Gebaseerd op een waargebeurd verhaal.
Claude. Trek deze kleren aan.
Neem alleen achterafwegen. De Duitsers komen uit het oosten. Ga via het zuiden naar Brussel.
Ja, Vader. - God zij met je, Claude.
Heer Rijksmaarschalk, ik heb zeer mooie stukken.
Juffrouw.
Champagne, heel aardig. Doet u mee, dokter Stahl.
Haalt u maar een glas. - Zeker.
Claire. We hebben nog een champagneglas nodig.
Jawel, meneer.
Het is voor Stahl.
Dus, deze en deze naar Carinhall.
Ja.
En dit zal een cadeau zijn voor onze Führer in Berchtesgaden.
Verder nog iets, dokter Stahl?
Dit is Da Vinci's Laatste Avondmaal.
Britse bommenwerpers haalden drie muren en het dak neer.
Dit is Monte Casino, gesticht in 529 door Sint Benedictus.
Dit was in februari.
En dit is Monte Casino in maart, nadat we 20 ton explosieven erop hebben gegooid.
Meneer de President, het simpele feit is dat wij in deze oorlog de persoon zijn...
welke het gevaarlijkst is voor de grootste, historische prestaties van de mensheid.
Maar professor Stokes, begrijp wel dat het oorlog is.
Dat mensenlevens verloren gaan en met hen vaak ook grootse prestaties.
Jawel, meneer. Er is nog iets.
Dat is het Gents altaarstuk.
Het is beeldbepalend voor de Katholieke kerk. We weten nu dat de Nazi's het gestolen hebben.
Hoewel we deze oorlog moeten en zullen winnen, moeten we wel denken aan de hoge prijs...
die betaald moet worden als de fundering van de moderne maatschappij wordt vernietigd.
Dit is de wereld op dit moment.
De Russen zijn hier...
de geallieerden zijn hier en hier.
In de komende maanden, als God het wil, komen we allemaal samen in Berlijn.
Dat betekent dat we ons een weg gebaand hebben westelijk door Polen, Hongarije, Oostenrijk.
Noordelijk, door Rome en Florence.
En oostelijk door Parijs.
En de grote vraag is...
wie zorgt ervoor dat het standbeeld van David dan nog steeds staat?
Of dat de Mona Lisa nog glimlacht?
Wie zal hen beschermen?
Welnu, professor, het is een overtuigend betoog. Wat stelt u voor?
Ik stel voor jonge kunststudenten daarheen te sturen om de kunstwerken te identificeren.
Jonge kunststudenten zijn daar al, vechtend.
Hebt u een gezin? - Ik heb een vrouw en een zoontje.
Misschien vraag ik dan wel te veel.
Ik zal mijn best doen, meneer.
Over Michelangelo is een grap te maken.
En jij bent er de man voor die te maken. - Honger?
Trakteer jij? - Uncle Sam trakteert.
Hoe is het met Penny? - Geweldig.
Ik betwijfel haar smaak. - Zij zelf ook.
Hoe gaat het met je hart? - Het klopt nog.
Wil je de oorlog in?
Monuments Men. - Getekend door Roosevelt.
Dat zie ik. - Ik moet een team samenstellen...
om dat te beschermen wat er nog is en uit te zoeken wat er mist.
Ben je daar niet wat oud voor?
Wil jij oorlogsgebied ingaan en onze jongens zeggen wat ze wel en niet mogen opblazen?
Dat is het idee. - Goed, hoeveel man?
Op dit moment zes. - Heilige Johannes.
Met jou erbij, zeven. - Dat is al veel beter.
We krijgen basistraining in Shrivenham en wachten daar op bevelen.
Basis.
Basistraining. Wij?
Je hebt een leider in Engeland nodig. - Ja, Donald Jeffries.
Hij is een dronkenlap. - Jij bent een dronkenlap.
Dat is waar. Geef het mij eens.
Maar zit Donald Jeffries niet in de gevangenis?
Nee, hij hoefde niet te zitten toen zijn vader het geld teruggaf.
En zijn vrouw, is zij nog steeds bij hem?
Niemand blijft bij hem.
Wanneer beginnen we?
Bedankt.
Goed je te zien.
De jongens kijken er naar uit om te beginnen. - Ben je luitenant? Ze zijn hier echt wanhopig.
Laat Churchill je maar niet horen.
Hoe gaat het met jouw lieflijke vrouwtje? - Best.
Ze stuurt jullie allemaal een zoen maar die geef ik niet door.
Laten we dan schudden. - Dat doe je meestal.
Niet meer, ik doe het niet meer. - Sinds wanneer?
Vanmorgen 9 uur. - Gefeliciteerd.
Dank je wel, soldaat. Dit is soldaat Epstein uit New Jersey.
Ga weg. Van waar? - Newark, maar dan echt noordelijk.
Van Newark? - Jawel, meneer, in het noorden.
Dat dacht ik al. - Echt. Ik ben in Duitsland geboren.
In het noorden van Duitsland.
Hoe doen de jongens het? - Als Olympiërs.
We hebben een architect uit Chicago, sergeant Richard Campbell.
En we hebben een Fransoos, luitenant Jean-Claude Clermont.
Directeur Ontwerp in Chalets School der Schone Kunsten.
Is Preston hier? - Soldaat Preston Savitz?
Soldaat? Dat zal hij niet erg leuk vinden. - Inderdaad.
En tenslotte hebben we een beeldhouwer, sergeant Walter Garfield.
Een goede vent. Ik werkte met hem samen aan het gedenkteken van de WO I in Sint Louis.
Sint Louis?
Hoe gaat het, jongen? - Hallo, Walter. Hoe behandelen ze je?
Ze maken het ons makkelijk. Volgens mij hebben ze medelijden met ons, oudjes.
Ik ben niet dol op de hindernisbaan. - Die is niet zo erg.
Uiteindelijk kruip je op je buik terwijl tieners losse flodders over je hoofd afschieten.
Welnu, ja en nee... - Hoezo?
Ja, het zijn tieners. - En nee?
Het zijn geen losse flodders.
We komen bijeen na de lunch. Laat het de anderen weten, wil je?
Probeer ondertussen niet neergeschoten te worden.
Ik neem aan dat jullie elkaar allemaal al kennen.
Daar zorgt basistraining voor.
Jullie zijn allemaal geselecteerd door mij en luitenant Jeffries...
want we hebben jullie kennis en vaardigheden nodig.
We hebben de taak om gebouwen, monumenten en kunstwerken te vinden en te beschermen.
Soldaat, wil jij het licht uitdoen?
Wist jij dat ze echte kogels gebruiken?
Iedereens favoriete dictator.
Als 19-jarige, nog voor hij zijn roman Mein Kampf schreef...
werd hij afgewezen op de Kunstacademie in Wenen.
Schilderde Hitler dat? - Niet slecht.
Niet goed. - Deze foto...
heeft de OSS bemachtigd.
Een model van het door hem ontworpen Führer museum in zijn geboortestad Linz, Oostenrijk.
Führer museum? - Het zou de grootste ter wereld worden.
Er is veel kunst nodig om het te vullen. - Dat klopt.
We weten al dat ze kunst stelen uit Amsterdam, Warschau en Parijs.
De Fransen verstopten het, de Duitsers vonden het en namen het mee.
Daarom bombardeerde Hitler Parijs niet.
Hij bombardeerde Londen wel. - Dat weet ik.
Zijn ze al met de bouw begonnen? - Nee, dat is het punt.
Ze stelen kunst en verstoppen het ergens. - Wij denken...
dat ze het in huizen hier en naar het oosten verstoppen.
Onze jongens geven hen nu op hun donder in Normandië, dus wij moeten daarna...
over het kanaal naar Frankrijk.
Wanneer? - Al gauw.
Om te beginnen, James, een vriend in Parijs, directeur van het Nationale Museum.
Als hij nog leeft. - Als hij nog leeft, zal hij enig idee hebben...
waar de Franse kunst verstopt is en wij hebben die informatie nodig.
Luitenant, er is geregeld dat jullie het Kanaal oversteken naar Deauville.
Daar is het contactpersoon, Emile, die jullie naar Parijs zal brengen.
Ik blij dat ik Frans spreek.
Moeten we iemand doden? Ik weet het niet van jullie, maar ik wil iemand doden.
Wil je Hitler doden, soldaat? - Ik zou het niet erg vinden.
En, Richard, als je me nog eens soldaat noemt, schiet ik jou neer.
Goed, dat is het. We schepen in over een paar dagen...
en al is de oorlog bijna voorbij, het is niet minder gevaarlijk. Dus...
doe voorzichtig en neem geen risico's. Onthoud...
jullie levens zijn belangrijker dan kunstwerken.
Sergeant, waar is het commandocentrum? - Net aangekomen?
Loop zo'n 400 meter die kant op, na de kantine. - Bedankt.
Kolonel, als u het nu gewoon leest. - Dat interesseert me niets.
Ik zal je zeggen wat erin staat. Verniel geen oude gebouwen.
Onderbreek me niet, luitenant.
Als je denkt dat ik brieven schrijf aan moeders om te vertellen dat hun zoon dood is...
omdat we de kerk niet mochten bombarderen, vergeet het maar.
Bekijk het dus maar. Verder nog iets?
Nee, meneer.
Dat ging goed, volgens mij. - Laten we maar gaan lopen.
Blijf daar niet staan.
Kom binnen.
Wat doet u hier? - Ik zocht jou.
Ga zitten.
Weet je waarom ik hier ben?
Jij hebt een broer, Pieter, toch?
Ja, die heb je. Zijn jullie close?
Hij is mijn broer.
Waarom heb je niet gezegd dat hij in het verzet zat?
Dat zit hij niet.
Nu niet meer, hij is vanmorgen neergeschoten. Hij probeerde een vrachtwagen te stelen.
Een vrachtwagen gevuld met kunst op weg naar Duitsland. Hij is doodgeschoten.
Hoe denk jij dat hij van die vrachtwagen wist?
Weet je, Claire...
omdat je het museum kent...
de verzamelaars, de kunst...
ben je waardevol voor me.
Maar ik weet zeker, dat als ik het appartement doorzoek, ik dingen zal vinden...
welke onze samenwerking verder onmogelijk zouden maken.
Zal ik?
Als u dat wilt.
Dat zal ik doen.
Als ik merk dat jij je er mee bemoeit, zal ik je niet ontslaan...
maar draag ik je over aan de SS, is dat duidelijk?
Ik wil zijn lichaam. - Dat ligt op de bodem van de Seine.
Bent u Granger?
Ik maakte me even zorgen.
Ik dacht even dat u Vichy was en ik verkeerd zat.
Spreekt u Engels? Praat dan Engels.
Is er nog een kans om in Lisieux te komen?
Geen schijn van, luitenant. - Heb je misschien wat radio's voor me?
Sigaretten, geld, laarzen maat 45.
Welke maat hebt u? - Maat 43.
Jou zien doet mijn ogen deugd. Waar rijd jij nu in?
De Nazi's hadden haast de stad te verlaten en lieten wat achter.
Fijn dat je niet op het strand bleef. - Ik weet het.
Ik moest mee omdat ik Duits spreek. - Moest? Ben je een tolk?
Nee, ik ben niets tot we in Duitsland zijn. - Jammer.
Wie is jouw commandant?
Soldaat, ik zoek majoor Feilding.
Hij is daar. Majoor Feilding, meneer.
John, hoe gaat het met je?
Ik wist niet of we je zouden vinden. - Ik kreeg een lift. Wat heb je?
Kijk hier eens naar. Volgens mij is het een Monet.
Dat is een Vermeer. - Daarom had ik jou dus nodig.
Het komt van een heel konvooi Duitsers op weg naar Vernon.
Tientallen kratten hiermee gevuld. - Tientallen schilderijen?
Tientallen kratten. Sommige met wel 30 schilderijen.
Kan ik met deze Duitsers spreken? - Dat weet ik niet. Kun je dat?
Vraag hen waar die schilderijen vandaan komen. - Waar hebben jullie die gevonden?
Zijn er nog meer vrachtwagens als deze?
Vraag het hen nog eens. - Zijn er nog meer van dit soort vrachtwagens?
...zeiden er niets van te weten. - Dan heeft niemand wat gezegd.
Dan komt het niet in Siegen aan.
Bedankt. - Succes.
Ze zeiden dat ze naar een stad, Siegen, gingen.
Daar zijn vijf vrachtwagens heen gestuurd. - Vijf vrachtwagens.
Zei hij dat?
Hij zei dat. Hij is hun commandant. Ze hebben van uniform gewisseld.
Wel verdorie.
Als ik Hitler zie, zal ik hem jouw groeten overbrengen...
commandant.
Mijn familie bestaat uit architecten, mijn vader, zijn vader...
Maar ik wilde een eenvoudiger leven.
Het is nobel met aarde te werken.
Weet je, James...
jouw Frans is niet geweldig. Waar heb je dat geleerd?
Hier en daar. Ik studeerde een poosje in Canada. - In Canada?
Montreal.
Ik zie je, Stahl.
Ik zie je.
Waar wil jij je verstoppen?
Ik zie je.
Lui, kijk eens wat we gevonden hebben.
Herinner jij je Sam uit Newark nog?
Nu hebben we een tolk. - Fijn je te zien.
Ik denk dat hij mijn auto wilde. - Waar is Campbell?
Savitz heeft hem neergeschoten.
Nu weten we het. Het is niet willekeurig, het is systematisch.
Ieder schilderij is een meesterstuk.
Allemaal op weg naar de stad Siegen, in Duitsland.
De Nazi's vluchten wel, maar nemen alles mee. We moeten zo dicht mogelijk bij het front komen.
Preston, jij en Campbell gaan naar België, en wel naar Gent.
Wat is er in Gent? - Daar was een altaarstuk.
Stalen ze het altaarstuk van Gent? - Kan ik met Garfield gaan?
Garfield, jij en Jean-Claude gaan richting Duitsland, zo dichtbij mogelijk.
Naar Aken.
Jullie gaan morgenochtend weg.
Waarom neem jij Sam uit Newark niet mee dan ga ik naar mijn favoriete stad, Brugge.
Daar is een Madonna die ik bezocht toen ik nog jong was.
Kennelijk gaan we samen, maatje.
Volgens mij zijn deze Duits maar ze passen vast. - Volgens mij zijn ze goed genoeg.
Kijk hier eens.
Nog iets gehoord van Granger?
Men zegt dat Parijs bevrijd is, dus we zullen wel snel iets horen.
Draai aan die knop, daar.
Krijg nu wat. - Ik ben meer dan een knap gezicht.
Hoe gaat het, Edison?
Breng die radio naar de jongens, eens zien of dat ding werkt.
Reken er maar op.
Frank, ik wil je bedanken. - Waarvoor?
Voor nog een kans.
Donnie, iedereen verbruit het wel ergens...
jij was alleen wat... - Alleen wat te extreem.
Jij bent hier omdat je de beste voor de klus bent.
Geen liefdadigheid?
Een beetje.
Monument Franse radio gaat bijna de ether in.
Hopelijk wordt er muziek uitgezonden. - Oproep aan Londen en alle schepen op zee.
We horen je luid en duidelijk.
Hoe ver zijn ze? - Dat ontdekken we morgen.
Begrepen.
Zijn alle jongens daar?
Jawel.
Goed, luister, jongens, want ik denk dat jullie de waarheid moeten weten zoals ik het zie.
Deze missie is niet bedoeld om te slagen.
Als ze eerlijk waren, hadden ze ons dat gezegd.
Ze zouden zeggen dat met zo veel mensen die sterven, wie interesseert zich nog voor kunst?
Maar ze hebben het mis. Want dat is exact waar we voor vechten.
Voor cultuur en een levenswijze.
Je kunt een generatie mensen uitvagen, je kunt...
hun huizen platbranden en toch komen ze weer terug.
Maar als je hun prestaties vernietigt...
hun geschiedenis...
is het net of ze nooit bestaan hebben.
Gewoon as, wegwaaiend.
Dat is wat Hitler wil. En juist dat kunnen we niet toestaan.
Tot morgenochtend.
Nu ben ik depressief.
Ik wil een toost uitbrengen.
Ik denk dat jullie...
goede gasten zijn.
En ik ben trots een Monuments Man te zijn.
Toen deze oorlog uitbrak, wilde ik een nachtvlieger, jachtvlieger worden.
Maar ik heb slechte ogen en mijn gehoor is ook niet goed.
Dit is de enige manier waarop ik kan deelnemen aan deze oorlog.
Ik ben niet een bekende New Yorker...
ik heb nooit een prijs gewonnen, zoals jullie allemaal, maar...
ik denk dat we hetzelfde voelen.
Het is ons moment.
Mijn land dankt jullie en ik dank jullie.
Laat de Duitsers doodvallen.
Aanwezigen uitgesloten.
Op de Monuments Men.
Hebt u kinderen? - Ja, twee, van 12 en 9 jaar oud.
Jongen en meisje? - Twee meisjes.
Twee meisjes... - Ik weet het.
Ik heb een zoon.
Een 17-jarige zoon. Hij...
hij zit bij het verzet in het noorden.
In het noorden?
Het is daar zwaar. - Ja, het is zwaar.
Zware tijden.
Ja, zware tijden.
Houd jij van vliegen?
Parijs.
Ben ik te laat?
Ongeveer vier jaar. Hoe gaat het, James? - Hallo, René.
Hoeveel kunst heb je gered? - De nationale collectie is veilig.
Maar privéverzamelingen zijn allemaal verdwenen. - Alle privéverzamelaars?
Alle Joodse privéverzamelaars zijn per decreet illegaal verklaard.
Göring komt hier winkelen.
En brengt ze waarheen?
Naar Duitsland, in hun huizen.
Het leger der Verenigde Staten wil je helpen ze terug te krijgen.
Ik ben blij dat je dat zegt. - Waar beginnen we?
Hoopte met u te spreken over kunst...
de gestolen kunst.
Ja?
Ik zal me netjes voorstellen, ik ben James Granger...
en ik ben curator van middeleeuwse kunst bij het Met...
in New York.
Ik weet wie u bent. - Welnu, dan weet u dat ik wil helpen.
Ik weet niets. En houd op met Frans te spreken.
Als dat de taal was die u sprak.
Als wij er niet waren, sprak u nu Duits.
Nee, als jullie er niet waren, zou ik dood zijn.
Maar ik zou nog steeds Frans spreken.
Goed. - Dus...
hoe kan ik u helpen onze gestolen kunst te stelen?
Daarom ben ik hier niet, maar om u te helpen het terug te krijgen.
Ja, om uw museum te vullen.
Ik hoorde dat u tijdens de bezetting in Jeu de Paume was.
Dat klopt. - Ik ben geďnteresseerd in wat u daar zag.
Göring kwam meer dan 20 keer en nam mee wat hij maar wilde.
Waar bracht hij het heen? - Wie zal het zeggen.
Ik denk dat u het weet.
U hebt met René gesproken. - Was u daar de hele tijd?
Natuurlijk, ik ben een collaborateur, hebt u het niet gehoord?
Ik hielp de Duitsers onze kunst te stelen. - Bent u daarom hier?
Wat denkt u zelf?
Ik denk dat u met het verzet samenwerkte. En ik denk dat ik hen kan overhalen u vrij te laten.
Waarom? - Weet u waar de kunst heen gebracht werd?
Wie vraagt dat? De curator van de Met?
We stopten alle panelen in een vrachtwagen en stuurden het met twee priesters naar Brussel.
Maar de Duitsers vonden het en namen het mee.
Kan ik de priesters spreken? - Zij zijn doodgeschoten.
Als we het willen vinden, moeten we voor het Derde Leger komen en Duitsland ingaan.
Hoogste prioriteit, Preston, begrepen? De Nazi's mogen het niet houden.
We zullen het vinden.
Ik weet het. Doe voorzichtig. - Doe ik.
Hier staat dat het altaarstuk één van de meest gewenste kunstwerken is.
Hoe lees je dat allemaal?
Het is in het Engels. - Ja, dat weet ik.
Ik wist niet dat jij dat kon lezen.
Rustig.
Sam, wanneer verliet jij Duitsland? - In 1938.
Ja, ik was 13.
Ging je familie mee? - Mijn ouders. Mijn grootvader bleef achter.
In welke stad? - Karlsruhe.
Daar is een beroemd museum. Met een zelfportret van Rembrandt.
Je bent gewoon geboren om een Monuments Man te zijn.
Ik heb dat schilderij nooit gezien. - Ik ook niet.
Het was ons niet toegestaan. Mijn grootvader zei dat het was omdat we te klein waren.
Maar later brak de oorlog uit en...
en heel Europa was te klein voor Hitler.
Heb je nog iets van je grootvader gehoord?
Nee, in geen vier jaar.
Hij is afgevoerd.
Waarheen? - Dachau.
Hoe werkt dat?
Wat is er?
Dit lijkt een probleempje te zijn.
Een kleintje?
Wat dacht je hiervan...
we laten onze wapens zakken...
jij gaat jouw weg...
wij gaan onze weg...
en verder geen probleem.
Hij spreekt geen Engels. - Geen woord.
Ga je gewoon zitten? - Ja, waarom zouden we niet even gaan zitten?
Ik rook niet.
Neem een sigaret. - Ik rook niet.
Neem verdorie een sigaret.
John Wayne.
Hadden we hem niet moeten arresteren of zo?
Hij gaat nergens heen.
Wat was meegenomen?
De buste van Karel de Grote, de kast met de mantel van Maria.
Zijn ze naar het Oosten vertrokken? - De commandant noemde de stad Merkers.
Merkers? - Alstublieft, meneer, wij hebben niets tegen u.
En wij niets tegen u. - Breng het terug, houd het niet.
Vader... - Pas op.
De ene leidt hem af, de ander maakt hem af.
Klinkt als een goed plan.
Ik zal hem afmaken. - Ik maak hem af.
Jij hebt een gezin. - Jij ook.
Goed, leid jij hem af, dan zal ik de zaken afronden.
Ik heb nog nooit iemand doodgeschoten.
Het is een eitje. - Jij wel?
Ik sta op het punt.
Ik schiet, jij rent.
Leg je geweer neer.
Kom mee. Verdorie.
Dit kunnen we beter onder ons houden. - Dat lijkt me ook het beste.
Goedenavond. Waar is je commandant? - Kolonel Langton, meneer.
Ik zal u bij hem brengen, volg mij.
Ik wil graag kolonel Langton spreken.
Ik ben hier, luitenant. - Donald Jeffries, meneer, aangenaam.
Hebt u een momentje? - Kan ik u verleiden met een cognacje?
Ik ben heel snel te verleiden, maar nee, bedankt.
Luitenant, brengt u ons slecht nieuws? - In het geheel niet, meneer.
Ik wil alleen maar de stad in. - Welke stad, Brugge? Waarom?
Kolonel, mijn taak is het om kunst te beschermen zodat er na de oorlog nog wat over is.
In de kathedraal van Brugge is Michelangelo's Madonna met kind.
Zijn enige beeldhouwwerk dat tijdens zijn leven Italië verlaten heeft en als het even kan...
wil ik zorgen dat het er morgen ook nog staat. - U hebt een ongewone taak, luitenant.
Misschien is er goed nieuws voor u, wij gaan niet naar Brugge.
We hebben een afspraak met de burgemeester.
We gaan op de stad af, maar de Duitsers vertrekken...
dus we vechten buiten Brugge tegen elkaar. - Als we hen pakken, ze rennen heel snel.
Hebt u dit gezien, kolonel?
De Duitsers vernietigden Florence toen zij zich terugtrokken...
en zij zullen hetzelfde met Brugge doen. - Nee, luitenant, dat doen ze niet.
Dit is Italië niet. De oorlog loopt ten einde en deze Duitsers willen gewoon naar huis.
Zij hebben nog geen Franse stad vernield, ze zijn op de vlucht.
Desondanks, als ik twee bewakers kan krijgen...
De Duitsers hebben geen tijd, geen explosieven, ze hebben zelfs geen tanks.
Nee, meneer, ik riskeer geen straatgevecht. Wij houden ons aan onze afspraak.
En als we in Brugge komen, kunt u uw taak in de kathedraal afmaken. Begrepen?
Ik begrijp het.
Is er verder nog iets?
Nee, meneer, dank u wel.
Spreekt iemand van u Engels?
Bent u katholiek, luitenant?
Vanavond wel.
Beste vader, u zou wel kunnen huilen als u mijn avonturen hoort met deze goede mannen.
Het zou u aan ons schatjagen doen denken toen ik nog een kind was.
Maar in plaats van een fluitje of een hoed zijn onze prijzen een Rembrandt of een Rubens.
Het is vreemd dat op een plek met zo veel doden ik me meer levend voel dan ooit.
Mijn gedachten murw van de verhalen die deze straten vertellen...
de lange reis van de Madonna naar Parijs.
En haar triomfantelijke terugkeer na de val van Napoleon.
Je ziet haar porseleinen hand die de kleine jongen voorzichtig vasthoudt...
als om hem te beschermen tegen een lot waarvan zij weet dat het komt.
Ik weet dat in oorlogstijd mijn inspanning klein moet lijken...
en misschien is het dat ook...
maar ik blijf ijverig en vastberaden in mijn overtuiging...
dat grote kunstwerken nooit van één persoon kunnen zijn.
In ieder geval, niet in de geest.
De Madonna is net zozeer van mij als het van Napoleon was.
En haar hand beschermt mij tegen een lot waarvan ik weet dat het komt.
Vader, ik weet dat ik een grote teleurstelling ben...
om het onverdedigbare te verdedigen, mijn zonden waren kwaliteiten die ik vond...
op de bodem van een fles. Het was niet mijn intentie u pijn te doen.
Ik verlang naar een kans om terug te komen op de sokkel, waar u mij trots plaatste.
Misschien kan ik u hier weer trots op me laten zijn. Hier, aan de voeten van Madonna.
Ik ben nederig en dankbaar.
En ik verlang naar huis...
en rust.
Ik heb heel hard rust nodig.
Ik zal schrijven zodra ik kan. Groeten en veel geluk...
Donald.
Zorg ervoor dat zijn familie dit krijgt. - Doen we.
Bedankt.
Luitenant, ik zei hem niet te gaan, maar hij was vastberaden.
En hebben ze de Madonna meegenomen? - Dat klopt.
Dan moeten we haar terughalen.
Wat heb je? - De pastoor had het over de stad Merkers.
Daar hebben ze vast stukken opgeborgen. - Merkers?
Ja, M E R K E R S. Merkers. - Begrepen.
Nog iets van Granger gehoord? - Nog niet.
Hier breekt de hel los. Ze laten ons niet door.
We worden tegen gehouden in Saint Ben. - We zullen je daar ontmoeten.
Afschuwelijk, van Donald.
Afschuwelijk.
Wat is dit allemaal? - Het leven van mensen.
Welke mensen? - Joden.
Ze zijn er niet meer.
Jij komt nog eens ergens.
Ik ben een spion, weet je nog?
Ze komen niet meer terug.
Welnu, Claire, mijn taak is kunst te vinden en het terug te geven.
En dit lijkt een goede plek om te beginnen.
December 1944 Ardennenoffensief
Dat is goed. Echt goed.
Daar worden ze vet van.
Ook al zijn we in oorlog, kunnen we toch wel goed eten.
Wat was dat? - Een bericht van thuis.
We moeten waarschijnlijk een fonograaf confisqueren.
Dokter. Meneer. Hier.
Hij lag langs de kant van de weg, is in de borst geschoten...
zijn been bloed als een rund, we hebben een tourniquet aangelegd.
Doe zijn shirt uit, eens kijken hoe erg het is.
Je redt het wel, jongen. Ik zal je wat morfine geven.
Ik wil hier wat morfine hebben.
Hoe heet hij? - Dat weet ik niet.
Ha, papa, gelukkig kerstfeest.
Hier zijn wat monstertjes die je gedag willen zeggen.
Kun je gelukkig kerstfeest, opa zeggen? - Gelukkig kerstfeest, opa.
Goed, klaar? En...
Die tourniquet kan er af, luitenant.
Redt hij het wel? - Hij redt het wel.
Wil je de kapelaan halen? Joe, kan ik nu die morfine krijgen?
Ik zal de kapelaan halen.
Waar is ze in vredesnaam bang voor? - Dat wij het houden, zoals de Russen.
Houden de Russen de kunst?
Ze verloren 21 miljoen mensen, Frank.
Ze hebben een trofeebrigade gecreëerd, om alle gestolen kunst te verzamelen en te houden.
Voor herstelbetalingen. - Trofeebrigade, een handige naam.
Zoals Monuments Men?
Ik kreeg een brief van Donalds vader.
Hij schreef me trots te zijn, omdat ik Donald hielp zijn waardigheid terug te krijgen.
Ik voel me niet zo trots.
Hij vroeg of ik de Madonna had gevonden, ik weet niet eens waar ik moet zoeken.
We moeten weten wat Claire weet, James.
Ik ben er bijna, Frank.
En nu hebben we de Russen.
Zet de Duitsers in de vrachtwagen.
Geef hen wat brood.
Voorzichtig met die schilderijen.
Pak ze alleen bij de lijst.
De lijsten kunnen we vervangen.
Bekijk dit eens. Weet je wat dit is?
Het is een decreet, een Nero-decreet, geschreven door Hitler en getekend door Hitler.
Er staat dat als hij sterft, of als Duitsland valt, moet alles vernietigd worden.
Alles.
Waar hebben ze de kunstwerken heen gebracht? - Duitsland.
Begrijp je dat ik hier ben om te helpen?
Dat begrijp ik, maar je bent niet in Duitsland.
Mijn mannen wel. - Ik ken jouw mannen niet.
Je zult iemand moeten vinden die je vertrouwt - Ja, zeg me maar wie.
Wat kook je? - Luizen.
Het is een Nero-decreet.
Granger vond het op een trein vol kunst op weg naar Duitsland.
Er staat dat als Hitler sterft, vernietig dan bruggen, spoorwegen, archieven, kunst.
Heilige Johannes.
Denk je dat de meeste kunst naar Siegen is? - We weten dat het door Siegen ging en Merkers.
Welke kunst in een paar steden verbergen? - Wat eet je?
Thuisgemaakte kalkoen. Wil je wat?
Garfield, jij en Jean-Claude gaan naar Merkers.
En wij gaan naar Siegen. - Laten we hopen dat niemand Hitler vermoordt.
Nooit gedacht dat ik dat zou zeggen.
We komen in Neurenberg weer samen.
Dat is echt pijnlijk.
Dus, zijn jullie artiesten? - Nee, we zijn verzamelaars uit New York.
Hij is een architect. - Ik heb New York altijd al eens willen zien.
De mooiste stad ter wereld.
Hebt u München al gezien? - Nee, daar komen we binnenkort.
Wat zei hij? Wat zei je? - Hij zei mij niet boos te maken.
Goed, laten we verdergaan.
Ik heb een neef, die kunst heeft gestudeerd in Parijs.
Hij woont hier een paar kilometer vandaan. Misschien kan hij u helpen.
Is hij soldaat? - Was, zoals u, maar het is een goede jongen.
Natuurlijk, jullie zijn allemaal onschuldig.
Zeg ah.
Er zijn gasten.
Hoelang was u in Parijs?
U studeerde toch in Parijs?
Ja, twee jaar. Mijn vrouw en ik zijn dol op Parijs. Ga maar zitten.
Dit zijn prachtige schilderijen. - Was dat maar zo.
Het zijn alleen reproducties, Cézanne, Renoir.
Ze zijn geweldig.
En waar hebt u kunst gestudeerd? - Harvard, Society of Contemporary Art.
Zij zoeken kunstwerken, zij willen historische stukken beschermen.
Dat is een eerbare missie in oorlogstijd.
Wij denken dat de SS kunstwerken uit Frankrijk heeft gehaald en ze heeft verstopt.
Ik vertelde hen, dat jij misschien kunt helpen, Hermann.
Ik was geen SS, ik was soldaat, zoals u. Als ik op een of andere manier kan helpen...
Kent u een verzamelaar, genaamd Rothschild?
Rothschild? - Eén van 's werelds grootste kunstverzamelaars.
Een Fransman, toch? - Een Jood.
Nee, die ken ik niet.
Spreekt uw vrouw Engels?
Op de achterkant van de Cézanne staat Rothschild.
Het was een cadeau. - De Renoir ook?
Heil Hitler. - Heil Hitler.
Heil Hitler.
Soldaat, waar is Siegen? - Hier, luitenant.
Het zou deze bocht moeten zijn. - Joost mag het weten.
Misschien was het de vorige.
Als we bij een klokkentoren komen, zijn we te ver.
Wat denk jij? - Dat we die weg niet verder moeten gaan.
Wacht, stop.
Een hengst.
Kijk hem eens. - Het is een schoonheid.
Het is een renpaard.
Hallo, vriend.
Ik heb niets voor je.
Bied hem een sigaret aan. - Wil je een sigaret?
Volgens mij rookt hij niet.
Verdorie.
Waar ben je geraakt? - Hier, precies hier.
Ik bloed als een rund.
Wat een manier om gedood te worden.
Help. Help me.
Alstublieft. - Toen we deze missie net begonnen...
was de vraag af of we ons soldaten mochten noemen.
We riskeerden net zoveel als die jongemannen, vechtend en stervend...
en ik denk dat het terecht was om het te vragen.
Pak dit aan, mijn vrouw gaf het aan me. Ik wil niet dat het vies wordt.
Jean-Claude, blijf ertegen vechten.
We zijn niet langer toeschouwers in de oorlog. We zijn deelnemers.
Onderworpen aan dezelfde pijnen als al die andere soldaten.
Het is voorbij.
Toen we Donald Jeffries verloren, verkregen we het recht het uniform te dragen.
En nu hebben we onze tweede man verloren.
Vanaf het begin zei ik al dat geen kunstwerk een mensenleven waard was.
Maar de laatste maanden hebben het tegendeel bewezen.
Dit is onze geschiedenis en die mag niet gestolen of vernietigd worden.
Het moet bewaard en bewonderd worden.
Net zoals deze dappere mannen.
Nu zijn we het aan hen verschuldigd deze missie tot een goed einde te brengen.
Walter, wat zeg je ervan om naar huis te gaan? Dan spreken we elkaar later weer.
Als het jou hetzelfde is, dan wil ik dit afmaken.
Dat is best.
Goed, eens kijken hoever we zijn.
Stokes, dit heb ik van een SS-officier, die in Parijs gelegerd was.
Het is een kaart. Hij had een boerderij vol gestolen kunst.
Dat begrijp ik niet. Siegen. Daar waren we, daar was niets meer.
Het zijn geen spoorterreinen. - Privé luchthavens?
Nee. Bernterode, Salzburg. - Meneer, dat is niet Salzburg.
Salz betekent zout. Een zoutmijn.
Kalium is potassum.
Bij iedere stad staat een symbool.
Bernterode is een kaliummijn. Merkers is een zoutmijn.
Altaussee, zoutmijn.
Siegen... - Koper.
Het is een kopermijn in Siegen.
Beste James, gisteren vonden we 16 duizend stuks gestolen kunst...
verborgen in een Duitse kopermijn.
Kennelijk zorgden de Nazi's beter voor schilderijen dan voor mensen.
De Madonna, die Donald het leven kostte was er niet, maar misschien hebben we meer geluk...
in de volgende mijn, bij Merkers.
Bijgesloten zijn je marsorders, we hebben je nodig...
nu we zowel Jeffries als Jean-Claude verloren hebben.
Veilige reis.
Viktor Stahl gearresteerd in Trier.
Goedendag, meneer. - Goedendag.
Mag ik u een kop koffie aanbieden? - Ik weet het niet.
Eén koffie. - Jawel, mevrouw.
Ik herkende je bijna niet.
Mijn haar?
Ik heb je nog nooit zien lachen.
Welnu, James, het is april in Parijs, heb je het niet gehoord?
Er zijn liedjes over geschreven. - Werkelijk?
Ben je aan het winkelen voor je vrouw? - Mijn vrouw?
Iedere vrouw houdt van een Frans parfum.
Zelfs Françaises? - Natuurlijk, in het bijzonder Françaises.
Schrijf jij je vrouw dagelijks?
Maar ik schrijf wel. - Ben jij een goede echtgenoot?
Dat denk ik wel. - Parijs bij nacht...
ziet vele goede echtgenoten op straat.
Welnu, het is oorlog. - Het is Parijs.
Sardines...
crackers...
en een soort paté. - Heb je een feestje?
Nee. Een voorraadje aanleggen.
Ik heb gisteravond marsorders gekregen.
Ik ga naar het oosten.
Naar Duitsland? - Naar Merkers.
Daar is een mijn, daar ontmoet ik mijn mannen.
Ik las net over jouw mannen, Zij hebben kunstwerken gevonden.
Heel veel kunst. - En zij hebben het teruggegeven.
Wat zij konden teruggeven. We weten nog steeds van heel veel de eigenaars niet.
Wanneer ga je?
Morgenochtend.
Laten we het dan vanavond vieren.
Dit is mijn adres.
Neem jij de paté mee, dan zorg ik voor de wijn.
Hoe moet ik gekleed zijn?
Formeel, natuurlijk.
Formeel, natuurlijk, dat dacht ik al.
Het is open.
Je maakte geen grapje.
Ik maak nooit grapjes. - Dit is het beste dat ik heb.
Waarom schenk je de wijn niet in?
Ik heb wat meegebracht, wat kaas, brie...
en croissants... - Goed. Zeer Frans.
Ik heb een kip gebraden. - Een kip?
Die is bijna klaar.
Hier. Doe dit om.
Weet je, in Frankrijk...
als je een uitnodiging krijgt voor een formeel feest, moet jij je passend kleden.
Het kleurt bij mijn ogen.
Dan mag je het houden.
Dank je wel.
Rosenberg, Göring, Lohse, von Behr...
zijn de sleutelfiguren in de ERR, de staf voor speciale doeleinden.
Zij begonnen met de Joodse verzamelaars in 1940.
Zie je, Stahl. - Boer van de SS.
Boer...
Hier is hij, met Göring, inspecteert gestolen kunst om naar Duitsland te sturen.
De meeste stukken zijn eerst gefotografeerd en dan weggenomen.
Dan zond hij Hitler albums vol met gestolen kunst.
En de moderne meesters, zoals Picasso, Klee, Max Ernst...
werden gewoon in de tuin verbrand.
Honderden schilderijen.
En denk jij dat deze schilderijen in de mijn zijn?
Deze allemaal niet.
Dit is alles wat ik heb, James.
Dit is mijn leven. - Ik begrijp het.
Dit is ieder kunstwerk dat via Jeu de Paume ging.
Ik heb treinmanifesten, ontvangstbewijzen, brieven voor ieder stuk kunst.
Van wie het was, wie het gestolen heeft en waar ze het heengebracht hebben.
Ik heb een kleurcode gebruikt voor ieder stuk overeenkomstig deze agenda.
Ik geef het aan jou. Het is nu jouw verantwoordelijkheid.
Dat begrijp ik.
Er is een kasteel in de Beierse Alpen, Neuschwanstein.
Daar zul je de meeste van de kunstwerken vinden.
Dank je, Claire.
Je kunt hen zeggen dat Claire Simone hallo zegt, als je daar komt.
Dat zal ik zeker doen.
Ik heb geen wijn meer, maar nog wel cognac.
Ik moet gaan.
Je kunt blijven.
Het is Parijs, weet je nog?
Ik ben weg van mijn stropdas.
Hallo, lui.
Welkom terug, meneer.
Goed je te zien. - Hoe was je vakantie?
Waar is Stokes?
Ze is niet hier, is het wel?
Wie?
De Madonna.
Niet hier en niet in Siegen.
Ze komt wel tevoorschijn. - Ik weet het niet.
Donald was zo trots op wat we hier doen.
Trots, dat hij er deel van uitmaakte.
Er zal nooit een duizendjarig rijk zijn...
geen vaderland, geen Führer museum.
Als Jean-Claude en Donald daaraan hebben bijgedragen, welnu...
dan zit het wel goed.
Ik heb wat onafgemaakte zaken. - We vinden haar wel.
Hij wilde het echt allemaal.
Hij wilde alles.
Soldaat, wat staat daar? - Opslagruimte.
Kijk eens of daar lantaarns zijn. - Jawel, meneer.
Alles goed daar?
Zo'n 400 meter onder de grond in een zoutmijn in Merkers, Duitsland...
vond onze GI meer dan 100 ton goudstaven. De volledige reserve van Duitsland.
Een vernietigende slag voor Hitler. Inderdaad geweldig nieuws.
Felicitaties aan generaals Patton, Bradley en Eisenhower.
Het leger geeft niet zoveel om kunst, maar des te meer om goud.
Soldaat, help me eens een handje. - Jawel, meneer.
Volgens mij zijn jullie niet netjes aan elkaar voorgesteld.
Sam, je buurman, meneer Rembrandt.
Vertel het je grootvader als je hem ziet.
Aangenaam kennis te maken.
We hebben wat vrachtwagens. - Wil ik weten hoe?
Veel documenten, kennelijk verbrandden ze die. - Zooitje afval. Een oude pot.
Kun je even hier komen?
Wat heb je?
Waarschijnlijk ben ik op een landmijn gestapt. Het spijt me enorm.
Waarom doe je nu zoiets? - Ik verveelde me.
Ik zou me maar niet bewegen. - Uiteindelijk moet ik wel.
Campbell, Garfield, kom hier. - Wat kunnen zij doen?
Zij zijn architecten. - Weten ze daarom van explosieven?
Het is hen of Savitz. - Wat is er?
Er is hier heel veel verbrand. - Blijf staan.
Kennelijk staat de luitenant op een onontplofte mijn.
Waarom doe je dat? - Dat vroeg ik hem ook.
Uiteindelijk zul je er toch af moeten stappen. - Uiteindelijk wel.
Waarschijnlijk heeft het vuur de mijn zo beschadigd...
dat die niet meer werkt. - Hoe groot is die kans?
Zeer groot.
Maar als het niet zo is, zal er een enorme ontploffing zijn.
Hoeveel weeg je? - 80 kilo.
Op de universiteit woog ik 80 kilo.
Wat nu?
Als we het goed hebben gedaan, stap jij er gewoon af.
Wat zouden jullie ervan zeggen om naar de uitgang te gaan?
We houden je gewoon gezelschap. - Dat hoeft niet, Frank.
Volgens mij wel. Jongens? - Ik ga nergens heen.
Ik sta hier goed.
Ach, wat dan nog.
Goed, James, zo is het nu eenmaal.
In het kleine geval dat we de lucht in vliegen...
het was me een eer met jullie te dienen.
Mij ook. - Eens.
Goed, dan tel ik tot drie en stap er af.
Goed. - Neem je tijd.
Eén.
Wat is er met twee en drie gebeurd? - Ik raakte in paniek.
Ik zei toch dat het niet veel meer zou doen?
Catalogus van de schilderijtentoonstelling Linz Volume I
Picasso.
Is dat goud?
Uit tanden.
Dat is een Rodin.
Altaussee.
Het Gentse altaarstuk in de mijn bij Altaussee.
Hier staat het, kijk naar de datum. - Wat heb je?
Sam, help eens even. - Wat is er?
Het is daar een jaar geleden opgeslagen. - Hoe weet je dat?
Daarna staat er niets in. - Alles is daar.
Zullen we het gaan halen?
Geef die Claire een dikke zoen.
Dat zou ze fijn vinden.
Sergeant, welke kant op naar Altaussee? - Gewoon doorgaan, die kant op.
Waar gaan jullie heen? - Naar huis.
Duitsland capituleerde, de oorlog is voorbij.
Meen je dat? - Zou er nog een parade of zo komen?
Waarschijnlijk niet in Duitsland. - Ja, u hebt gelijk.
Verdorie, ze hebben de mijn opgeblazen.
Zijn er nog andere ingangen? - Twee, maar ook opgeblazen.
Waarschijnlijk bliezen ze de wapens op voor ze gevonden werden.
Wie gaf het bevel? De oorlog is voorbij. - Vraag hem.
Een Duitser, Wegner, verstopte zich in de stad.
Sam, zoek met Savitz iemand om een kaart van de mijn te maken.
Walter en ik kunnen bij de andere ingangen kijken.
Kapitein, mag ik met die Mof praten? - Natuurlijk.
Heb je sigaretten?
Bedankt.
Men zegt dat u Engels spreekt? - Dat klopt.
Wilt u een sigaret? - Ik rook niet.
Ik wil u wat vragen stellen. - Dat dacht ik al.
Waarom hebben jullie de mijn opgeblazen?
Wat lag er in de mijn?
Zout, denk ik.
U weet dat de oorlog afgelopen is. - Gefeliciteerd.
Volgens ons lagen er kunstwerken in de mijn die wij moesten zoeken.
Zijn ze weggehaald? - Wat krijg ik voor mijn antwoord?
Zoals u zegt, de oorlog is voorbij. Ik volgde bevelen op, beging geen misdaden.
Volgens de Geneefse Conventie word ik vrijgelaten en naar huis gestuurd.
Mij is gezegd dat voor u hierheen werd gestuurd u de baas was van zo'n kamp.
Wie heeft u dat gezegd. - Een vogeltje.
U bent toch geen Jood, luitenant?
Dan moet u me dankbaar zijn.
Weet u, ik rook ook niet.
Dit is mijn eerste sigaret.
Maar...
ik wil dit moment onthouden.
Ik ga binnenkort naar huis.
Ik heb een mooi appartement in New York, in de Upper West Side.
Er is een broodjeszaak, genaamd Sid's.
Iedere ochtend...
loop ik daarheen, neem een koffie en een broodje...
en lees de krant.
Ik denk er hier dagelijks aan. Daar ga ik als eerste heen als ik thuis ben.
Dan zit ik daar en eet een geroosterd broodje ui van Sid Meldman.
Dan lees ik een artikeltje in de New York Times op pagina...
18...
waarin staat dat u, kolonel Wegner, opgehangen bent voor oorlogsmisdaden...
en begraven in een onbekend graf.
En dan denk ik aan mijn sigaret...
en dan denk ik aan u, daar zittend met die domme gelaatsuitdrukking.
Ik drink mijn koffie op...
en laat de krant voor Sid achter om er vis in te wikkelen...
en ik zal nooit meer aan u denken.
Weet u zeker dat u geen sigaret wilt?
De Duitsers bliezen het niet op, maar de mijnwerkers deden het.
Zij vonden de plannen van de Nazi's en hebben alle ingangen van de mijn afgesloten.
We kunnen het open graven. - Hoelang duurt dat?
Een dag of twee, als die mijnwerkers helpen.
Het moet sneller. We hebben orders vannacht te vertrekken.
Wiens orders? - Opperbevel.
Dit deel gaat naar de Russen. Ze zitten nu zuidelijk. Ze zullen morgen hier zijn.
Morgen. - Waarschijnlijk eerder.
Heb je explosieven?
We zijn zover. Iedereen liggen.
Misschien moet ik dit doen. - Wat weet jij van explosieven?
Niets. - Goed.
Vooruit.
Er mist één.
We missen er één. - Je maakt toch een grapje?
We missen verdorie een paneel.
We moeten gaan, lui, tenzij je Russisch spreekt.
We hebben dat hele gebied gehad. - Daar zijn we niet geweest.
Wel waar. - Daar hebben we niet gekeken.
We zijn nu hier en dit is waar we heen moeten. - Dit is dit.
Nee, dit is waar we nu zijn. En dit is waar we niet gekeken hebben.
We waren hier en hier. Waar zijn we niet geweest? We waren hier niet en hier niet.
Ja, maar dat... - Help me even, wil je?
Je zult me zo erg missen als dit voorbij is. - Dat betwijfel ik.
Goed.
Nu wens je dat die Duitser je had doodgeschoten.
Inderdaad.
Lui, wegwezen, schiet op. - Ik ga achter Stokes aan.
Ik ben vlak achter u, kapitein.
We moeten weg.
Laten we hier verdwijnen.
We moeten gaan. - Help me even.
Frank, we moeten gaan. - Help me even.
Heilige Johannes, - Help je me nog?
We moeten weg. - Help ons een handje.
Heilige Johannes. - Dat zei ik ook al.
Dit kun je toevoegen aan de lange lijst van Hitlers mislukkingen.
Hij probeerde iets te nemen wat nooit van hem zou kunnen zijn...
ons levensverhaal geschilderd op canvas of gehouwen in steen.
Terwijl de Russen ons op de hielen zaten verlieten we Altaussee met zo'n 3000 stuks...
inclusief het Gents altaarstuk en de Madonna met kind uit Brugge.
We lieten iets achter voor onze Russische vrienden om mee terug te nemen naar Leningrad.
We gingen naar het noordwesten. Savitz en Campbell vlogen het altaarstuk naar België.
Het werd tentoongesteld in Brussel en teruggegeven aan de Sint Bavo in Gent.
Dankzij tweede luitenant James Granger...
verschillende treinladingen Franse kunst in een kasteel gevonden...
in Beieren zijn teruggegeven aan Parijs.
Dank je, James.
Alles, van schilderijen tot beeldhouwwerken...
tapijten en zelfs juwelen is teruggegeven...
en is de grootste privékunstverzameling in de wereldgeschiedenis.
We vonden ook 5000 kerkklokken...
300 wagons...
drie miljoen boeken en duizenden Thora's.
De getallen zijn duizelingwekkend.
Er zijn meer dan vijf miljoen stukken teruggevonden.
Er worden natuurlijk nog steeds grote kunstwerken vermist.
Raphaels Portret van een Jongeman, bijvoorbeeld en met uw toestemming...
wil ik blijven zoeken.
Welnu, luitenant, laat me even praten met Secretaris Stimson, dan krijgt u uw antwoord.
Dank u, meneer.
En hebt u mannen verloren bij deze missie? - Jawel, meneer, twee mannen.
Een Fransman, genaamd Jean-Claude Clermont...
en een Brit genaamd Donald Jeffries verloor zijn leven...
toen hij de Madonna met kind uit Brugge wilde redden.
Luitenant Stokes, ik heb één vraag.
U zei de Madonna... - Jawel, meneer, de Madonna uit Brugge.
Toch door Michelangelo gemaakt? - Jawel, meneer.
En u verloor een man die haar wilde redden. - Donald Jeffries.
Denkt u dat het dit waard was, voor een kunstwerk?
Denkt u dat Jeffries zou zeggen dat het dit waard was, als hij kon praten?
Als hij kon praten...
dan denk ik van wel.
Goed, en u, luitenant?
U had de leiding en hier komen we bij de kern van de zaak.
Denkt u dat over 30 jaar, iemand nog zal weten dat zij stierven...
voor een kunstwerk?
Ben je zover?
Laten we gaan.
Vertaald door Astimo. Subtitle programming tool by OuweGrijze