Normandië...
Voor velen was dit het einde.
Voor veel meer
was het het begin.
Maar voor ons allemaal
is hier alles veranderd,
in normandië, op dit zand.
De dag dat ze allemaal aan boord gingen om hier te
komen, ontvingen ze een brief van hun opperbevelhebber,
generaal Dwight d. Eisenhower.
Het was 5 juni 1944,
Soldaten, matrozen en vliegeniers
van de geallieerde expeditiekracht!
U staat op het punt om aan de grote kruistocht te
beginnen, waarnaar we al deze maanden hebben gestreefd.
De ogen van de wereld zijn op jou gericht.
De hoop en gebeden
van vrijheid-liefhebbende mensen overal marcheren met je mee.
In gezelschap van onze dappere bondgenoten
en wapenbroeders op andere fronten...
U zult de vernietiging van de Duitse
oorlogsmachine bewerkstelligen,
de uitroeiing van de nazi-tirannie
over de onderdrukte volkeren van Europa, en
veiligheid voor onszelf in een vrije wereld.
Uw taak zal niet gemakkelijk zijn.
Je vijand is goed getraind,
goed uitgerust en door de strijd gehard.
Hij zal woest vechten.
Maar dit is het jaar 1944!
Er is veel gebeurd sinds de nazi-triomfen van 1940-41.
De Verenigde Naties hebben de Duitsers grote
nederlagen toegebracht, in een openlijke strijd,
man tot man.
Ons luchtoffensief heeft hun kracht in de lucht ernstig
verminderd en hun vermogen om op de grond oorlog te voeren.
Onze thuisfronten hebben ons een overweldigende
superioriteit in oorlogswapens en -munitie gegeven,
en stelden ons grote reserves aan
getrainde vechters ter beschikking.
Het tij is gekeerd!
De vrije mannen van de wereld marcheren samen naar de overwinning!
Ik heb volledig vertrouwen in uw moed,
plichtsbetrachting en vaardigheid in de strijd.
We accepteren niets minder dan een volledige overwinning!
Succes!
En laten we allemaal smeken om de zegen van de
almachtige god voor deze grote en nobele onderneming.
"Liberty ship" is de naam die president
Roosevelt gaf aan de bijna 3.000 vrachtschepen
gebouwd in de Verenigde Staten van 1941 tot 1945.
Om de bevoorrading van de geallieerden te
verzekeren, steeg het productietempo tot één per dag.
Deze schepen trotseerden alle gevaren van de
Noord-Atlantische Oceaan en vervoerden de middelen
om Europa zijn vrijheid te brengen.
Er zijn altijd oorlogen geweest, op de
een of andere plaats, op onze planeet.
Maar tijdens de 20e eeuw breidde de oorlog
zich twee keer uit tot de hele wereld
in een tijdsbestek van 20 jaar.
Begonnen in Europa,
is het ook hier dat de Tweede Wereldoorlog
begon een einde te komen...
In Frankrijk, en om precies te zijn, in Normandië.
Het was hier in Normandië dat er een nieuw evenwicht
werd gesmeed voor de wereld zoals we die vandaag kennen.
Maar tijdens de oorlog was
normandië niet zo gastvrij als nu...
Omdat vanaf 1940
Frankrijk werd, zoals het grootste deel
van Europa, bezet door Duitse troepen
van het derde rijk,
geleid door Adolf Hitler,
met Italië als bondgenoot,
die de as vormt.
Alleen het Verenigd Koninkrijk bleef vrij na
de overwinning in de Slag om Groot-Brittannië.
In juni verbrak Hitler
zijn pact met Stalin
en leidde tot een grootschalig
offensief tegen de Sovjetunie,
het openen van een enorm
front in het oosten van Europa.
In december, na de verrassingsaanval van Japan op
Pearl Harbor, gingen de Verenigde Staten de oorlog in
samen met de Britten en de Russen
tegen de askrachten.
Ondanks de schande van Japan,
Franklin Roosevelt was het met Winston
Churchill eens om "Europa eerst" te bevrijden.
Hitler wist dit.
Om zijn beste troepen aan het oostfront te
concentreren, moest hij zijn westflank beschermen
van een aanval over zee.
In maart gaf hij
opdracht tot de bouw
van een verdedigingssysteem
over 4.000 kilometer
De Atlantikwall.
In augustus was de
bouw pas begonnen
tot aan de fundamenten
toen de Canadese troepen
probeerde een eerste landingsoperatie op dieppe.
18, 19 en 20 augustus 1942.
Beste mama en papa, er is genoeg
maanlicht voor mij om verder te schrijven
aan boord van onze aanvalsboot.
Als ik tot de slachtoffers zou behoren,
Jacques zal je laten weten wat er met mij is gebeurd,
want we hebben beloofd dit voor elkaar te doen,
voor het geval een van ons niet terugkeert.
Ik hou van je uit de grond van mijn hart,
Robert.
De landing was een ramp.
Van de 6.000 aanwezige soldaten raakte meer
dan de helft gewond, gedood of gevangengenomen.
Dit bracht Hitler ertoe zijn
eigen propaganda te geloven,
beschrijft de Atlantikwall als
een ondoordringbare barrière.
De artilleriebatterijen
waren de sterkste elementen
van de Atlantikwall.
Verborgen achter de kustlijn, bevatte elke bunker een kanon
dat een schip op 20 kilometer afstand kon vernietigen.
De exacte positie van de schepen werd gegeven
door de commandopost met uitzicht op zee.
Elke batterij was een klein fort dat
in staat was een vloot te verwoesten.
Na het inspecteren van de stranden van Normandië,
hield generaal Rommel toezicht op hun versterking.
Hij bedekte ze met miljoenen
mijnen en allerlei obstakels.
Velen werden bij vloed ondergedompeld om landingsvaartuigen
te vernietigen en een zeeaanval op de stranden te stoppen.
Veldmaarschalk Von
rundstedt had 58 divisies
onder zijn bevel oh
het westelijk front.
39 van hen,
elk gemiddeld 14.000 man,
werden onder bevel van rommel geplaatst.
Goed beschermd achter de muur ontwikkelde
een leger ingenieurs nieuwe wapens
dat zou de oorlog ten gunste van de as kunnen doen kantelen.
V1's, de eerste kruisraketten en V2's,
de eerste raketraketten,
zou gericht kunnen zijn op Engeland.
En eenmaal operationeel,
het eerste straalvliegtuig
zou de snelste geallieerde
jagers kunnen overtreffen.
De Russen dreven de
Duitsers terug naar hun grenzen.
De geallieerden heroverden
Noord-Afrika en drongen Zuid-Italië binnen.
De opening van een
tweede front in West-Europa
zou hen in staat stellen het derde
rijk in een tangaanval te veroveren.
Maar eerst moesten ze de Atlantikwall doorbreken.
Dat was het doel
van operatie overlord,
onder bevel van een Amerikaanse generaal:
Twee-en-een-halve ton vrachtwagen.
Een echte allrounder, deze zeswielaangedreven truck
was overal bij betrokken, voor alle
doeleinden tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Van de 800.000 vrachtwagens die in vier jaar tijd zijn
gemaakt, gingen er meer dan 100.000 naar het Sovjetleger.
Sinds het begin van de oorlog hadden de Verenigde
Staten hun militaire inspanning ontwikkeld
met een enorme industriële capaciteit.
De geallieerden hadden de slag om de Atlantische Oceaan
en nu zelfs de talrijke havens van Engeland gewonnen
waren niet genoeg om alle aankomende schepen te huisvesten.
Voor de strijdkrachten
van 12 verschillende landen,
heel engeland werd een
gigantisch trainingskamp.
Brand!
Terwijl de grootste militaire bijeenkomst in de
geschiedenis zich voorbereidde om Europa binnen te vallen,
de geallieerde commandanten
hield de datum en de plaats
van de aanlandingen geheim
tot de vooravond van d-day.
De locatie moest verschillende vereisten combineren:
Wees in de buurt van een grote diepzeehaven
en binnen de operationele straal van
gevechtsvliegtuigen die opstijgen vanuit Engeland.
Het moest platte, brede en diepe stranden
hebben om duizenden mannen in staat te stellen
en hun uitrusting om te landen en snel het binnenland in te trekken.
Het platteland moest geschikt zijn voor
de aanleg van geïmproviseerde vliegvelden.
Uiteindelijk voldoen twee Franse
locaties het beste aan alle criteria:
Het gebied van Calais
en West-Normandië.
Door de codes te ontcijferen die zijn gegenereerd
door de coderingsmachine van het rijk, enigma,
de geallieerden wisten dat Hitler's generaals
een landing rond Calais verwachtten.
Deze grote haven lag op de snelste route naar Duitsland.
Het was dus het zwaarst
beschermde deel van de Atlantikwall.
Dus kozen de geallieerde planners voor normandië.
Hoewel verder van Engeland,
werd het ook lichter verdedigd.
En als de bruggen over de Loire en de Seine
zouden worden vernietigd, zou het moeilijk zijn
voor Duitse versterkingen om toegang te krijgen.
Om het verrassingselement te vergroten,
lanceerden de geallieerden operatiekracht,
een uitgebreid misleidingsplan om de Duitsers aan te
moedigen hun troepen uit Normandië te concentreren.
Dubbelagenten maakten melding van informatie
over de eerste Amerikaanse legergroep
verzamelen tegenover Calais, onder
bevel van de legendarische generaal Patton.
Maar deze legers waren nep.
Bovendien werden wolken van metalen strips naar
beneden gedropt om radars langs de kust te misleiden
en de illusie wekken van een grootschalige aanval.
Bij zonsopgang op d-day,
grote wolken van dit kaf vielen rond Calais.
Tegelijkertijd deden de geallieerden er alles
aan om inlichtingen over Normandië te krijgen.
Ze verzamelden miljoenen ansichtkaarten
en familiefoto's van de kustlijn
van voor de oorlog.
Ze namen luchtfoto's en stuurden commando's
om zandmonsters van de stranden te verzamelen.
Maar het was het
Franse verzet dat leverde
onschatbare gedetailleerde informatie over
de Duitse troepen en verdedigingsposities.
Verbannen in Londen,
ging generaal de gaulle in beroep
aan Franse mannen en
vrouwen thuis om op te staan
tegen de Duitse bezetting...
En vorm het verzet,
een echt schaduwleger.
Met gevaar voor eigen leven voerden ze
orders uit die vanuit Londen waren verzonden.
Elke avond,
in het grootste geheim,
ze luisterden naar een speciaal Brits radioprogramma.
Deze gewone Franse uitdrukkingen waren eigenlijk gecodeerde berichten.
En dit vers uit een Frans gedicht
vormde het eerste deel van het signaal
die violette en haar metgezellen
verwachtten al vier jaar.
De landing zou over vijf dagen plaatsvinden.
Nooit was een invasie zo goed
voorbereid als die van Normandië.
Generaal Montgomery, die in
Noord-Afrika de rommel had verslagen,
ontwierp het definitieve plan.
Meer dan 130.000 mannen
zou landen op vijf codenaam stranden:
'Utah' en 'Omaha' voor de Amerikanen,
"goud" en "zwaard" voor de
Britten en "juno" voor de Canadezen.
Deze stranden strekten zich uit
80 kilometer langs de kust.
Voor de Amerikanen was
Cherbourg doelstelling nummer één.
Ze konden niet uit zee worden gevangen,
ze moesten grijpen
deze belangrijke haven van het land.
Voor de Britten en Canadezen
was doelstelling nummer één caen,
om een anker te verzekeren voor de bondgenoten op
het continent en de route naar Parijs te openen.
Het verzet moest sabotage-operaties uitvoeren om
Normandië te isoleren en de communicatie te verstoren
tussen de Duitse commandoposten.
De datum van de aanval zou ook worden bepaald
door een combinatie van gunstige voorwaarden.
Vlak voor de landing op de stranden hadden
parachutisten de duisternis van de nacht nodig
om de flanken van de aanvalszone te beveiligen.
Maar de bommenwerpers hadden een
volle maan nodig om hun doelen te vinden.
Dus die nacht moest de volle maan opkomen,
maar laat.
De ochtend van de landingen zou
een vloed de obstakels verbergen,
maar een eb zou de oversteekafstand vergroten.
Het tij moest dus zijn begonnen te stijgen.
In juni 1944 de juiste omstandigheden
voor zowel getij als maan
zou alleen in normandië gebeuren
tussen de 5e en de 7e.
Een eindeloos wachten in de regen begon.
5 juni 1944, mijn lieve Barbara,
er zijn niet veel mannen die vannacht kunnen slapen.
De meesten van ons zitten te praten en doen over
het algemeen wat mannen doen als ze angstig zijn,
een beetje bang en het niet willen laten zien.
"Oké, we gaan."
Met deze woorden bij zonsopgang op 5 juni, na een
laatste weerbericht veelbelovende randvoorwaarden,
eisenhower lanceerde de grootste
en belangrijkste militaire operatie ooit.
Zijn brief werd voorgelezen door tienduizenden
mannen die aan de Europese aanval begonnen,
en hij ging persoonlijk enkele van hen aanmoedigen.
In Frankrijk had het Duitse weerbureau
die dag geen voorspellingen gedaan
een breuk in de kanaalstormen.
Gerustgesteld vertrok Rommel van Frankrijk naar Duitsland.
De volgende dag, 6 juni,
was de verjaardag van zijn vrouw.
In Zuid-Engeland vertrok eindelijk de grootste
armada aller tijden, op weg naar Normandië.
Meer dan 6000 schepen verzamelden
zich in het midden van het kanaal.
Behalve het gemakkelijk herkenbare
viermotorige bommenwerpers,
alle geallieerde vliegtuigen waren
beschilderd met witte en zwarte invasiestrepen
die van grote afstand te zien waren,
en dus eigen vuur vanaf de grond vermijden.
De landing zou de volgende dag plaatsvinden.
6 juni zou worden...
Geschiedenis.
C-47 Skytrain.
Deze militaire versie van de DC-3
kreeg door de Britten de bijnaam "Dakota".
Het werd gebruikt voor parachutespringen, zweefvliegtuigen, troepentransport,
evacuatie van slachtoffers, vracht en postbezorging.
Met meer dan 10.000 exemplaren is dit het meest
geproduceerde transportvliegtuig in de geschiedenis.
De nacht voor de landingen,
het verzet voerde meer dan 1000 sabotageoperaties uit om de
Duitse communicatie te verstoren en Normandië te isoleren.
Ondertussen waren in Engeland geallieerde
luchtlandingstroepen aan het inschepen.
Net na middernacht,
zes zweefvliegtuigen met elk 30 mannen,
landde tussen het Caen-kanaal en de Orne River Bridges.
Ze waren gedolven en het was cruciaal om ze intact te grijpen.
De troepen die later van de stranden aankwamen, zouden
ze gebruiken om de oostflank snel te versterken.
Verrast,
werden beide bruggen veroverd en ontmijnd
binnen enkele minuten.
Een uur later, in het westen, de aankomst
van twee Amerikaanse luchtlandingsdivisies
was veel moeilijker.
De 13.000 Amerikaanse parachutisten
werden gedropt uit hun c-47's
over een enorm gebied achter Utah Beach,
velen ver van hun doelen
rond sainte-mere-eglise
en sainte-marie-du-mont.
De Duitsers hadden een groot deel van het gebied achter de stranden
onder water gezet en tientallen parachutisten verdronken bij de landing.
Niet ontdekt door de Duitsers, de armada,
geleid door kruisers en slagschepen,
liet het anker vallen
20 kilometer van de kust, de meeste buiten
het bereik van Duitse artilleriebatterijen.
Ondanks hun beroemde 'krekels',
die bedoeld waren om parachutisten te helpen
elkaar 's nachts te vinden, bijna de helft ontbrak.
Maar sainte-mere-eglise werd genomen
en dus controleerden de Amerikanen de weg naar Cherbourg.
De positie moest worden vastgehouden totdat
er versterkingen van Utah Beach konden komen.
Soldaten werden overgebracht van
troepenschepen naar landingsvaartuigen,
elk met 32 man.
De artilleriebatterij van Longues-sur-Mer
bevond zich midden in de geallieerde landingszone.
Bij zonsopgang op 6 juni werd
de horizon verborgen door mist.
O mijn God.
Sie kommen.
Terwijl de landingsvaartuigen de kust naderden,
bombardeerden geallieerde schepen de Duitse kustverdediging.
De vuurkracht werd apocalyptisch toen
honderden bommenwerpers de vloot overnamen.
Vliegen langs de kustlijn,
middelgrote bommenwerpers lieten hun bommen vallen
oh Utah strand vestingwerken...
Gerichte aanvallen die de meeste
posities langs de kust vernietigden.
Tegelijkertijd probeerden zware bommenwerpers
boven het strand van Omaha een frontale aanval.
Gebrek aan zichtbaarheid en angst om hun eigen
landingsvaartuig te raken, vertraagden hun bombardementen
voor een paar seconden.
Dus ondanks de bombardementen bleef
de verdediging van Omaha Beach intact.
Sterke stromingen duwden de eerste aanvalsgolven
bijna twee kilometer naar het zuiden,
gelukkig voor hen.
Hier was de Duitse verdediging lichter.
De vervolgkonvooien werden naar dezelfde locatie gedirigeerd.
Veel van de amfibische tanks die de
aanval leidden, zonken met hun bemanning.
Net achter de eerste golven infanterie
werden naar een front van tien kilometer gestuurd
zonder enige bescherming.
De batterij bovenaan
pointe du hoc
vormde nog steeds een bedreiging voor
de stranden van zowel Utah als Omaha.
Na aanhoudende bombardementen bestormden 225
Amerikaanse rangers de oostelijke flank van de klif
om die wapens te neutraliseren.
De klim naar de klif en de daaropvolgende
gevechten waren moorddadig...
Maar 20 minuten na het begin van
de aanval werden de bunkers veroverd.
De dappere rangers ontdekten dat de
gevreesde kanonnen niet in de bunkers waren.
Een kilometer verderop verborgen,
zouden ze worden gevonden en vernietigd.
In de Britse sector
begon het tij te stijgen.
Eindelijk begon de aanval.
6 juni 1944.
Papa ging op het strand kijken en riep:
"Engelse schepen!
De bondgenoten komen eraan! "
Schelpen floten en sprongen over ons heen.
Ons laatste uur was gekomen.
Plots lagen de schoten verder uit elkaar.
We gingen naar buiten en papa ging naar mevrouw Dumont kijken.
Hij keerde snel terug.
'Ze heeft een gewonde Engelsman.'
We moesten hem verzorgen.
Hij gaf me vier snoepjes en ik
hoorde mijn eerste Engelse woorden.
"Dank je."
Bijna 25.000 Britse soldaten
landde op een front van vijf kilometer
ten oosten van de geplande site.
Hun missie was om Bayeux te veroveren, maar eerst om
de hoge grond met uitzicht op arromanches in te nemen.
Met Franse soldaten van de commando-leiding van Kieffer,
29.000 mannen landden
op de vastgestelde tijd.
Nadat ze de Pegasus-brug waren overgestoken, werden
ze aan beide oevers van de rivier de orne opgesteld.
Vervolgens sloten ze zich aan bij de Canadezen van Juno
Beach en moesten ze Caen veroveren voordat de avond viel.
In de westelijke sector van juno
zonk zeven van de 29 amfibische tanks.
Maar de Canadezen,
vastbesloten om wraak te nemen op dieppe,
overwon het felle Duitse verzet.
Hun missie:
Sluit je aan bij de Britten vanaf Sword
Beach en verover het vliegveld van Caen.
Op het Duitse hoofdkwartier heerste verwarring.
Ze wachtten op Hitler's bevelen,
maar het enige bevel dat hij had gegeven
zou niet voor 9.00 uur gewekt worden.
Nog steeds gevangen tussen het
Duitse kruisvuur en het opkomend tij,
Amerikaanse troepen werden gedecimeerd.
Vervolgens stormden acht torpedobootjagers
vanuit zee met een flanksnelheid naar het strand.
Ze kwamen dicht bij het
vuur op de dodelijke kanonnen.
De schoten waren perfect.
Profiteren van deze
onverwachte ondersteuning,
kleine groepen braken door
de Duitse verdedigingslinies.
Met het oog op de bruggen van de rivier de
orne, lieten er meer zware bommenwerpers vallen
meer dan 150 ton bommen op caen.
We hoorden vliegtuigen boven zweven.
Boom! We verstopten ons in de badkamer.
Ik stond tegenover mijn neef,
die nog een laatste keer naar me glimlachte
als een tweede bom viel op het huis hiernaast.
Alles stortte in.
Therese en ik werden bedolven onder het puin.
We vielen helemaal door de kelder en we hadden
twee verdiepingen en de zolder bovenop ons.
Therese zei niets.
Ze zat naast me en haar rechterarm zat om mijn middel.
Ik smeekte me om me daar zo
snel mogelijk weg te krijgen...
En ze brachten me hier,
in de schuilplaats.
Nu terug in Frankrijk hoorde Rommel
dat Hitler eindelijk had ingestemd
om enkele van de reserve pantserdivisies vrij te laten.
De 21e pantserdivisie
lanceerde een tegenaanval
en bereikte de kust,
maar in de minderheid en omringd,
het trok zich terug ten noorden van Caen.
Sainte-mere-eglise
was hoe bezet,
de weg naar Cherbourg
was in handen van het Amerikaanse leger,
en rond sainte-marie du mont,
het bruggenhoofd was stevig
verankerd achter Utah Beach.
Missie volbracht.
Arromanches werd bevrijd en de Britten bereikten de
buitenwijken van Bayeux, op wonderbaarlijke wijze gespaard.
Van alle geallieerde troepen
die bij zonsopgang landden,
de Canadezen drongen het diepst het platteland in,
maar werden ten noorden van Caen tegengehouden.
De troepen die op het strand landden, slaagden erin
zich aan te sluiten bij de luchtlandingsdivisie.
Bij de Pegasus-brug,
de café-gondree
werd het eerste bevrijde huis in Frankrijk.
De oostflank was beveiligd,
maar caen bleef buiten bereik.
Zodra de veldslagen op de stranden voorbij
waren, kwamen er zonder te wachten versterkingen
voor een echte haven om in beslag te nemen.
Bij Omaha was het
bruggenhoofd erg dun.
Soldaten en burgers leden zware verliezen,
maar de landing was een succes.
Tegen de avond van 6 juni hadden
de geallieerden een grote bres geopend
in de Atlantikwall.
6 juni 1944.
Het leek allemaal onwerkelijk.
Dit gedeelte stond onder intens vuur van
de bunkers die we op de heuvel konden zien.
Elke vijfde machinegeweerkogel is een rood gloeiende tracer.
Ze zijn zo dicht en doorkruist.
Je kunt niet geloven dat iemand er levend doorheen kan komen.
Ik vraag me af of ik dit ooit allemaal zal kunnen vergeten.
De 'langste dag' was eindelijk voorbij,
maar in normandië
de "langste zomer" was net begonnen.
Bulldozer.
Dit bescheiden werkpaard, verwaarloosd door de geschiedenis,
speelde een vitale rol in de vroege uren van de landing, het
verwijderen van obstakels en het egaliseren van de stranden.
Later maakte het wegen vrij, groef passages
door heggen, ploegde onder de mijnenvelden,
en vooral: geïmproviseerde landingsbanen.
Nu moesten de geallieerde troepen op
eigen grond vechten tegen Hitlers legers.
Een grote haven was essentieel,
maar Cherbourg was nog niet ingenomen,
en daarom brachten de geallieerden twee kunstmatige havens over
uit Engeland en begonnen ze op 7 juni met het opzetten ervan:
Mulberry a en mulberry b,
ook wel port Winston genoemd.
De golfbrekers waren gemaakt van betonblokken van 6000 ton,
gebouwd in Engeland.
Deze drijvende caissons werden over het kanaal gesleept.
Eenmaal in normandië gingen hun
bodems open om water binnen te laten,
en ze zonken op de zeebodem.
Na afbakening van het kalme watergebied,
de drijvende pieren werden geplaatst.
De pieren zijn gebouwd op
een speciaal schuifsysteem
waardoor ze met het getij
op en neer konden drijven.
De haven was groot en diep genoeg
om de grootste schepen te herbergen.
Slechts tien dagen na d-day,
elke moerbeiboom kon duizenden
uitgeruste mannen van boord laten gaan,
honderden voertuigen en tot
7.000 ton voorraden per dag.
Mulberry a werd op 19 juni verwoest door een hevige storm.
De Amerikanen, onder leiding van generaal Collins,
waren wanhopig op zoek naar hun hoogste prioriteit.
veroverde vesting cherbourg
slechts 20 dagen na d-day.
De Cherbourg-haven, zwaar beschadigd door de Duitsers,
werd in augustus opnieuw functioneel gemaakt,
en maandenlang was het de drukste haven ter wereld.
Brandstof kwam via een pijpleiding onder het kanaal.
De Duitsers probeerden de spoorlijnen te gebruiken,
maar de geallieerde luchtoverheersing was totaal.
Montgomery's hoofddoel werd
uiteindelijk veroverd op 9 juli,
na verschillende pogingen, en met
aanzienlijke Britse en Canadese verliezen.
Zondag 23 juli.
Veel Franse burgers zijn teruggekeerd
het is ontroerend om te zien hoe ze
voor de graven van onze soldaten zorgen.
Het was vaak onmogelijk om ze tijdens het heetst
van de strijd op de begraafplaats te begraven...
En de mannen worden vaak begraven waar ze vielen.
Bij het voorbereiden van opperheer hadden de
geallieerde commandanten geen rekening gehouden
de hoogte en de dikte van de normandische hagen.
De Duitsers kenden dit terrein goed en
gebruikten de heggen om hinderlagen uit te voeren
en om hardnekkige verdedigingen op te zetten.
De dodelijke slag om de
heggen duurde tot eind juli.
Op de 19e, Saint-lo,
of wat er van over was,
werd bevrijd door de Amerikanen.
95% vernietigd,
het was een martelaarsstad geworden.
Na de Amerikaanse doorbraak op 25 juli
Hitler beval vier pantserdivisies in
westelijke richting in de richting van Mortain
in een poging om de Amerikaanse opmars te splitsen.
De tijger was de krachtigste
Duitse tank en de meest gevreesde.
Maar de geallieerden waren
echte 'tankmoordenaars' geworden.
De Duitsers moesten terugvallen naar het
oosten, waardoor de geallieerden een kans kregen
om verschillende Duitse divisies in een val te vangen:
De zak van falaise.
Onder leiding van Poolse en Canadese
divisies, uiteindelijk de geallieerde tang
klapte dicht op 19 augustus.
40.000 Duitsers hadden zich op 21 augustus overgegeven.
100 dagen na d-day,
de slag om normandië was eindelijk voorbij.
De weg naar Parijs was nu open.
De jeep.
Vandaag kunnen we ruzie maken over hoe de jeep zijn naam kreeg,
maar iedereen beschouwt dit voertuig met vierwielaandrijving
een symbool van de bevrijding van Europa.
Volgens eisenhower,
de bulldozer, de vrachtwagen van twee en een halve ton,
de c-47 skytrain en de jeep
zijn de sleutels tot de overwinning.
De menselijke kosten van de
slag om normandië waren enorm '
meer dan 200.000 geallieerde doden
of gewonden, en bijna 400.000 doden,
gewond of gevangen genomen aan Duitse zijde.
De Normandische burgertol was ook erg zwaar:
Tot 20.000 doden, voornamelijk slachtoffers
van de bombardementen op hun steden.
Maar het verloop van de Tweede Wereldoorlog was
definitief verschoven in het voordeel van de geallieerden.
Op 25 augustus,
de 2e pantserdivisie van generaal Leclerc
om hun stad te bevrijden,
en generaal de gaulle,
leider van een vrij Frankrijk,
kon triomfantelijk marcheren
langs de champs-elysees.
De hele winter vochten
de geallieerden door
onder zware omstandigheden in België en Nederland.
Pas in mei 1945 dwongen ze het Derde Rijk
uiteindelijk tot een onvoorwaardelijke overgave.
En op 2 september 1945,
met de overgave van Japan,
precies zes jaar na het begin,
eindigde de wereldoorlog eindelijk.
Het resulteerde in meer dan 60 miljoen
slachtoffers wereldwijd, zowel militair als burger.
Tegenwoordig zijn er nog steeds oorlogen, op
de een of andere plaats op onze planeet...
Maar de meesten van ons leven vrij,
in een relatief vreedzame wereld.
Terwijl de laatste twee van de Tweede
Wereldoorlog voor altijd vertrekken,
laten we niet vergeten wat miljoenen mannen en
vrouwen hebben moeten lijden om ons te verlaten
een betere wereld.
Laten we degenen die alles
hebben gegeven dankbaar zijn,
inclusief hun leven,
voor onze vrijheid.