‫ارائه‌ای از کانالِ تلگرامیِ RevivedCinema
‫مترجم: هومن
‫شمالِ عراق، سوم آوریل ۲۰۰۳ میلادی ‫سه هفته بعد از سرنگونیِ رژیمِ صدّام.
‫مامان‌بزرگ ماشین، مامان‌بزرگ ببین ماشین ‫مامان‌بزرگ ماشین.
‫وایستا، وایستا، وایستا...
‫مامان‌بزرگ از تو ترسید.
‫مامان‌بزرگ؟
‫مامان‌بزرگ؟ راهش خیلی دوره مامان‌بزرگ؟
‫مامان‌بزرگ!
‫نمی‌آی؟ باشه من بر‌می‌گردم خونه ‫بعداً چیزی نگی.
‫این دیگه چیه؟
‫این از آسمون افتاد پایین؟
‫ببینم تو دیوونه‌ای چیزی هستی؟ ‫گوش‌هات نمی‌شنوه، مگه با تو نیستم؟
‫- سلام آقا. ‫- چرا اومدی وسطِ جاده و نمی‌ری کنار؟
‫سلام آقا.
‫چه سلامی؟ چه علیکی؟ چی می‌خواین؟ ‫اون زنِ دیوونه‌ چیه جلویِ ماشین وایستاده؟
‫دیوونه نیست، مامان‌بزرگمه.
‫خُب چِشِت در‌آد، از جلو ماشین ببرش کنار.
‫- فحش نده. ‫- چی می‌خواین؟
‫ما رو با خودت می‌بری؟
‫- کجا می‌رین؟ ‫- «ناصریه». (یکی از شهرهایِ عراق)
‫- چی؟ ناصریه؟ هر دو‌تاتون؟ ‫ـ آره هر دو‌تامون.
‫بدبخت، ناصریه ۱۰۰۰ کیلومتر از اینجا دوره!
‫باشه می‌خواین این همه راه رو پیاده برین؟
‫باشه، می‌دونی چیه؟ ۵۰۰ دینار ازتون می‌گیرم ‫تا بغداد می‌رسونمتون.
‫چی؟
‫- دیوونه‌ای چیزی هستی؟ ‫- می‌ندازمت پایین!
‫۵۰ دینار و دیگه حرفش رو هم نزن.
‫کارِت کلاه گذاشتن سرِ مردمه؟
‫- تو دزدی. ‫- بذار نیام پایین سرت رو ببرّم!
‫بابا ای ول...مامان‌بزرگت آدمِ خوبیه.
‫نه، نه، نه. برید عقب، برید عقب. ‫اینجا جا نیست.
‫- والا مامان‌بزرگت آدمِ خوبیه، خیلی خوبه. ‫- آهای دزد!
‫قاچاقچی.
‫باشه، باشه، فعلاً پول‌ها اینجا جاشون خوبه.
‫قاچاقچی.
‫«پسرِ بابل»
‫بسه، بس!
‫بسه، بس! بابا مُخم رو خوردی داخلِ این تونِل. ‫چیه هِی سوت می‌زنی؟
‫این «شمشالِ» بابامه. ‫(شمشال: نوعی سازِ بادیِ فلزی)
‫باشه مالِ هر کی می‌خواد باشه.
‫عزیزم، حداقل یه آهنگ از مایکل جکسونی ‫چیزی بزن برام.
‫- کی؟ ‫- مایکل جکسون.
‫اون دیگه کیه؟ صاحب اختیارِ محله‌تونه؟
‫صاحب‌اختیارِ ما نیست.
‫صاحب‌اختیارِ آمریکایی‌هاست!
‫- چی؟ ‫- آمریکا، آمریکا!
‫باشه بگو اون رو برات پخش کنن. ‫من هم برایِ بابام می‌نوازم.
‫مُخم رو به‌کار نگیر، هر کاری می‌کنی بکن.
‫بابا!
‫کجایی؟
‫این صدا از صدایِ شمشال قشنگ‌تره.
‫بابا!
‫این رو ببین! تو هم داری ‫وقتِ خودت رو تلف می‌کنی؟
‫چیکار کنم، درست نمی‌شه.
‫سیگار نمی‌کشی؟
‫پس مادرت کجاست؟
‫مادرم مُرده.
‫بابات هم مُرده؟
‫رفته به ارتش، به این زودی‌ها بر‌می‌گرده.
‫پهلوونه، چون زندگیِ دوستم رو نجات داد.
‫پهلوونه؟ اِ...
‫مامان‌بزرگم قول داده بریم پیشِ ‫باغ‌هایِ معلّق بابل.
‫- چی؟ چی؟ چیه بابل؟! ‫- باغ‌هایِ معلّق بابل.
‫- باغِ چی؟ ‫- مگه تو مدرسه تاریخ نخوندی؟
‫هر کجا می‌خواین برین بابا، خودت و مامان‌بزرگت، ‫باغِ معلقه، بابله هر چی که هست.
‫بذار برم یه زنگ بزنم به صدّام.
‫چی؟
‫الو؟
‫آقا صدّام چطوری؟ خوبی آقا صدّام؟
‫بمیری به امیدِ خدا. چه خبر از آمریکا؟
‫مامان‌بزرگ بیا ببین چیکار می‌کنه! ‫به صدّام تلفن کرده!
‫به امیدِ خدا تو هم مثل ما بدبخت می‌شی. ‫کیرِ خر تو کصِ مادرت، پدرسگ!
‫چقدر این صدّام بی‌پدر و حروم‌زاده‌ست!
‫آمریکایی‌ها هم که مشنگن، جریان چیه؟
‫هیچکسی هیچ‌جایی نمی‌ره!
‫سلام آمریکا. سلام.
‫این چیه پوشیدی؟
‫چیه؟ چی می‌خوای؟
‫چند بار به‌ت بگم که دست به ‫این جور چیزها نزنی، ها؟
‫جورج، باید بیای اینجا. ‫جورج این ماشین رو باید بازرسی کنیم.
‫- آقا، آقا! ‫- وایستا عقب.
‫می‌خوام مثل بابام سرباز بشم.
‫بابات دلش نمی‌خواست سرباز باشه ‫می‌خواست نوازنده بشه.
‫- ممنون، ممنون، خیلی خوبه. ‫ـ خطری نیست.
‫پدر سگ، ممنونم.
‫مگه نگفتم برو مدرسه تا دکتر یا مهندس بشی، ها؟
‫امشب رو باید اینجا بمونیم.
‫آره والا!
‫سگِ آمریکایی هم زندگیش از ما بهتره، ‫این که معلومه!
‫تو خجالت نمی‌کشی این بچه رو ‫با خودت آوردی تو این آتیش‌بارون؟
‫دوازده ساله که من منتظر این روزم، ‫باید باباش رو ببینه.
‫نباید این بچه همراهت باشه، خطرناکه خطرناک!
‫چاره چیه؟ کسی رو ندارم کمکم کنه. ‫باید این بچه بابای خودش رو ببینه.
‫باشه، تو خیلی امیدواری که پسرت زنده باشه؟ از کجا معلوم ‫اون هم تو اون گورهای دسته‌جمعیِ صدّام دفن نشده باشه؟
‫من یه مادرم، پشتم به خدا قُرصه.
‫داری از کدوم خدا حرف می‌زنی؟
‫خُب اگه پُشتِت به خدا قُرصه ‫چه نیازی به پسرت داری؟
‫چرا برای این مردمِ بدبخت دعا نمی‌کنی تا ‫این مردمِ زجر‌دیده رو از زیرِ این بمبارون نجات بده؟
‫خدایِ بزرگ حسابش جداست، ‫این مردُمن که بد شدن.
‫تو هم در حدی نیستی که ‫بخوای خدا رو مواخذه کنی.
‫مواخذه نمی‌کنم، دخترم رو دو ساله که ندیدم ‫زنِ یه مردی شده، من راضی نبودم.
‫همه‌ش دارم التماسش می‌کنم که خدا، خدا، خدا...
‫پیداش نیست، همه‌ش منتظرم. ‫خیلی وقته که صدّام هم بیرونشون کرده.
‫پس چرا دخترم برنمی‌گرده پیشم؟
‫وقتی که بچه‌هامون رو از دست می‌دیم، ‫یه بخشی از خودمون هم باهاش می‌میره.
‫بی‌خیالِ این حرف‌ها دیگه شب شده.
‫تو و این بچه برین تو ماشین بخوابین ‫من هم اون پشت می‌رم کپۀ مرگم رو می‌ذارم.
‫تا ببینیم صبح که بشه این خدایِ تو ‫چه کاری برامون می‌کنه.
‫دِ یالا.
‫اهلِ کردستانی، اما...
‫اسمِ وطنت رویِ نقشۀ دنیا نیست.
‫بی‌نام و نشونه، بی‌نام و نشونه.
‫آخ مادر جان، آخ مادر جان...
‫فکر می‌کنی تویِ این عراق
‫تنها اوضاع و احوالِ مایِ کُرد اینطوریه؟
‫هزاران قومِ عرب و
‫قومِ فقیر و
‫بدبختِ دیگه‌ای هم داخلشه.
‫یتیم و اَنفال شده و بی‌کَس و بیچاره‌ن
‫ای هوار، ای هوار.
‫مامان‌بزرگ؟ اَنفال یعنی چی؟
‫مامان‌بزرگ، مامان‌بزرگ، انفال یعنی چی؟
‫مامان‌بزرگ؟
‫مامان‌بزرگ، انفال یعنی چی؟
‫می‌دونی اَنفال یعنی چی؟
‫اَنفال یعنی این که صدامِ وحشی ‫خواست عراق رو ویرون کنه.
‫از کردستان شروع کرد تا رسید به جنوب،
‫از کُرد و از عرب،
‫هیچ دیوارِ سالمی رویِ زمین نذاشت. ‫تمومِ روستاها و خونه‌ها رو خراب کرد.
‫همه، اعم از زن و مرد و پسر و ‫دختر و پیر و جوون رو کُشت.
‫اَنفال یعنی این، حالا فهمیدی؟
‫به شهرِ بغداد، پایتختِ صدّامِ عرب خوش آمدید.
‫آره بچرخ برایِ خودت، هر کاری دوست داری ‫بکن، فعلاً دنیا دستِ توئه.
‫بذار ما هم اینجا برای خودمون غصّه بخوریم.
‫بیا رسیدیم، ایناهاش ایستگاهِ اتوبوسِ علاوی.
‫زود باشید پیاده شید، اینجا امن‌تره. ‫زود باشید.
‫خواهر، خواهر، خواهر...
‫بیا این مالِ توئه.
‫خواهش می‌کنم بگیرش. ‫امیدوارم هر چه سریع‌تر پسرت رو پیدا کنی.
‫خداحافظ.
‫بیا، بیا.
‫گوش کن، این رو ببر...
‫ببر به‌ش بده و مواظبش باش ‫بینِ این همه سگ و گرگ.
‫- خدا نگه‌دارت باشه. ‫- خداحافظ.
‫خداحافظ آقا، خداحافظ آقا ‫خداحافظ آقا.
‫مامان‌بزرگ چیکار کنیم، ماشین نیست.
‫اون مرد رو می‌بینی کنارِ اون عرب‌ها، ‫برو به‌ش بگو برایِ ناصریه ماشین هست؟
‫چرا عربی یاد نمی‌گیری، چرا آخه؟
‫چی گفت؟
‫گفت عربیت خوبه!
‫احمد!
‫گفت برای ناصریه ماشین نداریم. ‫گفت برین اون‌طرف شاید ماشین اومد.
‫سیگار، سیگار، سیگار.
‫مامان‌بزرگ گشنمه.
‫دوباره باید این رو بخونم؟ ‫صد بار که این رو خوندم برات!
‫باز هم بخونش، باز هم بخونش. ‫چیه آخه این؟
‫به‌نامِ خداوندِ بخشندۀ مهربان.
‫اسمم یوسف علیه.
‫در جنگِ کویت هم‌رزمِ پسرت، ابراهیم بودم.
‫وقتی که آمریکایی‌ها به یگانِ ما حمله کردن،
‫چند‌بار خواستم این نامه رو بنویسم.
‫الان که دارم این رو می‌نویسم، ببخش که ‫پسرت ابراهیم رو بعثی‌ها
‫دستگیر و به زندان بردن.
‫زندانِ ناصریه.
‫آقا پولم رو بده، حقم رو بده.
‫والا آقا همینه، این چیه، به‌خدا زشته برات.
‫آقا پولم رو بده. این چیه آخه، ‫۵۰ دینار رو من چیکار کنم؟
‫فکر می‌کنی گِدام؟ خدا روزی رسونه.
‫سیگار، سیگار، بدو بیا که ‫۵ نخ رو می‌دم ۲۵۰ دینار.
‫بازار تعطیل شده، بیا سیگار بخر.
‫ناصریه، ناصریه.
‫احمد؟
‫احمد کو؟
‫پسرم، بچّه‌ست نوه‌م، این‌قدر می‌شه.
‫نمی‌دونم چی می‌گی. می‌خوام برم ناصریه. ‫نمی‌فهمم.
‫پسرم؟
‫ها، چی می‌خوای؟
‫نوه‌م، این‌قدر می‌شه. چشم‌هایِ قشنگی داره، ‫یه آستین کوتاه پوشیده.
‫ولم کن، عجله دارم. ‫دو روزه که منتظر این اتوبوسم.
‫- تو رو خدا شاید دیده باشیش، نوه‌مه. ‫- اتوبوس اومد.
‫- پول می‌خوای؟ بیا این هم پول. ‫- نه، نه، گدا نیستم.
‫متوجه نمی‌شم چی می‌خوای.
‫تو رو خدا بلکه پسرم رو دیده باشید. ‫تو رو خدا بلکه پسرم رو دیده باشی، این‌قدر می‌شه.
‫- تو رو خدا این‌قدر می‌شه پسرم. ‫- زبونت رو متوجه نمی‌شیم.
‫این‌قدر می‌شه، کجا غیبش زد احمد نمی‌دونم؟ ‫احمد کجا رفتی؟
‫کسی احمد رو ندیده؟ ای هوار احمد پیداش نیست. ‫نمی‌دونم، کسی احمد رو ندیده؟
‫احمد، پسرمه. شاید یکی دیده باشدش. ‫بلکه یه نفر دیده باشدش.
‫می‌گم ۵ نخ می‌شه یه ربع. ‫یعنی باید ۲۵۰ دینار به‌م بدی.
‫بیا این هم ۵ نخ سیگار.
‫احمد اینجا چیکار می‌کنی، ها؟ ‫مگه به‌ت نگفتم کنارِ اتوبوسِ ناصریه وایستا؟
‫قاسم، سیگارهات رو بردار. ‫نترس، این مامان‌بزرگمه.
‫- قاسم دیگه کیه؟ ‫- تو خودت همیشه می‌گی باید به مردم کمک کنیم.
‫ممنون.
‫بُقچه‌ش رو هم بگیر، این وسایلشه.
‫مادر جان اتوبوس پر شده.
‫مامان‌بزرگ، مامان‌بزرگ.
‫مامان‌بزرگ، تو رو خدا برگرد.
‫نترس، نترس.
‫مامان‌بزرگ من رو تنها نذار.
‫این جیغ و هوار واسه چیه؟
‫- چِش شده این؟ ‫- آقایِ راننده نگه‌دار.
‫بشین، بشین جیغ نزن.
‫نگه‌دار.
‫در رو باز کُن.
‫آقا، مامان‌بزرگش جا مونده. ‫مامان‌بزرگت داره می‌آد.
‫- آقا وایستا، مامان‌بزرگش داره می‌آد. ‫- تو دیگه چی می‌گی؟
‫اون پیرزنه که داره دنبال اتوبوس می‌دوه، ‫مامان‌بزرگشه، چرا نگه نمی‌داری؟
‫کدوم پیرزن؟ این دیگه از کجا پیداش شد؟
‫پسرِ عزیزم این بار هم پیدات کردم.
‫مامان بزرگ، چرا من رو جا گذاشتی؟
‫آخیش! نه، نه عزیزم. تا اون روزی ‫که زنده‌م تنهات نمی‌ذارم.
‫- این چه بلایی بود خدایا؟ ‫- باشه پسرم، این بار هم پیدات کردم.
‫من کُردی بلد نیستم. ‫کسِ دیگه‌ای هم باهاتونه؟
‫- من با اون‌ها نیستم. ‫- پس پیاده شو.
‫زود باش دیگه دیرمون شد.
‫این بچّه رو چرا بُردی؟ بچّه رو چرا بُردی؟
‫خدا به‌همراهت قاسم.
‫احمد، دوباره بیا به بغداد.
‫می‌دونی، این مردم وقتی اذیتمون می‌کنن ‫یه چیزِ خیلی با‌ارزش یاد می‌گیریم؟
‫بابات هم وقتی بفهمه مواظب منی ‫خیلی خوشحال می‌شه؟
‫یادته از ماشین جا موندی؟
‫از داخلِ پنجره وارد ماشینت کردم.
‫خودت رو بگو!
‫پس تو...من هم به بابا می‌گم که ‫عینِ مرغ بال بال می‌زدی دنبالِ اتوبوس.
‫احمد، احمد...
‫چهل کیلومتر مانده به ناصریه.
‫برادر، جادّه بسته‌ست.
‫همین الان از اینجا برید.
‫برید از اینجا.
‫برادرها هیچکسی دستش رو بلند نکنه.
‫امروز هیچ رفت‌و‌آمدی نداریم.
‫برگرد.
‫بخوابید برادرها به امیدِ خدا در امانیم.
‫احمد جون چرا نمی‌خوابی؟
‫مامان‌بزرگ می‌ترسم.
‫از چی می‌ترسی پسرم؟
‫می‌میریم.
‫نه، نه، نمی‌میریم عزیزم. ‫تا ابد با هم می‌مونیم.
‫نه مامان‌بزرگ، هیچکس تا ابد زنده نمی‌مونه.
‫بذار یه داستان برات بگم.
‫روزی روزگاری، یکی بود یکی نبود.
‫یه پیغمبری بود که خداوندِ متعال ‫خیلی دوستش داشت.
‫می‌خواد یه کاری براش بکنه.
‫یه پسرِ کوچیک داره، خدا هم ‫پسرِ کوچیکش رو پیشِ مردم عزیز می‌کنه.
‫وحی براش می‌آد که پسر کوچیکش رو ‫باید قربونی کنه.
‫می‌گه پسر عزیزم، قربونیت می‌کنم ‫زیرِ تیغ چاقو پشیمون نشی.
‫اون هم می‌گه بابا جون،
‫چشم‌هام رو ببند نکنه که من رو ببینی ‫دست‌هات بلرزه و نتونی با چاقو گردنم رو ببُری.
‫چشم‌هاش رو می‌بنده و می‌ذارتش رو زمین، ‫دستش رو می‌بره زیر شکمش و
‫یه گوسفندِ نرِ بزرگِ با شاخ‌های پیچ پیچ،
‫از آسمون می‌افته پایین و ‫صدایی تو گوشِش می‌خونه که
‫می‌گه پسرت رو سر نُبر، این گوسفند ‫رو قربونی کن.
‫گوسفند رو سر می‌بُره و قربونیش می‌کنه و
‫آرزوشون برآورده می‌شه و...
‫آقا، آقا، باید برم دستشویی.
‫- چی؟ ‫- باید برم به صدّام زنگ بزنم.
‫من وقتی برای صدّام ندارم. ‫مشکلاتِ خودم زیاده.
‫حسن آقا اون آچار رو بده.
‫خانۀ ابراهیمِ پیامبر، پدرِ همۀ پیامبران (ع).
‫مامان‌بزرگ، مامان‌بزرگ.
‫ابراهیم، ابراهیم.
‫بابات؟
‫بابام نه، ابراهیمِ پیامبر.
‫باشه، باشه.
‫برادر، ما رو تا زندون برسون.
‫یالا پیاده شید، دِ یالا. ‫دیوونه‌م کردید.
‫- اون‌هایی که می‌خوان برن به زندون، همراهمونن. ‫- گازوئیلمون تموم شده.
‫احمد بیدار شو باید بریم.
‫نمی‌تونیم بریم زندانِ ناصریه ‫امنیت نداره.
‫گازوئیلم تموم شده، خدا خیرتون بده ‫زود باشید، پیاده شید.
‫آقا نمی‌دونی چطوری باید به زندان ناصریه برم؟
‫چه ناصریه‌ای چه چیزی؟ ‫دِ برو مادر جان، برو.
‫احمد، احمد.
‫احمد؟ احمد؟
‫- آی، چی می‌خوای؟ خوابم می‌آد ولم کن. ‫- بیدار شو دیگه.
‫بریم زندون، از مردم جا موندیم.
‫مگه تو می‌دونی زندون از کدوم طرفه؟
‫تو که خوابیده بودی، مردم تو اتوبوس ‫در موردش حرف می‌زدن. این طرفی رفتن.
‫پس وایستا تا بپرسم ازشون.
‫اونجا رو ببین.
‫مامان‌بزرگ فرار کن.
‫بعثیِ کثیف.
‫احمد.
‫زیاد ازم دور نشو.
‫احمد.
‫نمی‌شنوی؟
‫- مامان‌بزرگ، دیگه ما گُم شدیم. ‫- گُم نمی‌شیم.
‫مامان‌بزرگ.
‫من اینجا رو دوست ندارم ‫هم می‌ترسم، هم گشنمه.
‫ـ چرا می‌ترسی؟ ‫ـ می‌ترسم مامان‌بزرگ می‌ترسم.
‫نترس پسرم، نترس.
‫اوناهاش اون همون ساختمون بلنده‌ست، می‌بینیش؟ ‫نگاه کن، ببین.
‫اوناهاشش، برو بالایِ اون ساختمون بلنده ‫برو ببین مردم دارن کجا می‌رن.
‫بعد ما هم دنبالشون می‌ریم.
‫- نه، مامان‌بزرگ، می‌ترسم. ‫- دِ یالا برو احمد جون نترس عزیزم.
‫پلیس؟
‫سلام علیکم.
‫کسی اینجا نیست؟
‫مامان‌بزرگ.
‫مامان‌بزرگ اوناهاشن، دارن می‌رن.
‫احمد.
‫چیه مامان‌بزرگ؟ مردم دارن اون‌ طرفی می‌رن.
‫احمد.
‫چیه مامان‌بزرگ زندون اون طرفه ‫مردم دارن اون سمتی می‌رن.
‫دوست ندارم بابات تو رو با این ‫سر و وضع کثیف ببینه.
‫آی مامان‌بزرگ آبش خیلی سرده.
‫قشنگه؟
‫- آره قشنگه مامان‌بزرگ. ‫- مبارکت باشه، خیلی قشنگ شدی.
‫خودت قشنگی مامان‌بزرگ.
‫چیه؟
‫چیکار می‌کنی مامان‌بزرگ.
‫بیا بریم داخل.
‫هر کسی دنبال قوم و خویش گُم شده‌اش ‫می‌گرده بیاد بره به قسمت اطلاعات.
‫صورتِ خوشگلت زیر خاک دفن شده.
‫دلم خون شده پسرم.
‫صورتِ خوشگلت زیر خاک دفن شده.
‫عید شد و شاهِ من خونه نیومد.
‫زیرِ خاک دفن شده.
‫عید شد و شاهِ من خونه نیومد.
‫بیا مامان‌بزرگ.
‫- سلام آقا. ‫- سلام علیکم.
‫سلام علیک.
‫ما دنبال پدرم هستیم، اسمش ابراهیمه.
‫- ابراهیمِ چی؟ ‫- ابراهیم خلیل شاهو.
‫ابو نجم، تو لیستت ببین ‫ابراهیم خلیل شاهو نیستش؟
‫- نه اینجا نیست. ‫- آقا خدا حفظت کنه دوباره نگاه کن.
‫چی می‌گه احمد؟ چی می‌گه؟
‫گورهای دسته‌جمعیِ دیگه‌ای پیدا شده ‫برید اون‌ها رو بگردید.
‫نه تو دروغ می‌گی، دروغ می‌گی.
‫- آخه عزیزم چرا اینجوری می‌کنی؟ ‫- برو کنار، تو هم دروغگویی.
‫چی می‌گه؟ احمد...
‫بابا.
‫بابا کجایی؟
‫دوازده ساله که من تنهام، کجایی بابا؟
‫بابا.
‫بابا کجایی؟
‫ابراهیم، پسرم کجایی؟
‫پسرم، ابراهیم پسرم.
‫ابراهیم پسرم، نرگس هم مُرد. ‫خیلی چشم به‌راهت بود.
‫ابراهیم، پسرم اینجا بودی؟
‫پسرت، احمد هم بزرگ شده.
‫بابات اینجا بوده.
‫بغداد، بغداد، بغداد...
‫همین جا بشینین.
‫ـ خانم، خوبی؟ خوبی خانم؟ ‫ـ آره خوبم.
‫فهمیدی؟ فهمیدی؟
‫می‌تونی عربی حرف بزنی؟ بلدی؟
‫بلدی؟ باشه.
‫می‌تونی مثلِ اون زنه باهاش بنوازی؟
‫نِیِ قشنگیه.
‫این شمشالِ بابامه.
‫مامان‌بزرگم می‌گه اگه مثل بابام ‫من هم بتونم بنوازم نوازندۀ خوبی می‌شم.
‫پس بابات نوازنده بوده؟
‫الان بهت یه پرتقال می‌دم.
‫پرتقال برایِ مسافرت خوبه، مگه نه؟
‫خُب کجاست این پرتقال؟ ‫ایناهاش پرتقال.
‫خوبه یه چندتایی دارم هنوز.
‫بگیرش.
‫یکی برای تو یکی هم برای مامان‌بزرگت.
‫حتماً تا الان برایِ خودت یه پا استاد شدی، آره؟
‫- من تو سیگار کشیدن مهارت دارم. ‫- نشونم بده ببینم چی بلدی.
‫- نشونت بدم؟ ‫- آره.
‫نشونت بدم چیکار می‌کنم؟
‫- نشونم بده. ‫- نشونت بدم؟
‫نمی‌شه، داره باد می‌آد.
‫- باید پیاده شید. ‫- یه کاریش بکن دیگه.
‫تا بغداد هنوز خیلی مونده.
‫ماشین خراب شده.
‫راننده می‌گه ماشین خراب شده. ‫دیگه خودتون می‌دونید.
‫ماشین خراب شده آقا. ‫بغداد همین نزدیکی‌هاست.
‫خانم ماشین خراب شده باید پیاده بشیم.
‫زود باش خانم پیاده شو.
‫یالا، بی‌زحمت پیاده شید.
‫زود باش خانم زود باش.
‫یالا خانم پیاده شو. ‫خدا مردگانت رو رحمت کنه.
‫ها؟ چی می‌خوای؟
‫- پولمون رو پس بده. ‫ـ کدوم پول؟
‫شوخی می‌کنی؟ ‫قرار بود ما رو برسونی بغداد.
‫پسرم تو فقط به فکرِ پولی.
‫پولم رو پس بده.
‫هیچ نیرو و توانى جز از سوىِ خداوند نیست.
‫- بیا بگیر. ‫- دو نفریم، من و مامان‌بزرگم.
‫بیا بابا تو هم که فقط به فکرِ پولی.
‫نه راستش سه نفریم، پولِ سه نفر رو بده.
‫خدایا توبه.
‫پسش بده عزیزم، پسش بده.
‫پولمون رو پس بده، پولِ این مردم رو...
‫خجالت نمی‌کشی؟
‫ولش کن.
‫زشته، خجالت بکشید.
‫«به بابل خوش آمدید»
‫موسی دلم می‌خواد کاپشن بابام رو بپوشم ‫و امیدوارم که یه سرباز بشم.
‫- سرباز بشی؟ ‫- بله.
‫پسرِ خوب آخه چرا می‌خوای سرباز بشی؟
‫- چون قوی هستم. ‫- من از تو قوی‌ترم.
‫بیا بدوییم.
‫بذار رژۀ سربازی تو ارتش رو نشونت بدم. ‫یک، دو، سه...
‫- بسه دیگه موسی خسته شدم. ‫- خسته شدی؟
‫این پسر خیلی بچّۀ خوبیه.
‫می‌گه وقتی بزرگ بشم، می‌خوام یه سرباز بشم. ‫من هم بدم می‌آد.
‫آره، وقتی که بزرگ بشه یادش می‌ره.
‫تو کُردی رو از کجا یاد گرفتی؟
‫هیجده ساله بودم که،
‫بعثی‌ها من رو به سربازی تو شمال بردن، ‫مجبور بودم و یه کارهایی کردم.
‫چه کاری؟
‫منظورت چیه که می‌گی یه کارهایی کردم؟
‫مجبور بودم.
‫به یه روستا رفتیم،
‫که ویرونش کنیم.
‫از زن و بچّه به کسی رحم نکردیم.
‫- تو هم در انفالِ مردم دست داشتی. ‫- نه، نه، این کاره نبودم.
‫- پس چیکاره بودی؟ ‫- باور کن مجبور بودم.
‫به این دلیل که نیروهایِ جمهوری دنبالمون بودن.
‫اگه فرار می‌کردم، می‌کشتنم.
‫خُب می‌ذاشتی بکشنت، پس تو هم جزو اون‌هایی.
‫تو هم جزو اون‌هایی، حرف نزن. ‫تمومِ کس و کارم رو تو کشتی، گم شو برو.
‫- پاشو، پاشو برو. ‫- مادرِ ابراهیم.
‫پاشو، پاشو، پاشو برو. ‫کنارم نشین. یالا برو.
‫- برادرم و پدرم و شوهرم، همه رو... ‫- به‌خدا من...
‫- تو علی کیمیایی هستی، پاشو برو، پاشو. ‫- نه.
‫تو صدّام حسینی، پاشو برو.
‫- تمومش کنین! ‫- همۀ کس و کارم رو تو کشتی.
‫- تمومش کنین! ‫- پاشو برو، پاشو.
‫- مامان‌بزرگ... ‫- ابراهیم، پسرکم...
‫ابراهیم، پسرکم کجایی؟
‫این هم جزوِ اون‌هاست.
‫مادرِ ابراهیم، باشه.
‫برو زود باش.
‫- اون دوستم بود، چرا فراریش دادی؟ ‫- اون قاتله، قاتل.
‫بذار کمکت کنم.
‫ابراهیم.
‫احمد کجاست؟
‫احمد.
‫کجا رفته؟
‫احمد.
‫اینجوری هم خاموش می‌شه.
‫احمد.
‫چی می‌خوای مامان‌بزرگ؟
‫بیا.
‫چی شده مامان‌بزرگ؟ ‫موسی آدم خوبیه و دوستمه.
‫خودت می‌خواستی کمکمون کنه.
‫مادرِ ابراهیم،
‫نمی‌تونم شما رو اینجا تنها بذارم.
‫شنیده‌م یه زندونی رو بردن به مسجد جامع.
‫مادرِ ابراهیم، شنیده‌م که یه زندونی اونجاست.
‫موسی همین کاری رو که گفتم...
‫احمد.
‫بیا اینجا ببینم.
‫مامان‌بزرگ مگه خودت اون روز تو ماشین نگفتی که
‫اون مردمی که آزارمون می‌دن ‫باید یاد بگیریم که ببخشیمشون؟
‫بیفت جلوم.
‫باشه.
‫- سلام، جنابِ شیخ. ‫- علیک سلام.
‫- حالتون چطوره؟ ‫- خوبم، خودت چطوری؟
‫- سلامت باشی، تو خوبی؟ ‫- شکرِ خدا ،من هم خوبم.
‫- شما چطورید؟ ‫- خدا حفظت کنه.
‫جنابِ شیخ چطوری؟
‫- احوالپرسی می‌کنه. ‫- سلام مادر جان، خوبی؟
‫- شیخ، امروز برایِ یه کاری خدمت رسیدیم. ‫- قبل از هر چیز بیاید داخل امروز رو مهمون من باشید.
‫ممنونم، عجله داریم باید بریم. ‫خدا حفظتون کنه.
‫این خانم از شمال اومده. پسرش سالِ ۱۹۹۱ ‫دستگیر شده و هیچ اطلاعی هم ازش ندارن.
‫شنیده‌م دیروز یه زندونی آوردن پیشتون.
‫فقط می‌خواد ببیندش، بلکه پسرش باشه.
‫- از کی شنیدی؟ ‫- والا از یه عده آدمِ خوب مثل خودتون.
‫و شما هم که یه آدمِ خوب و یاری رسونِ مردمید. ‫خدا حفظتون کنه.
‫موسی این پسر زندونیه.
‫شدیداً زخمیه و بیماره.
‫- در حالِ مرگه. ‫- والا راستش، وضعیتش رو برامون گفتن.
‫اما گفتیم شاید پسرِ این بیچاره باشه...
‫احمد، شیخ چی می‌گه؟
‫مادرِ ابراهیم، می‌گه این پسره خیلی وضعش بده
‫و نمی‌شه ببینیمش.
‫جنابِ شیخ قربونت برم.
‫خودت که می‌دونی دلِ یه مادر چه‌جوریه.
‫دوازده ساله که دارم دنبالِ پسرم می‌گردم.
‫از اون سرِ دنیا اومدم، اومدم و رفتم به بغداد.
‫از بغداد رفتم به ناصریه، از ناصریه ‫به «حله» رفتم و از حله برگشتم اینجا. ‫(شهری در ۹۰ کیلومتری بغداد)
‫بلکه تو ازش خبری داشته باشی و ‫خدا هم به تو
‫و هم به اون رحم کنه.
‫ازت خواهش می‌کنم، نمی‌دونی که دلِ مادر چه‌جوریه؟
‫دلم از جا کنده شده، سال و ماه رو دارم می‌شمُرم.
‫جنابِ شیخ دستت رو می‌بوسم.
‫- خدا ما رو ببخشه.
‫- می‌گم تنها خودش بره ببیندش. ‫- خدا ما رو ببخشه.
‫آره والا شیخ، ما به کمکت نیاز داریم. ‫این زنِ بیچاره کسی رو نداره.
‫دنبالم بیاین.
‫احمد عزیزم، تو نیا.
‫می‌رم می‌بینمش، اگه بابات بود که ‫با خودمون می‌بریمش. اگه هم اون نبود برمی‌گردم.
‫- من هم می‌آم، آخه شاید بابام باشه. ‫- مادرِ ابراهیم، تو برو من اینجا پیششم.
‫بیا بریم.
‫سلام و رحمتِ خداوند بر تو.
‫بفرما مادر جان، بفرما.
‫احمد؟
‫چرا برام شمشال نمی‌زنی؟
‫نظرت چیه که به‌م یاد بدی چه‌جوری شمشال بزنم؟
‫خودم می‌تونم بنوازم ها، ولی تو یه ذره ‫از من بهتر می‌نوازی.
‫یه ذره؟ اگه این‌طوریه که یادت نمی‌دم.
‫نه، بی‌شک تو استادی.
‫خرابی‌هایِ نمرود جایِ خوبی برای یادگیریه. ‫«نمرود: پادشاه باستانی بابل»
‫نظرت چیه؟
‫- باشه، پس درسِ اول چیکار باید بکنی؟ ‫- چیکار باید بکنم؟
‫پاشو وایستا.
‫- وایستم؟ ‫- بله، به استادت احترام بذار.
‫بله، چشم استاد.
‫پا شدم.
‫- نشد که، تو قدّت درازه باید من هم پاشم. ‫- باشه پاشو.
‫درسِ دوم، چیکار باید بکنی؟ ‫باید صاف وایستی.
‫اینجوری؟
‫باشه، بیا.
‫دهنت، دهنت.
‫- دهنم؟ ‫- بله.
‫باشه مامان‌بزرگ بسه.
‫بیا برگردیم خونه.
‫ببخشید که امروز خسته‌تون کردیم.
‫نخیر، خسته نیستم، ‫کجا می‌رید به امیدِ خدا؟
‫نمی‌دونم والا، شاید بردمشون به ترمینال.
‫موسی، چرا گورهای دسته‌جمعی رو نمی‌گردین؟
‫یالا موسی باید برگردیم خونه.
‫تا ترمینال برسونمشون، بعد ببینیم چی می‌شه. ‫سپاسگزارم ازتون.
‫- به‌سلامت. ‫- خدا به‌همراهتون.
‫در امانِ خدا.
‫موسی؟
‫- باغ‌هایِ معلقِ بابل کجا هستن؟ ‫- همین اطرافه.
‫- باشه چه شکلی هستن؟ ‫- مثلِ باغی که پلّه داشته باشه، طبقه طبقه‌ست.
‫قبلاً نتونستن آب رو با پمپ به اون بالا ببرن.
‫برایِ همین به این شکل درستش کردن.
‫درسته، می‌دونی داستانش چی بوده؟
‫نه بگو.
‫یه پادشاهی با یه ملکه‌ای ازدواج می‌کنه
‫که تو کوه و دشت زندگی می‌کرده.
‫پس شاه چیکار کرد؟ برایِ اینکه ملکه‌ش ‫حوصله‌ش سر نره، این باغ‌ها رو درست کرد.
‫این باغ‌ها رو براش درست کرد ‫چون خیلی دوستش داشت.
‫درسته، اگه وقت شد می‌برمت که ببینیش.
‫مامان‌بزرگ هم همین قول رو به‌م داده.
‫بله، اگه نزدیک شدیم، خودم می‌برمت.
‫اون‌ها کی هستن؟
‫یه لحظه نگه‌دار رزّاق.
اینجا چه خبره؟
‫این‌ها اجسادِ دسته‌جمعی هستن ‫تازه پیدا شدن.
‫شهیدانِ جنگِ سال ۱۹۹۱.
‫مامان‌بزرگ؟
‫چی شده مامان‌بزرگ؟
‫باید پیداش کنیم و با خودمون ببریمش خونه.
‫یعنی چی؟
‫نمی‌ریم سمتِ ترمینال؟
‫احمد همینجا بمون.
‫نیا جلوتر. رزاق، مواظبش باش.
‫به‌م بگو چه‌جوری به مامان‌بزرگم کمک کنم؟
‫آخه بیماره.
‫نمی‌دونم چیکار کنم.
‫بلدی شمشال بزنی؟
‫بلدی؟
‫- ابراهیم خلیل شاهو. ‫- نیست تو لیست.
‫اما می‌گن قبرهای زیادی تو «محاویل» هست. ‫(شهرکی سنّی‌نشین در جنوبِ بابل)
‫- پس می‌گی که اینجا نیست؟ ‫- نه، اسمش اینجا نیست.
‫- مطمئنی؟ ‫- مطمئنم عزیزم.
‫خدا قوت. خدا خودش کمکتون کنه.
‫- اسمش ابراهیم خلیل شاهوئه. ‫- اینجا نیست.
‫- زینب؟ زینب، بله. ‫- مُرده؟
‫- بله مُرده. ‫- کارتِ شناسایی داره؟
‫- بله همراهشه. ‫- شماره‌ش چنده؟
‫- شماره‌ش... ‫- پناه بر خدا.
‫اسمش تو لیسته، تو نمی‌ذاری.
‫برو اونجا بشین.
‫چی به سرمون اومده؟
‫متوجه نمی‌شم، نمی‌فهم چی می‌گی.
‫یه شب اومدن بردنش، تازه یه سال ‫بود که با هم ازدواج کرده بودیم.
‫احمد بزرگ شد و باباش رو ندید.
‫فاطمه یادگار اونه، دوازده سالشه و هر روز ‫می‌پرسه بابام کجاست؟
‫اون‌قدر گشتم، اون‌قدر گشتم. ‫همۀ زندون‌ها رو گشتم.
‫الان داخل خاک می‌گردم، باز هم ‫نمی‌تونم پیداش کنم.
‫- سلام علیکم. ‫- سلام.
‫آب.
‫- می‌گم برادر... ‫- بله، جانم.
‫احساس کردم یه چیزی جگرش رو سوزونده ‫ولی نه من زبون اون رو بلدم نه اون مالِ من رو.
‫- باهاش حرف زدی؟ ‫- بله باهاش حرف زدم.
‫پسرش گم شده.
‫مادرِ ابراهیم....
‫یالا بریم، پاشو بریم.
‫- نه بذار من کمکش می‌کنم. ‫- خدا خیرت بده.
‫مامان‌بزرگ گریه نکن. ‫کمکت می کنم تا بابا رو پیدا کنیم.
‫این نوه‌شه اسمش احمده.
‫می‌رید سمتِ گورهایِ دسته‌جمعی؟
‫نه، نه، مادرِ فاطمه. ‫ما ماشین داریم.
‫تو برو خدا پشت و پناهت.
‫خدا به‌همراهت. ‫بیاین بریم رزّاق منتظرمونه.
‫منتظرمونه، گفت من می‌برمتون.
‫وایستین یه لحظه.
‫چی شده احمد؟
‫موسی، از اینجا به بعدش رو خودم ‫با مامان‌بزرگم می‌رم.
‫ـ باشه، زود باشید بریم. ‫- نه، نه، موسی.
‫تو نمی‌فهمی چی می‌گم. ‫خودم و مامان‌بزرگم تنها باید بریم.
‫چرا؟
‫موسی، تو برگرد خونه. ‫ما خودمون می‌ریم.
‫چرا آخه احمد؟
‫موسی جان.
‫پسر من رو هم به‌زور بُردن سربازی.
‫این بلا به سرش اومد.
‫خیلی ممنون.
‫من تو رو بخشیدم.
‫مادرِ ابراهیم، من می‌خوام پیشتون بمونم.
‫خیلی به‌مون کمک کردی موسی جان.
‫- یالا مامان‌بزرگ. ‫- من تو رو بخشیدم.
‫احمد.
‫خداحافظ.
‫نزدیکِ مامان‌بزرگت بمون.
‫اگه مشکلی تو راه پیش اومد برگردین به ‫همون مسجدی که شیخ کاظم اونجا بود.
‫- باشه موسی. ‫- اون خونه‌م رو بلده.
‫- خداحافظ موسی. ‫- خدا به‌همراهت عزیزم.
‫خداحافظ موسی.
‫- احمد. ‫- خداحافظ موسی.
‫- می‌برمت بابل. ‫- خداحافظ موسی.
‫باغ‌هایِ معلّق رو به‌ت نشون می‌دم.
‫اِی مادر، اِی مادر.
‫تو زخمی نیستی که تو رو مداوا کنیم.
‫«اور» و بابل دلتنگِ توئن. ‫(شهرِ باستانِ سومری‌ها)
‫حتی پرنده‌ها هم به حالِ تو گریه می‌کنن.
‫اِی مادر، ما به‌دنبال گمشده‌مونیم.
‫دنبالِ گمشدۀ عزیزمون.
‫ما تو بابل می‌مونیم و اینجا می‌خوابیم.
‫می‌خوابیم و می‌مونیم.
‫از دست دادنِ پسرمون مثل ‫از دست دادن روحمونه.
‫ما می‌خوایم اون‌ها رو ببینیم که ‫پا‌به‌پایِ پسرهایِ دیگه راه می‌رن.
‫کُتشون رو، رویِ شونه‌شون می‌ندازن.
‫مامان‌بزرگ.
‫تو دوست نداری من سرباز بشم.
‫من هم دوست دارم مثلِ بابام شمشال بزنم.
‫گفتن بیا اینجا، اینجا هم که چیزی نبود.
‫مامان‌بزرگ؟
‫می‌رم از اون آقاهه می‌پُرسم.
‫مامان‌بزرگ؟
‫ابراهیم، ابراهیم، صدات رو ‫می‌خوام بشنوم، چیکار کنم؟
‫اینجا نیست، جنازه‌هایِ زیادی ‫بدونِ شناسایی دفن شدن.
‫ابزارِ لازم برایِ جستجویِ بیشتر رو نداریم.
‫و اینکه گورهایِ دسته‌جمعیِ ‫تازۀ زیادی هم هست.
‫یه دقیقه آروم بگیرید.
‫به اسم کیه؟
‫اِی پسرم، دلم برات تنگ شده.
‫همه جا رو دنبالت گشتم.
‫مامان‌بزرگ، اون آقاهه گفت که اینجا نیست.
‫قبرهایِ جدید زیادی پیدا شده ‫که می‌تونیم بریم نگاه کنیم.
‫مامان‌بزرگ، بسه.
‫مامان‌بزرگ، خواهش می‌کنم.
‫مامان‌بزرگ نگاه کن این اسمش عُمره.
‫مامان‌بزرگ.
‫این هم اسمش سالمه.
‫مامان‌بزرگ.
‫این یکی اسمش جواده.
‫مامان‌بزرگ.
‫اسم این یکی واضح نیست. ‫اسمش یحیی‌ست.
‫اِی خدایِ جهانیان.
‫مامان‌بزرگ، تو رو خدا وایستا.
‫پسرم، نرگس هم مُرده.
‫خواهش می‌کنم مامان‌بزرگ، بسه.
‫من می‌آرمش برات مامان‌بزرگ.
‫مامان‌بزرگ، قول می‌دم خودم می‌آرمش برات. ‫تو رو خدا مامان‌بزرگ.
‫پسرم نمی‌خوام برگردم. ‫می‌خوام با خودم ببرمش.
‫- تو رو خدا مامان‌بزرگ. ‫- پسرم، پسرِ عزیرم.
‫تو رو خدا پاشو بریم.
‫من می‌آرمش برات مامان‌بزرگ.
‫ابراهیم.
‫چی شده مامان‌بزرگ؟
‫مامان‌بزرگ، من ابراهیم نیستم.
‫به مادرش بگید.
‫به‌ش بگید.
‫مادرِ فاطمه، این چیه؟
‫این خرابه‌هایِ به‌جا مونده از بابلِ باستانیه.
‫مامان‌بزرگ، مامان‌بزرگ، مامان‌بزرگ.
‫- مادرِ ابراهیم. ‫- مامان‌بزرگ...
‫مامان‌بزرگ من رو تنها نذار.
‫مامان‌بزرگ ما تو بابل هستیم.
‫ارائه‌ای از کانالِ تلگرامیِ RevivedCinema
‫مترجم: هومن
‫در چهل سالِ اخیر در عراق، بیش از یک میلیون ‫مرد، زن و کودک مفقود شده‌اند.
‫تا آوریلِ سالِ ۲۰۰۹، بیش از ۳۰۰ قبرِ دسته‌جمعی ‫پیدا شده که چیزی حدودِ ۱٥۰ تا ۲۰۰ هزار جسد داخلش بوده است.
‫بیشترِ آن‌ها هنوز هم پیدا نشده‌اند ‫و یا اینکه هویتشان مشخص نیست.
‫«پسرِ بابل»