FILM Z 1938 ROKU CYFROWO ODRESTAUROWANY
PRZEZ SZWEDZKI INSTYTUT FILMOWY W 2015 ROKU
MATERIAŁ ŹRÓDŁOWY:
OBRAZ: INTERPOZYTYW 35 MM DŹWIĘK: KOPIA OPTYCZNA 35 MM
- Kompletnie nie potrafisz prowadzić! - Wierz mi, potrafię!
Ten gruchot nie ma hamulców. Mogliśmy wjechać pod pociąg!
Nie było wyboru, z pociągiem nie wygramy.
- Mam zszargane nerwy! - Ty? A co ja mam powiedzieć?
- W teatrze czeka na nas pełna widownia. - Jak zwykle! Mogliśmy wcale nie dojechać!
Ładne rzeczy. Ja, Anna Högfelt, gwiazda największych scen tego kraju,
muszę podróżować z tym towarzystwem dobrym na występy jarmarczne.
Co tak sterczysz, sprawdź, czy silnik jest zepsuty!
- „Zepsuty”? Pewnie wcale go nie ma. - Rusz się!
…występowałabym nawet o kulach. Już mi lepiej.
- Jak się czujesz, Nano? - Dobrze.
Lepiej odejdź, nie jesteś tak zaprawiona, jak my.
A wy co się gapicie? Lepiej byście pomogli!
Usiądę i ani drgnę, aż autobus nie będzie naprawiony.
Nie wątpię.
Tu są narzędzia. Co ci podać? To?
Wszystko, tylko nie ubijaczkę do ostatniego aktu!
- Śrubokręt? - Nie bełkocz, już mam wszystkiego dość!
- Masz. - Da się nią nakręcić?
Spadaj, kurduplu, bo zaraz będzie kolejny wypadek!
Już dobrze, nie gorączkuj się.
Zjeżdżaj i zostaw mnie samego z autobusem.
Helge, nie zapomnij walizek!
Nanna, hej!
Mam pokój z sofą i dwoma wspaniałymi łóżkami!
- Dziękuję, skarbie, idziemy. - Sofa moja, wolę spać sama.
Naprawdę?
To tutaj. Dzień dobry.
- Dzień dobry. - Spójrzcie!
- No i co powiecie? - Jest przecudowny.
- Witam serdecznie. - Dziękujemy bardzo.
Bardzo tu ładnie, będzie nam się dobrze mieszać.
Nie ma żaluzji. Jak będziemy się przebierać?
Z pewnością masz na sobie bieliznę.
Niech będzie.
Proszę.
- Prawdziwy dżentelmen. - Żaden kłopot.
- Postaw je tam. - Mogę prosić moją walizkę?
- Dziękuję. - Bardzo dziękuję.
Możecie się zdrzemnąć parę godzin. Obudzę was, jak przyjedzie autobus.
Żadnych szaleństw.
Żeby tylko…
- Żaluzje, tak? - Też mi!
Nanna, będę spała na sofie, to unikniemy sprzeczek.
- Nie wychodź przed orkiestrę. - Ale ja mogę…
- Będziesz spała w łóżku. - Kto tu dowodzi?
Możesz sobie pytać, ale już jest zaklepane.
Więc proszę. Masz sofę.
Nanna, znowu?
- Niech sobie pije. - Dziękuję.
Przebrzydła żmija. Zdrówko!
- Boże, Malte! - Co się stało?
Zapomniałam! Zatelegrafowałam do niego z Järnviken.
- Widzimy się z nim o ósmej rano. - Co za Malte?
Spodziewasz się, że naprawdę przyjdzie o ósmej rano?
Nigdy nie wiadomo, moja droga Karin.
Mogę liczyć na przyjaciół. Nie to, co niektórzy,
co mają kuzyna w każdym mieście.
- Latawice. - Słucham?
Jak motyle latają z kwiatka na kwiatek.
To brzmi jak bajka, ale jest najprawdziwszą prawdą.
Nie widzieliśmy się z Malte od 25 lat.
Wtedy był jeszcze nikim i byliśmy w sobie szaleńczo zakochani.
Ale był synem bogatego właściciela huty.
A ja chciałam zrobić karierę.
Nie wyszło.
- Poślubił więc inną. - To prawda.
Tak mogłam go uszczęśliwić.
Teraz jest tam dyrektorem.
A ty siedzisz na brzegu sofy i tyle z tego masz.
Wiem, że mi dobrze życzycie.
- Ale nie igrajcie z moim poczuciem winy. - Nanna…
Jesteś taka mądra…
Łatwo jest utonąć w morzu uczuć.
A Nanna Högfelt bardzo dobrze wie, co ma zrobić,
- by utrzymać się na powierzchni. - To twój sposób na karierę.
Od tamtego czasu wiele się wydarzyło, wierzcie mi.
Nigdy nie zapomnę, jak spotkałam Malte po raz pierwszy.
Stał przed wejściem dla aktorów
z naręczem pięknych, czerwonych róż.
Malte!
Malte Brundin jr., witam panią.
To bardzo miłe, że ojciec cię tu przysłał.
Niestety tata wyjechał i poprosił mnie, bym panią powitał.
Czarujące kwiaty. Dziękuję.
Proszę. Czy mogę coś dla pani zrobić?
Możesz zaprosić wszystkich na śniadanie?
Bardzo wiele mówiłam im o Malte… To znaczy o twoim ojcu.
Niemal tego ode mnie oczekują.
Naturalnie, wszystko już gotowe.
Może pojedziecie z nami? Na co czekacie? Podejdźcie.
To pan Rydman, dyrektor teatru. Pan Brundin.
- Miło mi. - Cała przyjemność po mojej stronie.
Panna Lund. Ma pan wspaniałe auto.
Panie Brundin, to Monika Hall.
- Z przyjemnością pokażę wam hutę. - To ci atrakcja.
Może najpierw zjemy śniadanie w hotelu?
- Dziękujemy. - Musicie być zmęczeni i głodni.
Za pozwoleniem, pan Johanson. Przez jedno „s”.
Mówiłem właśnie przyjacielowi, że to przepiękne miejsce.
Człowiek czuje się tu szczęśliwy.
Miło mi to słyszeć. Pan jest ponoć z Goteborga?
Tak, z Goteborga! A właściwie z Mölndal, to tuż obok.
- Ölander. - To pan Ölander, świetny gość.
Gdzie jest ten hotel?
Pana Johansona tak zainteresowała huta, że wolałby jechać prosto do niej.
I co ty na to? Wspaniała, prawda?
- Ogromna… - Tak.
Po tak sutym śniadaniu nie mam ochoty na tę bieganinę.
Ale skoro możemy go w tak prosty sposób uszczęśliwić,
powinniśmy go posłuchać. Może nam się to opłacić.
…aż po jakichś trzech godzinach żelazo jest gotowe do wylania.
Tu trafia do forem, ostudza się i staje się surówką.
Czy Malte to wszystko obmyślił?
- Tak, z dziadkiem. - Człowiek czuje się tu taki maleńki.
- Nie miałam o tym pojęcia. - Wierzę.
Bardzo interesujące.
Nie rozumiem tylko jednego. Jak wyrabia się żelazo?
Która to już godzina?
- A gdzie Monika? - Monika?
Nie wolno panience tu tak samej chodzić.
Czułam się bezpiecznie, dopóki pan się nie pojawił.
- Kto panience pozwolił tutaj być? - Pański szef.
- Przepraszam. - Nie szkodzi.
- Chyba oddaliłam się od grupy. - Tych aktorów?
- Są tam. - Tak? Dziękuję. Do widzenia.
- Przepraszam! Ubrudziłem panience żakiet! - Nie…
- Ma pani odciśniętą moją całą dłoń. - Gdzie? No pięknie.
- Proszę za mną, spróbuję panią oczyścić. - Dziękuję, bardzo pan miły.
- Tędy. - Dziękuję.
Dziś miała przyjść dostawa z Bufors.
Tak. Niech czeka, aż tam przyjadę. Już tu skończyłem.
Ferdinand, użyczysz mi swojego wywabiacza? Pani ma zabrudzony żakiet.
Jest wynalazcą. Ma nawet patenty.
- Proszę. Może zadziała. - Mogę pana prosić?
- Narobiłam panu kłopotu? - Wręcz przeciwnie.
Nie myślałem, że tak poznam pierwszą aktorkę.
- Naprawdę? - Nie tak bym to sobie wyobrażał.
- Może zdejmę żakiet? - Nie trzeba.
Jeśli wolno mi panią tak czyścić.
Proszę czyścić. Ważne, żeby pozbyć się plamy.
Taki w tym cel.
- Wybierał się pan wieczorem do teatru? - Nie.
- Ale zmieniłem zdanie. Chwileczkę. - Przepraszam.
Może mogłabym załatwić panu dwa bilety?
Dziękuję.
- Jak ma pan na imię? - Erik Norrby.
- Chłopaki… - Tak.
- Już? - Żakiet jest mokry, ale czysty.
Środek Ferdinanda jest dobry na wszystko, również na plamy.
Zatem zobaczymy się wieczorem. Dziękuję panu.
- Nie ma za co. - Do widzenia.
- Do widzenia.
Ładna, co?
- Idziemy dziś do teatru. - Postanowiłeś za nas?
Tym razem tak. Gra główną rolę.
Idź, mnie takie rzeczy nie interesują.
Karin Lund. To ona.
Chciałem odebrać dwa bilety na nazwisko Norrby, Erik Norrby.
Nie ma żadnych. Kto je miał zostawić?
Nie wiem… Panna Karin Lund.
Nie ma.
- Z życiem. - Już dobrze.
- Na ludziach teatru nie można polegać. - To chyba jakaś pomyłka.
- I tak pójdziemy. - Nie.
- Kupię bilety. - Warto na nie wydawać?
Przepraszam, to dwa bilety dla pana Norrby na moje nazwisko.
- Dzień dobry. - Przyszedł pan! Dzień dobry.
- Właśnie zostawiłam dla pana bilety. - Dziękuję.
- Proszę! - Dziękuję.
Czas jest względny. Z młodym Malte potrzebowałam ledwo pięciu minut.
Cieszę się. Będzie miał cię kto dziś nakarmić.
To kogucik, ale co tam.
Jak cię znam, kochana Karin, to i tak nieźle go oskubiesz.
Nie mam do was siły. Wygrałam pięć koron w pokera.
Okruszki to też chleb.
Poczekaj, aż zostaniesz taką „gwiazdą” jak Karin.
- Też prowadzasz się z grubymi rybami. - Zamknij jadaczkę.
Coś ty powiedziała? Lepiej bądź milutka, dobrze ci radzę.
- Mam pozdrowić teścia? - Uważaj sobie!
Pewnie powinnam. Jeszcze zostaniesz moją teściową.
- Pasowałoby ci. - No nie.
- Przystojnie wygląda w garniturze. - Kto?
Nie bądź pazerna, Karin. Nie wszyscy na raz.
Szybciej, był już dzwonek. Nie jesteście gotowe?
Można by tak pomyśleć.
Muszę grać czułą i kochającą matkę Karin.
A nie mogę zagłuszyć prawdziwych uczuć czymś mocniejszym.
Tak, to była ostatnia kropla, która przelała czarę…
Na scenę, jeśli nie znacie trwogi.
Milczenie naprawdę jest złotem. Nie ma za co.
To Karin Lund.
- Mamo, widziałaś, jak go zabierają? - Jak mogłabym nie widzieć?
Nie ruszałam się od okna.
Powinnaś spytać, czy się nie wygada. Głupia…
- Myślisz, że nic nie powie? - A skąd mam wiedzieć?
- Jeśli tak, to nie jest dżentelmenem. - Straszliwa myśl.
O wiele straszliwsza niż sądzisz.
Teraz oczywiście powiesz, że zakuto go w kajdanki.
- Zakuto go w kajdanki. - A nie mówiłam?
Co innego mają zrobić z więźniem?
- Szlag, znowu zaczęła. - I jest w formie.
Nalej z butelki u mnie kieliszeczek i idź prosto na scenę.
- Migiem! - Kieliszeczek?
Jest dziś w takim nastroju, że wypije i pół butelki.
Same to załatwcie, ja nie zamierzam się mieszać.
Dzień dobry. Sprawa ma się tak…
O co chodzi? Wyduś to z siebie, zamiast tak stać i się kiwać.
Zgoda, przejdę do rzeczy.
Inspektor York ze Scotland Yardu chce z panią pomówić.
- Proś. - Już się robi. Proszę.
Policja chce ze mną mówić? Raczej to ja chcę mówić z policją.
Coś w tej sprawie robicie? Wszystko wam się wymyka.
- Najwyraźniej. - Musicie wziąć się w garść.
- W rzeczy samej. - Mój dom wywrócono do góry nogami.
Policji od groma i jak zwykle pojmaliście niewinnego człowieka.
Przez osiem dni w pani rezydencji ukrywał się mężczyzna.
Od dwóch lat poszukiwała go policja!
Występuje na końcu.
Właśnie tego mi było trzeba. Dziękuję.
Dziękuję, droga Maud. Możesz już iść.
Nie będziesz mi wieczorem potrzebna.
Dobrze. Jestem teraz gotowa. Porozmawiam z najmłodszym dzieckiem.
- Jeszcze nie wyszli? - Nie.
- A te po co? - Tylko ona nie dostała kwiatów.
- Czy to naprawdę konieczne? - Tak.
Widziałeś? Nie przeszkadza mi, że grała pokojówkę.
Dlaczego?
Spójrz, a nie mówiłam?
Dziękujemy, to bardzo miłe.
- Martwiła się, że nie dostanie kwiatów. - Dziękuję.
To pan Norrby, o którym ci wspominałam, z przyjacielem.
- Domyśliłam się. Są czarujący. - Cudowni.
Dobry wieczór. Gdzieś pana już widziałam.
Nigdy nie zapominam twarzy, choć osoby nie kojarzę.
Moja twarz 25 lat temu wyglądała tak samo.
Nie, to niemożliwe.
- Ferdinand Sund? - Tak.
To pan przynosił mi liściki od Malte.
- Od pana Brundina. - Tego samego.
- Mamy więc co wspominać. - Tak.
Wielka szkoda, że jestem dziś taka zmęczona.
- Może jutro? - Nie jestem pewna, ale…
To jedyny dzień, wyjeżdżamy w poniedziałek.
Nie wiem dlaczego, ale zapomniałam,
że pan Sund jest taki przystojny.
Jeśli zechcecie, możecie mnie jutro odwiedzić.
Zażyłybyście świeżego powietrza, odpoczęły trochę.
- Dziękujemy, z przyjemnością! - Byłoby wspaniale.
Naturalnie.
Jak tu pięknie! Tak samo z zewnątrz, jak i wewnątrz.
Przydałoby się nieco światła. Można podnieść żaluzję?
Oczywiście.
Boże! Czy ona…
- …sama się podnosi? - Tak, uwaga.
No wiesz co?
Gdybym mogła upaść na coś miękkiego, natychmiast bym zemdlała.
Nie krępuj się!
Doprawdy! Chcesz, żebym umarła ze strachu?
Nie jest aż tak źle.
Czysta magia. To genialne!
Zgadza się. Pokażę ci kolejne cacko.
Patrzcie no. Maleńki wiatraczek!
- Niewiele daje powiewu. - To nie wiatrak.
- To zegar. - Zegar? No oczywiście!
- Jest piękny. - Tak, sam go zrobiłem.
Kilka lat temu wraz z Erikiem to była nasza rozrywka.
On miał w głowie, a ja w rękach.
Ale teraz mamy poważniejsze plany.
Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z zamierzeniami,
rozbuduję ten domek, by był dłuższy i szerszy.
- A nawet wyższy, jeśli będzie trzeba! - Świetnie.
- Ferdinandzie? - Tak.
Mogę zwrócić na coś uwagę?
- O co chodzi? - Chodź ze mną.
Ten ganek, czy jak to tam nazwać…
- Jest w opłakanym stanie. - Naprawdę?
- Co z nim jest nie tak? - Powinien być z tej strony.
na całej długości ściany z widokiem na jezioro.
- Doprawdy? - I kipieć od pelargonii.
Pelargoniami? Nie, dziękuję! Nie chcę żadnych pelargonii.
- Nie mogę ich znieść. - Są piękne.
- Nie podobają mi się! - Ja je lubię.
Nic na to nie poradzę. Żadnych pelargonii.
Wielka szkoda. Uważam, że są piękne.
To był pan?
Klaskał pan, gdy weszłam wczoraj na scenę?
Tak długo czekałem, że ucieszyłem się na pani widok.
To było bardzo miłe. Pewnie nieco się pan zawiódł.
- Wręcz przeciwnie. - Przeciwnie?
Dla mnie było lepiej, że nie grała pani głównej roli.
Nie przystałaby pani na tę prostą wycieczkę.
Grające główne role odjeżdżają luksusowymi autami.
- Ma pan na myśli Karin Lund? - Dlaczego ją dostała?
- Pani byłaby w niej znacznie lepsza. - W teatrze to nie takie proste.
To wymaga lat mordęgi.
Ale mam nadzieję, że dostanę swoją szansę.
- Jestem pewien, że już niedługo. - Ma pan o mnie wysokie mniemanie.
- To prawda. - Gdzie ryby na lunch?
- Na łodzi Ferdinanda. - Tak?
- Zgłodniała pani? - To przez tę wodę.
Rozumiem. Zobaczmy…
- Proszę! - Ależ kolos!
Miło widzieć, jak się tak krzątasz.
Zdajesz się znać na wszystkim.
- Możliwe. - Nie, czuję się niezręcznie.
- Dlaczego? - Muszę pozmywać naczynia.
- Zmywać naczynia? Wykluczone. - Doprawdy?
Zobacz no tylko.
W ten sposób.
- A co ze ściereczką? - Wypierze się z naczyniami.
Życie płata figle.
Gdy choć raz chcę poświecić się dla mężczyzny,
ten tego nie potrzebuje!
Skonstruowanie tej kosztownej zmywarki zajęło mi dwa lata.
I jaki z niej pożytek?
- Tutaj zacumujemy? - Tak, to moja bezludna wyspa.
Jak będę duży, wybuduję na niej domek.
- Naprawdę? - Tak.
Dziękuję.
Wspaniałe miejsce. Mogłabym zostać tu całe lato.
Jasne. Gdybym wiedział, domek byłby już gotowy.
- Należało to przewidzieć. - Byłem zajęty.
- Czym takim? - Pracuję od rana do nocy.
- I uczę się. - Uczy się pan?
Do egzaminu na inżyniera.
- Będzie pan inżynierem? - Trzeba się przyłożyć.
- To prawda. - Umie pani puszczać kaczki?
Chyba tak. Spróbujmy.
Dobrze. W taki sposób…
Kiepsko. Teraz będzie lepiej.
- Dobrze. - Widzi pani? Pani kolej.
Uwaga…
- Chyba nie chciał pan… - Owszem. Chciałem.
Nie.
- Złościsz się na mnie? - Nie.
- O czym myślisz? - O niczym.
O niczym?
To prawda. Jest tu tak cudownie.
Choć ta trawa na twarzy mnie drażni.
- Dziś nic nie robię dobrze. - A próbowałeś?
- Starałem się, ale nie wychodziło. - Może po prostu poleżysz spokojnie obok?
Z trudem, ale spróbuję.
- Wolno mi mówić? - Nie.
- A gwizdać? - Nie.
- To co mi wolno? - Nic.
Nic…
Jak wspaniale, że nie użyłeś w ogrodzie żadnych wynalazków.
To najcudowniejszy dzień mojego życia.
Wcale nie chcę cię wypraszać,
- ale musimy już chyba jechać. - Która jest godzina?
- Prawie piąta. - Mój Boże, już tak późno!
Czas tak szybko zleciał! Jakbym znów była podlotkiem.
Jednak nie. Zdecydowanie nie.
Odwołuję moje słowa.
Gdzie podziali się młodzi?
Ciekawe. Zawołam ich.
Zawołasz? To nie będzie proste.
Pamiętam, jak za młodu spacerowałam z Malte.
- Z panem Brundinem? - Zgadza się.
Przez pięć godzin mówił jedynie o stali. Nic nie rozumiałam.
Ale bym tak szła kolejne pięć, nawet gdyby nas wołali.
Zobaczysz, jak ja ich wezwę.
Lepiej się przygotuj.
Co to było?
- Ferdinand nas wzywa. - Ale ja nie chcę iść.
Ja też nie, ale musimy.
- Kiedy wyjeżdżasz? - Jutro wczesnym rankiem.
Dlaczego?
Po sztuce musisz iść prosto do siebie?
Przyjdziesz po mnie?
Usiądziemy tutaj?
Ziemia może być zimna.
- Proszę. - Dziękuję.
Moniko.
- Nie wyjeżdżaj. Wiesz, że cię kocham. - Muszę.
Nie widzisz, ile to dla mnie znaczy? Ja zostanę, a ty wyruszysz w drogę.
Co noc będziesz występowała przed jakimiś obcymi ludźmi.
Sami znamy się ledwie od dwóch dni.
- Nie pozwolę, by to skończyło się jutro. - Nie musisz.
Nie może tak być. Do teraz harowałem, żeby do czegoś dojść.
Teraz wiem po co.
Czuję, że dla ciebie mógłbym powyrywać drzewa z korzeniami.
- Jeśli tylko byś chciała… - Znam to uczucie.
Mamy nieokiełznane pragnienie zostania kimś, osiągnięć.
Będziemy w siebie nawzajem wierzyć i się wspierać.
Gdy spotkamy się następnym razem, to nie na łące za hutą.
TEATR RYDMANA
ROMEO I JULIA DRUGI DZIEŃ ŚWIĄT
- Jeszcze się nie przelewa. - Jeszcze dostaniesz.
No chyba… Teraz się postarałeś.
- Mogę kontynuować? - Nie zwracaj na mnie uwagi.
Dziękuję.
Jak nadmieniłem, w naszej firmie jest tradycja
wznoszenia w Wigilię toastu z pracownikami.
Tak jest też i dzisiaj, w ten spokojny czas,
gdy ludzie są sobie nawzajem życzliwi…
…a kłamstwa i szkalowanie zabronione.
Tak więc wznoszę szklaneczkę
i życzę wam z głębi serca Wesołych Świąt.
- Zdrowie wszystkich. - Na zdrowie.
A my z całego serca dziękujemy za te miłe słowa.
- Pozwól życzyć sobie Wesołych Świąt! - Ależ proszę.
Musimy tylko zapłacić 1.50 za kanapki.
- Wesołych Świąt! - Dobry wieczór. Zgrabna choineczka.
- O której to się przychodzi? - Nie mogłam wcześniej.
Gdy zapraszam cię na wigilię, oczekuję punktualności!
Theodorze, nie gorączkuj się.
- W teatrze czekał na ciebie liścik. - Zdrowie, Helge!
- Jest coś dla mnie? - Usiądź.
- W zeszłe święta byliśmy w Arbordze. - Z tą samą przemową.
- Już to zauważyłam. - Zdrówko.
Nanna, kochanie.
- Zdrowie! - Doprawdy.
Monika, przebierz się w najlepsze ciuchy.
Zaprosił mnie przyjaciel, mam przyprowadzić koleżankę.
- Dziękuję, ale nie mam ochoty. - Naprawdę?
- Nie możesz być miła w święta? - Nie o to chodzi.
- Nie mogę. - Skarbie…
Nie ma co czekać na księcia z bajki, tylko wykorzystywać szanse.
Wstydź się. Monika może bawić się
i napełnić żołądek bez twoich znajomych.
Wiemy, jak świętować Wigilię.
Przestań być bezczelna. Próbujesz szkalować moje imię. Prawda?
Naturalnie, Karin, jeśli to ty… To znaczy…
Skoro Nanna mówi… Tak się nie robi.
Sami widzicie! Mam dosyć tych kalumnii.
Nie licz na brawka, droga Karin.
Gdyby nie Gwiazdka, powiedziałabym wszystkim,
jaka bywasz łaskawa po kawie i likierze.
Nanna, nie powinnaś niczego insynuować.
- A dlaczego nie? - Lepiej się zastanów.
Jest Wigilia.
Monika, a ty dokąd?
- Wesołych Świąt. - Poczekaj, pójdę z tobą.
Za chwilę. Chcę napić się grzańca.
Jest tu taki ziąb.
I tak nikt już tego nie chciał słuchać.
- Tak wcześnie wróciłaś? - Źle się czuję.
- Chłodno tutaj. - Cały dzień paliłam w kominku.
- Wkrótce się nagrzeje, cierpliwości. - Mam nadzieję.
- Nie przeszkadza ci śpiew dzieci? - Wręcz przeciwnie.
- Ostatecznie to Wigilia. - Tak.
- Wesołych Świąt. - Wzajemnie.
WESOŁYCH ŚWIĄT!
- Dzwoni telefon. - Dziękuję.
Słucham? Zgadza się.
Chwileczkę. To do ciebie.
Do mnie?
Dziękuję.
Słucham?
Czy to Erik?
Wesołych Świąt!
Dziękuję za kartkę.
Jak miło, że dzwonisz.
Słucham?
Egzamin? Nie…
Gratulacje!
Nie cieszysz się?
Tak wiele osiągnąłeś.
U mnie? Wszystko się układa.
Wczoraj wieczorem dostałam mnóstwo kwiatów.
Publiczność była wspaniała.
Dziś wieczór? Z całą trupą świętujemy Wigilię.
Z choinką, prezentami, światełkami i całą resztą.
Tak.
W sylwestra? Występujemy jak zwykle.
Romeo i Julia. Julia to taka wspaniała rola.
Bardzo bym chciała, byś zobaczył ten występ.
Co powiedziałeś? Przyjedziesz?
Nie, ale… Naturalnie. Cieszę się, tyle że…
Zaskoczyłeś mnie.
Tak, występuję.
Halo?
Rozmowa skończona.
- Cześć! - Słyszałem, że u niej wszystko dobrze.
O tak. Chciałem, żeby dowiedziała się o tym cała okolica.
Wiedzie się jej. Gra Julię.
Naprawdę? Julię?
- Zdrowie twojej Julii. - Owszem.
I za twój ganek i pelargonie!
Co?
- Chcę pomówić z panną Lund. - Ten pan może poczekać.
Nie sądzę. Mogę zobaczyć się z panną Lund?
Oczywiście. Chwileczkę.
Co się stało?
- Jak twoje gardło? - Moje gardło?
Z pewnością w sylwestra będziesz miała chrypkę.
- Nanna, jesteś wstawiona. - Przeciwnie.
Ale mam dobry pomysł. Wielka szkoda, że nie możesz zagrać Julii.
Jak to? Nie rozumiem.
Monika powiedziała swojemu chłoptasiowi, że gra główną rolę
i on przyjedzie tu w sylwestra, żeby zobaczyć ją na scenie.
- Cóż mogę poradzić, że skłamała. - Oczywiście, że nic.
Ależ ci w tym do twarzy. Przyda ci się przy twojej chrypce.
- Uważasz, że powinnam… - Zawsze taki chciałaś.
Mówisz poważnie?
- Słowo honoru? - Słowo honoru.
Stara niecnoto! Zdradziecki szatanie!
Czy tak mię kusić do krzywoprzysięstwa
czy lżyć małżonka mego tymiż usty,
którymi go pod niebo wznosiłaś tyle razy chwaląc?
- Kto to? - Precz, uwodzicielko!
- Monika Hall. - …odtąd zamknięte dla ciebie.
Niechaj ojciec Laurenty da mi radę,
a jeśli żadnego na tę przeciwność
nie będzie sposobu, znajdę moc w sobie wstąpienia do grobu.
Klaszcz dalej, to zobaczysz. Idziemy.
Posłuchaj ich tylko! Zupełnie nie miała tremy.
Była wspaniała. Co za intuicja, kompletnie zatraciła się w roli!
- Była dobra, ale nie rzucała na kolana. - Słucham?
Granie Julii po kreacji Karen to pestka.
Pestka? Ona była Julią!
Jeśli będzie tak grała do końca, wszędzie wywoła sensację, gwarantuję.
- Idzie tu? Była… - Fenomenalna!
Fenomenalna, tak! To właściwe słowo!
Nie miałam pojęcia, że możesz być tak świetna!
Gdy wypowiedziałaś kwestię:
„Stara niecnoto! Zdradziecki szatanie!”,
naprawdę zawstydziłam się za kulisami. Tak wspaniale zagrałaś.
Ja byłam kiepska i dostałam kwiaty.
- Ty je weź. Należą się tobie! - Nie…
Słyszę, że byłaś bardzo dobra.
Gdy w następnej scenie wejdziesz do celi Laurentego,
nie tylko go słuchaj, musisz być zahipnotyzowana jego słowami:
„Jutro środa, staraj się jutro na noc zostać sama,
niech Marta nie śpi w twym pokoju…”.
A potem: „I filtrowany likwor ten wypijesz,
wnet po wszystkich żyłach cię przebiegnie usypiający dreszcz,
który owładnie wszelką żywotną funkcją,
ni dech, ni ciepło nie wskaże, że żyjesz…”.
Odczujesz, jakby mikstura już zaczęła zatruwać twoje ciało.
Widownia musi czuć, jak słabnie ci puls.
Muszą wyobrazić sobie, jak bledniesz. Gdy on będzie mówił dalej…
umrzesz.
„Oczu zasłony zapadną,
każdy twój członek pozbawiony władzy
zdrętwieje, stęgnie, zziębnie jak u trupa”.
Mój Boże, Helge. Które z was gra Julię?
Musisz pouczać utalentowaną aktorkę, jak powinna grać i co odczuwać?
Wybacz, chciałem dobrze.
Chciej dobrze gdzie indziej, a nie w damskiej garderobie.
Powinnaś umrzeć w tej scenie.
On ma rację! Helge, chodź tu.
Podejdź. Skąd ci się to wzięło?
Powtórz. Jego nawet da się słuchać.
Może drzemie w tobie reżyser?
- Nanna, wszystko już wiem. - Gdy spotkasz Laurentego…
Boże, dzwonek! Mam wielką tremę. Pomyślę o twojej radzie.
Pański stolik, panie Norrby.
- Panno Hall. - Dziękuję.
Cóż za śliczne kwiaty! To bardzo miły gest, Eriku.
- Nie są ode mnie. - Naprawdę?
DLA WYBITNEJ KOLEŻANKI OD MIERNEJ KARIN
Tak długo się nie widzieliśmy. Tym milsze jest to spotkanie.
- Podobałam ci się? - A jak myślisz?
Może zaszłaś dalej ode mnie.
- Myślę… - O czym?
O naszej umowie na łące.
Nadal się jej trzymamy?
- O co chodzi? - To nic.
Od kogo? Pokaż.
Musi być miło być podziwianym.
Wybacz moja droga to najście.
Mamy małe przyjęcie w sali bankietowej.
Nie byłoby sukcesem bez naszej prima donny.
- Może zechciałabyś… - Wybaczcie.
Panie Norrby, to panna Lund i pan Carlman.
W tej sukience wyglądasz przesłodko.
Erik, nie mogę…
- Naturalnie. - Proszę do nas dołączyć.
- Chodźmy. - Tędy.
Proszę zanieść kwiaty do mojego pokoju.
- Tak jest. - Dziękuję.
- Chodź. - Karin…
- Czy to było konieczne? - Co takiego?
Znają mnie w tym mieście, a to niezręczna sytuacja.
- Zamierzasz mi pomóc czy nie? - Oczywiście, moja droga.
Musisz jedynie nas nakarmić. Idziemy.
Monika na scenie w roli Julii to zapewne dla pana cudowny widok.
To pokaźna rola, wcale więc to nie dziwi.
Powinien pan widzieć ją, gdy jak zwykle gra pokojówkę.
Już samo jej wejście…
Miała prezencję. Skupiła na sobie całą widownię.
Dziękuję, Karin, ale chyba jesteś aż nadto uprzejma.
- Już drugi raz dzisiejszego wieczoru. - Wcale nie.
Pan Norrby musi wiedzieć, jak bardzo trzeba cię kochać,
by nie widzieć w tobie rywalki na scenie.
Faktycznie, twój miłosny temperament trudno jest okiełznać.
Wyraźnie twoje, pożal się Boże, żarty mogą być dla niektórych ciężkostrawne.
- Kto uiści rachunek? - Jak to?
Dają tam niezłe przedstawienie.
Witają Nowy Rok.
- Gdzie wychodzisz? - Odebrali mi apetyt. Czołem.
Nie rozumiem. Co to wszystko znaczy?
Nie przejmuj się, Eriku.
Jestem trochę zmęczona. Chciałabym wrócić do siebie.
- Wyczerpała cię twoja rola? - Karin!
- Karin chciała powiedzieć… - Nic nie powiedziałam.
Chciała powiedzieć, że dziś wieczór po raz pierwszy grałam główną rolę.
Wszystko, o czym ci pisałam, o czym powiedziałam, to kłamstwo.
Wstydziłam się, bo niczego nie osiągnęłam.
Rozumiem, jak cię zraniłam. Ale nie pojmuję, co zrobiłam Karin.
Każda aktorka postąpiłaby tak samo, gdyby miała okazję.
Dałam z siebie wszystko. Do widzenia.
- Monika! - Nie, zostań!
Dałabym ci w twarz!
Ale podałam dłoń zbyt wielu porządnym ludziom, by ją teraz kalać.
Szkoda, panie Carlman, że przez Karin będzie miał pan
bardzo niskie mniemanie o nas, aktorach.
Proszę nam wybaczyć. Dziękujemy za kolację.
I wy się nazywacie aktorami? Do pięt im nie dorastacie!
I aktorską trupą. Nawet nie wiecie, co taka znaczy!
Jesteście jedynie… Brak mi słów, by was opisać!
A to wezmę!
- Monika już poszła? - Tak, muszę ją znaleźć.
- Ale nie dzisiaj. - Należą mi się wyjaśnienia.
- O co w tym chodzi? - Jak zwykle, to knowania.
Monika jest bardzo dumna, zraniono ją.
Przeszłość się nie liczy, dziś była fenomenalna!
- Tak, to był jej pierwszy sukces. - I się przede mną wstydzi?
Przecież nie przed tamtą zgrają.
Nie jest tak twarda, jak my.
Dlatego pana okłamała. Proszę pozwolić jej się uspokoić.
Kiedyś będzie pan się serdecznie śmiać
z tego sylwestra i drobnej przewrotności.
Proszę mi obiecać, że nie będzie pan jej szukać.
Niech pan obieca.
- Szczęśliwego Nowego Roku. - I wzajem.
Jest pan dokładnie taki, jak się spodziewałam.
Monika…
Nie denerwuj się.
Pamiętasz, powiedziałaś mi kiedyś,
że gdy po raz pierwszy zobaczyłaś mnie na scenie,
wszystko się dla ciebie zmieniło.
Czułam dokładnie to samo, gdy ujrzałam cię dziś w roli Julii.
Niezależnie od tego, jak paskudni i zazdrośni teraz byli
ci niby to wielcy koledzy,
jak bardzo chcieli cię zranić,
bezwiednie zrobili nam ogromną przysługę.
Nie mamy z nimi nic wspólnego. Pojedziemy we dwie do Sztokholmu.
Niczego dla siebie nie chcę.
Ale jeśli ja, Nanna Högfelt, przyjadę tam wraz z tobą,
wszystkie drzwi będą stały otworem.
Zobaczysz, jakie to będzie proste.
Stare i nowe nazwisko.
Nanna Högfelt i Monika Hall podbijają Sztokholm.
DYREKTOR ARTYSTYCZNY KRÓLEWSKI TEATR DRAMATYCZNY
Dyrektor przeprasza, ale nie może spotkać się z panią Högfelt.
Doprawdy? Nie może się ze mną zobaczyć?
Nie…
Czterokrotnie bez skutku błagałam, by się z panem zobaczyć.
- Proszę wybaczyć. - Doprawdy?
Zapomniał pan, że Nanna Högfelt występowała tu przez dziesięć lat?
Przeciwnie, pani Högfelt.
Nie przyjmowałem pani właśnie z tego powodu.
Na szczęście tylko raz w historii tego teatru
podczas premiery Elektra w obecności koronowanych głów
spadła ze schodów, bo… Chyba nie muszę kontynuować?
I dlatego wciąż zatrzaskują mi tu drzwi przed nosem?
- Nie jestem tu dla siebie. - To niestety bez różnicy.
Kiedyś mówiliśmy sobie po imieniu.
Skoro ta rozmowa nie jest osobista, utrzymamy ją w tym samym tonie.
Nie jest osobista, więc się nie upokorzę.
Raz po raz mnie zbywano.
Przyszłam polecić moją podopieczną, Monikę Hall.
Nanna, powinnaś powoli zacząć rozumieć,
że twoje nazwisko nie stanowi tutaj rekomendacji.
Tak, powinnam to była pojąć.
Ale to takie oczywiste, że stoję jej na drodze,
że dopiero teraz to rozumiem.
Nadal wierzę w ciebie jako artystkę, ale…
Wiem. Ale twoja i innych ludzi opinia nie ma dla mnie znaczenia.
Doskonale wiem, kim jestem.
Ale ta dziewczyna we mnie wierzy.
Przykro mi, ale jestem dyrektorem artystycznym.
Rozumiem.
Nie musisz tak wyglądać przez okno.
Obiecałam ci Sztokholm na prezent noworoczny.
Nie mów tak. Zrobiłaś, co mogłaś.
Liczą się tylko dotrzymane obietnice.
Od miesięcy biegam od teatru do teatru, a odpowiedź się nie zmienia.
„Poinformujemy panią Högfelt, jak tylko coś się pojawi”.
Mieliśmy przecież radio.
Po 30 czy 40 koron od występu. Czy z tego da się wyżyć?
Traktują mnie jak mój własny cień.
A cień oczywiście nie musi jeść!
- Zaczynam szaleć z rozpaczy. - Wiem, ciężko o nadzieję.
Ale mi to wyszło na dobre.
Bardzo wiele się nauczyłam.
Mogę za to podziękować dwóm osobom.
Też mi protektorzy.
Nanna Högfelt, głupia starucha, i Helge Berg z mlekiem pod nosem.
Dlaczego tak mówisz? Chcesz żebym zwątpiła?
Każdy powinien wiedzieć, czego chce.
Co chcesz powiedzieć? Wyduś to wreszcie!
Powinnaś zobaczyć się z Erikiem. Już od dwóch dni jest w mieście.
Wiesz, że nie mogę.
Bardzo dobrze wiem, co od niego usłyszę.
Rozumiesz, dlaczego nie śmiem? Każde jego słowo będzie prawdą!
Boisz się ją usłyszeć?
Co ty wyprawiasz?
Wyjdę zaczerpnąć świeżego powietrza.
O nie. Tak nisko nie upadłyśmy.
Razem wypełzniemy z dołka. Uśmiechnij się. Właśnie tak.
Niedługo się zobaczymy.
Być może pan rozumie, że to ja stoję na jej drodze do angażu.
Co powiedziała Monika?
Niełatwo jest powiedzieć wpatrzonej we mnie dziewczynie,
że bycie widzianą ze mną jej szkodzi.
- Może mi pan pomóc? - Nie wygląda na to.
Próbowałem do niej dotrzeć. Tak bardzo chcę jej pomóc.
Przepraszam.
Słucham.
Tak, niech wejdzie na górę.
Dziękuję.
Będę omawiał projekt, nad którym pracujemy z Ferdinandem.
- To bardzo ważne. - Doprawdy? A co u niego?
- U kogo? - U Ferdinanda.
Dobrze, dziękuję. Nie mam…
- Spotkamy się za godzinę w pracowni? - Ależ skądże.
Nie śmiałabym powiedzieć Monice, że rozmawialiśmy.
Tak się zdenerwowałam, że chciałabym napić się czegoś,
- z czym przełknęłabym łzy. - Rozumiem.
- Ale pan rozumie, jakie to ważne? - Też tak sądzę.
Tak…
- Miałem niezapowiedzianą wizytę. - Rozumiem, mogę wrócić później.
Ależ skąd.
Pan Lindell, dyrektor banku. Pani Högfelt.
Jestem oczarowany. Pamiętam pani kreację w Pigmalionie.
Widział pan ją? Wystawiano ją pełen sezon.
Zawsze panią podziwiałem, pani Högfelt. Grała pani w Mollusken.
To był najwspanialszy wieczór teatralny w moim życiu.
I Camille. Cóż za emocje!
To były czasy.
To doprawdy wielka niespodzianka.
- Może później omówimy interesy? - Ale…
- Co pani powie na lampkę szampana? - Nie, dziękuję.
- Która jest właściwie godzina? - Jest… w pół do szóstej.
W takim razie chętnie.
- Podasz mi jeszcze białej farby? - Skończyła się. Użyj pasty do zębów.
To próba czy zajęcia plastyczne? Tylko pytam.
Nie ma połowy obsady.
- Gdzie jest Nanna? - Wróciłam!
Dostałam pierwszą poważną rolę w radiu. Będę kotką w audycji dla dzieci.
- Coś takiego! - Czołem.
Tak się w nią wczułam, że na widok psa prychnęłam.
Uważaj! To 15 koron, starczy na tydzień kiełbasek.
Szukają innych zwierząt? Jestem głodny jak wilk.
Jak wszyscy uciekną do radia, to spektakl pójdzie z dymem.
Brzmisz, jakbyś zarzucał aktorom, że zarabiają na chleb.
Tego nie powiedziałem. Ale Greta odeszła wczoraj po angażu.
- Myślisz, że odrzuciłabym propozycję? - Walczę z młodzieńczym entuzjazmem.
Nie chcę nawet o tym słyszeć. Tylko zaczniemy się kłócić.
Wiadomo, gdzie jest Nanna?
- Jest w barze. Proszę. - Tak nie może być.
- Szybko przejdziemy przez drugi akt. - Drugi akt?
Helge, mam w niej kwestię! Muszę się przygotować.
Możesz mi pożyczyć 1000 koron?
Za granicą? O nie.
Obecnie rzadko pojawiam się na scenie.
- Rozczarowuje pani publiczność. - Interesuję się młodymi talentami.
Chcę wprowadzić do teatru kolejne pokolenie.
Aktorzy mają powinność dzielić się bogactwem swego doświadczenia.
To prawda.
Dzisiejsza młodzież jest cudowna.
Na przykład Helge Berg. Wybitny reżyser.
I utalentowana Monika Hall.
To ona przejmie po mnie pałeczkę.
- Jest aż tak dobra? - Proszę spytać pana Norrby'ego.
- Jest olśniewająca. - Mój Boże, trzecia butelka!
Naprawdę już tak późno?
Muszę wracać do domu. Młodzież ma próbę.
- Pani Högfelt, chciałem o coś prosić… - Ależ proszę prosić!
Nie miałem wiele wspólnego z teatrem. Chciałbym zobaczyć waszą próbę.
Nic prostszego. Chodźmy.
Mieliśmy omówić interesy.
To proszę iść z nami. Będzie nam miło.
- A Monika? - Ja się nią zajmę.
Dla Nany Högfelt nie ma rzeczy niemożliwych.
Ojej! Co za krzywa podłoga.
Zapraszam. Jest tu trochę bałaganu,
ale nie jest znowu aż tak źle.
Podziwiacie posąg.
- Niczego sobie. - Tak, wcześniej mieszkał tu rzeźbiarz.
- To prawda? - Mój przyjaciel z dzieciństwa.
Biedaczek. Nie mógł opłaci czynszu i został eksmitowany.
W złości utrącił swoim pracom ręce i nogi.
- Naturalnie poza tą. - Ta jest naprawdę piękna.
To ja mu pozowałam.
- Naprawdę? - Wówczas tak wyglądałam.
Stare dzieje.
Sama bym to powiedziała. Mam pieniądze na powrót do domu.
Gdybym je miał, dałbym je pani. Ale nie mam żadnych.
Nie wiem, co zrobić. Mam dość…
Proszę zgłosić go na policję. Niech wie, że nie może się już tak zachowywać.
- To Monika. - Mam złożyć na niego doniesienie?
Nie mogę. Raczej napiszę do domu, że dostałam tu pracę.
Tak wygłasza się kwestię. Proszę słuchać.
- Cześć młodzieży. - Witaj, Nanno.
Panie Lindell, przedstawiam Monikę Hall.
Czyż nie czarująca? A to nasz sławny reżyser, Helge Berg.
A to reszta młodych. To jest Margit Larsson.
Berit Söderström…
Dobry wieczór, Eriku.
- Jesteś zaskoczona, prawda? - To prawda.
- Niemile? - Cóż…
- Skąd znasz Nannę? - To długa historia.
- Skoro już jestem, może pomówimy? - Oczywiście.
Nie stójmy tak tutaj. Chodźmy.
- O tak. - Zgadza się.
Scenografia przedstawia prowadzony przeze mnie zajazd
ze wspaniałym widokiem na Strandvägen
i przygotowane wspaniałe śniadanie.
Helge, graj dalej gospodynię.
Powinnam się spodziewać spotkania, skoro jesteś w mieście.
Przyjechałem tu głównie dla ciebie.
Chcę wiedzieć, co u ciebie słychać.
Nie odpowiadałaś na moje listy.
Ranisz mnie.
- Mam odejść? - Nie możesz. Zostań ze mną!
Gdybyś tylko wiedział, jak za tobą tęskniłam.
Bałam się tego spotkania. Sądziłam, że cię rozczarowałam.
- Nie możesz mnie teraz opuścić. Zostań. - Bądź więc ze mną.
Odnoszę sukcesy w pracy, nie muszę martwić się o przyszłość.
- Ale co ze mną? - Monika…
Robię wszystko wyłącznie dla ciebie.
- Bez ciebie nie dbam o swoją przyszłość. - Twoją przyszłość?
A co z moją? Powinnam się podać? Tego chcesz? Nie rozumiesz mnie.
Nigdy mnie nie rozumiałeś. Nie pojmujesz, że muszę iść własną drogą?
Gdzie ona prowadzi? W dół?
Zjechałaś cały kraj i zagrałaś tylko jedną znaczącą rolę.
- Najbardziej słodko-gorzki wieczór. - Powiedz to wreszcie…
Od tamtej pory przeżyłaś w Sztokholmie siedem miesięcy piekła.
- Nie… - Wiesz, że to prawda!
Zdaję sobie sprawę, że próbowałaś wszystkiego.
Ale straciłaś nadzieję. Sama już nie wierzysz w szansę na karierę.
Wiedziałam, że tak będzie, że spróbujesz odebrać mi złudzenia.
- Wiem, że moje słowa cię ranią. - Więc zamilcz!
Chcę być z tobą szczery. Moniko…
Nie utrudniaj tego jeszcze bardziej. Nie masz powodów do wstydu.
Zrobiłaś, co mogłaś. A ja ciebie kocham.
-Dość, że jedno z nas osiąga sukcesy. - Mówisz o sobie.
Nie sądziłem, że tak się od siebie oddalimy.
Erik, poczekaj.
Moniko?
- Muszę iść. - Nie chcę spotkać reszty.
- Żegnaj. - Żegnaj.
- Kiedy jest premiera? - Nie wiem.
- Naprawdę? - Nie mamy jeszcze teatru.
- Ale robicie próby! - Jak to aktorzy.
Za moich czasów nie było tak trudno znaleźć chętny teatr.
Jeśli miało się dobrą sztukę, zdolnego dyrektora i Nannę Högfelt…
Wybacz… I tak utalentowaną dziewczynę, jak na przykład Monika Hall.
Wtedy zawsze ktoś z przyjemnością mógł cię wesprzeć.
Pan Norrby prosi o wybaczenie, ale musiał wyjść.
- Już tak późno? - Tak.
Było tak czarująco, że zapomniałem o naszych interesach.
Szkoda, że nie widziałem podczas próby panny Hall.
Mam nadzieję mieć jeszcze kiedyś okazję.
TEATR APOLLO POD NOWYM KIEROWNICTWEM NANNA HÖGFELT Z MŁODYM ZESPOŁEM
Proszę zaczekać, za chwilę panu zapłacą.
- Jak się pan miewa, panie Andersson. - Dobrze, dziękuję.
- Naprawdę już 16? - Zgadza się.
- Rozpoczęli próbę? - Tak, o 11.
- Naturalnie. - Przyniesiono paczki i kwiaty.
- Proszę zanieść je do mojej garderoby. - Oczywiście.
Ma pan może 10 koron?
Dziesięć koron? Sprawdzę.
- Tak, mam. - Proszę zapłacić kierowcy.
Ile?
Czekał, gdy przymierzałam sześć sukni, proszę więc nie żądać reszty.
Tu jest wejście. Wchodzisz…
- Tak zrobiłam. - Ale idziesz wprost do lady.
- Dobrze. - Weźmiesz miskę i postawisz na stole.
I wtedy wmówisz swoją kwestię. Spróbujmy jeszcze raz.
Dzień dobry wszystkim!
Tak, wiem, że na mnie czekaliście.
Ale nie mam czasu. Helge, później to przećwiczę.
Nikt na świecie nie ma tyle na głowie, co ja.
A wszystko dla was.
Monika, skarbie, muszę z tobą pomówić. Chodź ze mną, proszę.
Nie przerywajcie próby. Jeszcze długo nie przyjdę.
Mam tyle do zrobienia…
- Muszę z tobą porozmawiać. - O co chodzi?
Jest coś osobliwego, czego nie rozumem.
Codziennie wciąż płacę…
Wciąż dostaję rachunki, a każdy wyższy od poprzedniego.
Cóż za śliczna suknia!
- Dostałam ją wczoraj od ciebie. - No tak, zapomniałam.
- Musisz mi w czymś pomóc. - W czym?
To niesłychane. Tak się zdenerwowałam, że już sama nic nie wiem.
Dziękuję, panie Andersson. Proszę tam położyć.
- Znów kupiłaś stroje? - Muszę przecież być ubrana!
Nie wiem, co się stało.
Pieniądze przeciekają mi przez palce.
Moja droga, lepiej żebyś to ty pomówiła z panem Lindellem.
Poczekaj chwileczkę!
Chcesz te kwiaty?
Zawsze przychodzą tylko dla ciebie.
Dla mnie? Spójrz.
- Są od pana Lindella. - Przepiękne.
- Prosi, bym za niego wyszła. - Nie!
Tak odpowiedział na moją odmowę.
„Droga Moniko, dziś wyjeżdżam.
Jeśli zmienisz zdanie, wiesz, gdzie mnie znaleźć.
Dzięki załączonemu wsparciu będziesz mogła kontynuować.
Życzę ci samych sukcesów. Gösta Lindell”.
Monika, nie mówisz poważnie.
Równie dobrze możesz iść na scenę i powiedzieć im, że to ostatnia próba.
- Nie zostało nam ani grosza! - Ale Nanno!
Co zrobiłaś z otrzymaną kwotą?
Dał mi pieniądze, a ja je wydałam.
Dał gotówkę komuś, kto dziesięć lat biedował,
i spodziewał się rozwagi. Każdy, kto mnie zna,
wie, że pieniądze się mnie nie trzymają!
- A ty go odrzuciłaś… - Zostaw szampana!
Coś ty zrobiła? To była szansa dla 20 osób.
Pozbawiłaś jej siebie i nas wszystkich!
A nasze pieniądze roztrwoniłaś na ubrania i błahostki.
Zobacz, jak to miejsce wygląda!
Nanna. Przepraszam, że się uniosłam.
Nie chodzi o ciebie.
Jestem taka sfrustrowana. Co mamy począć, dokąd iść?
Chyba jest ktoś, kto może nam pomóc.
Tak, zadzwoń do Erika.
Wiesz, jakie to dla mnie trudne. Zupełnie się upokorzę.
Już tak długo czekamy. Nie mam na to czasu.
Ty zwykłeś z nim rozmawiać. Wejdź, a ja poczekam.
- Wejdę. - Tak.
Powiem, że pan Norrby chce 50 tysięcy koron na teatr!
Poinformowałem dyrektora o sprawie. Niech panowie wejdą.
Zapraszam.
Inżynier powiedział mi o waszej sugestii i zdaje mi się być słuszna.
Darzymy pana zaufaniem, panie Sund,
i cieszę się, że to pan przyszedł z tym pomysłem.
Z przyjemnością obserwuję pańską karierę, panie Norrby.
Potrzeba nam takich ludzi. Oby wynalazek okazał się skuteczny.
Jesteśmy skłonni na to przystać, czekamy tylko na kilka testów.
Zatem wrócimy do tego tematu innym razem.
Tak, ale…
Rzecz w tym, że potrzebujemy…
- trochę funduszy. - O jakiej kwocie panowie mówią?
Pięć… Pięć tysięcy koron.
- Pięćdziesiąt pięć tysięcy? - Nie, pięć.
Zgadza się, pięć tysięcy.
Macie tu wszystko, czego potrzeba do eksperymentów.
Zgadza się, ale…
- Byłoby dyskretniej. - Tak.
- Rozumiem. Czy to sprawa rodzinna? - Tak.
Miałbym dać wam pięć tysięcy zaliczki?
- Tak, jeśli… - Tak…
Zaskoczyli mnie panowie, ale…
Zgromadzę fundusze. Proszę iść do kasy.
- Dziękuję. - Dziękujemy.
- Dzień dobry. - Dzień dobry.
Padam z nóg.
- Idziesz, Nanna? - Tak.
Te schody zawsze mi się wydawały wysokie.
- Zwłaszcza dziś. - Nie zatrzymuj się.
O co chodzi?
Słyszałam o wyczerpanych wędrowcach na pustyni,
którzy majaczyli o wodzie i oazie.
Mnie się przewidział zapach.
Kawa!
Wszelki duch Pana Boga chwali!
Oszaleliście. Mało nie wyzionęłam ducha.
- Co tu robicie? - A cóż to za powitanie?
- Cześć. - Dzień dobry.
Telegram do ciebie.
Zjechali się wsiowi do miasta.
„Przyjeżdżam pociągiem o 18.30. Erik”. Rozumiem.
- Powinnam odpisać? - Poproszę.
- Witamy. - Dziękujemy.
- Tak długo byłyście w teatrze? - Nawet nie mów. Padamy ze zmęczenia.
- Pracowałyśmy całą noc. - Biedaczka.
- Musimy zarabiać pieniądze. - Mamy dla was kawę.
Widzisz, dobrze mówiłam!
Wchodźcie, witamy.
Oto nasz luksusowy apartamencik.
- Długo czekaliście? - Ledwo kilka godzin.
- Ciężko pracowałyśmy. - Rozumiem.
Może nikt mi nie uwierzy, ale jestem zmordowana.
Nie mogę się nawet rozebrać.
Może kawa postawi cię na nogi?
Kawa, cudowny pomysł.
Erik.
Dziękuję, że nam pomogłeś.
Co u ciebie? Dostałaś dobrą rolę?
Sama nie wiem. Jestem taka zmęczona.
Mam ci tyle do opowiedzenia.
Gdyby tylko ktoś zdjął mi buty.
Jak rozkosznie.
- Muszę ją podgrzać. - Co?
Nie, ja to zrobię.
Tam jest kuchenka.
W mig będzie gotowa.
Cieszysz się, że dostałaś swoją szansę?
Gdybym nie była taka padnięta, to bym się denerwowała.
Lepiej więc, że jesteś zmęczona.
- Sen dobrze ci zrobi. - Hej…
Po ostatnim myślałam, że już nigdy się nie spotkamy.
Wiedziałem, że będzie przeciwnie.
Erik? Hej…
- Czuję się winna. - Czemu?
Nie taka była umowa. Kupuję sobie karierę. Z twoją pomocą.
Ale to dzięki tobie osiągnąłem swoją pozycję.
Dziś wieczór dowiemy się, jak daleko zaszłam.
Chcę cię po premierze zobaczyć.
Nie złościsz się, prawda?
- Miałabym się złościć? - Tak się zastanawiam…
- Cóż to za zwyczaje? - Cicho.
Niech śpią. Cicho.
- Może i lepiej. - Wyjdziemy.
- Weź to. - Mogłeś uprzedzić, że parzy.
Jesteś taki mądry, a mieszkasz w takim miejscu.
Mam znajomości, wierz mi,
i wpływowych przyjaciół, którzy mogą ci pomóc…
Wpływowych przyjaciół…
Mogłabym pomóc ci znaleźć odpowiednie stanowisko…
Mogłabym pomóc… Szlag, że też mi się myli.
Mogłabym pomóc ci znaleźć odpowiednie stanowisko.
Tu nie masz przyszłości.
Jak możesz oddychać tym powietrzem?
- Czemu tak na mnie patrzysz? - Co robisz?
Nic. Pracuję nad rolą. Nie jestem pewna swoich kwestii.
- Nie mów, że masz tremę. - Tremę?
- To zwykłe nerwy. - Wiesz co?
Nic dziwnego, że ja, początkująca, się denerwuję.
Ale dla Nanny Högfelt to nic wielkiego.
Nie masz pojęcia, o czym mówisz. Nie wiesz, jakie to uczucie
wrócić do Sztokholmu po dekadzie, po wszystkich moich przejściach.
Muszę powstać niczym feniks.
Nie wiesz, jaka byłaś wczoraj wspaniała. Helge miał łzy w oczach.
Bo otaczali mnie ludzie, którzy mnie lubią.
Ale dziś wieczór wierz mi, że ustawią się całe kolejki.
Moi drodzy, starzy przyjaciele, którzy nie pragną niczego bardziej
od kompletnej porażki Nanny Högfelt.
Nie dojdzie do niej.
- Masz kwiaty. - Są dla mnie?
- Nanna, są dla ciebie! - Dla mnie?
- Proszę. - „Miłego poranka. Ferdinand”. Mój Boże!
- Urocze. - Wyobraź sobie,
nim dziś rano wyszedł, przykrył mnie kocem. Jest taki opiekuńczy.
Niczego w życiu nie żałuję,
ale ich pieniądze to dla mnie za wiele.
- Ich uczciwie zarobione pieniądze. - Mówisz, jakbyśmy już je straciły.
Ale to zależy od nas, dlatego się denerwuję.
Nanno, znów Luminal?
Pamiętasz, lekarz przestrzegał przed przedawkowaniem.
Nie denerwuj się. Wszystko będzie dobrze. Pospiesz się.
PREMIERA WRAK
Widzisz?
- Są dwa bilety dla pana Norrby'ego. - Pan Norrby… Proszę.
- Dziękuję. - Proszę nie płacić.
- Nie? Dziękuję. - Proszę.
- Nic nie kosztowały. - Raczej wręcz przeciwnie.
- Też jesteś jej ciekaw jej występu? - Oczywiście.
Nanna Högfelt na scenie albo coś odegra, albo coś odstawi.
Spójrz. Jest tak wspaniała, że sfinansowałem to przedstawienie.
Jest tu Karin Lund.
Dobry wieczór. Szykuje się zajmujące przedstawienie.
Dobry wieczór.
- Kto to był? - Nie mam pojęcia.
Ja też nie.
- Jesteś gotowa? - Nie.
- Mogę wejść? - Nie.
- Mamy dzisiaj komplet. - Naprawdę? Jeszcze i to.
Moniko, to twoja chwila!
- Widownia pęka w szwach. - Tak się denerwuję.
- Niepotrzebnie. - A jeśli to będzie klapa?
Gotowa?
Możesz przestać? Chcę być sama. Odejdź!
Muszę ćwiczyć rolę.
Z bólem muszę wyznać,
że zostałam obrabowana.
Chryste, przecież to kwestia Moniki!
Gdzie jest moja? Co się ze mną dzieje?
A tak, wchodzę i mówię:
„Wzywałaś mnie?”.
Potem o tym, jak ona cierpi.
Beznadziejna sprawa. Co ja na to?
Już kompletnie nie wiem, co robię.
„Czy zapomniałam twych ust?
Dlaczego tak trzepoce me serce?”
Boże! Co się ze mną dzieje?
Nagle mówię Małgorzatą z Fausta.
Litości!
Co jest ze mną nie tak?
Obym mogła się uspokoić.
Którą to oni grają teraz scenę?
- Możesz być pewien. - Nie zgrywaj niewiniątka.
- Wiesz, po co do ciebie przyszedłem. - Wstydziłbyś się.
- Daruj sobie. - Oddawaj pieniądze.
Doskonale wiesz, czemu ich potrzebuję. Wyjadę stąd.
- Rozumiem. Tym bardziej je zatrzymam. - Więc zrób to.
Tobie też są potrzebne.
- I wiem dla kogo. - Tak?
Nie chodziło jedynie o pieniądze. Przeszkadzała ci też ta inwestycja.
- Nigdy nie spotkałam takiego potwora! - Śmiało, nie duś tego w sobie.
Nanna!
- Otwórz. - Jest gotowa?
Za minutę musisz być na scenie!
Dlaczego nie odpowiadasz? Otwórz wreszcie!
Słyszysz mnie? Musisz wyjść na scenę.
- O co chodzi? - Przynieś coś.
- Koniak? - Klucze, coś. Musimy otworzyć te drzwi.
Nie rozumiesz, że to wszystko zaprzepaści?
Monika nie może być sama na scenie. Będzie skandal!
Nie myśl, że się ciebie boję.
Nie rozumiesz, że zmuszasz mnie, żebym pomówiła z twoją matką?
Groźby nie robią na mnie wrażenia.
Zwłaszcza, jeśli są bez pokrycia.
Żeby ci tego dowieść, poślę po szefową.
Pelle! Błagam cię!
Mamo, panna Birgit ciebie prosi. Pa.
Gdzie jest Nanna?
Niech przyjdzie. To bez znaczenia.
Wcale się nie boję. Jeśli przyjdą, wszystko im wygarnę.
- Idzie? Monika sobie nie poradzi. - Co mamy zrobić? Szybko!
- Nanna! - Nie, to delikatna sprawa.
Nanna, o co chodzi?
- Nie rozumiesz, że musisz wyjść? - Dajcie mi spokój.
- Źle się czujesz? - Jestem chora.
Właśnie widzę. Monika jest sama na scenie!
Nie chcę. Nie mogę!
No i dlaczego jej nie ma?
- Może nie śmie przyjść. - Odważna dziewczyna.
Chciałaś mnie widzieć?
Z bólem muszę wyznać, że zostałam obrabowana.
- To już koniec. - Co?
Moja droga, jeśli będziesz mówić…
Moja droga, jeśli będziesz mówić tym tonem!
Moja droga…
- Jeśli… - Tak.
Wiem, co powiesz. Od trzech tygodni zalegam z czynszem.
Wielokrotnie chciałaś mnie wyrzucić. No ale co mam zrobić?
Zawsze byłaś bez grosza.
Nanna?
Wiem, co myślisz, że nigdy nie dostałam tych pieniędzy.
Ale to nieprawda. Miałam wrócić do domu.
Nie mogę tu już zostać. Nie chcę. Wszystko mnie przeraża, boję się!
Nanna.
Nie rozumiesz?
Przyjechałam do Sztokholmu pełna nadziei! Spójrz na mnie.
Spójrz! Byłam taka szczęśliwa, moje życie miało się odmienić!
Popatrz na mnie.
We wszystko wierzyłam.
To już przeszłość. Wszystko straciłam.
Nadzieję, pewność siebie. Wszystko, co mnie cieszyło.
Kurtyna!
Wszystko przepadło!
- Czy to koniec? - Nie, musiało się coś stać.
Proszę państwa, niestety musimy przerwać przedstawienie.
Pani Högfelt nagle się źle poczuła.
W kasie można ubiegać się o zwrot pieniędzy.
Spróbuję znaleźć Monikę. Poczekaj na mnie na zewnątrz.
- Proszę. To tutaj. - Dziękuję.
- Tak mi przykro, panno Hall. - Teraz nie mogę.
Muszę iść. Proszę wybaczyć.
- Dobry wieczór, panie Norrby. - Co się stało? Gdzie panna Hall?
Jest z panią Högfelt. Chwileczkę. To zły moment.
- Dlaczego? - A więc to tak?
Żałuję, że zainwestowałem w teatr, a nie w pański wynalazek.
Z początku wyglądało to obiecująco, ale…
- To pan zapoznał mnie z panią Högfelt. - Tak.
Przyłożyłem się do tego.
Wsparł pan teatr?
Człowiek czasem pozwala, by serce zawładnęło rozumem.
Monika Hall to czarująca dziewczyna.
Ale w dalszej karierze musi poradzić sobie bez mojej pomocy.
Proszę kiedyś przyjść omówić interesy.
- Dobry wieczór, Haraldzie. - Dobry wieczór.
- Spodziewaliśmy się tego. - Cóż…
Ta Monika Hall jest godna uwagi.
Prawdziwy talent! Gdy zobaczyłem ją po raz pierwszy…
- Jak poszło? - Nie teraz. Wracajmy do huty.
Nie powinniśmy byli jej opuszczać!
WRAK TO PRAWDZIWY WRAK
ŻENUJĄCA PREMIERA W TEATRZE APOLLO
MONIKA HALL WIELKĄ NADZIEJĄ TEATRU
WIELKANOC STINDBERGA W NOWEJ REŻYSERII
CZARUJĄCA MONIKA HALL PODBIJA SERCA WIDOWNI
WYDARZENIE MONIKA HALL W ROLI OFELII W HAMLECIE
TEATR NARODOWY ROMEO I JULIA
PORUSZAJĄCE PRZEDSTAWIENIE
OBJAZDOWY TEATR DRAMATYCZNY DZIEWICA ORLEAŃSKA
Malte?
Któż to…
Nanna?
Niech się przyjrzę!
Zapraszam, porozmawiamy.
O tak.
- Poprzednim razem cię tu nie zastałam. - Niestety.
To była ostatnia szansa na podziwianie Nanny Högfelt - aktorki.
- Mówisz o… - Tak.
Co mogę dla ciebie zrobić?
Nigdy cię o nic nie prosiłam.
Teraz też nie zamierzam. Nie dla siebie.
Ostatnim razem liczyłam, że zaprosisz mnie na kolację.
Szkoda, że nie było mnie w domu.
Teraz możemy to naprawić.
Późną kolacją.
Chciałabym, żebyś zaprosił na nią dwoje młodych ludzi.
Możesz powiedzieć coś więcej?
To stara, powtarzająca się historia.
Z tą różnicą, że tym razem zakończy się trochę inaczej.
Mowa o Monice Hall, która dziś wieczór występuje.
- Tak, wiem o tym. - I o panu Norrby'ego.
Tym inżynierze?
Nanna, to mi wygląda na intrygę.
Z pewnością spektakularną, skoro to ty ją snujesz.
Obiecaj, że pójdziesz dziś z panem Norrbym obejrzeć tę sztukę.
Obiecuję. Pójdę.
A z tych oczu bije spokój.
Przebijają się promienie pięknych uczuć.
On płacze. Jest uwięziony. Odważny!
- Proszę wybaczyć. - Oczywiście.
Mieliśmy dziś cudowną publiczność.
O co chodzi, skarbie?
- Na widowni siedział Erik. - Naprawdę?
- No i? - Wciąż się tylko na mnie patrzył.
- Ujęłaś go. - O nie.
Tylko on jeden nie klaskał.
- Kto to? - Nie wiem.
- Dobry wieczór. - Dobry wieczór.
- Przepraszam, pomyliłem drzwi. - Przeciwnie. Proszę wejść.
- Dobry wieczór. - Dobry wieczór.
- Przeszkodziłem ci? - Skądże.
Monika.
Chciałem tylko powiedzieć, że byłaś dziś olśniewająca.
Przez lata śledziłem twoje sukcesy,
ale nawet nie śniło mi się, że jesteś taka dobra.
Nie klaskałeś.
Nie mogłem. Dla pozostałych byłaś Joanną d'Arc.
- Myślałem o tylu rzeczach. - O czym?
Opuściłeś mnie w największej potrzebie.
- Opuściłem cię? - Tak, dwa lata temu.
Stare dzieje, nie będziemy o tym mówić.
- Dlaczego nie? - Bo nie.
- To raczej ty opuściłaś mnie. - Ja?
W jaki sposób?
Nie byłem ci potrzebny. Miałeś zagorzalszego wielbiciela.
Jakiego wielbiciela? Jak to?
- Pana Lindella. - Pana…
Tego bankiera? Daj spokój.
Czy insynuujesz… Wielkie nieba!
Wsparł nasz teatr. To wszystko.
Nie przyjęłabym twojej pomocy, gdyby coś mnie z nim łączyło.
- Powiedział mi to wprost. - Co takiego?
Że dla kobiety sponsorował teatr.
- Tą kobietą miałam być ja? - Tak mówił.
Nie, Eriku. Kochany…
I właśnie to przez dwa lata nas dzieliło?
Oboje byliśmy tacy głupi.
- Mogę się dziś z tobą zobaczyć? - Jak kiedyś? Tak!
- Wszystko sobie opowiemy. - Dobrze.
Przyjdziesz po mnie po przedstawieniu? Dobrze. Muszę już iść.
Trzymaj za mnie kciuki. A jeśli dobrze zagram, to po akcie
choć trochę poklaszczesz?
Ale… Boże!
- Zaprosił mnie twój szef. - Mnie również.
- Nie będę mógł. - Co powinniśmy zrobić?
Podziękujmy wszyscy Nannie Högfelt za dzielenie się z nami
swym wspaniałym talentem.
- Zdrowie, Nanno. - Na zdrowie.
Zdrowie.
Dziękuję.
Po tych przesadzonych komplementach
pana Brundina o Nannie Högfelt,
powiem jedno: schodzę ze sceny.
Przecież Thalia nie umiera.
Nawet nie jest chora. Jest zdrowa, pełna wigoru
i co rusz zradza nowe talenty.
Miałam przywilej całe życie służyć
i na swój mały sposób wciąż będę to robić.
Jedyną prawdą o artystce jest to,
że nie rozgranicza teatru i życia.
Pozostawianie sobie odrobiny iluzji
jest według mnie jedynie słuszne. Według tego żyję!
- Zdrowie wszystkich. - Zdrowie.
Brawa!
To zapewne moje ostatnie oklaski.
Cóż, ja…
Chciałbym…
Ganek już gotowy. Są też pelargonie.
Dziękuję.
Na zdrowie.
Przyjaciele, nie martwcie się, nie będzie kolejnej przemowy.
Chciałem jedynie wyjaśnić skąd te puste krzesła.
Liczyłem, że ugoszczę dziś wieczór
Monikę Hall i pana Norrby'ego.
Jednak tak się składa, że pan Norrby jest obecnie zajęty
niesłychanie ważnym eksperymentem.
Jakbyśmy byli tu wczoraj.
Byłam taka niemądra.
Ty?
My…
Pomyśl. Tak bardzo pragnęłaś kariery.
Najważniejsze, że się kochamy.
Czekają na nas.
Mogą poczekać. Ja czekałem całe lata.
Napisy: Marcin Chojnowski