πληροφοριών.
Συχνά βάζει μικρά στοιχεία
σε μια γωνία.
Κάθε σκηνή έχει κάτι το αδύνατο,
όπως, η τηλεόραση δεν έχει καλώδιο
ή κάτι το απλό...
όπως κουβαλάνε πολλές αποσκευές.
Ο Τζακ κοιτάζει σε έναν σωρό
από αποσκευές που φέρνουν,
και έχει το μέγεθος αυτοκινήτου.
Μερικά απο αυτά είναι αστεία.
Όταν κάνουν την βόλτα.
Περνούν τον δρόμο από τον λαβύρινθο
για να ελέγξουν το γκαράζ.
Ένα αμάξι ετοιμάζεται να τους χτυπήσει.
Και αμέσως μετά εξαφανίζεται.
Ανυπομονούσα για την ταινία
γιατί είχα διαβάσει το βιβλίο του Στίβεν Κινγκ
και θεωρούσα την ιστορία πολύ ελκυστική.
Είχα περάσει πολύ καιρό
στο ξενοδοχείο Στάνλευ του Κολοράντο,
όπου είχε την έμπνευση να γράψει το βιβλίο η Λάμψη.
Έτσι ήξερα λίγα πράγματα για το ιστορικό υπόβαθρο.
Όταν κυκλοφόρησε η ταινία του Κιούμπρικ,
ήμουν από τους πρώτους που πήγαν να την δουν.
Όμως απογοητεύτηκα πολύ
και βγήκα από τον κινηματογράφο
και αναρωτιόμουνα τι είχα δει.
Ο σεβασμός μου για τον Στάνλει Κιούμπρικ
μειώθηκε μετά από αυτό.
Απογοητεύτηκα αλλά εξακολουθούσα να την βλέπω κάθε λίγα χρόνια.
Δεν καταλάβαινα γιατί με τραβούσε αυτή η ταινία
η οποία δεν μου άρεσε.
Τώρα μετά από τόσα χρόνια,
ξέρω γιατί είναι καταπληκτική ταινία.
Είναι ένα αριστούργημα,
όχι όμως για τους λόγους που οι περισσότεροι ανθρωποι νομίζουν.
Έχουμε να κάνουμε με έναν τύπο που έχει IQ 200..
Πιστεύω πως όταν ο Κιούμπρικ
τελείωσε τον "Μπάρυ Λίντον" βαριόταν.
Είχε κατακτήσει το σκηνοθετικό τοπίο.
Έχοντας κάνει το ένα αριστούργημα μετά το άλλο,
βαριόταν.
Το "Μπάρι Λίντον" είναι μια βαρετή ταινία.
Είναι υπέροχα γυρισμένη.
Έχει υπέροχες στολές.
Αλλά την γύρισε ένας άνθρωπος που βαριόταν.
Μπορούσα να το δω.
Έτσι πιστεύω ότι ο Στάνλει οπισθοχώρησε μετα το 'Μπάρι Λίντον".
Άρχισε να δουλεύει ένα νέο είδος ταινίας,
μία ταινία που δεν είχε γυριστεί ξανά,
μια ταινία που είχε γυριστεί από μια ιδιοφυία
που είχε αδειάσει την κανάτα από τα πάντα
που αφορούσαν την σκηνοθεσία.
Και έψαχνε για το επόμενο πράγμα.
Έτσι άρχισε να διαβάζει την Υποσυνείδητη Αποπλάνηση
και άλλα βιβλία σχετικά με το πως οι διαφημιστές
έβαζαν κρυφά υποσυνείδητες εικόνες,
σε διαφημίσεις για να πουλήσουν περισσότερα προϊόντα.
Υπάρχει μια διαφήμιση για ένα τζιν,
και μέσα στα παγάκια υπάρχουν διάφορα όργανα σεξ
που δημιουργούν μια υποσυνείδητη έλξη για την διαφήμιση.
Ο Κιούμπρικ πήγε σε αυτούς τους διαφημιστές,
και ρώτησε για τις μεθόδους τους.
Και μετά πήρε αυτές τις μεθόδους
και τις έβαλε στη Λάμψη.
Μέσα στη Λάμψη υπάρχουν εκατοντάδες υποσυνείδητες εικόνες.
Αυτό που λένε αυτές οι εικόνες
είναι μια εξαιρετικά ενοχλητική ιστορία για την σεξουαλικότητα.
Το κρυφό μήνυμα της ιστορίας,
εκτός από όλα τα άλλα,
είναι μια ιστορία από στοιχειωμένα φαντάσματα και δαίμονες
που ελκύονται σεξουαλικά από τους ανθρώπους
και τρέφονται από αυτούς.
Πρέπει να είσαι εξαιρετικά φανατικός όπως εγώ
για να τα δεις όλα αυτά
αλλά θα σας δώσω το αγαπημένο μου.
Θα σας πω μόνο ένα αλλά είναι το αγαπημένο μου.
Όταν ο Τζακ συναντάει τον Στιούαρτ στο γραφείο
στην αρχή της ταινίας
και τεντώνεται για να χαιρετήσει τον Τζακ Νίκολσον...
αν δείτε την σκηνή καρέ καρέ.
Την στιγμή,
που δείχνει να ακουμπάνε τα χέρια τους
αμέσως μετά την ατάκα του Μπάρυ Νέλσον,
που λέει, "χαίρομαι που σε βλέπω,"
βλέπετε ότι υπάρχει...
ένας δίσκος με χαρτιά στο γραφείο.
Και μόλις ακουμπάνε τα χέρια ο δίσκος
μετατρέπεται σε μία τεράστια στύση
που βγαίνει από τον Μπάρυ Νέλσον.
Είναι ξεκαρδιστικό.
Είναι ένα αστείο του Στάνλει.
Και υπάρχουν πολλά στην ταινία.
Κάποια από αυτά πολύ ενοχλητικά.
Για αυτό πάντα θα είναι Κιούμπρικ ο Μάγος.
Θα σας δώσω ακόμα ένα.
Αυτό είναι πιο δύσκολο.
Και πρέπει να ξέρετε πως έμοιαζε ο Κιούμπρικ
όταν γύριζε την Λάμψη για να το καταλάβετε.
Αν δείτε τις σκηνές έναρξης
και πάτε στο καρέ...
που λέει: σκηνοθετημένο από τον Στάνλει Κιούμπρικ,
μόλις το όνομά του περάσει,
σταματήστε και θα δείτε ότι τα σύννεφα σχηματίζουν τον Κιούμπρικ
το πρόσωπό του...
με την γενειάδα και τα μαλλιά του.
Ξέρω πως είναι δύσκολο να το δείτε.
θα πρέπει να χρησιμοποιήσω photoshop...
για να το δείξω στους ανθρώπους,
αλλά υπάρχει σίγουρα η φωτογραφία του Κιούμπρικ
σε ένα καρέ ανάμεσα στα σύννεφα.
Στις περισσότερες ταινίες χρησιμοποιούν ένα "σβήσιμο"
για να περάσουν από τη μία σκηνή στην άλλη.
Στην Λάμψη τα "σβησίματα" κρατούν τόσο πολύ
ώστε δημιουργούν μία κατάσταση,
όπου οι σκηνές συμπίπτουν η μία με την άλλη.
Για παράδειγμα στην εξωτερική εικόνα...
όπου το πλάνο δείχνει το λόμπι
και στην συνέχεια
δείχνει την είσοδο.
Βλέπεται έναν επιστάτη να σκουπίζει,
αλλά φαίνεται σαν...
να είναι ένας γίγαντας,
που καθαρίζει το δάσος
σαν να καθαρίζει μια περιοχή του δάσους.
Τότε εμφανίζεται μια σκάλα...
που ευθυγραμίζεται με την πυραμίδα του εξωτερικού του ξενοδοχείου,
η οποία στο εξωτερικό πλάνο εξαφανίζεται.
Την βλέπουμε μόνο στο πλάνο του Τίμπερλαιν.
αλλά στα πλάνα του σκηνικού της Αγγλίας,
η πυραμίδα απουσιάζει,
και φαίνεται σαν το ξενοδοχείο
να παίρνει και τις δύο πλευρές του ξενοδοχείου Τίμπερλαιν
και έτσι σχηματίζεται μια σύνθεση.
Είναι μια κίνηση
που κάνει τους ανθρώπους να μοιάζουν τεράστιοι,
και το ξενοδοχείο μεγαλύτερο ή μικρότερο από ό,τι είναι.
Αυτά τα πράγματα καταστρέφουν την ταινία.
Αλλά το πλάνο συνεχίζεται.
Βλέπουμε έναν επιστάτη να σπρώχνει ένα διπλωμένο κρεβάτι με ρόδες.
Τον ακολουθεί ένας άλλος που κουβαλάει...
ένα τραπεζάκι του καφέ;
Και ένας άλλος που κουβαλάει μια καρέκλα.
Που πηγαίνουν όλοι αυτοί με αυτά τα ελαφρά φορτία;
Τότε βλέπουμε τον Τζακ να τρώει μεσημεριανό.
Ο διευθυντής και ο βοηθός διασταυρώνονται
με δύο γυναίκες...
και όταν είναι στην γωνία του πλάνου...
το βλέπεις για ένα δευτερόλεπτο.
Μία από τις γυναίκες φοράει,
μια φανέλα με τον αριθμό 13.
Το ακούτε αυτό;
Το παιδί μου που φωνάζει;
Ένα λεπτό.
Θα προσπαθήσω να τον ηρεμήσω.
Φαίνεται ότι κάθεται,
και τρώει ένα σάντουιτς.
Κρατάει ένα περιοδικό στην αγκαλιά του.
Καθώς σηκώνεται για να τους χαιρετήσει,
το αφήνει κάτω.
Αν το κοιτάξετε...
από πολύ κοντά,
είναι ένα περιοδικό playgirl.
Ένα playgirl στο λόμπι ενός ξενοδοχείου
μπροστά στο αφεντικό του την πρώτη μέρα στην δουλειά.
Το εξώφυλλο είναι λες και οι άνθρωποι ετοιμάζονται για την πρωτοχρονιά.
Υπάρχει ένα άρθρο για την αιμομειξία.
Στην αρχή της ταινίας ο Ντάνι κακοποιείται σωματικά.
Αλλά υπάρχει η υποψία
ότι κακοποιήθηκε και σεξουαλικά.
Σε αυτό το ένα πλάνο...
υπάρχουν αυτά τα πολύπλοκα πράγματα
που συμβαίνουν στο βάθος,
πράγματα χορογραφημένα
που ταιριάζουν ακριβώς.
Για παράδειγμα βλέπουμε έναν τύπο...
ο οποίος κουβαλάει...
ένα χαλί.
Και όταν τελειώνει η σκηνή,
τον βλέπουμε να ανεβαίνει τις σκάλες.
Λες και διέσχισε το μέρος,
αστραπιαία.
Όταν ο Ούλμαν οδηγεί την οικογένεια
από το ασανσέρ στο σαλόνι
υπάρχει ένας σωρός από βαλίτσες.
Κατά το "σβήσιμο" σε αυτή τη σκηνή,
πριν ένα γκρουπ από τουρίστες
που στέκονται στο λόμπι.
Και αυτοί οι τουρίστες "σβήνονται" με τις βαλίτσες.
Σαν ιστορικός του ολοκαυτώματος,
το βρίσκω πολύ εντυπωσιακό
και σίγουρα όχι τυχαίο
επειδή χρησιμοποιεί αυτά τα συνεχή "σβησίματα".
Θα μπορούσε να είναι επιπρόσθετα με την σκάλα,
όπου προσπαθεί να κάνει υποσυνείδητες συνδέσεις.
Το παράθυρο στο γραφείο του Ούλμαν,
είναι πανέμορφο.
Ο μέσος θεατής δεν θα δει
όλα αυτά στις ταινίες του Κιούμπρικ,
αν και τους αποτυπώνονται υποσυνείδητα.
Δεν πρόκειται,
να τα αντιληφθούν
γιατί όπως είπα,
τα παρουσιάζει σαν να είναι πραγματικά.
Είναι ρεαλισμός.
Δεν είναι ο κλασσικός τρόμος...
η κλασσική ταινία τρόμου
εκτός από το τέλος,
όπου η Γουέντυ τρέχει και το λόμπι είναι μπλε
και υπάρχουν οι ιστοί αράχνης παντού.
Είναι σαν
κανονική ταινία τρόμου
για λίγα δευτερόλεπτα.
Και σκέφτεσαι.
Τι συμβαίνει με τους σκελετούς και τους ιστούς αράχνης;
Είναι κάπως κακόγουστο.
Αλλά αμέσως μετά,
την βλέπεις στον κόκκινο διάδρομο,
το οποίο στην μεγάλη οθόνη,
είναι πολύ τρομακτικό.
Έτσι πιστεύω πως το κακόγουστο πριν
βοηθάει να φανεί ο κόκκινος διάδρομος.
Τι έλεγα;
Ναι, το παράθυρο.
Ο Τζακ μπαίνει μέσα.
Και βλέπεις...
δηλαδή ο Κιούμπρικ σου δείχνει.
σου δείχνει το λόμπι...
καθώς ο Τζακ περπατάει βλέπεις στο βάθος το ασανσέρ.
Και πιο πίσω βλέπεις έναν διάδρομο.
Δεν βλέπεις πόσο μακρυά πάει,
αλλά έχεις την εντύπωση
ότι αυτό το μέρος είναι στην μέση του ξενοδοχείου.
Και από το λόμπι πηγαίνεις στο γραφείο του διευθυντή
και μετά στο γραφείο του Ούλμαν οπου είναι το παράθυρο.
Το παράθυρο είναι πανίσχυρο.
Το φως που μπαίνει είναι εκθαμβωτικό.
Είναι σαν ξεχωριστός χαρακτήρας.
Σε συνεπαίρνει.
Υπάρχουν αυτά τα δέντρα
που φαίνονται από το παράθυρο.
Είναι σαν μια ισχυρή παρουσία,
το φως που μπαίνει.
Και ξέρεις ότι κάτι δεν πάει καλά με αυτό.
Είναι ένα αδύνατο παράθυρο.
Δεν είναι δυνατόν.
Δεν μπορεί να υπάρχει.
Δεν θα έπρεπε να υπάρχει.
Σε κανένα μέρος του ξενοδοχείου δεν θα μπορούσε να υπάρχει.
Μόνο προς το τέλος της ταινίας,
καταλαβαίνεις πως υπάρχουν πολλοί διάδρομοι
στη σειρά πίσω από το γραφείο.
Το βλέπεις όταν η Γουέντι,
βρίσκεται κάτω και βλέπει το πτώμα του Χάλοραν
αφού έχει σκοτωθεί.
Βρίσκεται στον διάδρομο πίσω από το γραφείο.
Τι μπορώ να σας πω για τους χάρτες;
Δεν έκατσα να τους σχεδιάσω λεπτομερώς.
Δεν προσπάθησα καν να κάνω την κλίμακα.
Δεν θυμάμαι με ποιο δωμάτιο ξεκίνησα.
Δεν θυμάμαι.
Απλώς ξεκίνησα...
έχοντας την εντύπωση...
ότι υπήρχαν μέρη
που θα μπορούσα να σημειώσω, όπως που σκοτώθηκαν τα κορίτσια.
Δεν ήμουν σίγουρη εκείνη τη στιγμή,
όταν ξεκίνησα τους χάρτες,
που σκοτώθηκαν τα κορίτσια.
Αλλά πιστεύω ότι ήταν
στην περιοχή όπου ζούσαν.
Ζούσαν στην σουίτα με τον αριθμό 3.
Όταν ο Τζακ γράφει στην γραφομηχανή,
και μπαίνει η Γουέντι και τον διακόπτει
σε ένα πλάνο του Τζακ...
ενώ κάθεται,
βλέπεις πίσω του.
Φυσικά βλέπεις πεντακάθαρα
γαιτί ο Κιούμπρικ ήταν ειδικός στο πεδίο "βάθους".
Έτσι έχουμε τον χρόνο να δούμε
πράγματα που θέλει να παρατηρήσουμε.
Πίσω από τον Τζακ που κάθεται,
λίγα μέτρα πίσω του
βρίσκεται μια καρέκλα.
Το πλάνο γυρίζει στην Γουέντι
η οποία λέει κάτι.
Όταν η κάμερα γυρίζει πίσω στον Τζακ,
η καρέκλα λείπει.
Οι μαθητές μου και εγώ διασκεδάζουμε,
λέγοντας "λάθος στη ροή;"
Θα μπορούσε.
Μπορεί και όχι...
Μπορεί να έγινε κατά λάθος
και όταν ο Κιούμπρικ το είδε αποφάσισε να το κρατήσει,
ώστε να γελειοποιήσει τις ταινίες
για να σου θυμίσει ότι αυτή δεν είναι μια απλή ταινία τρόμου.
Υπάρχει ακόμα ένα στη Λάμψη
λιγότερο παρατηρημένο.
Και ακόμα πιο πολύ σημαντικό.
Όταν ο Ντάνι έχει το πρώτο όραμα του ασανσέρ που αναβλύζει αίμα
και η κάμερα κατευθύνεται σε αυτόν,
από την πόρτα του δωματίου του
και προς το μπάνιο,
στην πόρτα του δωματίου,
υπάρχουν πολλοί χαρακτήρες καρτούν.
Ο πιο εμφανής,
επειδή βρίσκεται στην άκρη της πόρτας
και είναι ο μεγαλύτερος που βλέπεις
είναι ένας από τους επτά νάνους.
Και τυγχάνει να είναι ο Υπναράς.
Ακολούθως αφού ο Ντάνι έχει λιποθυμίσει,
η Γουέντι και η παιδίατρος φεύγουν από το δωμάτιο.
Καθώς βγαίνουν από την πόρτα,
με τα καρτούν πάνω,
ο Υπναράς δεν είναι εκεί.
Πάλι "λάθος ροής";
Δεν νομίζω.
Αυτό που θέλει να πει ο Κιούμπρικ,
είναι ότι ο Ντάνι πριν δεν ήξερε και τώρα γνωρίζει.
Δεν βρίσκεται σε "'ύπνο.
Έχει διαφωτιστεί.
Ό,τι πεις Λόιντ.
Ό,τι πεις.
Τότε χύνεται το ποτό.
Να το ατύχημα.
Ο Κιούμπρικ το στήνει
σαν να έρχονται σε κύκλο,
γιατί αυτό κάνει η κάμερα.
Η κάμερα μας κάνει κύκλο
και έτσι επιστρέφουμε.
Το μπάνιο φαίνεται να βρίσκεται στο Χρυσό Δωμάτιο...
έτσι το περιστατικό
στο μπάνιο συμβαίνει
στην ίδια περιοχή που έγινε και στο Χρυσό Δωμάτιο.
Χρησιμοποιούν την κάμερα
για να δημιουργήσουν μια αρχιτεκτονική στο μυαλό σου
αλλά την ίδια στιγμή σου δείχνουν ότι είναι λάθος.
Το σκηνικό είναι τελείως πλαστικό
ώστε η αντίθεση ενσωματώνεται στο υποσυνείδητο.
Ο Χάλοραν...
δείχνει στην Γουέντι το μέρος,
όπου θα παγιδεύσει τον Τζακ...
τόσο σωματικά,
όσο και σαν να είναι η τελευταία σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι,
για τον διαχειριστή του ξενοδοχείου.
Είναι στην αποθήκη όπου αποφασίζει,
"Εντάξει θα το κάνω."
Το άνοιγμα αυτής της πόρτας
είναι το μόνο υπερφυσικό που συμβαίνει
στην ταινία και δεν μπορεί να εξηγηθεί.
Αν και μπορεί να εξηγηθεί με άλλο τρόπο,
όπως ότι ο Ντάνι τον άφησε.
Έχω την εντύπωση ότι ο Ντάνι
δολοφονεί τον πατέρα του πιο συνειδητά
από ότι μας λέει ο αφηγητής.
Είναι περίεργο.
Όταν η Γουέντυ περπατάει προς τα πίσω
κατά την σύγκρουση με τον Τζακ
στο σαλόνι.
Και οδηγείται στο εξάγωνο δωμάτιο.
Βλέπουμε τον Ντάνι να λάμπει μπροστά σε αυτό.
Είναι στο δωμάτιό του και είναι λες και,
σπίθες ανάβουν στα μάτια του.
Λες και ο Ντάνι οδηγεί,
την μητέρα του στις σκάλες,
ώστε να θυσιάσει τον Τζακ στην κορυφή αυτής της περίεργης πυραμίδας.
Όταν είχα την ευκαιρία
βρέθηκα στο Ντένβερ.
Ήταν εκτός σεζόν.
Πήγα στο ξενοδοχείο και ζήτησα να δω τον διαχειριστή.
Ήρθε και πήγαμε για φαγητό.
Του είπα ότι γράφω για την Λάμψη.
Αλήθεια; είπε.
Αυτός ο τύπος μου είπε
ότι δέχτηκε ένα τηλεφώνημα από τον Κιούμπρικ που του είπε,
ότι θέλει να κάνει μια ταινία για την Λάμψη.
Από τότε μιλούσαν συνέχεια στο τηλέφωνο.
Μου είπε ότι είχαν πολλές συζητήσεις
και ότι τον ρωτούσε για τα πάντα.
Ο Κιούμπρικ σκεφτόταν να έρθει εδώ να γυρίσει την ταινία
κάτι που εκείνη τη στιγμή,
άρεσε στον τύπο,
γιατί θα έκανε το ξενοδοχείο του διάσημο.
Ο Κιούμπρικ είπε ότι θα στείλει μια ερευνητική ομάδα.
Έτσι έστειλε...
δύο τρεις ανθρώπους
οι οποίοι έμειναν
για 2-3 μήνες φωτογραφίζοντας τα πάντα.
Επίσης πέρασαν πολύ καιρό
στα αρχεία της πολιτείας του Κολοράντο,
προσπαθώντας να βρουν,
την πλήρη ιστορία του Κολοράντο,
η σημαία του οποίου παίζει ένα ρόλο.
Ο πυρετός του χρυσού του Κολοράντο
ήταν πολύ σημαντικό γεγονός.
Και υπάρχει ακόμα
ένταση ανάμεσα σε ινδιάνους και λευκούς
με Ναβάχο και Αράπαχο στον νότο.
Αυτή η ομάδα ανακάλυψε τα πάντα
για το Κολοράντο,
για το ξενοδοχείο,
φωτογράφισε τα πάντα.
Για τρεις μήνες
αυτή η ομάδα
συγκέντρωσε τα πάντα.
Ο Κιούμπρικ ξέθαψε την αληθινή ιστορία
του Κολοράντο όπου διαδραματίζεται,
γιατί ήθελε να σκάψει
τα πάντα για τον πολιτισμό μας,
όλα όσα δεν θέλαμε να δούμε.
Η ταινία είναι για την άρνηση
της γενοκτονίας που διαπράξαμε...
εμείς οι λευκοί από την Ευρώπη...
και δεν είναι μόνο οι λευκοί που διαπράτουν γενοκτονία.
Όλοι οι άνθρωποι μπορούν όπως διατυπώνει ο Κιούπρικ στην ταινία.
Θα έψαχνε όλη την ιστορία
όλων όσων θα δείτε στην ταινία
και μετά θα τα επεξεργαζόταν
μέχρι να φτιάξει τα σχέδια
ώστε να φαίνονται τόσο αληθινά.
Μου αρέσεις Λόιντ.
Πάντα μου άρεσες.
Ήσουν ο καλύτερος.
Ο καλύτερος μπάρμαν, ξεκινώντας από το Τιμπουκτού μέχρι το Πόρτλαντ.
Ευχαριστώ που το λέτε.
Τι σημαίνει;
Ο Τζακ λέει ήσουν ο καλύτερος."
Ξεκινώντας από το Τιμπουκτού;
Ο Τζακ ο δάσκαλος ποτέ δεν πήγε στο Τιμπουκτού,
αλλά ο Τζακ που τον έστειλε
ο στρατός να διαπράξει θηριωδίες
πάντα βρισκόταν εκεί.
Τώρα η λέξη Πόρτλαντ
είναι έξυπνη γιατί είναι το μέρος όπου κατεβήκαμε
όπου κατέβηκαν οι Βρετανοί και οι ευρωπαίοι.
και το Πόρτλαντ του Όρεγκον είναι το μέρος από όπου ξεκίνησαν
για να πάνε ακόμα πιο δυτικά.
Ο Κιούμπρικ υπαινίσσεται
οτιδήποτε υπάρχει.
Η δύναμη του τζίνι είναι ότι παραμένει κλεισμένο,
όπως έλεγε και ο διάσημος ποιητής.
Αν το κρατάς σε μια μικρή λάμπα,
πρέπει να ενεργήσεις αντίστοιχα.
Αλλά αυτή είναι η σπουδαία τέχνη.
Είναι σαν όνειρο.
Σχηματίζεται ένα εμβληματικό σύμβολο
γεμάτο ζωή.
Ας προσπαθήσουμε να τα ενώσουμε.
Σκέφτομαι τα τελευταία χρόνια,
ότι τώρα καταλαβαίνουμε την φύση των ονείρων,
Είναι ένας τρόπος για το μυαλό να κατανοήσει
τις προηγούμενες εμπειρίες
και να προσθέσει τις καινούργιες
όπως και να δει τι είδους σχέδια
θα βρεθούν,
ώστε να γνωρίζεις τι σχέδια υπάρχουν,
και έτσι το υποσυνείδητο να είναι σε ετοιμότητα
να αντιδράσει όταν δεις κάτι επικίνδυνο
ή σημαντικό να συμβαίνει που θα σε οδηγήσει
σε έναν σύντροφο, ένα φαγητό ή να αποφύγεις κάτι επικίνδυνο.
Επομένως ο τρόπος που ο Κιούμπρικ έκανε ταινίες
δεν ήταν άσχετος με αυτές τις θεωρίες,
το μυαλό μας δημιουργεί μνήμες και επομένως όνειρα.
Αυτή είναι η υπέρτατη λάμψη του Κιούμπρικ.
Είναι ένα τεράστιο μυαλό του πλανήτη
που ασχολείται με αυτή την έρευνα,
όλων αυτών των σχεδίων
και στη συνέχεια μας τα προσφέρει σαν όνειρο...
γιατί οι ταινίες είναι σαν όνειρα...
έτσι πιστεύω
ότι ο Κιούμπρικ μας έδωσε
με την Λάμψη μια ταινία για το παρελθόν.
Όχι οποιοδήποτε παρελθόν.
Το παρελθόν.
Είναι μια ταινία για την επίδραση του παρελθόντος.
Αυτό είναι τα φαντάσματα.
Αυτό ειναι οι φωνές στην έναρξη.
Υπάρχουν δυο φράσεις του Έλιοτ
όταν σκέφτομαι την Λάμψη.
Μία είναι ο εφιάλτης της ιστορίας.
Πως μπορούμε να ξυπνήσουμε από τον εφιάλτη της ιστορίας;
Η άλλη φράση είναι...
η ιστορία έχει πολλά πονηρά περάσματα.
Πιστεύω πως και οι δύο φράσεις είναι κατάλληλες
για την Λάμψη όπου βλέπουμε
πολλά πονηρά περάσματα στον λαβύρινθο και το ξενοδοχείο
και όπου το παρελθόν γίνεται εφιάλτης,
στο οποίο ο Κιούμπρικ μας δείχνει πως να δραπετέψουμε
από τον εφιάλτη του παρελθόντος αντιστρέφοντας τα βήματα,
όπως κάνει ο Ντάνι στο τέλος,
που σημαίνει να καταλαβαίνεις τι γίνεται
και να μαθαίνεις για το παρελθόν,
μόνο αν μπορείς να λάμψεις
και ξέρεις τα σχέδια
ώστε να τα αποφεύγεις
και να κάνεις μόνο τα καλά.
Είναι μία ταινία για το πως οι οικογένειες διαλύονται
είτε είναι ξεχωριστές οικογένειες
είτε η ευρύτερη κοινωνική οικογένεια.
Η ταινία "Μάτια ερμητικά κλειστά" είναι το αντίθετο.
Είναι για μια οικογένεια που προσπαθεί σοβαρά,
και επιβιώνει από τους πειρασμούς
που βρίσκονται στο DNA μας.
Αυτός είναι ο διάσημος λαβύρινθος.
Έχει πολύ πλάκα.
Αλλά δεν θα ήθελα να πάω
εκτός και αν είχα χρόνο για να βρω την έξοδο.
Δεν το ξαναείδα για πολλά χρόνια
μέχρι που κυκλοφόρησε προς ενοικίαση.
Έχεις μόνο τρεις μέρες όταν την νοικιάζεις.
Έτσι την έβλεπα ξανά και ξανά
για αυτές τις τρεις μέρες
και την έβλεπα πολύ προσεκτικά.
Ναι αυτό είναι όπως το θυμόμουνα.
Αυτό είναι όπως νόμιζα ότι το είδα.
Αλλά δεν ήταν μέχρι που κυκλοφόρησε το DVD
και έτσι μπόρεσα να δω
αυτά που ήθελα
ξανά και ξανά.
Ο Κιούμπρικ παρουσιάζει αυτά τα πράγματα...
εντελώς ρεαλιστικά.
Δεν πρέπει να δεις αυτό που πραγματικά συμβαίνει.
Βλέπουμε τον Ντάνι.
Είναι στο δωμάτιο παιχνιδιών. Γυρίζει.
Υποτίθεται πως πρέπει να εστιάσουμε στα δύο κοριτσάκια.
Όμως στα αριστερά,
βλέπω την αφίσα του σκι.
Το θέμα είναι ότι ο Τζακ..
έχει ήδη ρωτήσει για το σκι.
Δεν είναι καλό το σκι στο ξενοδοχείο;
Και του λένε γιατί δεν είναι καλό
γιατί δεν μπορούν να το κάνουν.
Αλλά βλέπεις την αφίσα του σκι.
Το μάτι μου πέφτει σε αυτό.
Και διαπιστώνω ότι δεν είναι σκιέρ.
Είναι ένας μινώταυρος.
Ήταν κάτι που μπόρεσα να δω
αργότερα σε βιντεοκασέτα
και να πω,"ναι είναι ένας μινώταυρος"
όπου έχει ένα,
πολύ γυμνασμένο σώμα.
Και μετά έχεις την υπόθεση...
ενός μπαστουνιού του σκι,
αλλά δεν υπάρχει στα αλήθεια.
Το κάτω σώμα είναι τοποθετημένο,
ο τρόπος που είναι τα πόδια,
είναι σαν μινώταυρος.
Υπάρχει και ουρά.
Επομένως είναι ένας μινώταυρος.
Στην αντίθετη μεριά της πόρτας
υπάρχει ένας κάουμποι πάνω σε άλογο...
Αυτό είναι μετά την σκηνή
όπου ο Ούλμαν μαζί με τον Τζακ και την Γουέντυ
πηγαίνουν στο σαλόνι.
Πηγαίνουν στον διάδρομο
και στον τοίχο,
υπάρχει μια ζωγραφιά ενός ινδιάνου.
Εκείνη τη στιγμή συζητάνε
για το ποιος έμεινε στο ξενοδοχείο.
Γαλαζοαίματοι, αστέρες έμειναν εκεί.
Γαλαζοαίματοι;
Οι καλύτεροι άνθρωποι.
Γράφει μοναρχία στη βάση που
ταιριάζει με τους γαλαζοαίματους.
Και αναφέρονται και οι αστέρες.
Το όνομα του μινώταυρου είναι Αστέριος
που σημαίνει έναστρος.
Υπάρχουν πολλά μυθολογικά
που ταιριάζουν.
Αυτό με ενθουσιάζει.
Αυτό είναι το είδος που σκέφτεσαι
"Κοίτα τι κάνει ο Κιούμπρικ εκεί."
Ο μινώταυρος μένει στην καρδιά του λαβύρινθου.
Είναι μέρος του λαβύρινθου.
Ο λαβύρινθος στον μύθο...
χτίστηκε για τον μινώταυρο.
Το ξενοδοχείο είναι ο λαβύρινθος.
Και ο Τζακ είναι ο μινώταυρος.
Υπάρχουν σκηνές με αυτόν...
όπως στην σκηνή της Πέμπτης.
Το χιόνι πέφτει.
Η Γουέντυ και ο Ντάνι παίζουν έξω.
Ο Τζακ είναι στο σαλόνι,
και τους κοιτάζει.
Το κεφάλι του είναι χαμηλωμένο...
και τα μάτια του ανυψωμένα.
Κοιτάζουν ψηλά.
Και τα φρύδια του είναι σηκωμένα.
Έχει αυτήν την έκφραση στο πρόσωπο
που προοδευτικά κατά τη διάρκεια της ταινίας
μοιάζει με ταύρο.
Η έκφρασή του μοιάζει με μινώταυρο.
Είναι η ίδια έκφραση που ο Κιούμπρικ
δημιουργεί και σε άλλες ταινίες,
όπως στο πρόσωπο του στρατιώτη Πάιλ
στην σκηνή του μπάνιου
στο "Full Metal Jacket."
Επομένως δεν παρατηρείται μόνο σε αυτήν την ταινία.
Υπάρχουν και άλλες εικόνες που θυμίζουν μινώταυρο και λαβύρινθο.
Όπως στο Χρυσό Δωμάτιο.
Μπροστά στο Δωμάτιο,
υπάρχει η ταμπέλα "Οι ώρες που ξετυλίγονται".
Αυτό ταιριάζει με τον λαβύρινθο,
όπου ο Θησέας μπαίνει,
και έχει τον μίτο μαζί του
τον οποίο ξετυλίγει,
και τον βοηθάει να βρει την έξοδο.
Έτσι η ταμπέλα έχει να κάνει με τον μίτο.
Για λίγο ασχολήθηκα με το μπέιζμπολ.
Έτσι ενθουσιάζομαι με ότι έχει σχέση με το μπέιζμπολ.
Αυτό κάνει ο Κιούμπρικ.
Βλέποντας την αφίσα με τον μινώταυρο,
λέω: Θεέ μου κοίτα αυτό!
Γιατί υποτίθεται πως δεν πρέπει να δεις τον μινώταυρο.
Βλέπουμε τον Ντάνι πάνω στο ποδήλατο
μέσα στο ξενοδοχείο τρεις φορές.
Η πρώτη βόλτα είναι για την αντίληψη της πραγματικότητας.
Όταν ο Ντάνι κάνει έναν γύρο του σαλονιού.
Πηγαίνει από τον διάδρομο υπηρεσίας
και μετά στο σαλόνι
και επιστρέφει στον διάδρομο.
Όταν βλέπεις την ταινία για πρώτη φορά
σκέφτεσαι ότι απλώς τριγυρίζει.
Απλώς κάνει έναν κύκλο.
Το κάνει μια φορά.
Αυτό σου δίνει μια ιδέα..
του τι είναι αυτό το μέρος.
Καταλαβαίνεις ότι το σκηνικό
είναι πραγματικό.
Ένα συνεχές πλάνο.
Δεν υπάρχουν κόλπα.
Στην δεύτερη βόλτα, στον εξάγωνο διάδρομο,
υπάρχουν κόλπα.
Δεν κάνει κύκλο.
Κάνει ένα σχήμα κλειδιού...
έναν κύκλο σε σχήμα πι.
Και βλέπετε την σύνδεση με το σκηνικό του σαλονιού.
Επίσης βλέπετε τα ψεύτικα ασανσέρ.
Για ένα δευτερόλεπτο,
βλέπετε το μεγάλο χρωματιστό παράθυρο,
στη γωνία του πλάνου
ακριβώς πριν πάρει τη στροφή γύρω από το ασανσέρ.
Αυτό συνδέει τον διάδρομο
με το τεράστιο σαλόνι.
Μόλις για ένα δευτερόλεπτο.
Δεν χρειαζόταν να το κάνουν αυτό.
Είναι όμως μια μεταφορά
γιατί και αυτός ανυψώνεται.
Είναι ένα επίπεδο πάνω από εκεί που ήταν.
Σαν να ξεκινάει από το ίδιο σημείο, μόνο έναν όροφο πιο πάνω,
στην βορειοανατολική γωνία του σκηνικού.
Επομένως τώρα βρίσκεται ένα επίπεδο πιο πάνω.
Αν το πάρεις μεταφορικά,
πηγαίνει από μια βαρετή πραγματικότητα
σε μια φανταστική πραγματικότητα...
Την τρίτη φορά είναι ακόμα πιο περίεργο,
γιατί ξεκινάει από τον τομέα υπηρεσιών.
Ξεκινάει από το ίδιο σημείο,
την βορειοανατολική γωνία του λόμπι,
του διαδρόμου υπηρεσίας.
Στρίβει και ξαφνικά βρίσκεται πάνω
έξω από το διαμέρισμά τους.
Είναι σαν συνδιασμός
των δύο πρώτων όπου ξεκινάει χαμηλά
και φτάνει ψηλά.
Τότε στρίβει και ξαφνικά...
βρίσκεται στην κίτρινη και μπλε ταπετσαρία.
Ας πούμε ότι είναι στον διάδρομο της υπηρεσίας.
Είναι έξω από το υπνοδωμάτιο των γονιών του,
έτσι υπάρχει αυτή η σύνδεση
ανάμεσα στις βόλτες με το ποδήλατο και τα όνειρα.
Λες και είναι στο δωμάτιό του.
Οι γονείς του δουλεύουν κάτω,
αλλά αυτός είναι πάνω.
Βλέπετε τη μαμά του στο τηλέφωνο,
και αυτός πετάει.
Πηγαίνει στο υπνοδωμάτιο,
που βρίσκεται πάνω από εκεί που εργάζεται,
λες και ο εξάγωνος διάδρομος
βρίσκεται πάνω από τον μπαμπά του που εργάζεται.
Αυτές οι βόλτες με το ποδήλατο είναι σαν ένας φανταστικός δρόμος
για τον Ντάνι να εξερευνήσει τους γονείς του.
Λες και το δωμάτιο 237...
είναι το φανταστικό δωμάτιο του πατέρα του
όπου τη βρίσκει με τις μάγισσες.
Τα δίδυμα είναι η φαντασία της μητέρας του...
όπου είναι αυτές οι δύο μπλε γυναίκες
που θέλουν να παίζουν με τον Ντάνι για πάντα.
Θα περάσουμε πολύ καλά.
Η ερμηνεία μου για την Λάμψη
είναι ότι υπάρχουν πολλά επίπεδα σε αυτή την ταινία.
Είναι σαν τρισδιάστατο σκάκι.
Προσπαθεί να μας πει πολλές ιστορίες
που φαίνονται ξεχωριστές αλλά δεν είναι.
Το κάνει μέσα από από το ξεκάθαρο σενάριο που έγραψε.
Το κάνει μέσα από κόλπα που χρησιμοποιεί,
τις υποσυνείδητες εικόνες και τις συνεχείς λήψεις,
από περίεργες γωνίες.
Επίσης το κάνει
μέσα από τις αλλαγές στο βιβλίο του Στίβεν Κινγκ.
Αν δείτε αυτά τα πράγματα,
αρχίζετε να καταλαβαίνετε την βαθύτερη ιστορία.
Αυτή η ιστορία έχει τη γέννησή της,
στην ιδέα ότι ο Κιούμπρικ
ήταν αναμεμειγμένος με την ψεύτικη προσελήνωση του Απόλλων.
Υποστηρίζω ότι το 2001: Οδύσσεια του Διαστήματος
ήταν ένα πρόγραμμα δημιουργίας
για το υλικό του Απόλλων.
Δεν λέω πως δεν πήγαμε στο φεγγάρι.
Λέω πως αυτό που είδαμε ήταν ψεύτικο
και το έφτιαξε ο Στάνλει Κιούμπρικ.
Άνθρωποι των ειδικών εφέ του Χόλιγουντ
του 60 και του 70 ειδικοί στις εικόνες
μου είπαν ότι το υλικό του Απόλλων
ήταν αποτέλεσμα προγραμματισμού σε οθόνη.
Πηγαίντε σε οποιοδήποτε σάιτ του Απόλλων,
και δείτε ότι πρέπει να κρύβουν το κάτω μέρος της οθόνης.
Μπορείτε να δείτε τη γραμμή διαχωρισμού
σε κάθε υλικό και εικόνα του Απόλλων,
και κάθε βίντεο που έχει βάθος.
Ο ερευνητής Ρίτσαρντ Χόγκλαντ,
έχει δει τις εικόνες του Απόλλων.
Ανακάλυψε όλα τα προβλήματα
γιατί στον ουρανό γύρω από τους αστροναύτες,
ανακάλυψε φώτα αντανάκλασης...
και γεωμετρικά σχήματα
που βρίσκονται στον ουρανό.
Και κατέληξε λανθασμένα,
ότι υπάρχουν εξωγήινες πόλεις από γυαλί.
Αυτό που είδε όμως είναι οι αντανακλάσεις φωτός
οι μικροσκοπικές σταγόνες της οθόνης
που χρησιμοποιούνται σε προγράμματα επεξεργασίας μπροστά στην οθόνη.
Μόλις επιβεβαίωσα αυτή τη διαδικασία
στο υλικό του Απόλλων,
άρχισα να ενδιαφέρομαι αν ο Κιούμπρικ άφησε στοιχεία
στο υπόλοιπο της καριέρας του για την ανάμιξή του
στο υλικό της ψεύτικης προσελήνωσης.
Χάρηκα πολύ πριν δύο χρόνια
όταν πήρα το Blu-Ray της Λάμψης.
Το έβαλα στο μηχάνημα
και κάθησα ένα βράδυ να το παρακολουθήσω.
Διαπίστωσα ότι όλα τα πράγματα που θα μπορούσε κάποιος να φανταστεί
τα οποία θα περνούσε ο Κιούμπρικ
για να σχεδιάσει την ψεύτικη προσελήνωση του Απόλλων...
μέσα στην ταινία,
κάθε φορά που απέκλινε από την νουβέλα του Στίβεν Κίνγκ,
απέκλινε με αυτές τις ερωτήσεις.
Πώς ήταν να κάνεις συμφωνία
με την κυβέρνηση των ΗΠΑ;
Πώς ήταν να πεις κατά λάθος σε κάποιον τι έκανες
και να τους βλέπεις να υποφέρουν από τις συνέπειες
της έλλειψης ακεραιότητας;
Πώς ήταν να λες ψέματα στη γυναίκα σου
και να της λες ότι κάνεις κάτι
όταν κάνεις κάτι άλλο;
Πώς ήταν όταν η γυναίκα σου ανακάλυψε
αυτό που πραγματικά έκανες;
Αυτές τις ερωτήσεις έκανα πολύ καιρό
πριν δω τη Λάμψη ξανά
μετά από 8-9 χρόνια απουσίας.
Δεν ήμουν σίγουρος πως είχα δίκιο για την πρώτη ώρα.
δεν ήμουν σίγουρος...
αν είχα περάσει τη γραμμή
ανάμεσα σε αυτό που έβλεπα και αυτό που ήθελα να δω.
Και μετά από 58 λεπτά στην ταινία
είναι η διάσημη σκηνή όπου ο Ντάνι παίζει με τα φορτηγάκια του,
και σηκώνεται
φοράει τη μπλούζα με το Απόλλων 11
με τον πύραυλο που απογειώνεται.
Τότε κατάλαβα ότι το πέτυχα.
Άρχισα να βλέπω την ταινία τόσο έντονα
όσο ποτέ με άλλη ταινία,
και κάθε ατάκα έβγαινε αληθινή.
Όπως: Γουέντι αυτό είναι πολύ συνηθισμένο για σένα.
Δεν ξέρεις ότι έχω
υποχρεώσεις προς τους εργαζομένους μου;
Έχεις ιδέα τι είναι το συμβόλαιο;
Ξέρεις τι είναι η συμφωνία;
Η συνεχής κατσάδα του Νίκολσον με τη γυναίκα του...
είναι ο Στάνλει.
Είναι ο Στάνλει που μιλάει στη γυναίκα του αφού αυτή ανακάλυψε
τι έκανε και ποιου ήταν το υλικό του Απόλλων.
Ο Κιούμπρικ είπε ότι άλλαξε το δωμάτιο 217 του βιβλίου σε 237 μετά από αίτημα του ξενοδοχείου όπου γυρίστηκε.
Είχαν ένα δωμάτιο 217 και σκέφτηκαν ότι οι πελάτες θα φοβόντουσαν να μείνουν εκεί όταν έβλεπαν την ταινία.
Αυτό δεν είναι αλήθεια.
Αν καλέσετε στο ξενοδοχείο
και ζητήσετε το δωμάτιο 217
θα ανακαλύψετε ότι δεν υπάρχει τέτοιο δωμάτιο.
Άρα δεν είναι αλήθεια.
Η δήλωση αυτή δεν είναι αλήθεια.
Επομένως...
Ο Στάνλει έλεγε ψέματα.
Δεν είναι αυτός ο λόγος που άλλαξε τον αριθμό του δωματίου
από 217 σε 237.
Ο λόγος που το άλλαξε από 217 σε 237
είναι επειδή το 237...
αντιπροσωπεύει το σκηνικό της προσελήνωσης όπου εργάστηκε.
Τα επιστημονικά βιβλία έλεγαν...
και ακόμα λένε...
αν και τώρα με τα λέιζερ έχουμε καλύτερα δεδομένα.
Είναι η ακριβής απόσταση της σελήνης
από τη γη δηλαδή 237,000 μίλια.
Το άλλαξε για να καταλάβουμε ότι αυτό
ήταν το δωμάτιο της σελήνης.
Έτσι ο Ντάνι σηκώνεται.
Φοράει τη μπλούζα του Απόλλων 11.
Περπατάει στο διάδρομο
προς το δωμάτιο 237.
Υπάρχει ένα κλειδί στην κλειδαριά.
Πάνω στο κλειδί...
υπάρχουν οι λέξεις δωμάτιο (ROOM) και νούμερο (Νο)
Έτσι δωμάτιο 237,
μόνο που τα μόνα κεφαλαία γράμματα στο κλειδί
είναι τα R O O M και το Ν.
Μόνο δύο λέξεις μπορείς να σκεφτείς
με αυτά τα γράμματα.
Αυτές είναι moon (σελήνη) και room (δωμάτιο).
Έτσι στην ταμπέλα γράφει σελήνη-δωμάτιο.
Αυτό είναι το δωμάτιο της σελήνης.
Εκεί συμβαίνουν όλα,
και τίποτα δεν είναι αληθινό.
Πρέπει να πει ψέματα γι'αυτό.
Κανείς δεν πρέπει να μάθει τι συμβαίνει
στο δωμάτιο 237.
Υπάρχουν πολλές άλλες αποκλίσεις από το βιβλίο
στην ταινία.
Δεν είναι αληθινό.
Οι αποκλίσεις τρέλαναν τον Στίβεν Κινγκ.
Φώναζε για χρόνια
πόσο μισούσε τη Λάμψη.
Τη μισούσε επεισή είχε δώσει στον Κιούμπρικ
όλο αυτό το φοβερό υλικό
και αυτός το πέταξε.
Όλη αυτή η ιδέα εξηγείται
στη σκηνή όπου ο Ντικ Χάλοραν
οδηγεί στον αυτοκινητόδρομο
προσπαθώντας να πάει στο ξενοδοχείο μέσα στην καταιγίδα
και περνάει κάτι συντρίμια.
Στα συντρίμια ένα φορτηγό
έχει συντρίψει ένα κόκκινο Volkswagen.
Αυτό είναι το απευθείας μήνυμα του Κιούμπρικ στον Κινγκ,
γιατί στο βιβλίο
το αυτοκίνητο του Τζακ είναι ένα κόκκινοVolkswagen.
Αλλά στην ταινία είναι ένα κίτρινο Volkswagen.
Αυτό που λέει ο Κιούμπρικ στη σκηνή αυτή
είναι ένα μεγάλο Γαμ... στον Στίβεν Κινγκ.
Λέει αυτό είναι το δικό μου όχημα.
Συνέντριψα το δικό σου όχημα.
Όλος ο κόσμος μπορεί να το δει.
Αυτό τρέλανε τον Κινγκ.
Έτσι έπρεπε.
Αυτό όμως που πραγματικά συνέβαινε
και το οποίο είναι συναρπαστικό
είναι το γεγονός,
πως ο Κιούμπρικ έκανε στα ψέματα πως γύριζε το βιβλίο του Κινγκ
για να αποκαλύψει τι πέρασε
για να γυρίσει το υλικό του Απόλλων.
Η διαφωνία μου σχετικά με τον Κιούμπρικ,
είναι ότι ήταν ένα υπερφυσικό παρατηρητικό παιδί.
Διάβαζε ασταμάτητα.
Πήγαινε συνέχεια σε ταινίες.
Αν πηγαίνεις σε ταινίες και διαβάζεις στα 1930
και στα 1940, πολλά από αυτά που βλέπεις και διαβάζεις
είναι ο Χίτλερ, οι Ναζί και ο πόλεμος.
Σαν ευαίσθητο παιδί πρέπει να του έμειναν αυτά τα πράγματα.
Δεν πιστεύω ότι τα ξέχασε ποτέ...
γι'αυτό και οι ταινίες του είναι τόσο πλούσιες.
Μικρά γουρουνάκια,
αφήστε με να έρθω μέσα.
Τότε θα φυσήξω...
και θα ρίξω το σπίτι σας!
Τα τρία γουρουνάκια
δεν θυμάμαι...
Πρέπει να είναι ένα από τα πράγματα
που ο Τζακ Νίκολσον
ίσως αυτοσχεδίασε σκόπιμα.
Ο Κιούμπρικ πίστευε σε αυτό.
Ακόμη και αν ήταν πιστεύω πως η επιλογή
της συγκεκριμένης ατάκας
ταιριάζει με την χρονική περίοδο
για την οποία ανέφερα,
γιατί ο Κιούμπρικ θα έπεσε σε αυτή
όταν είδε τα Τρία γουρουνάκια
που πήρε το Όσκαρ το 1933.
Βγαίνει από αυτή την περίοδο.
Η ιδέα ενός λύκου το 1930,
σταδιακά μεταμορφώθηκε σε δημοφιλή μύθο
από το να αποτελεί σύμβολο
της φτώχειας και της πείνας του Μεγάλου Κραχ
σε σύμβολο των εχθρών.
Εχθρικά έθνη, εχθρικοί άνθρωποι
στρατιωτική επιθετικότητα.
Αυτό αντανακλάται στην άνοδο του φασισμού
και των Ναζί στην Ευρώπη.
Αρχικά ο λύκος στην πόρτα
ήταν ένα αντισημιτικό στερεότυπο και καρικατούρα
στην αρχή ο λύκος είναι μεταμφιεσμένος.
Η μουσική στο βάθος
είναι ανατολίτικη μουσική
ή εβραική μουσική.
Είναι κλασσικό παράδειγμα
του αντισημιτισμού του Ντίσνευ το 1930.
Υπάρχουν υπονοούμενα
στα τρία γουρουνάκια.
Αφού ο Κιούμπρικ ήταν Φροιδικός
και ξέρουμε ότι χρησιμοποίησε Φροιδική δουλειά
στο σενάριο για τη λάμψη...
είναι μια Φρουδική ανάλυση για τα παραμύθια.
Στην Λάμψη το βλέπουμε αυτό
όταν συνεχώς κάνουν αναφορές στον Χάνσελ και Γκρέτελ.
Νοιώθω πως πρέπει να αφήνω ψίχουλα πίσω μου
κάθε φορά που έρχομαι εδώ.
Η μάγισσα στον φούρνο και τα παιδιά που καίγονται
το οποίο φυσικά
είναι σχετικό και με το Ολοκαύτωμα.
Το αίμα είναι ένα από τα κύρια φαντάσματα
και ίσως το πρωτεύων φάντασμα,
στην ταινία.
Το πρωτοβλέπουμε όταν ο Ντάνι στην αρχή της ταινίας
είναι στην μπανιέρα στο διαμέρισμα
στο Ντένβερ ή όπου είναι.
Μιλάει στον Ντάνι,
Γιατί δεν θες να πας εκεί;
Και τότε ο Ντάνι βλέπει το αίμα.
Και όπως μαθαίνουμε αργότερα,
το ξενοδοχείο ήταν χτισμένο σε ινδιάνικο έδαφος
ανάμεσα στο 1907 και το 1909.
Η κατασκευή ξεκίνησε το 1907.
και ολοκληρώθηκε το 1909.
Το μέρος είναι χτισμένο
σε ινδιάνικο χώρο ταφής,
και νομίζω πως είχαν
να απωθήσουν επιθέσεις ινδιάνων καθώς το έχτιζαν .
Μπορούμε να φανταστούμε το ασανσέρ
βυθίζεται μέχρι τα σώματα των ινδιάνων.
Από εκεί προέρχεται το αίμα.
Κυριολεκτικά αίμα των ινδιάνων.
Αυτή η ταινία είναι μεταξύ άλλων,
για το αίμα στο οποίο χτίστηκαν τα έθνη.
Συγκεκριμένα οι ΗΠΑ,
με την γενοκτονία των Αμερικανών ινδιάνων.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτό.
Είναι μια ολοκληρωμένη μεταφορά,
επειδή οι πόρτες του ασανσέρ παραμένουν κλειστές.
Με άλλα λόγια είναι σαν ένα σύμβολο
της καταπίεσης.
Δεν θέλουμε να το παραδεχτούμε.
Παρά τις προσπάθειες να μείνουμε καταπιεσμένοι,
το αίμα θα χυθεί, ο φόνος θα συμβεί
όπως λέει ο Τσόσερ σε μια από τις ιστορίες του.
Έτσι το αίμα βγαίνει απο τις πλευρές
και μας σκεπάζει.
Συνεχίζει να συμβαίνει σε όλη την ταινία.
Τελικά η Γουέντι στο τέλος της ταινίας,
αρχίζει να βλέπει φαντάσματα.
Αυτή βλέπει το αίμα.
Είναι το σύμβολο αυτού που όλοι έχουμε κοινό.
Υπάρχουν πολλά σύμβολα
για τα κοινά της ανθρωπότητας.
Το 42 εμφανίζεται πολλές φορές.
Ο Ντάνι και η Γουέντι βλέπουν το καλοκαίρι του 42
στην τηλεόραση του ξενοδοχείου.
Υπάρχουν πολλές
μικρές αναφορές σε αυτόν τον αριθμό.
Σε ένα μεγάλο βαθμό
ο Κιούμπρικ χρησιμοποιεί σχετικούς αριθμούς στη Λάμψη.
Είναι όλοι πολλαπλάσιοι του 7.
Το ξενοδοχείο χτίστηκε το 1907.
Το πάρτυ στο οποίο φαίνεται ο Τζακ στο τέλος
συνέβη το 1921 τον Ιούλιο,
τον έβδομο μήνα του χρόνου.
Αυτά τα πολλαπλάσια του 7 νομίζω,
πως αντανακλούν το γεγονός
πως ο Κιούμπρικ γνώριζε τη σημασία
του βιβλίου του Τόμας Μαν του 1924, Το Μαγικό Βουνό
το οποίο αναφέρεται σε ένα σανατόριο...
ψηλά πάνω στα βουνά.
Ο Μαν χρησιμοποιεί τον αριθμό 7 επίσης,
σαν ένα σύμβολο της επικίνδυνης μοίρας
η οποία καταδιώκει την Ευρώπη τελευταία.
Στο βιβλίο Λολίτα ο Ναμπόκοβ χρησιμοποιεί τον αριθμό 42
σαν ένα σύμβολο της μοίρας για την παράνοια του Χάμπερτ,
ότι συνεχώς παρακολουθείται
και η ζωή του είναι καταδικασμένη.
Αν και ο Κιούμπρικ στην ταινία του Λολίτα,
χρησιμοποιεί τον αριθμό μόνο μία φορά
στην πόρτα του δωματίου του ξενοδοχείου,
σε κάποιο υποσυνείδητο επίπεδο,
ξέφευγε από τη χρήση
του συγκεκριμένου αριθμού
σαν ένα σύμβολο κινδύνου, χαιρεκακίας και καταστροφής.
Η αρχική μουσική είναι από την κηδεία,
της Μέρας της Κρίσης
που ανακοινώνει ότι αυτή θα είναι κηδεία.
Θα είναι η κρίση για το ανθρώπινο είδος.
Είναι για το παρελθόν.
Όπως θυμάμαι
η εντύπωσή μου για την αρχική σκηνή
όπου η εκπληκτική λήψη από ελικόπτερο
σου δίνει ένα ανατριχιαστικό αίσθημα.
Βλέπεις ένα πανέμορφο φυσικό τοπίο,
αλλά ξέρεις ότι κάτι θα ακολουθήσει.
Λες και πετάς
πάνω από το μικροσκοπικό και ασήμαντο αμάξι.
Είναι η υπέρτατη λήψη
χωρίς να σου λέει ποιο είναι το νόημα της λήψης.
Αν σταματήσεις και σκεφτείς
θα πεις ότι αυτή είναι λήψη από ελικόπτερο.
Αλλά για το γενικό κοινό
ξέρεις ότι είσαι σαν φάντασμα.
Είσαι σαν άγγελος.
Είσαι σαν κάτι
που πετάει με υπερφυσικές δυνατότητες
στο τοπίο του πλανήτη.
Το σάουντρακ έχει αυτόν τον ήχο
δεν μπορώ να τον μιμιθώ...
αλλά αυτή η μουσική...
από την πρώτη φορά που είδα την ταινία...
σαν χιλιάδες φωνές από το παρελθόν.
Το σύννεφο του μάρτυρα είναι η φράση...
που χρησιμοποιεί η Ντόροθι Σέιερς σε κάποια ιστορία της.
Όλα τα φαντάσματα από το παρελθόν.
Δεν το ήξερα.
Ήταν αυτές οι φωνές από πολλούς
εξωγήινους, φαντάσματα..
Δεν ήξερα από τι.
Αλλά αυτή η υψηλή μουσική
με το πλάνο της λίμνης
και μετά του αυτοκινήτου
ήταν η υπέρτατη ανατριχίλα
γιατί ένιωθες ότι το αυτοκίνητο ακολουθείται
δεν το ξέρει και εμείς το ακολουθούμε.
Θα μπορούσα να συνεχίσω αρκετά
για τον συμβολισμό αυτού
σχετικά με το τι είναι η Λάμψη.
Η Λάμψη όπως την καταλαβαίνουμε
είναι να βλέπεις όλα τα επίπεδα της ιστορίας
και τους τρόμους της ιστορίας
ακόμη και αυτοβιογραφικά στη σκηνή
όπου ο Γκρέιντι και ο Τζακ μιλούν στην κόκκινη τουαλέτα
και ο Γκρέιντι του λέει, ο γιος σου έχει πολύ μεγάλο ταλέντο.
Δεν καταλαβαίνεις πόσο σπουδαίο είναι.
Είναι πολύ ξεροκέφαλο παιδί.
Και ο Τζακ λέει, ναι είναι
πολύ ξεροκέφαλο παιδί.
Ξέρετε κύριε Τόρενς,
ότι ο γιος σας προσπαθεί να φέρει ένα εξωτερικό πάρτυ
σε αυτή τη θέση;
Αυτός είναι ο Κιούμπρικ.
Προσπαθεί να φέρει το κοινό
και την ανθρωπότητα σε αυτή τη θέση.
Στην ταινία προσπαθεί να περάσει σε όλους...
όσους την παρακολουθούν...
ότι κάνουμε αυτά τα πράγματα αλλά δεν το βλέπουμε,
ότι διαπράτουμε αυτά τα τρομερά πράγματα
συνεχώς και μετά τα ξεχνάμε...
το οποίο φαίνεται
πολλές φορές στην ταινία...
βάζοντας χαρακτήρες που δείχνουν να ξέρουν κάτι
αλλά μετά δεν το ξέρουν και το ξεχνάνε.
Έκοψες τη γυναίκα και την κόρη σου σε μικρά κομματάκια.
Δεν θυμάμαι κάτι τέτοιο.
Έτσι είναι το ανθρώπινο είδος.
Διαπράτουμε κτηνωδίες και μετά τις ξεχνάμε.
Μπιλ θα ήθελα να γνωρίσεις τον Τζακ Τόρενς.
Πως είστε;
Πως είσαι Μπιλ;
Χάρηκα για τη γνωριμία.
Ευχαρίστησή μου.
Κάποιοι πιστεύουν
ότι δεν είναι όλες οι συνεντεύξεις αληθινές.
Κάποιες είναι στη φαντασία του Τζακ
για το πως θα ήθελε να είναι μια συνέντευξη.
Τα ρούχα του Μπιλ Γουότσον αλλάζουν.
Το παντελόνι του αλλάζει σχέδιο.
Είναι περίεργο
ότι παίζει τον Πόντιο Πιλάτο στο Χριστέ εσύ Σούπερσταρ.
Παίζει ένα διαφορετικό είδος
και είναι τόσο κρυπτογραφημένος.
Λες και είναι το δίδυμο του Τζακ
όπως ο Μπιλ Χάρτφορντ έχει ένα δίδυμο
στο Μάτια Ερμητικά Κλειστά.
Πηγαίνει στο σπίτι εκείνης της ξανθιάς
ο πατέρας της οποίας μόλις πέθανε
και ο αρραβωνιαστικός της μοιάζει με τον Τομ Κρουζ,
έχει τα ίδια μαλλιά.
Πάντα πίστευα ότι ο Μπιλ Γουότσον ο μικρός βοηθός...
και με το μικρός εννοώ ότι είναι πιο συρρικνωμένος...
σε σχέση με τον Ούλμαν και κάθεται εκεί
δείχνοντας βλοσυρός, χωλομένος και ήσυχος
και το χρώμα του δέρματός του...
δεν είναι λευκό.
Είναι προς το καστανό.
Πάντα πίστευα ότι αντιπροσωπεύει κάποιον πιο συγκρατημένο
από πιο ανοιχτόχρωμη φυλή.
Δείχνει διαφορετικός όταν ο Ούλμαν του λέει,
Θα πας να πάρεις τις αποσκευές τους;
Λέει εντάξει.
Καθώς κάνουν τη βόλτα γύρω από το ξενοδοχείο,
ο Μπιλ Γουότσον πάντα ακολουθεί από πίσω,
σαν κάποιος που είναι γενικών καθηκόντων
για να βοηθήσει.
Πάντα πίστευα ότι αντιπροσωπεύει
την κατάσταση της κυρίαρχης αλλαζονικής κουλτούρας
που οι ινδιάνοι είχαν εκείνο τον καιρό.
Είναι ο σιωπηλός φύλακας
για την κυβέρνηση.
Ο Ούλμαν αντιπροσωπεύει το πρόσωπο της κυβέρνησης.
Γι'αυτό ο Κιούμπρικ του έδωσε το τουπέ
που τον κάνει να μοιάζει σαν τον Κένεντι.
Αυτός είναι ο τύπος
που σιωπηλά παρακολουθεί τα πάντα
όπως η CIA.
Σας άνθρωπος της NSA.
Κατά πάσα πιθανότητα αντιπροσωπεύει
τους αληθινούς μάνατζερ του ξενοδοχείου,
και ο Μπάρι Νέλσον...
είναι το πρόσωπο που βρίσκεται μπροστά.
Δεν λέει λέξη.
Είναι ο θερινός φροντιστής.
Μου φαίνεται
ότι έχει επικοινωνία με την Γουέντι.
Ο Τζακ δεν δουλεύει στην πραγματικότητα στο ξενοδοχείο.
Η Γουέντι κάνει όλη τη δουλειά.
Έχεις την αίσθηση...
ότι ο Τζακ θα κάνει όλη τη δουλειά
επειδή δείχνει λίγο καχύποπτος με τον Τζακ.
Έχω πάει σε συνεντεύξεις για δουλειά,
και πάντα έβλεπα ότι το δεύτερο πρόσωπο
που καλούν μέσα είναι αυτό
για το οποίο στην ουσία κάνεις τη συνέντευξη.
Αυτός παίρνει την απόφαση,
το σιωπηλό άτομο...
που σε στραβοκοιτάζει.
Αναστενάζει όταν του ζητάνε να μετακινήσει τις αποσκευές του Τζακ.
Μπιλ θα μεταφέρεις τα πράγματα των Τόρενς
στο διαμέρισμά τους;
Καλά.
Υπάρχει ένα μακρινό πλάνο
της τελικής ασπρόμαυρης φωτογραφίας
με ένα κοντινό στο πρόσωπο του Τζακ.
Για ένα δευτερόλεπτο
τα μαλλιά του σχηματίζουν το μουστάκι του Χίτλερ.
Πιστεύω πως πολλά πράγματα έχουν γίνει
στο συγκεκριμένο ξενοδοχείο όλα τα χρόνια
και δεν ήταν όλα καλά.
Κάποτε είπε...
Πως βάζεις όλα αυτά...
εννοώντας το Ολοκαύτωμα...
σε μία ταινία δύο ωρών;
Πιστεύω πως θεωρούσε το Ολοκαύτωμα σατανικό σε τόσο μεγάλο βαθμό
ώστε δεν μπορούσε να βάλει τον εαυτό του
να το χειριστεί άμεσα,
γι'αυτό χρησιμοποίησε μια ταινία τρόμου
για να το χειριστεί έμμεσα.
Πιστεύω πως ο Κιούμπρικ συνειδητά,
έλυσε ένα πρόβλημα της ιστορίας,
το οποίο είναι ότι πολλοί άνθρωποι βρίσκουν δύσκολο
να συνδεθούν συναισθηματικά με μια γιγαντιαία σειρά δολοφονιών
για την οποία ακούμε στο παρελθόν.
Άνθρωποι που δεν έχουν άμεση οικογενειακή εμπειρία
για αυτό, βλέπουν την στατιστική.
Ο Χίτλερ εκτός των άλλων,
σκότωσε 6 εκατομμύρια Εβραίους στο Ολοκαύτωμα.
Τα 6 εκατομμύρια είναι μεγάλος αριθμός.
Πιστεύεται ότι ο Στάλιν είχε πει κάποτε,
Αν σκοτώσεις έναν άνθρωπο είναι φόνος και τραγωδία.
Αν σκοτώσεις ένα εκατομμύριο είναι στατιστική.
Μιλούσε για το ψυχολογικό γεγονός.
Όπως ξέρετε ο Στάλιν...
οδήγησε στη λιμοκτονία 3 εκατομμύρια ανθρώπους
σκόπιμα στην δυτική Ουκρανία τη δεκαετία του 30.
Αυτό που θέλω να πω είναι ότι ο Κιούμπρικ
συνειδητά δημιούργησε μια γέφυρα
για την ανικανότητα να αισθανθείς κάτι για αυτή την γιγάντια στατιστική.
Αν πας να δεις την Λάμψη με αθωότητα την πρώτη φορά
είσαι τρομοκρατημένος
πάντα θα θυμάσαι ότι ήσουν τρομοκρατημένος...
αν επιστρέψεις γνωρίζοντας τον συμβολισμό
και το γενικότερο σχέδιο νοήματος της ταινίας,
τότε μπορείς να κάνεις τη σύνδεση,
λέγοντας...Θεέ μου.
Θυμάμαι που ήμουν τρομοκρατημένος
για τον μικρό Ντάνι και την Γουέντι.
Αυτό το συναίσθημα στην πραγματικότητα...
είναι για όλους τους ανθρώπους που αποτελούν σύμβολο
όλων των τρομερών γενοκτονιών.
Η γυναίκα του μίλησε,
για το πόσο κοντά έφτασε να κάνει την ταινία για το Ολοκάυτωμα,
όμως γινόταν συνεχώς
πιο καταθλιπτικός και τελικά ανακουφίστηκε
όταν είχε μια δικαιολογία να μην την κάνει.
Χρησιμοποίησε τη Λίστα του Σίντλερ λέγοντας...
Έχει ήδη γυριστεί.
Αυτό χτύπησε ένα καμπανάκι μέσα μου.
Έχω κάνει πολλές ιστορίες σαν δημοσιογράφος
για ανθρώπους που έχουν μελετήσει...
είτε έχουν μιλήσει με ανθρώπους θύματα
είτε μελετώντας το.
Ο Φρόιντ μίλησε για την μεταδοτικότητά του.
Η κατάθλιψη φωλιάζει μέσα σου.
Ο Κιούμπρικ έκανε ένα ωραίο σχόλιο
γι'αυτό όταν κάποιος τον ρώτησε.
Δεν είναι αλήθεια ότι οι ταινίες σας μας δείχνουν
μόνο την άσχημη πλευρά της ανθρωπότητας;
Αυτό είναι απαίσιο.
Και ο Κιούμπρικ απάντησε,
Υπάρχει όμως κάτι πολύ θετικό επίσης.
Ότι τουλάχιστον μας δείχνουν
πως μπορούμε να βάλουμε το μυαλό μας γύρω από το τι είναι ο τρόμος.
Από την αρχή ο Ντάνι,
γνωρίζει το πρόβλημα.
Το κοιτάζει.
Κατά κάποιο τρόπο οι βόλτες του Ντάνι,
στους διαδρόμους...
Ο Ντάνι μαθαίνει το ξενοδοχείο.
Μαθαίνει τους τρόμους.
Τους βλέπει.
Αλλά αφορούν το παρελθόν
και ο Χάλοραν του λέει το μυστικό.
Του λέει, θυμήσου Ντάνι.
Ο κύριος Χάλοραν του είπε,
Είναι σαν φωτογραφίες σε βιβλίο.
Δεν είναι αληθινές.
Αυτό είναι πολύ σημαντικό μάθημα.
Οι άνθρωποι που βλέπουν μέσα στην ιστορία,
καταλαβαίνουν ότι το παρελθόν δεν υπάρχει
εκτός από ένα μέρος.
Την χρονική στιγμή που το μυαλό,
το θυμάται.
Είναι το μέρος στο οποίο μπορείς να πας
αλλά δεν υπάρχει.
Έτσι ο Χάλοραν λέει στον Ντάνι,
Θα δεις κάποια τρομερά πράγματα.
Θα δεις κάποια τρομερά πράγματα
αλλά θυμήσου δεν είναι αληθινά.
Είναι σαν φωτογραφίες σε βιβλίο.
Δεν υπάρχουν πια.
Είναι το κλειδί για να μην πάθεις κατάθλιψη γι'αυτό.
Είναι μια ταινία...
για το πως το παρελθόν καταπατάται
και πως να το ξεπεράσεις
και να μην είσαι θύμα της ιστορίας.
Αν αμφιβάλετε για αυτό που λέω,
πηγαίνετε να δείτε την ταινία.
Τα κατάλαβα όλα αυτά απλά βλέποντας τη ταινία.
Είναι εκεί.
Είναι ολοφάνερο, και οι περισσότεροι που πήγαν και είδαν την ταινία
είπαν Θεέ μου, είναι εκεί.
Είχα πάθει εμμονή με τη Λάμψη
διάβαζα όλες τις αναλύσεις για αυτή
ήμουν συγκεκριμένα μεγάλος θαυμαστής
της ανάλυσης του Mastermind.
Είχε μια φράση που κόλλησε στο μυαλό μου,
ότι η Λάμψη ήταν μια ταινία
που έπρεπε να τη δεις κανονικά και ανάποδα.
Δεν εννοούσε την ίδια στιγμή.
Εννοούσε ότι η μεταφορά του καθρέφτη
ο οποίος είναι κεντρικός στην ταινία
κάποια πράγματα συμβαίνουν στην ταινία
κανονικά και ανάποδα.
Οι άνθρωποι περπατάνε ανάποδα στην ταινία,
μιλάνε ανάποδα.
ΣΟΝΟΦ.
Αν αντιστρέψετε την ταινία,
έχει μια δομή παρόμοια με το 2001.
Όλα αυτά συμβαίνουν.
Στο τέλος της Λάμψης,
φαίνεται σαν τον πίθηκο που ουρλιάζει,
όπως στην έναρξη του 2001
υπάρχουν πίθηκοι που ουρλιάζουν.
Μιλούσα στους φίλους μου,
για πειραματικούς τρόπους να δείξεις μια ταινία.
Και μου έλεγαν
αν μπορώ να τους δώσω κάποιο παράδειγμα,
να τους δείξω.
Και έλεγα ότι αυτό που πρέπει να κάνουμε
είναι να δείξουμε τη Λάμψη κανονικά και ανάποδα την ίδια στιγμή.
Ας μην είμαστε δημιουργικοί.
Ας αντιστρέψουμε την ταινία
και να την δείξουμε τη μία πάνω στην άλλη.
Η πρώτη εικόνα είναι της λίμνης με την αντανάκλαση.
Η τελευταία εικόνα είναι η επιγραφή
πάνω στη φωτογραφία,
στην οποία ο Τζακ είναι παγωμένος...
Ο χορός του ξενοδοχείου 4 Ιουλίου 1921
Αυτή η τοποθέτηση...
το κάνει να φαίνεται σαν πρόσκληση.
Ελάτε στον χορό της 4ης Ιουλίου εδώ στη λίμνη.
Υπάρχει ένα ωραίο σημείο,
τα ελικόπτερα ακολουθούν το αμάξι του
και το όνομά του αναφέρεται στους τίτλους
και συναντάει το αμάξι
ακριβώς στο σημείο όπου οι φωτογραφίες,
ακριβώς στην φωτογραφία όπου βρίσκεται.
Έτσι το αμάξι του, το όνομά του και η φωτογραφία του
ευθυγραμίζονται για μία στιγμή.
Πολύ ωραίο.
Η συνέντευξη είναι τέλεια.
Ενώ μιλάνε...
για τους φόνους που έχουν συμβεί,
στην υπέρθεση,
ο Τζακ τριγυρίζει τρελαμένος με ένα τσεκούρι.
Υπάρχουν και άλλες σπουδαίες υπερθέσεις
με τα πρόσωπα των ανθρώπων να επικαλύπτονται...
ο Τζακ έχει το βλέμμα του θανάτου,
κοιτάζει μέσα από το πρόσωπο του Ντάνι
ενώ ο Ντάνι τρώει ένα σάντουιτς.
Υπάρχουν και άλλα πράγματα...
υπάρχουν κάποια αστεία,
αλλά υπάρχουν και κάποια σοβαρά,
όπου οι παραισθήσεις που έχει ο Ντάνι,
τις οποίες θα δείτε,
πάνω από άλλες καταστάσεις.
Όπως τα δίδυμα κορίτσια που βρίσκονται πάνω από την Γουέντι,
και αν μελετήσετε την ταινία,
θα δείτε ότι τα δίδυμα σχετίζονται με την Γουέντι.
Είναι σαν διορατική αντιστοιχία.
Όλα τα σύμβολα στην ταινία...
επικαλύπτονται στην υπέρθεση,
μπρος και πίσω.
Τα δολοφονημένα δίδυμα επικαλύπτονται στο πρόσωπο του Τζακ,
και μοιάζει με κλόουν.
Φαίνεται σαν μάσκα κλόουν,
και υπάρχει αίμα παντού
αίμα στα χείλη του.
Αίμα βγαίνει από τα μάτια του.
Ο Ντάνι έχει αίμα στο πρόσωπό του,
και ο Τζακ κοιτάζει από το κεφάλι του,
μετά κρυφοκοιτάζει και βλέπει τον Γκρέιντι.
Στη συνέχεια ο Γκρέιντι και ο Τζακ συνεχίζουν τη συζήτηση
στην επόμενη σκηνή,
στην οποία βλέπει τηλεόραση.
Και είναι λες...
τα χείλη τους βρίσκονται στην τηλεόραση.
Τα χείλη του Τζακ και του Γκρέιντι βρίσκονται στην τηλεόραση.
Αυτές οι μάσκες σχηματίζονται στο παράθυρο.
Είναι λες και ο Ντάνι το αντιλαμβάνεται αυτό.
Ο Ντάνι αντιλαμβάνεται...
την συμφωνία ανάμεσα στον Γκρέιντι και τον Τζακ.
Λες και γλιστράει μέσα στο δωμάτιο,
μέσα από το κεφάλι του Τζακ,
ανάμεσά τους.
Λες και αυτή η σκηνή...
είναι στην οποία ο Ντάνι
εξετάζει τον πατέρα του.
Σου αρέσει αυτό το μέρος;
Δεν θα μας βλάψεις, έτσι;
Λες και ο Ντάνι το ξέρει πως ο πατέρας του τα έχει χάσει.
Το τελευταίο πλάνο είναι το 1921,
και το πρώτο πλάνο είναι πάνω από το δρόμο.
Ο Ούλμαν ανφέρει ότι ολοκληρώθηκε το 1921.
Είναι ένας τρόπος να επαναφέρει την αφήγηση
πίσω στην αρχή.
Κύριε Χάλοραν τι υπάρχει στο δωμάτιο 237;
Τίποτα.
Δεν υπάρχει τίποτα στο δωμάτιο 237.
Δεν έχεις καμία δουλειά να πας εκεί,
γι'αυτό μείνε έξω.
Στο ερωτικό δωμάτιο 237,
όπου βλέπουμε την όμορφη ξελογιάστρα,
η οποία μετά γίνεται ένα σώμα που σαπίζει...
απεικονίζεται ρεαλιστικά...
το σχέδιο του χαλιού
με τις στρογγυλές καμπύλες...
και την πράξη της συνουσίας,
η μία μετά την άλλη,
σαν μία εικόνα
του τι παράγει την ζωή.
Βγαίνεις στον διάδρομο
και οι στρογγυλές καμπύλες
έχουν γίνει εξάγωνα,
όχι τόσο ωραία αλλά περισσότερο
σαν το εξάγωνο της κυψέλης
σαν τους διαδρόμους της ιστορίας.
Νομίζω πως σχηματίζει μία εικόνα,
για την οικογένεια του ανθρώπου,
σε μία πυρηνική οικογένεια
και σε όλη την πορεία της γεννετικής ιστορίας.
Όταν ο Ντάνι μπαίνει στο δωμάτιο 237
είναι σαν να ενεργοποιείται
το υπόλοιπο της ταινίας.
Σαν αυτό να προκαλεί τον Τζακ να τρελαθεί.
Αυτό φέρνει τον Χάλοραν στο ξενοδοχείο.
Το δωμάτιο 237
το συγκρίνω με το μυστηριώδες δωμάτιο ξενοδοχείου
στο τέλος του 2001.
Είναι αυτό το περίεργο μέρος
που μεταμορφώνει το υπόλοιπο της αφήγησης.
Η Λάμψη διαδραματίζεται στην κορυφή ενός βουνού
σε ένα μαγικό περιβάλλον.
Είναι σαν να ταξιδεύεις μακριά από αυτό...
Σε αντίθεση με το 2001 όπου ταξιδεύεις προς κάτι
το νόημα της Λάμψης είναι ότι προσπαθείς να ξεφύγεις από κάτι.
Το δωμάτιο 237 ...
είναι σαν την άτρακτο για να δραπετεύσεις...
από το ξενοδοχείο.
Αν πολλαπλασιάσεις τους αριθμούς 2, 3 και 7 έχεις το 42..
Παραδέχομαι πως ίσως υπερβάλω
αλλά συμφωνεί με το σχέδιο αναφοράς
της ταινίας.
Ένα άλλο πράγμα που αποκαλύπτει η ταινία μου
είναι το χαλί στο πάτωμα
κατά τη διάρκεια της διάσημης σκηνής με τον Ντάνι,
όπου σηκώνεται με την μπλούζα του Απόλλων 11.
Το σχέδιο στο χαλί ταιριάζει ακριβώς με τον χώρο εκτόξευσης 39-A.
Ακόμη και ο διάδρομος.
Αν προσέξετε το σχέδιο του χαλιού αλλάζει
όταν ο Ντάνι σηκώνεται.
Το χαλί αντιστρέφεται,
και δεν υπάρχει πια το μονοπάτι.
Το μονοπάτι που η μπάλα πήρε κυλώντας προς τον Ντάνι
λείπει τώρα.
Δεν υπάρχει πια γιατί έχει αναστραφεί.
Και έχεις μια αίσθηση κλεισίματος.
Τώρα το εξάγωνο είναι κλειστό.
Λες και έχει κλειστεί μέσα.
Εφτά χρόνια αφού βγήκε η Λάμψη
προς έκπληξή μου κανείς δεν είχε γράψει,
όσο γνώριζα
για το ποια ήταν τα κύρια θέματα της ταινίας,
εκτός από την τρομακτική ιστορία
της οικογένειας και του ξενοδοχείου.
Ήμουν στην Ευρώπη,
όταν μου είπαν στο τηλέφωνο ότι είχαν βγει οι αφίσες
για το Full Metal Jacket.
Ρώτησα για την περιγραφή,
και μου είπαν ότι είχε ένα σήμα της ειρήνης δίπλα στις λέξεις
"γεννημένος να σκοτώνει."
Και είπα "Θεέ μου"
Η επόμενη ταινία του θα αφορά τα ίδια θέματα.
Έτσι σκέφτηκα Θεέ μου.
Είχα υποθέσει πως θα είναι προφανές,
έτσι σκέφτηκα, τι διάολο;
Θα δω αν μπορώ να γράψω ένα άρθρο γι'αυτό
να δώσω στους ανθρώπους περισσότερη διασκέδαση όταν πάνε να δούνε το Full Metal Jacket,
ώστε να ξέρουν για τι αφορούσε η προηγούμενη ταινία του.
Δέχομαι πολλά παράπονα από ανθρώπους που δουλεύουν στη NASA.
Θέλω να τους πω,
πως δεν λέω ότι δεν πήγαμε στο φεγγάρι.
Και δεν λέω ότι η τεχνολογία
που βοήθησαν να φτιάξουν
δεν είναι τέλεια και καταπληκτική.
Απλά λέω πως ό,τι είδαμε ήταν ψεύτικο.
Και ξέρω πως το έχω αποδείξει
με την διαδικασία επεξεργασίας μπροστά από οθόνες.
Όσον αφορά το τι έχει κάνει η κυβέρνηση,
περιμένω να ελεγχθούν οι φόροι μου την επόμενη χρονιά
για να είμαι ειλικρινής μαζί σας.
Είχα κάποιες επισκέψεις.
Σίγουρα με παρακολουθούν
και δεν είναι πολύ χαρούμενοι με το τι συμβαίνει εδώ.
Πιστεύω πως ανησυχούν πολύ
για την επόμενη ταινία.
Αυτή θα είναι πραγματική εκρηκτική ταινία.
Περπατούσαμε στην παραλία στις διακοπές μας
με κάποιους στην Κόστα Ρίκα.
Είχα αυτή την υπέροχη εμπειρία.
Περπατούσαμε με ένα νεαρό ζευγάρι
που ήταν από το Σαν Φρανσίσκο.
Ήταν μεγάλος περίπατος.
Περάσαμε από την μεγάλη όμορφη ζούγκλα.
Γυρίζαμε από την παραλία
για να πάμε εκεί που ήταν οι σκηνές μας.
Ο άντρας άρχισε...
να μιλάει για τον Κιούμπρικ.
Είπα πως ο Κιούμπρικ είναι τέλειος
και αυτός μου είπε:
Ξέρεις, η Λάμψη μιλάει για τους ινδιάνους της Αμερικής.
Είπα: αλήθεια;
Συνέχισε να μιλάει.
Δεν μπορούσα να αντισταθώ να το παίζω χαζός
ενώ μου μιλούσε.
Ήμουν ενθουσιασμένος!
Ο Κιούμπρικ δημιουργεί παράλληλες σκηνές.
Οι ταινίες του δημιουργούν παράλληλες θέσεις μεταξύ τους.
Υπάρχει αυτός ο άντρας που λέει...
Ωραίο πάρτυ δεν είναι;
Γιατί ο Κιούμπρικ τον έβαλε εκεί
με το κόψιμο στο κεφάλι του;
Γιατί τον έβαλε εκεί;
Το αναλογιζόμουν αυτό.
Τότε μπαίνει μέσα ο γιος μου.
Τότε ήταν εννιά χρονών.
Δεν ήξερε πάνω σε τι δούλευα.
Ήρθε μέσα και άρχισε να μου λέει μια ιστορία.
Μου είπε πως μόλις την σκέφτηκε.
Το κεφάλι του χαρακτήρα του ήταν κομμένο με έναν κεραυνό.
Ο χαρακτήρας λέει...μιλάμε για έναν κομμένο πονοκέφαλο.
Μέσα από το κεφάλι του
πετάγεται ένα μικρό άτομο που είναι ο πραγματικός του εαυτός.
Τρέχει τριγύρω φωνάζοντας με τσιριχτή φωνή
Ξέχνα το, πάω σπίτι!
Σκέφτηκα πως ήταν μια απίθανη σύμπτωση,
επειδή έχεις όλα τα στοιχεία εκεί.
Έχεις το τσεκούρι.
Έχεις όλη την ιδέα με τον κεραυνό,
τον κεραυνό να χτυπάει το κεφάλι,
τον κομμένο πονοκέφαλο.
Έχεις τον Τόνι...
με την τσιριχτή φωνή.
Σκέφτηκα πως ήταν φοβερή σύμπτωση.
Κάποιος μπορεί να διαφωνήσει ότι ο Κιούμπρικ
δεν είχε τίποτα από αυτά στο μυαλό του.
Όλοι όμως ξέρουμε από την μεταμοντέρνα κριτική ταινιών
ότι η πρόθεση του συγγραφέα είναι ένα μέρος της ιστορίας
οποιουδήποτε έργου τέχνης.
Αυτές οι ερμηνείες υπάρχουν άσχετα
με το αν ο δημιουργός του έργου
είχε επίγνωση.
Αν θέλετε να ξέρετε τι πιστεύω,
το ξενοδοχείο είναι τόσο τρελό
που δεν έχω ιδέα για το τι συμβαίνει
από την αρχή.
Όταν καθήσεις και το σκεφτείς...
επειδή όλο το πράγμα είναι τόσο τρελό
και όχι κατασκευασμένο...
όλα είναι τρελά εκτός θέσης
όσο πιο κοντά φτάνεις
τόσο πιο πολλά βλέπεις.
Είναι σαν τη σκηνή στο Μάτια Ερμητικά Κλειστά
όπου ο Μπιλ επιστρέφει.
Ανατρέχει την μνήμη του,
και επιστρέφει στην έπαυλη όπου ήταν.
Του λένε να σταματήσει τις έρευνες.
Δεν θα σου προσφέρουν τίποτα.
Ταιριάζει με την Λάμψη.
Όσο πιο πολύ μεγενθύνεις τα πράγματα,
τόσο το λιγότερο σε εξυπηρετεί γιατί είναι τρελό.
Τίποτα δεν έχει νόημα από την αρχή.
Υπάρχουν πολλά πράγματα εκεί
που κανένας δεν έχει δει ακόμη,
γι'αυτό οι άνθρωποι πρέπει να συνεχίσουν να το βλέπουν.
Γιατί έκανε την ταινία τόσο πολύπλοκη;
Γιατί ο Τζόις έγραψε την αγρύπνια των Φίνεγκαν;
Είναι σαν να ανοίγεις πόρτες
από μία ερμητικά κλειστή πραγματικότητα
σε πιθανότητες.
Είναι επίσης ένας τρόπος να παγιδεύεις κάποιον σαν εμένα.
Κάποιος που ψάχνει στοιχεία και τα βρίσκει.
Και στην συνέχεια είσαι σαν...
Έχω παγιδευτεί στο ξενοδοχείο για πάντα.
Ονειρεύομαι αυτό το μέρος.
Είμαι σαν τον Τζακ.
Όλο δουλειά και καθόλου παιχνίδι.
Ή το ανάποδο.
Δεν έχει σημασία.
Είσαι σε αυτόν τον κύκλο.
Υπάρχουν όμως δρόμοι διαφυγής...
όπως βάζει δρόμους διαφυγής
μέσα στον λαβύρινθο, μέσα στην παγίδα.
Υπάρχουν τρόποι να βγεις.
Ο Ντάνι βρίσκει τρόπο να ξεφύγει
αντιστρέφοντας τα βήματά του
πηγαίνοντας μπρος και πίσω.
Μόλις αρχίσεις να μελετάς,
τον συγχρονισμό και τον συμβολισμό,
τότε ξαφνικά,
παρατηρείς στη ζωή σου,
πράγματα να παρουσιάζονται.
Πράγματα που δεν είχες προσέξει πριν...
η οπτική των πραγμάτων αλλάζει από τις μελέτες σου.
Είναι κβαντική φυσική,
η ενέργεια της παρατήρησης επηρεάζει
το αντικείμενο που παρατηρείται.
Γεια σου Λόιντ.
Γίνεται περίεργο,
γιατί καθώς έπαθα εμμονή με αυτό έμεινα σπίτι,
έφυγα από τη δουλειά...
Έχω έναν μικρό γιο.
Σκεφτόμαστε να μετακομίσουμε,
κάπου απομονωμένα.
Τα πράγματα γίνονται περίεργα
λες και η ζωή μου έχει γίνει...
η Λάμψη.