CAMILLE CLAUDEL
Phụ đề Việt - Quỳnh Chi
- Tôi phải nói với cô Lipscomb. - Anh có xem giờ không đấy?
Tôi hỏi về chị tôi.
Anh sẽ đánh thức cả ký túc xá đấy.
Cô Lipscomb ?
Có anh Claudel hỏi này.
Paul !
Có chuyện gì với Camille?
Chị ấy đã biến mất. Chị có biết chị ấy đi đâu không?
Cô ấy không nói gì với tôi cả.
Mẹ tôi đang lo lắng.
Hãy đến phố Notre-dame-des-champs xem sao.
Camille !
Đêm cậu lại đi tìm đất à?
Tớ vừa qua nhà cậu.
Mẹ cậu muốn báo
cảnh sát. Và em trai cậu
đi tìm cậu khắp nơi.
Cậu có nghe tớ nói không?
Cậu có nghe tớ nói không, Camille ?
Ông Boucher có lý
khi nói rằng cậu mê bùn quá.
Cậu chẳng bao giờ trả lời.
Kể cả khi việc đó liên quan đến cậu.
Chỉ có công việc của cậu là quan trọng thôi.
Cậu nghĩ tớ sinh ra
để làm nhà điêu khắc à?
Tớ rất thích mơ mộng.
Theo ông Boucher, Rodin là một thiên tài và quyến rũ tất cả các cô gái.
Cần phải chú ý.
Ông ấy cũng tai tiếng như công việc của ông ấy à?
Tất cả người mẫu của ông ấy đều có quan hệ tình ái với ông ấy.
Chúng ta sẽ để nó đối diện với ánh sáng.
Chúng ta nhìn nó rõ hơn.
Con Toto này trong suốt quá.
Chúng ta không thể để nó ở đó.
Tớ thấy sợ. Tớ cần Toto.
Ông ấy sẽ cho chúng ta là những con điên.
Ông ấy đến rồi.
- Ra mở cửa đi! - Sao lại là tớ.
Ra mở đi.
Chào các cô.
- Tôi là Jessie Lipscomb. - Tôi biết.
Tôi là Claudel.
Tôi biết. Tôi phải thú thực với các cô là tôi rất vội.
Ông Boucher
đã nói với chúng tôi... - Ông Boucher !
Cho phép tôi nói nhé.....
Boucher...
Rất tốt, giải thưởng của ông ấy từ Rome. Ông ấy đi một năm.
Ai mà không thích ở Rome cơ chứ?
Phải không?
Từ việc đó đến việc thay thầy của các cô,
là cả một bước.
Không, không. Phải nhào nặn đất!
Đừng dựa vào cảm hứng,
nó không tồn tại đâu.
Các cô muốn tôi dạy gì cho các cô nào?
Một bức tượng đòi hỏi phải có thời gian,
phải cho nó nghỉ.
Quên nó đi để đánh giá nó tốt hơn.
Tôi biết, tôi chưa hoàn thành nó mà.
Tôi chưa làm xong.
Thời điểm không thuận lợi.
Tôi rất nhiều việc.
Ít nhất ông hãy uống trà.
Các cô đã rời Học viện Colarossi rồi à?
Vâng, sao ạ?
Chúng tôi không nên làm thế ạ?
Không. Các cô có hệ thống sưởi.
Hệ thống sưởi quan trọng đấy.
Hồi tôi bằng các cô, xưởng của tôi là chuồng ngựa. Lạnh cóng.
Tôi phải làm bức tượng bán thân đầu tiên của tôi theo mẫu thật ở đó.
Vì tôi không có tiền,
tôi đã cho vào lò đầy giầy cũ.
Người đàn bà đó ngồi làm mẫu. Nhưng mùi...
Bà ấy không chịu được. Bà ấy ngất xỉu.
Tôi tưởng bà ấy chết.
Con vật thời tiền sử này là con gì?
Đó là Toto. Một con tê giác nhỏ ở Trung Phi.
-Toto ? - Số không cộng số không
bằng cái đầu toto.
Ở đây dễ chịu quá,
tôi suýt quên là tôi đang vội.
Ông Rodin, tôi muốn làm với đá cẩm thạch.
Cô làm với loại cứng?
Tôi đã làm với hoa cương.
Tê giác, hoa cương, cô thích cái khó.
Nào!
Cả hai bên chúng ta sẽ nghĩ
và về các bài học, thì ta sẽ xem xét sau. Tôi không phải là thầy dạy
duy nhất ở Paris. Chào các cô.
Ôi ông ấy đẹp, mạnh mẽ và thông minh quá!
Cậu nghĩ sao? - Chẳng nghĩ gì cả.
Không nghĩ gì? Sao lại thế? Cậu thật lạ lùng.
Mục đích gặp không phải là ông ấy kể linh tinh cho chúng ta.
Mục đích gặp là làm quen.
Dù sao, tớ cũng không thể trả được tiền học ông ấy.
Loại người : "Tôi, tôi nhìn thấy, không phải cô. Tôi biết, không phải cô."
Cậu cường điệu.
Thậm chí ông ấy không nói về công việc của chúng ta.
Cậu có nhận ra không?
Thô lỗ quá!
Các con thích thú à? Mẹ thì không.
Để xem có ngáp trước mặt cha không.
Cho đến bây giờ,
thì cha con đã đồng ý về xưởng.
Lần này, ông ấy sẽ không cho con biết nguyên nhân.
Con đã không chịu được kỷ luật của Học viện.
Con thích tự do hơn,
chung xưởng với một cô gái người nước ngoài táo tợn.
Con không thèm quan tâm là như thế tốn nhiều hơn cho chúng ta!
Cha không kiếm tiền
từng xu một, đến nỗi hy sinh tất cả.
Con có nghĩ là ở tuổi đó mà phải sống như thế không?
Đối với mẹ thì sao?
Khi cha biết con không ngủ
để đi lấy trộm đất,
cả nhà thức trắng nhiều đêm,
em con có thể trượt môn triết
chỉ vì sự ngông cuồng của con.
Tất cả chỉ vì cái gọi là thiên hướng nghề nghiệp của con.
Rồi con lại làm nó nhiễu bằng việc cho nó đọc
những thứ bậy bạ không thích hợp với tuổi nó.
Mà cũng chẳng thích hợp với tuổi nào cả!
Camille ! - Kệ chị ấy, mẹ ạ.
Đồ trơ trẽn, gian dối!
Ông ấy sẽ thấy tác phẩm đá cẩm thạch đầu tiên của chị đẹp đến nỗi ông ấy sẽ ký.
Như Michel-Ange đã làm với các học trò của mình.
Em lại không thích Hugo ký các bài thơ của em.
Em là kẻ vô chính phủ, Paul.
Em là một thanh niên hoang dại.
Em không chịu đựng được trường trung học nữa.
Cảm ơn chị đã làm cho em biết đến thơ của Rimbaud.
Nó làm cho em bay bổng khỏi mặt đất.
Ngày nào đó em sẽ trốn chạy như ông ấy chăng?
Chị thích những điều em viết.
Chị yêu quí em.
Chị là người duy nhất tin em.
Paul bé bỏng của chị.
Chị nhìn em trìu mến.
Đó là tội lỗi à?
Tội lỗi không tồn tại.
Chúc em ngủ ngon.
KHO ĐÁ CẨM THẠCH
-Limet !
Cô gái trẻ này muốn có đá cẩm thạch.
- Bao nhiêu? - Một miếng giống chất liệu tượng Eva.
Tôi đang bận tiếp thanh tra.
Gửi lời chào cô Jessie Lipscomb nhé.
Anh Louis có thể đưa cô ấy đi.
Để làm với cẩm thạch, cô có dụng cụ không?
- Có ạ ! - Can đảm nhé.
Bình thường cô làm với đá gì?
Hoa cương xanh.
-Loại Soissons à ? -Vâng.
Eva...
Ông Rodin chiều cô đấy. Đá này là đá Pitacci ròng.
Hãy cảm nhận đi.
Miếng này là miếng thích hợp với cô hơn.
Miếng kia à ?
- Miếng kia. - Đá từ Paros, Hy lạp.
Cẩn thận đấy, nó dễ vỡ.
- Có cần lời khuyên hay giúp đỡ gì không? - Không cần gì cả.
Nghĩ gì mà lại nhận một đơn đặt hàng chính thức !
Nếu tiếp tục như vậy không giữ được kế hoạch làm việc.
Ý tưởng của tôi không xuất hiện theo đơn đặt hàng.
- Cô ấy đã lấy đá gì? - Miếng hình chóp.
Miếng hình chóp nhỏ đó à?
Vâng, đá Paros.
Đá đó là khó làm nhất.
Đập sai chỗ, cô ấy sẽ làm nó vỡ làm đôi ngay.
Cô ấy còn quá trẻ. Cần phải học nhiều.
Tôi không có thời gian.
Và tôi đã xem tác phẩm của cô ấy:
một phụ nữ già và một kẻ lang thang mới phác thảo.
Anh biết đấy, đất còn sống động hơn cả người mẫu, như thịt thật...
- Thật hiếm. - Anh nhầm về cô ấy:
Cô ấy không cần các bài học.
Cần phải để cho cô ấy làm.
" Với sự cẩn trọng khủng khiếp đó,
"cổ tôi cảm thấy cái lạnh đột ngột của thép chạm vào.
"Khuỷu tay tôi run rảy.
"Tôi phát ra một tiếng gầm nghẹn lại.
"Bàn tay đao phủ run lên.
"Thưa ông", anh ta nói.
"Xin lỗi, tôi có làm ông đau không?"
"Những đao phủ đó là những con người rất hiền lành."
Anh có vẻ thích Victor Hugo nhiều nhỉ.
Đó là người vĩ đại nhất còn sống.
Chỉ có ông ấy trong đời tôi.
Bây giờ có cô nữa.
Cha!
Ông Rodin không thể cứ dửng dưng.
Bằng chứng : Giám đốc Trường Mỹ thuật đã nghĩ
là con đã học với ông Rodin.
Tôi đã làm gì với Trời đất
mà có đứa con gái như vậy?
Lại bày trò
để đánh cắp tiền của cha mình!
- Xin bà hãy bình tĩnh. - Đừng can thiệp vào.
Cái con trơ trẽn đó! Nếu đứa con đầu của tôi không chết,
thì tôi đã không bao giờ có nó!
Không bao giờ !
Nó như là con trai ý.
Chính nó gây tai họa cho chúng tôi.
Nó kích cha nó chống lại tôi
và sẽ làm cho chúng tôi phải khổ vì những việc làm bậy bạ của nó.
Bà hãy mặc đồ vào, tôi xin bà.
Cứ giam mình thế này chẳng ích gì.
Người phải giam mình
lẽ ra không phải là tôi!
-Louise-Athanaïse !
Ra khỏi đây đi!
Chào ông Limet.
Làm không được à?
Nhờ ông cảm ơn ông Rodin.
Jessie !
Jessie ! Hãy đọc cái này! Hãy đọc to lên!
"Tôi có thứ hay hơn các bài giảng. Tôi bắt đầu một công trình lớn,
"tôi cần người học việc. Ngày mai 8h hẹn các cô ở xưởng đá. Rodin."
Cẩn thận đấy!
-Morhardt ! -Limet.Ông bạn của chúng tôi đâu?
Ông Rodin hôm nay không có đây.
- Ông ấy rất bận. - Đi thôi.
Ông ấy cứ cường điệu ý mà.
Anh có thấy hai cô bé mới không?
Trên Cổng địa ngục, sẽ có các bức tượng.
Ý của ông Rodin hay đấy.
Dante đã giúp ông ấy tìm ra ý tưởng của mình
với tác phẩm Thần khúc.
Ông chủ của tôi chẳng cần ai cả.
Ông ấy đi từ chỗ chả có gì và sẽ luôn đến nơi ông ấy muốn.
Ông ấy như một người cha đối với tôi. - Anh yêu ông ấy nhỉ!
Marcel, không cần viết gì cả. Các anh không nghe tôi à?
Đó là do cô Claudel.
Hãy bỏ cái băng đó đi!
Đặt lại hai cái tượng Adam vào giữa.
Thôi đi đi!
Này cô.
Cô đứng lại vào chỗ giữa hai cái tượng đi.
Như thế, tốt đấy.
Đúng rồi, hay đấy.
Limet...
Hãy làm lại một tượng Adam nữa cho tôi ngày mai.
Hay đấy.
Cảm ơn tất cả!
Và buổi đầu tiên với V. Hugo thế nào ?
Tôi muốn ông ấy khỏa thân hoàn toàn.
- Thế nào, các cô, có nhân tình chưa? - Họ sẽ không nói gì với anh đâu.
Cô ấy tưởng mình là ai chứ?
Vì cô ấy có văn hóa, cô ấy dè dặt!
Chúng ta sắp được xem ông ấy tạc tượng, ông Rodin ý?
Ông chủ của tôi, ông ấy suy nghĩ.
Đó là một người đam mê sắc dục. Nhưng ông ta thích các đơn đặt hàng hơn!
Đó là một dự án nghệ thuật!
Sự thật là ông ta không có ý tưởng.
Ông Rodin đang tranh cãi với Trường Mỹ Thuật.
Không có ai phóng đãng hơn ông ấy từ hồi có V. Hugo !
Sẽ đẹp đấy, Giganti.
Hầu như anh sẽ ngồi bó gối.
đầu cúi xuống,
tựa vào đầu gối trái.
Hai cánh tay buông thõng...
ôm lấy đùi
Tôi chắc là sẽ rất mạnh mẽ.
Sẽ mạnh mẽ,
sẽ mềm mại.
Như anh vậy.
- Cô nghỉ chứ? - Tôi đợi nó khô đã.
Cô làm với tôi?
Các tấm bình phong bị lấy đi rồi.
- Cô biết làm chứ? - Ô!
Nào người đẹp!
Lại đây cho xem cô đi. - Bỏ tôi ra!
- Cô tìm tôi à? -Camille !
Tôi sẽ chiếm được cô! Ở đây các cô gái không tránh được đâu!
Anh đừng hòng
mà làm gì tôi, ở nhà ông Rodin. -Camille !
Camille !
Để cô ấy yên!
Này cô người Anh,
tốt hơn là cô đi trộn thạch cao đi. - Anh như thạch cao ý.
Nặng và nhớp nháp!
Cậu đi đâu đấy, Camille ?
Quay lại làm công việc thực sự của tôi.
Quay lại đi !
Không phải đến đó đâu, bà làm gì có cơ hội nào.
Chuyện gì xảy ra thế?
Có gì lo lắng không? Em vừa đi ngang một người rất bức xúc.
Hãy đợi anh ở văn phòng, Rose.
Nào, Adèle, làm mẫu lại nào.
Ông ấy không thèm để ý đến bàn chân bằng đá cẩm thạch của chị.
Ông ấy sẽ không bao giờ ký tên lên nó.
" Một phép màu phải cần ba điều kiện :
"sự cả tin của tất cả,
"sự vừa ý của một số người,
"sự ưng thuận thụ động của tác giả."
Lẽ ra ông ấy phải hiểu.
-Camille...
Chị coi trọng quá mọi việc. Chị đã hỏi ông ấy chưa?
Ông ấy có bao giờ nói với chị đâu.
"Người nào là huyền thoại của thời mình
"bị dẫn dắt một cách khắt khe bởi chính huyền thoại đó.
"Thêm vào sự ngây thơ, sự cả tin, và sự trong sáng
"là những trở ngại khác.
"Để duy trì quyền năng thần thánh,
"người ta thoát khỏi những trở ngại đó bằng những mưu mẹo tuyệt vọng."
Chúng ta tuyển người khác chứ?
Không. Vẫn không có tin tức gì của cô bé Claudel à?
Cô thật không chịu nổi.
Sao cô lại bỏ đi?
Cá tính gì mà kinh thế!
Lúc nào cô cũng bốc đồng thế à?
Cư xử khác thường chưa đủ, nhưng tôi không tuyển dụng cô vô ích.
Tôi đòi hỏi những người thực hành từ sáng đến tối.
Còn có công trình phải làm, cô Claudel.
Cô tìm đâu ra đất sét xanh đó.
Dưới chân tôi.
Ở Paris, thưa ông.
Ở Paris.
Cô đã hiểu về đầu và cổ,
nhưng cô chưa xử lý cái thân.
Cơ thể con người là một thế giới động đậy phập phùng. Đó là sự sống.
Khi cô tạo dáng, cô đừng nghĩ đến bề mặt, mà phải nghĩ đến hình nổi.
Nếu cô muốn thấy dáng dấp cái đầu bức tượng Adam của tôi.
Không hề, không phải vậy.
Tôi có thể gặp người mẫu của cô không?
Anh ấy không chuyên nghiệp, tôi cho là thế.
Chúng mềm quá, uể oải quá. Lại đây xem.
Anh đứng ra đây. Cô nhìn này.
Cần phải tìm kiếm trong cái cổ.
Cần phải làm căng các cơ, chỗ này.
Cô chưa bao giờ xem tôi làm việc, nên cô nghĩ tôi không làm gì à?
Cẩn thận đấy, ông làm anh ấy đau mất.
Đấy nhé, cô nương nhẹ người mẫu của mình quá.
Cô táo bạo khi tạc tượng một người đàn ông khỏa thân,
nhưng dáng làm mẫu lại thoải mái và cô giấu diếm cơ thể anh ấy.
Tôi sẽ chỉ cho cô chỗ làm việc bí mật của tôi.
Ít nhất, ông nói tôi có sự táo bạo.
Cô có trí tuệ
và cô tạc tượng với tâm huyết của mình.
Cô bắt đầu đúng, nhưng lại thực hành sai.
Tôi dạy cô nhé?
Tôi không cần bài học hay lời khuyên nào cả.
Tôi mạo hiểm làm trực tiếp với đối tượng sống.
Tôi chấp nhận, cô Claudel.
Tôi bị đuổi à?
Đó là một học trò.
Thế à? Lại một học trò nữa?
Đáng tiếc. Bởi vì hôm qua tôi lạnh quá.
Chúng ta sẽ thử gì?
Tôi hy vọng hôm nay ông đến với một ý tưởng.
Bởi vì ông càng nghĩ, thì tôi càng lạnh.
Chúng ta chỉ có thể nhìn thấy các hình dáng trong bóng tối.
Dáng này không được.
Cô không muốn vào nhà à? - Không.
Tôi sẽ qua thăm Jessie trước khi về nhà.
Không, không đi tối nay. Tôi sẽ đi thăm cô ấy ngày mai.
Những thứ tôi phải mất nhiều năm mới hiểu,
thì cô đã biết rồi. Những thứ tôi đã nhìn thấy ở Ý :
hai tượng nô lệ dang dở
của Michel-Ange bị bỏ trơ trọi trong một góc tối om.
Dang dở.
Sự ngẫu nhiên của cái dang dở, là một cảm xúc hoàn thiện.
Cảm xúc trước tinh thần thuần khiết.
Như cô, khi tôi nhìn thấy cô
trắng tuyền, đứng giữa hai tượng Adam của tôi,
cô đã làm tôi nảy sinh ý tưởng cho bức tượng thứ ba.
Tôi đã từng nghĩ rằng...
Sao?
Tôi đã từng nghĩ rằng cảm hứng không tồn tại.
Tôi hài lòng!
Tôi hài lòng.
Tôi rất hài lòng, Camille.
Tôi sẽ đưa cô tới nơi cô muốn.
Nơi cô muốn.
Tôi muốn đến xưởng.
Ở Notre-Dame-Des-Champs ?
Vâng.
Không, Giganti chắc ngủ rồi. Tôi về nhà.
Tôi đưa cô đến Ý.
Tôi sẽ về nhà.
- Cô sợ người ta mắng cô à? - Không?
- Thật chứ ? - Không.
Tôi không còn là đứa trẻ nữa.
Mẹ tôi không nói chuyện với tôi nữa.
Tại sao?
Bà ấy không thích điêu khắc. Tất cả những thứ rác rưởi đó!
Mẹ tôi từng nói: " Hãy dẹp tất cả chỗ thạch cao đó đi!
"Đâu đâu cũng toàn thạch cao!"
"tận trong gậm giường!
"Con chất đống quanh mẹ."
Cô thấy không...
Tôi gấp đôi tuổi cô.
Ký ức của chúng ta sẽ vẫn giống nhau.
Tạm biệt.
Tôi không bao giờ muốn cóp-pi tượng Adam của ông.
Giganti của tôi giấu cơ thể mình vì anh ấy bị thương.
Áo măng-tô!
Em, ít nhất em cũng biết điều gì làm em xúc động.
Còn tôi, tôi chẳng biết gì nữa.
Nhìn này, Paul !
- Ông ấy đã ký vào nó. - Victor Hugo đã qua đời.
Chị ấy đấy à?
Chị ấy có đôi mắt màu xanh như trong tiểu thuyết.
Xanh sẫm, Schwab.
Victor Hugo đã qua đời !
Victor Hugo đã qua đời!
Đừng có làm trò nữa!
Vớ vẩn thế mà cũng khóc!
Lẽ ra chúng ta có thể đi cùng với nhau.
Nhưng đó là một đám tang!
Tôi muốn tránh cho cô khỏi phải đi đưa đám.
Nhưng em muốn xem đưa đám.
Làm gì có đưa đám!
- Có chứ, em đã đọc trong báo. - Tin tôi đi, Rosette.
Sự thật là anh xấu hổ về em.
Tin tôi đi, cô cứ ở trên ban công của cô thì tốt hơn.
- Ông có nhìn thấy Giganti không ? - Không.
Lắm mồ hôi quá!
Ô, lắm mồ hôi quá!
Con chơi bản khác được không, Louise yêu quí?
Bà ấy nói "Anh xấu hổ về em." Ông ấy trả lời :
"Tin tôi đi, cô ở trên ban công của cô thì tốt hơn."
Bà ấy mặc màu hồng từ đầu đến chân!
Bà Rose đó là ai?
Cậu Louis nói rằng đó là chuyện xưa cũ.
Bà ấy là vợ ông ấy à?
Cậu Louis nói rằng họ đã không cưới nhau.
- Cậu có chắc không? - Có.
Bà ấy tên là Rose Beuret.
Nóng quá phải không, Louise ?
-Cậu có chắc không? - Chắc.
-Cậu có chắc không? -Chắc!
Mặc quần áo vào đi.
Đám tang này làm tôi kiệt sức.
Victor Hugo đáng thương!
Đây.
Mai chúng ta sẽ thử xem.
Tạm biệt, ông Rodin.
Lại một buổi lễ tử thần biến thành lễ hội giả trang.
Các quí ông đó diễn những điệu bộ tuyệt vọng.
Thi thể của ông ấy được sử dụng.
Trông cô lố bịch với kính đen.
Nông thôn sẽ làm tất cả chúng ta dễ chịu.
Nó nghĩ nó không cần nghỉ ngơi.
Nó cao ngạo.
Con không đi vòng được à?
Con sẽ làm bẩn váy của các chị.
Cha đã quyết định mời ông Rodin đến Villeneuve.
Đến lúc chúng ta cảm ơn ông ấy.
Ông ấy rất bận. Ông ấy sẽ không bao giờ đến.
Cha đã viết cho ông ấy, chúng ta sẽ đợi xem.
Con hãy nói với ông mục sư là lúc nào cha cũng muốn phá trụi nhà thờ của ông ấy.
Louis Prosper !
Đừng có hành hạ ông mục sư đáng thương đó!
Đi nghỉ tốt lành nhé! Hẹn gặp chủ nhật!
"Ông Rodin, xin ông đừng đến."
"Xin ông đừng đến Villeneuve."
Hãy quan sát những đường cong của tháp chuông!
- Rất hân hạnh, thưa bà. - Chào ông bà.
Chúng tôi xin cảm ơn ông.
Ông bà đi đường bình an chứ?
Camille, Paul, các khách mời của chúng ta đã đến!
Ôi, Louise !
-Các vị có thường xuyên đến đây không? - Đi nghỉ thôi.
Hồi trước chúng tôi ở đây suốt năm,
nhưng chồng tôi làm trong chính quyền,
rồi Camille đã kéo chúng tôi đến Paris.
A!
Camille đây rồi !
-Rose, đây là cô Claudel. - Em biết...
Chào thầy. Xin giới thiệu với thầy em trai tôi, Paul.
Hân hạnh.
Bà Claudel, ông Rodin, Paul, bà Rodin.
Ồ.....
Đâu đâu cũng có sự thú vị.
Trong màu khóm lá...
Dừng lại! Rose sẽ hiểu hết.
Mặc kệ.
Sự yên tĩnh...
Giá mà chúng tôi có một cây xà lách đẹp thế này ở phố Saint-Jacques !
Ông làm cho vợ tôi vui đấy.
Tôi trồng cà chua ở ban công.
Rose luôn có những ý tưởng hay hay.
Tớ không muốn gặp họ. Lẽ ra cậu phải ngăn họ đến.
Mà ông ấy lại còn đến với bà ta nữa chứ!
-Tớ sẽ không bao giờ tha thứ cho cậu, Jessie. -Camille !
Thầy có muốn rửa tay không?
Có.
Mời thầy theo em.
Nhào đất!
Em không hài lòng khi gặp tôi à?
Thầy đến đây làm gì?
Thật tệ hại. Em xấu hổ!
Rất hữu ích cho việc biết giờ giấc.
Chính xác hơn,
người ta có thể nói rằng ông linh mục đáng thương đó
ngoan cố thông báo cho chúng ta biết các hoạt động buồn tẻ của ông ấy!
Bà, bà có theo đạo không, bà Rodin ?
Tôi giống như ông Rodin.
Vậy ông Rodin làm gì?
Tôi sẽ làm cho các vị ngạc nhiên : suýt nữa thì tôi suýt nữa trở thành tu sĩ.
Khi đó tôi còn trẻ. Tôi có người chị cả,
Maria, tôi rất yêu quí chị ấy.
Chị ấy trở thành nữ tu tập sự, sau khi bị thất hứa cưới hỏi,
một người bạn của tôi đã hứa cưới chị ấy nhưng không giữ lời.
Chị ấy đã chết vì buồn bã.
Sau khi chị ấy mất, tôi đã vào tu viện.
Để nghĩ là chị ấy như còn sống,
tôi đã sống cuộc sống của chị.
Tôi ngạc nhiên khi cha linh hồn của tôi đã bắt buộc tôi
tạc tượng ông ấy và đã đưa tôi trở lại cuộc sống.
Cuộc sống của tôi, ý tôi là vậy.
Bằng phép màu, người đàn ông đó
đã biết làm nên sự khác biệt giữa một nỗi buồn
và một thiên hướng nghề nghiệp. - Đúng vậy.
Đúng vậy.
Nếu tôi có một nỗi buồn như thế, thì tôi cũng sẽ làm giống thế.
Con sẽ thành nữ tu?
Tôi dừng lại không tu nữa.
Kiêu ngạo thế!
Cô có cái thói đó từ ai nhỉ.
Camille không kiêu ngạo.
Nó chỉ không bao giờ nhượng bộ chút nào
những thứ nó cho rằng nó xứng đáng có.
Những lúc nó dữ dội,
là vì nó đam mê.
Khi còn nhỏ,
nó nghịch bằng việc lấy đất sét
nặn xương người.
Sau đó, nó cho vào lò để nướng.
Nó quên cả ăn uống.
Thật kinh ngạc.
Những khi nó lo lắng nghi hoặc,
là vì nó cương quyết.
Cha....
Ông Rodin, chắc ông ấy nhận ra điều đó.
Phải không, ông Rodin ?
Ồ, ông Claudel, về cá tính thì...
Cá tính của chúng ta ở đâu ra?
Chúng ta không biết, nhưng chúng ta biết nó là thế nào.
Về tượng Cổng địa ngục, tôi chậm mất ba năm
vì tất cả những tên hề này! Đây, hãy nhìn này.
Hãy nhìn này.
Tôi thiếu chân, thiếu tay.
Còn tượng Những nhà tư sản Calais?
Ai đó có thể kể cho tôi câu chuyện của họkhông?
Victor Hugo, tôi có thể xoay xở được.
Ông ấy đã để cho tôi tạc cái đầu ông ấy.
Tôi đã phải chạy từ văn phòng của ông ấy đến bàn điêu khắc của tôi.
Còn Balzac? Lúc thì nắm được ông ấy, lúc thì không...
Làm sao chắt được bộ não ông ấy ra và thể hiện nó trên khuôn mặt?
Tôi chỉ còn trách bản thân thôi.
Nếu tôi không muốn tiếp những tay viên chức đến giục giã
tôi cần sự trợ giúp nghiêm túc.
Jessie Lipscomb thì sắp về Anh!
Tôi cần những nghệ sĩ có năng lực, những tài năng, cần gấp!
Không chậm một giây.
Là như vậy.
Tôi sẽ nói lý do chủ yếu chuyến viếng thăm này của tôi.
Tôi muốn Camille ở Paris.
Đúng vậy.
Mặc kệ đợt nghỉ này.
Bà Rodin, mời bà ra dùng cà phê.
Victoire, hãy phục vụ chúng tôi ngoài vườn nhé.
Ông Rodin !
Auguste (tên của Rodin) !
Auguste!
Tớ có cảm tưởng cậu bỏ tớ.
Chính cậu bỏ tớ.
Rodin không đến nói tạm biệt.
Hãy nói những bí mật của ông ấy cho người Anh!
Tớ không cho họ biết đâu, mà tớ sẽ bán bí mật cho họ.
Tạm biệt, bạn yêu!
Camille !
Đi nào!
Ông Limet, họ đến rồi!
Xin chào.
Tuyệt vời phải không?
Đích thực thế kỷ 18.
Ông vẫn thay ổ khóa nhé.
- Vâng, thưa ông. - Có mùi hôi,hả?
"Sự điên rồ Neubourg". Tôi nghĩ trước đây là nhà của người điên.
- Anh đã kiểm tra hết chưa? - Rồi ạ. Không ai sống ở đây nữa.
Nông thôn,
ở giữa ngoại ô Paris.
Em có thích xưởng mới của chúng ta không, Claudel ?
Em là người hạnh phúc nhất thế giới.
Em yêu thầy.
Nhìn này em đẹp quá.
Nhìn này....
Ở lại với tôi đêm nay.
Không.
Em không muốn gây chuyện với gia đình em.
Louis-Prosper, vào nhà đi.
Ông sẽ bị lạnh đấy.
Camille thậm chí không thèm
về nhà vào chủ nhật!
Ngày duy nhất ông có nhà...
Ông có nghe tôi nói không, Louis-Prosper ?
Làm gương xấu cho Paul !
Em không tìm thấy Giganti.
Em sẽ quên anh ấy.
Lẽ ra anh ấy sẽ làm mẫu cho một nhân vật tư sản Calais đẹp.
Nào, vào việc nào.
Anh yêu cô ấy, phải không?
Tôi chắc chắn là anh đã yêu cô ấy.
Chỉ là anh đã không dám thú nhận với cô ấy.
Tôi sẽ nói cho anh biết một bí mật, Giganti.
Không có cô ấy, tôi chẳng biết gì nữa.
Cô ấy đã trở thành nguồn cảm hứng duy nhất của tôi.
Cô ấy có gì mà tôi không có nhỉ?
Muộn quá rồi, ông Rodin. Tôi không nhìn thấy gì cả.
Tôi vẫn nhìn rõ ông mà.
Không nhìn được gì cả.
Thế còn tất cả đồ nghề của ông, để làm gì?
Không thể tin được cách làm ngu xuẩn.
Cô Claudel, cô ấy đương đầu với ánh sáng.
Anh tự cho mình là nghệ sĩ,
mà chẳng sáng tạo cái gì hết!
Hãy nhìn cô ấy.
Ngày cũng như đêm, cô ấy đều làm được tất.
Mà cô ấy không có mắt mèo đâu!
Đủ rồi.
Nhưng ông ấy có lý...
Tối đen như bưng. Chào ông.
Chụp ảnh cho một tờ báo Mỹ.
- Lúc nào cũng sự nghiệp của thầy! - Nhưng không.
Chào ông!
Nhìn họ kìa. Tôi chưa bao giờ thấy như vậy.
Thật tai tiếng!
Các vị đã thấy họ ứng xử thế nào rồi chứ?
- Chị đi đây. - Không. Chị đừng đi.
Em sẽ làm gì?
"Đứa trẻ trong nước bẩn vì kinh tởm, không dám gọi cứu,
"ngậm miệng lại và chết."
Em muốn đi xa, rời khỏi Paris.
Rời xa gia đình.
Nếu không, em sẽ biến mất trong một tai biến.
Chị chắc chắn là Rodin sẽ giúp em.
Em sẽ vào Bộ Ngoại giao.
Chị nghĩ đến em khi em khó khăn.
Các con làm gì đấy?
Em các con và hôn phu của nó đang ở đó!
Hãy nói với Rodin
là em thích Trung Quốc và châu Mỹ hơn.
Nào các con.
Chúng tôi xin lỗi một phút, anh Massary.
Nào, đôi tình nhân làm gì đấy?
Mọi người vào chỗ nào.
Ông Rodin dự định tăng lương cho con à?
Ông ấy đã hứa với con.
Ông ấy trả lương con có đều không?
Có ạ. Tổ hợp "Những nhà tư sản Calais" hầu như đã hoàn thành.
Còn con, con làm gì trong công trình đó?
Từ khi con biết ông Rodin,
con không hề làm việc cho bản thân mình nữa.
Không đúng đâu ạ. Ông ấy quan tâm đến tương lai của con.
Chúng ta đang ở tháng 12 rồi.
Nếu con không bắt đầu, con sẽ không bao giờ sẵn sàng cho triển lãm.
Năm nay, con chưa trưng bày cái gì cả.
Con đã học
làm việc nhanh hơn với ông ấy.
Con đã không đợi
gặp ông Rodin
để tồn tại.
Đừng bao giờ quên
rằng chúng ta mang họ Claudel,
và chúng ta khác biệt.
Con lúc nào cũng làm việc nhanh hơn
và tốt hơn những người khác. Ông Boucher đã nói với chúng ta
rằng cần phải triển lãm
để làm cho mọi người biết đến mình. Không có cách nào khác.
Con biết, thưa cha.
Hãy nhìn cha, con yêu!
Hãy ngước mắt lên.
Tương lai của con thuộc về con...
Và rồi...
Con đừng xuất hiện nhiều quá với ông Rodin.
Người ta có thể thị phi.
Xin lỗi tôi đến muộn.
Cậu có thể gặp lại chị cậu sau, cô ấy ở đây luôn rồi.
Xin mời.
Mời vào bàn ăn, anh bạn trẻ.
Camille rất quan tâm tới bữa ăn này.
Nấu nướng thế nào thế, cái cô Rose này!
Mùa đông sẽ khắc nghiệt.
Khi tôi vẫn đói, thì tôi ăn bánh mì.
Cảm ơn, tôi ok.
Chúng ta cùng viết một bức thư chứ?
Cậu sẽ nói cho tôi biết là chúng ta nói gì với bạn tôi ở Bộ Ngoại giao.
Lối này.
Tôi vui lòng báo với cô là cô đã có thai.
Người ta lấy đi sức khỏe của anh.
Những người đó thậm chí không hiểu anh làm gì.
Ông thị trưởng Calais đến tận đây để gặp anh cơ đấy!
Tất cả tòa thị chính.
Em chán những buổi dạ tiệc thượng lưu này rồi.
Anh đi một mình mà gặp ông bộ trưởng của anh.
Chúc chuyến đi tốt lành, em rất vui là không gặp anh nữa.
-Camille ! Camille !
Hãy cưới em!
" Rodin yêu quí,
"em không thể gặp anh ở Calais. Em không có mũ không có giày.
"Em không có đồ trang điểm nào phù hợp cả. Hãy thứ lỗi cho em.
"Đừng cho là em không muốn đi.
"Em đã bắt đầu làm chân dung của anh.
"Em sẽ làm một khuôn bằng thạch cao từ đất.
"Khi nó khô, em chỉ cần đập nó ra
"để nhìn thấy anh xuất hiện.
"Camille.
"Em ngủ khỏa thân để nghĩ rằng anh vẫn ở bên.
"Khi em tỉnh dậy, không phải như vậy nữa.
"Quan trọng nhất, là đừng lừa dối em."
Buông tôi ra!
Đồ đĩ! Mày sẽ không bao giờ có được anh ấy.
Anh ấy là của tao. Mày sẽ thế nào nếu không có tay?
Lần sau tao sẽ giết mày!
Phản bội, đồng lõa với nước ngoài,
say rượu, ma cà rồng, bất lương,
đồ lợn, keo kiệt,
ti tiện, bủn xỉn,
bị mua chuộc, bại hoại, tống tiền,
vô lại, tham nhũng, có bướu, ghê tởm, lẫn cẫn,
tham nhũng, quĩ đen, ngu ngốc,
dốt nát, theo phái Can-vanh, sùi bọt mép,
phóng đãng, nhợt nhạt...
Dừng lại, Camille. Dừng lại! Chị bị sốt rồi.
Chị nên đi ngủ đi.
Đủ rồi, Schwab !
Vô lại.
Thầy tu, Zola, sọt rác...
Tôi sẽ gặp cậu ngày mai.
Xin chào. -Rác rưởi.
giáo đồ,
chiến sĩ công xã Paris,
thay đổi...
Cha ơi, có người hỏi cha này.
-Camille đã biến mất. - Sao?
Cô ấy đã để lại tất cả.
Từ bao giờ?
Anh vừa về mà người ta đã quấy rầy anh rồi!
- Đã ba ngày rồi không nhìn thấy cô ấy. - Ngày mai tôi sẽ xem xem.
Sao cậu ấy không vào đây mà nói!
Để tôi yên!
Hãy đến xưởng đá. Gọi mọi người đến đây.
Thật cảm động.
Đó là luyện đan, kỳ diệu.
Chưa bao giờ thấy một chân dung tự họa như thế này.
Cái nhìn khắt khe làm sao.
Chỉ cần nhìn.
Người nghệ sĩ chỉ việc tin vào đôi mắt của mình.
Tất cả học sinh của tôi đều muốn làm tượng tôi bán thân.
Đây là cái đẹp nhất đã được thực hiện.
Tôi sẽ trưng bày nó khắp nơi.
Các anh có nhận thấy không? Chỉ cần trí nhớ...
Cô ấy làm tượng đó bằng trí nhớ.
Ông muốn nói
là chính cô ấy đã làm bức tượng này?
Từ nay trở đi, cô Claudel là bậc thầy.
Cô ấy có tài năng của một người đàn ông.
Cô ấy là phù thủy.
Camille !
Đó là linh cảm.
Em đã làm tượng theo hình ảnh anh 10 năm nữa.
Tuyệt vời.
Có chuyện gì vậy?
Em không vui.
Hãy chọn đi, Rodin.
Vợ anh hay là em.
Rốt cuộc...
Rose không phải là vợ anh.
Em làm sao thế?
Em ghen với một mối thâm tình cũ?
Em và anh, không giống vậy.
Chúng ta là hai kẻ nổi loạn của tự nhiên. Chúng ta cùng một loại.
Anh đang mơ, Rodin.
Anh nghĩ đang sống trong một diễm tình ở một lâu đài.
Chúng ta là hai bóng ma trên vùng đất hoang.
Em nói lăng nhăng gì vậy?
Điều anh muốn
cùng với em, đó là bình yên, sự lãng quên, công việc.
Anh sẽ bỏ bà ấy chứ?
Nếu anh có thể.
Hãy bỏ bà ấy!
Em xin anh, hãy bỏ bà ấy.
Anh yêu em cơ mà.
Hãy nói với em rằng em chính là người anh yêu.
Anh yêu em... Phải không, anh yêu em?
Đừng để điều tệ hại nhất đến giữa chúng ta. Em xin anh!
Người ta có thể yêu nhau
nhiều cách, em thật lạ lùng...
Em muốn anh làm gì?
Muốn anh đuổi cô ấy như một người ở?
Anh sẽ nói chuyện với cô ấy.
Hãy cho anh thời gian.
Thời gian để chuẩn bị cho cô ấy.
Cô ấy chỉ có anh trên đời này.
Cô ấy là người anh yêu phải không?
Có phải cô ấy không?
Hơn nữa, Rose đang ốm.
Cô ấy đang ốm.
Em hình dung anh khác.
Em bỏ anh đây.
Ngày mai, em sẽ cho người đến lấy đồ và tiền lương của em.
Cô là một người thực sự ngang ngược.
Tôi đã ngày đêm tạc tượng cho ông.
Bây giờ, tôi ra đi lo cho thân tôi.
Chị ở nhà em và chị lục lọi đồ của em?
Em có tin Chúa trời không, Paul?
Chị có tin em tự hào là người công giáo không?
Em theo đạo rồi à?
Em hoàn toàn điên mất rồi.
Không, em đã có tín ngưỡng.
Nhưng tại sao em đã giấu điều đó lâu đến thế?
Chị tin rằng em không suy nghĩ đến lời nói của cha à?
"Lại một ý thích ngông cuồng của con trai tôi!"
Em mà hấp hối, cả nhà sẽ chế giễu em.
Đừng quên rằng cả nhà đã theo chị,
khi chị tuyên bố là chúng ta không đi lễ nữa.
Nhưng đó không phải lý do duy nhất để em giấu không nói gì?
Em muốn viết, Camille. Em muốn thành công.
Em cần phải chuẩn bị bản thân
để có thể làm tất cả : con chiên, nhà thơ,
và nhà ngoại giao.
Cứ chế nhạo nếu chị muốn. Nhưng con người không có lòng tin
sẽ không bao giờ có sự nghiệp nghệ sĩ được.
Chúa trời tồn tại.
Người đã cứu em khỏi thất vọng.
Em cần Người để là chính em.
Chị, một mình chị cũng làm chính mình được.
Cả năm em đã khẩn thiết cầu nguyện cho chị.
Chị đã phá thai, Paul.
Chị đã phá thai.
Camille tội nghiệp của em....
Chị sẽ rời xa ông ấy?
Hãy cho chị ở lại đây một thời gian.
Chị sẽ không làm phiền em đâu.
Chị không muốn quay về nhà.
Chị hứa với em.
Chị sẽ không gặp ông ấy nữa, Paul.
Chị sẽ không gặp ông ấy nữa.
Em đã tìm được một chỗ cho chị trong khu này.
Tốt rồi.
Em nghĩ đến chị, Paul.
Em nghĩ đến mọi thứ.
Em có biết ngược lại của người cải đạo là gì không? Là người bội giáo!
Chào em.
Em có thể mua cho mình một cái gương.
Không, không.
Sau khi lên cao nhất ở từ "dịu dàng",
sẽ xuống giọng ở "than ôi".
Piano kết thúc trong nốt trầm.
Làm lại nào.
Thưa ông?
CAMILLE CLAUDEL Người làm tượng
Người đẹp nhất Paris trong cái sân đẹp nhất Paris.
Cô có trí tưởng tượng phong phú và bàn tay vững vàng.
Tôi xin phép, thưa cô.
Cảm ơn.
-Eugène Blot. -Claudel.
-Schwab. -Debussy.
Thế nào?
Những cái mông đàn bà chổng lên trời.
Tôi đã hôn tượng Sakountala.
- Cậu không phải người duy nhất muốn thế. - Tôi đã dám.
Những cái mông đàn bà chổng lên trời.
Tôi biết trước đó anh chỉ nghe nói đến những thứ kinh tởm, phải không?
Hãy hôn tôi.
Không bình luận, anh Debussy.
Chúng ta hãy rõ ràng : giao dịch là tôi, điêu khắc là cô.
Tôi chắc chắn có đơn đặt hàng cho từng bức tượng trong hai bức này.
Tôi chịu trách nhiệm bán và tôi lấy phần trăm của tôi.
Tất nhiên,
những phiên bản đồng đen đầu tiên sẽ là của cô.
Đây là tiền tạm ứng.
Cảm ơn.
Cảm ơn ông Blot.
Camille...
Có thể có đơn đặt hàng chính thức cho em.
Em có nghe anh không?
Camille !
Nếu em không muốn gặp anh, hãy đi gặp Morhardt.
Camille...
Tha thứ cho anh.
Camille !
Mở cửa ra ! Camille, mở cửa ra!
Mặc ấm vào nhé Paul. Châu Mỹ lạnh lắm.
Ở ngoài phố phải cẩn thận, có găng-xtơ.
Những kẻ lang thang, cao bồi...
May mắn nhé, Paul.
Chúa phù hộ cho cháu, Chúa bảo vệ cháu.
Hãy khẳng định mình!
Chị sẽ nhớ em.
Chị cũng sẽ thành công.
Khi em trở về,
em sẽ tự hào về chị.
Hãy viết cho chị nhé.
Chúng ta sẽ lại cùng nhau như trước đây.
Như trước đây!
Thế là em cô đã được bổ nhiệm ở New York.
Cha cô và tôi đã quyết định
cho cô của hồi môn.
Mặc dù con đã tiêu vào đó rồi, nhưng vẫn còn hữu ích cho con.
Cuối cùng chúng tôi rời Paris sau nhiều năm làm việc
đã đầu độc sự bình yên của chúng tôi.
Nếu con gặp khó khăn, hãy đến Villeneuve.
Không phải xấu hổ.
Tất cả các cô gái không chồng đều làm như vậy.
Tờ báo muốn tôi phỏng vấn cô ấy.
Có được không?
Đó là nữ nghệ sĩ đặc biệt nhất.
Hiện tại cô Claudel làm việc cho mình ư?
Tôi đã chỉ cho cô ấy tìm ở đâu thôi, còn vàng cô ấy tìm được thuộc về cô ấy.
Chắc chắn là em không vui nhiều.
Em cảm thấy mình trở nên một người xa lạ.
Có gì đó thiếu thiếu luôn giày vò em.
Giọng em là thay đổi nhiều nhất.
Không có gì tàn ác lại xa lạ với em.
Ít nhất anh biết thích nghi.
Tất cả những thủ đoạn của anh.
Anh không thể phủ nhận điều ngược lại.
Điều em có thể khó chịu.
Anh thấy em không khỏe.
Tượng Blazac của anh là một ý tưởng lớn, Auguste Rodin.
Đó không phải ý kiến của tất cả.
Với cái tượng đó, anh đã trở thành trò cười của cả Paris.
Tượng Balzac của anh.
Cuối cùng anh sẽ đặt nó trong vườn nhà anh.
Hãy ở lại với em.
Em muốn làm tình với anh.
Cậu nhạc công của em, Debussy ý.
Cậu ấy làm tình với em ok chứ?
Anh đừng nói nữa...
Dù sao em cũng ghét âm nhạc.
Thế còn em, tại sao anh không đụng chạm vào em?
Hãy để anh khám phá công việc của em.
Tại sao?
Anh sợ là em vượt hơn anh à?
Không...
Không, nhưng có thể sợ là em cóp pi anh.
Hãy bình tĩnh!
Người ta nói là em không khỏe...
Nhưng...
Khi anh nhìn thấy khối lượng công việc...
Anh không muốn nhìn à?
Anh thích sờ hơn. Anh muốn sờ trước.
Với sự can đảm lỗi lạc của em, ý chí của em thật siêu đẳng.
Anh làm cho em muốn kháng cự.
Em có cảm tưởng đã đưa một người thừa phát lại về nhà mình.
Em không thể.
Không!
Em không thể!
Lúc nãy anh vừa giải thích với em những mắc mớ với tượng Balzac của anh.
Nếu em tiếp tục hoàn thành cái này, thì sẽ có chuyện nổ ra.
Sao em có thể biến chuyện tình mà chúng ta đã trải qua
thành hình ảnh đó?
Em thể hiện anh như con rối giữa hai người đàn bà.
Cái tượng biếm họa này thật ghê tởm!
Anh muốn em phải làm gì?
Anh muốn em làm những điều anh nói với em.
Em biết rồi đấy.
Làm thứ khác không phải là những thứ em làm à?
Em muốn theo con đường của mình.
Em đã đạt được quyền đó.
Nếu con đường của em
cho em quyền nhạo báng anh, hủy hoại anh,
thì em phải từ bỏ con đường đó.
Em phải trình bày với anh mọi ý tưởng.
Không thể so sánh em với anh được!
- Cái gì?
Em là nhà điêu khắc hạng ba.
Tuy nhiên, anh tấn công em dữ dội như vậy.
Tất cả là của anh, chẳng có gì là của em cả.
Em khó nhọc quá nhiều vì tác phẩm của em.
Nhưng tự nó chứng tỏ.
Tại sao anh lại ghen tỵ nhiều như vậy?
- Ghen tỵ ư? - Đúng thế !
Anh mà ghen tỵ à?
Anh, anh tạc cuộc sống.
chứ không phải cái chết.
Còn em, em xem thường cuộc sống.
Em tìm kiếm đau khổ.
Em say sưa vì đau khổ.
Em tạo ra đau khổ.
Em thể hiện mình như một nạn nhân,
như người bị đọa đày, nhưng chính em đã ra đi.
Khi đó không thể sống với anh!
Rốt cuộc...
Hãy nghe này, Camille,
những điều chúng ta đã làm cùng nhau, thật đẹp đẽ.
Anh luôn cảm thấy sự cần thiết là chúng ta phải sống trên cơ sở bình đẳng.
Những gì em đã làm cho anh là tốt đẹp ư?
"Cô Claudel nhặt những mẩu vụn của thầy để đắp vào tượng của mình."
Anh đã để người ta nói vậy!
Chúa tôi.
Cuối cùng, em là kẻ thù tệ hại nhất.
Anh vừa nhận ra.
Anh đã đánh cắp tất cả của tôi, tất cả!
Tuổi trẻ của tôi, công việc của tôi. Tất cả!
Cô kết tội tôi là đã làm hỏng đời cô?
Tôi muốn chưa bao giờ gặp anh, thà ở trong một nhà thương điên,
nơi anh muốn đưa tôi vào!
Cô say quá rồi, hoàn toàn say.
Hình như bây giờ cô uống rượu.
Nếu trước đó tôi không uống, họ sẽ biết là do anh mà tôi ở vào tình trạng này.
Bây giờ thì họ nghĩ tôi trong tình trạng này là do tôi uống rượu.
Hãy cứ để họ nghĩ là tôi uống!
Tôi là nhà điêu khắc chuyên nghiệp được thừa nhận. Tôi nâng đỡ cô.
"Chuyên nghiệp" nghĩa là gì?
Nghĩa là chủ trì 3 xưởng để tập hợp các đơn hàng à?
Chẳng phải đụng tay vào vữa trộn à?
Các công nhân của anh làm việc
còn anh chỉ sửa sang công đoạn cuối.
Còn tôi, với tư cách là nghệ sĩ,
anh ngạc nhiên vì tôi từ chối việc đó?
Dừng ngay những chuyện thóc mách, những điều vu khống!
Dừng ngay những chuyện tầm bậy này!
Chúng ta hãy nói về chúng, về những chuyện tầm bậy của anh!
Anh dùng cả những chính trị gia có mưu đồ
cho công việc của anh.
Tôi chẳng theo phe Đrây-phuýt mà cũng chẳng theo phe chống Đrây-phuýt.
Giá như ít nhất anh cũng có ý kiến!
Nhưng khi tôi biết anh ủng hộ phe Đrây-phuýt
chỉ vì muốn có quyền lợi
là có thể trưng bày tượng Balzac của anh,
tôi đã thành người theo phe chống Đrây-phuýt.
Đủ rồi!
Dừng lại đi!
Thật lố bịch.
Thật hoài công.
Đối với tôi cô từng là người đàn bà
tôi ham muốn nhục dục nhất trên đời này.
Anh là nhà điêu khắc,
đã vuốt ve cái bụng trần của tôi,
mà không thể nhận ra nó đã thay đổi.
Nếu anh biết em chờ một đứa con,
thì anh đã cưới em rồi.
Trong nhiều năm, anh có muốn đâu.
Anh đã không bao giờ muốn lựa chọn,
không bao giờ quyết định cái gì.
Anh chỉ yêu mình em.
Em không thể chia sẻ anh.
Đó là một cuộc chiến đối với em.
Em muốn anh nói gì với em?
Em đã nhầm.
Chẳng có gì để nói cả.
Hết rồi.
Hết rồi, những rắc rối tình cảm.
Anh không muốn nữa...
Anh không muốn bước vào vòng cương tỏa của cảm xúc.
Anh không thể nữa rồi.
Đến lúc chết,
anh sẽ vẫn còn lưỡng lự!
Tại sao?
Cô không còn gì nữa.
Vâng, nhưng...
Cô sẽ làm thế nào?
Tôi quá cần tiền.
Nhưng, cô điên rồi!
- Cô sẽ không cho tảng đá này vào được đâu. - Thế còn chủ nhà?
Chủ nhà thì sao?
Chỉ là gỗ thôi!
Cảm ơn, Robert.
Tạm biệt cô.
"Ông đã nhầm khi nghĩ đó là ông.
"Ông là nhà điêu khắc,Rodin,
"không phải là tác phẩm điêu khắc.
"Ông phải biết.
"Tôi là người phụ nữ già chỉ có thời gian trên xương.
"Cô gái trẻ quì gối đã mất đi tuổi trẻ, cũng là tôi.
"Và người đàn ông, cũng là tôi.
"Không phải ông.
"Tôi đã cho người ấy tất cả sự cứng rắn khó nhọc của tôi.
"Nhưng đổi lại, người đó đã để lại cho tôi sự trống rỗng.
"Thế đấy.
"Đó là tôi ba lần.
"Thánh Ba ngôi của tôi.
"Bộ ba của sự trống rỗng."
Làm thế nào cô biết được
có những con người ở trong lòng đá trắng?
Cô đau bụng à?
Cô có muốn gặp cha cháu không? Cha cháu là bác sĩ.
Người ta đầu độc thức ăn của tôi.
Thuốc độc.
Thuốc độc ngấm.
Thuốc độc ngấm trong cơ thể tôi. .
Tôi lạnh vì nó ở lưng.
Tôi như cây cải bắp
Tôi là cải bắp bị những con sâu róm ăn.
Cứ ra cái lá nào là nó ăn cái đó.
Cô nói với tôi
rằng cô có cảm giác cô đơn
đến nỗi cô sợ là quên mất việc sử dụng lời nói
và cô nói to
để tự làm mình yên tâm.
Thét lên cũng vô ích.
Tốt hơn là hành động ngầm...
Và nhất là không nói cái tên nào.
Tất cả họ có thể đến.
Tất cả họ sẽ đến
để dọa nạt tôi. - Ai?
Ông có biết ai...
Ông đã nói dối tôi.
Tại sao?
Chắc ông đã lấy tượng ba nhân vật của tôi
mang đi Triển lãm thế giới.
Không có chuyện
Triển lãm thế giới 1900.
Cô nghe này, cô Claudel.
Tôi là người đầu tiên đã viết về cô,
đã bảo vệ cô.
Tôi không cần được bảo vệ. Tôi phải được công nhận, ông Morhardt.
Cô đã được công nhận rồi! Tượng "Tuổi trưởng thành" đã được đặt hàng chính thức.
Nhưng không phải là để dự triển lãm thế giới.
Rodin ?
Một âm mưu của Rodin ?
Tôi chắc chắn như vậy!
Rodin đều ủng hộ cô mỗi khi có thể.
Ông ấy rất quí mến cô.
Ông ấy mong muốn cô có danh tiếng.
Tôi không có hứng để cho mình bị tụi Rodin quản lý.
Ông ta cho mình còn quyền lực hơn một bộ trưởng.
Ông ta đã cho xuất bản chân dung của tôi trên bưu thiếp.
Và bức tượng bán thân ông ấy do tôi sáng tác :
ông ấy đem trưng bày nó bất cứ đâu.
Cái đầu ông ấy, chỉ có cái đó làm ông ấy quan tâm.
Rồi còn những bức họa tình ái khêu gợi? -Rodin không phải là kẻ thù của cô.
Cô cần phải bình tĩnh.
Cô đã làm phiền chúng tôi nhiều
với thư từ và những đòi hỏi của cô.
Cô cho mình là ai?
Ông không biết tôi là ai hay ông giả vờ không biết?
Ứng xử như thế, là gì?
Cô điên rồi.
Camille Claudel.
Tôi là Camille Claudel,
và nếu ông không biết điều đó,
tôi sẽ có thể dạy cho ông biết.
Bác sĩ Michaux ! Bác sĩ Michaux !
Buông cô ấy ra!
Thật tai tiếng!
Tôi là bác sĩ Michaux. Hành động như thế này, là sao?
Đây là việc tịch thu.
Chúng tôi sẽ lấy lại những gì thuộc về Nhà nước.
Đây là một âm mưu của Rodin.
Nhà nước đã trả tiền cho công việc của cô.
Ông Morhardt đã chuyển séc ngân hàng cho cô.
Tôi đã đốt nó rồi.
Không ai sẽ ngăn được tôi làm lại nó.
Không ai ngăn được tôi
làm lại nó.
Rodin !
Đồ tư bản!
Camille điên loạn của anh lại đến.
Rodin !
Đồ bóc lột người nghèo.
Ông phải ra khỏi nhà ông.
Ông nghe thấy tôi không?
Ông phải đi qua rác rưởi để ra khỏi nhà ông.
Ông nghe thấy tôi không?
Rodin !
Đến lúc chúng ta chuyển nhà.
Con gái của cha...
Cha!
Không thể như thế.
Mắt con màu xanh đen.
Sắc mặt của con rất xấu.
Louise nói là không tìm thấy con.
Em trai con cũng đã cố tìm gặp con
trong chuyến thăm nhà vừa rồi.
Cậu ấy đã ở Paris ạ?
Đây là châu Mỹ ạ? - Là Phúc Châu.
Nó đi du lịch nhiều.
Nó là Phó lãnh sự.
Đẹp quá.
Con đã rất muốn đi Trung Quốc với cậu ấy.
Người ta sẽ nói về nó.
Đó là một nhà thơ lớn.
Một thời gian dài bố đã không chú ý đến nó.
Con biết cha ạ.
Cha đã quá quan tâm đến con.
Con đã làm cha thất vọng.
Đúng thế...
Nhưng cha sẽ yêu con mãi.
"Tôi đã muốn
"không khóc
"và đứng dậy để bước đi,
"nhưng con người chỉ tiến lên và cần phải dừng lại.
"Xương của anh ta nhô ra từ mắt của anh ta
"từ biển đó, trong tất cả các bộ ngực,
"dâng lên cùng một mức.
"Tôi đã sai ở đâu?
"Lỗi của tôi ở đâu?
"Nếu người ta chặt chân tay tôi,
"tôi sẽ chìa ra cho anh mảnh cụt,
"tôi sẽ đi về phía anh
"trên xương của tôi
"đi về phía anh."
Con xấu hổ...
Con xấu hổ....
Paul đã thấy Thượng đế.
Nó đã đồng thuận với Thượng đế. Rất đồng thuận.
Còn con, con sẽ tìm thấy gì
khi cha không còn nữa?
"Phải chăng ta được làm từ đá?
"Ta cảm thấy lá cây
"được làm bằng vải hoặc bằng tôn
"và tất cả bầu không khí là một bối cảnh người ta nhìn thấy hoặc không.
"Và mặt trời có những tia nắng đầu tiên,
"như thể trước đây chúng tiếp xúc,
"làm ta rung vang lên như một viên đá chạm vào đồng đen.
"Mặt trời có thể mọc.
"Điều đó đối với ta cũng như nhìn thấy một lá phổi bò
"vung vẩy ở cửa một hàng thịt.
"Tại sao lại sống?
"Sống hay chết..." -Mẹ?
-"đối với ta cũng không quan trọng." -Mẹ!
"Điều đó làm ta đau đớn.
"Hôm nay.
"Hôm nay đã đến ta phải chứng minh mình là ai.
"Một mình. Tất cả họ!
"Ta sẽ bước đi.
"Ta sẽ giết kẻ cục súc
"bằng nắm đấm có vũ khí.
"Ta sẽ nói
"trước một đám người
"đểu cáng và hèn nhát.
"Ta sẽ chết
"hoặc ta sẽ thiết lập cho mình vương quốc riêng.
"Thôi đi!
"Thôi đi!"
"Paul yêu quý của chị,
"chị có những ý tưởng mới mà em sẽ thích.
"ba nhân vật lắng nghe một người khác đằng sau tấm bình phong.
"Một cô gái trẻ, ngồi bó gối trên một cái ghế băng, đang khóc.
"Bố mẹ cô ấy rất ngạc nhiên nhìn cô ấy.
"Chị rất vui được làm việc.
"Ở triển lãm sắp tới, tổ hợp 3 người, nếu chị hoàn thành,
"sẽ được trưng bày với khổ lớn.
"Chị đang nghĩ tới một tổ hợp khác sẽ làm em ngạc nhiên.
"Em thấy đấy, sẽ không có chút nào giống của Rodin nữa. Đều mặc quần áo.
"Em không bao giờ nói với chị về những tác phẩm của em.
"Em có đang viết quyển sách mới nào không?
"Nhiều bạn chị sẽ mua quyển "Cái đầu vàng"( kịch của Paul Claudel - ND)
"Trời lạnh kinh khủng.
"Chị phải để lửa sưởi suốt đêm.
"Nếu em gửi tiền cho chị để chi cho việc sưởi, điều đó sẽ giúp chị.
"Cảm ơn em đã gửi mã não cho chị.
"Chị nghe thấy tiếng ầm của nước xanh.
"Hãy trở lại nhanh để nhìn thấy tất cả cái đó.
"Chị xiết chặt tay em. Camille.
"Chị chỉ tâm sự với riêng em
"những điều này.
"Đừng nói với ai nhé."
Cô Claudel ?
Cô Claudel.
Ông Eugène Blot cử tôi đến.
Chính là Rodin cử cô đến phải không?
Cô là tình nhân của ông ấy. Tôi đã nhìn thấy cô bên ông ấy.
Không phải. Đó là bạn của bố tôi.
Judith Cladel, nhà báo. Tôi viết tiểu sử của Rodin.
-"Claudel", "Cladel”, thật ư!
Tờ báo của tôi rất muốn phỏng vấn cô.
Làm cho các con mèo này nói ý.
Ông Rodin nói rằng ông ấy đã chỉ cho cô vàng ở đâu,
nhưng vàng mà cô tìm thấy thuộc về cô.
Rodin...
Trong một bài báo hay viết về cô,
ông Morhardt tuyên bố rằng cô là một nữ nghệ sĩ không thể sánh được.
Ô, hay thật!
Những kẻ triệu phú đó lao vào một nữ nghệ sĩ không được bảo vệ!
"Bóc lột phụ nữ", ký tên Camille Claudel.
Cô trách cứ nhiều ông Rodin và ông Morhardt.
Tuy nhiên họ đã từng là những người gần gũi cô.
Nghe này, tôi hứa với cô
là sẽ không có gì xấu đâu.
Hãy viết trong bài báo của cô
"Tất cả đã hứa hão với tôi."
Tỷ lệ ít nhất : Số 0 cộng số 0 bằng số 0.
Rodin nghĩ rằng tôi đã chết,
nhưng việc tôi hám tiền thì không chết.
Cô đã hy sinh tất cả
vì điêu khắc.
Các tượng mã não của tôi. Cô có nhìn thấy đá xanh không?
Tôi đã tự mài nhẵn chúng.
Mã não là một loại đá khó làm.
Cô biết đấy.
Tôi đến đây để giúp cô.
Bài báo đó có thể rất có ích đối với cô.
Cô có thể trả cho tôi tiền thuê người mẫu,
khuôn đúc, đá cẩm thạch và than không?
Các bức tượng của tôi làm lợi cho tất cả, trừ cho tôi.
Cô có thể đi nếu cô không có tiền.
Lúc trước, tôi cần xả sự tức giận của tôi.
Mặc kệ cô.
Tôi hy vọng là tôi nhầm,
nếu cô không đến vì Rodin,
thì tôi sẽ xin lỗi cô.
Nhưng nếu có bao giờ cô đến đây vì ông ấy,
xưởng của tôi sẽ vĩnh viễn đóng cửa.
Xin chào.
Gửi lời chào tới Rodin!
- Chào Judith. - Chào ông.
Cô ấy ở đó. Gõ cửa đi.
Hãy tranh thủ trước khi cô ấy bị đuổi.
Tôi không có sức.
Tiền thuê nhà đây.
Nói với cô ấy là em trai cô ấy
hè này sẽ về.
Cô Claudel.
Cô Claudel !
Cô say rượu à?
Đủ rồi, Camille !
Đủ rồi!
Trời ơi, cô thay đổi quá!
Cô không thấy là nước sông Seine đang dâng lên?
Đảo Saint-Louis phải sơ tán.
Ông ta muốn nhấn chìm tôi bây giờ ư?
Bây giờ cô hãy dồn chúng lại.
Rodin đặt cô làm 10 tượng ông ấy bán thân,
cô từ chối.
Cô là người duy nhất được ông ấy mời đi cùng đến Pra-ha, cô không đi.
Un peu de courage, que diable !
Ứng xử của cô là vô trách nhiệm!
Cô có nghe không đấy?
Vô trách nhiệm!
Và kết thúc
là việc cô gửi
cứt mèo cho Bộ trưởng Mỹ thuật
và kết tội Rodin là đã đánh cắp bức tranh La Joconde.
Hoan hô, thật kỳ quặc.
Rất kỳ quặc.
Hãy dừng những trò đùa bệnh hoạn của cô. Hãy đi ra ngoài!
Hãy để người ta nhìn thấy cô!
Hãy hành động một cách thông minh
thay vì tìm cách tự chôn mình.
Cô đang tự tử dần dần.
Tôi sợ.
Tôi sợ bị cướp.
Tôi sợ
Tôi sợ.
Ai cũng có lúc sợ.
Nhưng tôi...
Lúc nào cũng sợ.
Có những người....
mà tôi làm phiền.
Có những người tôi đã làm phiền
và họ không tha thứ cho tôi
vì tài năng như vậy.
Nghe này, Camille.
Lâu rồi chúng ta không gặp nhau.
Nhưng... Có thêm nhiều tác phẩm quí thế này!
Hãy nhìn xem!
Tác phẩm nhỏ như thế, vậy mà...
Nó thật hoành tráng!
Tác phẩm "Đàn bà trò chuyện"?
Cô đặt tên cho nó là " Đàn bà trò chuyện" à?
Hay là " Đàn bà chuyện phiếm"
-Sakountala.
Ồ...
Và cô gái nhỏ kia?
Nghe này Camille, tôi dành cho cô 6 tháng
để làm cho tôi tượng khổ lớn.
Tôi sẽ đúc các tác phẩm của cô và dành cho cô một triển lãm.
Cô phải chứng tỏ mình thật tuyệt với.
Cô giống Da lừa (Công chúa truyện cổ tích-ND).
Tôi rất thích Da lừa.
Chỗ này là chỗ ngập nhất.
Tôi phụ trách tất. Bắt đầu với những con mèo.
Cô đừng di chuyển nhé, tôi quay lại.
Tôi sẽ đưa cô đến tận thuyền của tôi.
" Trước khi nhìn, đứa trẻ vung vẩy đôi tay to dầy lên vì đất.
"Niềm vui có đất trong tay mình,
"nghệ thuật nặn đắp, sở hữu
"giữa 10 ngón tay mình, những hình dáng này
"những tác phẩm đẹp đẽ sinh động, mà nó nhìn thấy chuyển động
"đó là mong ước đầu tiên,
"hài lòng với cái cổng chào đầu tiên hay con búp bê đầu tiên.
"Camille Claudel là người thợ đầu tiên của nghệ thuật điêu khắc bên trong.
"Những nhà phê bình nông nổi thường so sánh nghệ thuật của Camille
"với nghệ thuật của một người khác,
"mà tôi không tiện nói tên.
"Thực tế, người ta không thể hình dung sự đối lập
"đây đủ nhất và hiển nhiên nhất.
"Nghệ thuật của nhà điêu khắc này nặng nhất và cụ thể nhất.
"Một số nhân vật của người đó không thể thoát ra khỏi
"khối đất sét mà chúng được nhào nặn.
"Khi các nhân vật đó không chịu sự nhào nặn
"bám chặt vào đất nhào với một dạng cuồng nhiệt gợi tình,
"người ta có thể nói rằng,
"mỗi nhân vật, ôm chặt một cơ thể khác, cố tạo lại
"khối thống nhất ban đầu.
"chắc nịch và không thể xâm nhập, cả tổ hợp phản chiếu ánh sáng
"như một cột mốc."
Hoan hô, Paul !
Hoan hô!
Hoan hô, Paul !
Ông Claudel, ông là một nhà thơ tuyệt vời.
Tuyệt vời.
Khách hàng của cô ấy sẽ không phải là thượng lưu.
Ông đã nhìn thấy tác phẩm "Đàn bà chuyện phiếm" chưa?
Nó có thể đứng vững giữa hai tay như một bí mật.
Eugène Blot !
Cảm ơn!
Cảm ơn, đó là một thành công.
Cô ấy kỳ quặc.
Camille gửi đấy.
Cô ấy đã may cái váy đó để mặc dịp này.
Ăn mặc lố lăng xấu quá.
Trong sự quay cuồng hỗn loạn,
chỉ có rác rưởi.
Nghệ thuật điêu khắc của chị ấy khác với các mánh khóe của Rodin.
Cô ấy không bình tâm lại được sau khi chia tay với Rodin.
Chị ấy đã đặt tất cả vào ông ta.
Chị ấy đã mất tất cả với ông ta.
Chị gái tôi.
Chị gái tôi! Một bí ẩn sáng tỏ.
Ông Lãnh sự, cho tôi chụp ảnh nhé?
Người ta có thể ngầm hữu hảo với bí ẩn.
Tôi đi đây.
Anh không nói tạm biệt với cô ấy ư?
Những lời phê bình tốt.
Họ chỉ phản ứng với tượng Persée của cô.
Họ thấy tượng đó làm cho người ta lo ngại.
Một số người nghĩ rằng cô đã tự khắc họa mình với cái đầu bị cắt.
Họ không có quyền bình luận tượng của tôi.
Cô đã tranh đấu một mình.
Cô là nhà điêu khắc chân chính nhất thời nay.
Đừng để ý đến cái đám phê bình triển lãm. Tôi không bán được gì cả,
nhưng sẽ có thể bán được. Tôi không thất vọng.
Những người chơi nghiệp dư không thể không tiếp cận với nghệ thuật của cô.
Tôi rất buồn.
Người ta nhạo báng cô, vì người ta không thể hủy hoại cô.
Thiên tài luôn luôn là nỗi kinh hãi đối với thời của họ.
Thà tôi mua váy áo cho tôi,
còn hơn là hết mình vì đam mê của mình.
Không, Camille !
Nghệ thuật của cô đã trở nên vĩ đại đến nỗi người ta không hiểu được nữa.
Tôi yêu quí ông, Blot.
Hãy gửi trả lại tôi các tượng đá cẩm thạch. Không, các tượng thạch cao.
Hãy giữ lại các tượng đá cẩm thạch.
Cả các tượng đồng đen nữa.
Auguste!
Auguste !
Robert, đến nói với cô ấy đi.
Cháu là Robert đây!
Cháu là Robert !
Mở cửa ra!
Này cô!
Ông sử dụng một đứa trẻ! Ổn không, Robert ?
Họ chỉ có mỗi việc là ngủ!
Tôi là nhà điêu khắc. Ý tưởng chợt đến vào buổi đêm!
Khi mẹ nghĩ đến việc ông ấy cũng đau khổ
khi ông ấy biết sự thật về mối quan hệ của nó với Rodin!
Cái con lẳng lơ đó đã sống với ông ta như gái bao.
Mẹ không dám nói lời nào.
Nó đã rất coi thường chúng ta.
Mẹ không thể bỏ mặc con gái mình!
Cần phải hành động: Nhanh!
"Tôi ký tên dưới đây, là bác sĩ,
"xác nhận rằng cô Claudel bị các rối loạn nghiêm trọng.
"Cô ấy mặc những đồ tồi tàn bẩn thỉu.
"Cô ấy đã bán hết đồ đạc của mình.
"Ngoài tiền thuê căn hộ ra, cô ấy còn nhận từ gia đình
"một khoản trợ cấp là 200 francs một tháng,
"đủ để cho ấy sống thoải mái.
"Cô ấy giam mình trong chỗ ở của mình,
"cửa sổ đóng kín mít.
"Từ nhiều tháng...."
Chị ấy không đạt được gì cả.
Mình đã đạt được kết quả. Chị ấy thì không.
"Cô ấy luôn sợ hãi nhóm của Rodin."
Tất cả những năng khiếu tuyệt vời của chị ấy chỉ làm cho chị ấy bất hạnh.
Đó là một tai họa. Chị tôi bị nhấn chìm.
"nguy hiểm đối với hàng xóm. Cần thiết phải giam giữ cô ấy."
Trong cùng một tuần dập nhiều thử thách....
Chồng tôi mất, con gái tôi....
Thật kinh khủng.
Ngay khi cô ấy khá hơn, bà có thể đón cô ấy về.
"Paul yêu quí của chị,
"em đã đến thăm chị vào cuối tháng năm.
"Chị đã bắt em hứa
"là không để chị
"bị bỏ mặc như vậy.
"Những nhà thương điên được tạo ra để làm người ta phải chịu khổ.
"Người ta không thể làm gì ở đó.
"Nhất là khi người ta không bao giờ gặp ai.
"Họ muốn buộc chị phải điêu khắc,
"vì thấy rằng họ không thể áp đặt cho chị mọi kiểu buồn chán.
"Pau, hãy nhớ là
"chị của em đang bị cầm tù. Và bị cầm tù với những con điên.
"Mẹ đã viết thư cho giám đốc
"rằng chị có những toan tính xấu xa,
"rằng chị ghét cả nhà và muốn làm hại cả nhà.
"Điều đó không đúng.
"Chị rất muốn mẹ đón chị về Villeneuve ở với mẹ.
"Em có nghĩ là chị thích thú
"khi trải qua nhiều năm như thế không có tin tức gì,
"không có hy vọng nào không?
"Ở đâu ra sự tàn nhẫn thế?
"Người ta đã làm thế nào đế lái người nhà mình theo cách đó?
"Chị rất muốn biết.
"Người ta có gửi chị đi Xi-bê-ri chị cũng chẳng ngạc nhiên.
"Em có chú ý đến đồ của chị không?
"Em đã để chúng ở Villeneuve chưa?
"Mong sao đồ đó không rơi vào tay Rodin!
"Ông ta sợ là nhìn thấy chị quay lại.
"Chính vì thế mà ông ta đã làm cho chị không ra khỏi đây được, phải không?
"Chị muốn ở nhà mình
"và đóng chặt cửa.
"Chị không biết liệu chị có thực hiện được ước mơ này không :
"ở nhà mình.
"Trời ơi, chị mong được ở Villeneuve biết bao.
"Chị gái bị đày ải của em."
Vì chiến tranh, Camille Claudel đã được chuyển đến nhà thương Montdevergues ngày 14/9/1914. Bà đã mất ở đó ngày 19/10/1943 sau ba mươi năm bị giam hãm.