[świergot ptaków]
- Słuchaj, kto to jest ten facet, bo ja zapomniałem? - Szczuka.
- Kto to jest? - Sekretarz wojewódzkiego PPR-u.
- Proszę pana... - Zmykaj stąd!
Proszę pana! Niech mi pan otworzy kaplicę.
Widzisz? Zamknięte.
[Gwizd]
Uciekaj.
Maciek!
- Co jest? - Jadą!
- Maciek! - W porządku, czekałem na większe rzeczy.
- Prędzej! - Mrówki, cholera!
Uciekaj, uciekaj stąd! Idź!
Panowie, szybciej, szybciej, samochód, już! Panowie, nadjeżdżają, już, samochód, szybciej!
[Strzały]
[Wybuch, krzyk]
- Bierz dokumenty! Dokumenty! - Nie ma dokumentów!
Szlag by cię...
[Strzały, krzyk]
Jezus Maria, uciekajmy, uciekajmy!
Gdzie lecisz? No czekaj!
No szybciej, szybciej!
- Co się stało? - Dwóch naszych zabito, to się stało.
Smolarski. Z cementowni, członek rady zakładowej.
- A ten? - Też z cementowni. Gawlik, młody chłopak, nie miał więcej jak 20 lat.
Przed tygodniem wrócił z Niemiec. Z robót.
Wrócił po śmierć.
[Gwar rozmów]
Zdaje się, że to my we dwóch mieliśmy tu leżeć zamiast nich.
- Myślicie? - Jasne.
Ale to nieważne.
- Przepraszam was, towarzyszu... - Moje nazwisko Szczuka.
To wy jesteście tym sekretarzem KW, który miał do nas przyjechać?
Zgadza się.
Chciałbym was ©O coś zapytać, zresztą nie ja jeden, my wszyscy.
Powiedzcie mi, towarzyszu, jak długo tacy ludzie będą musieli ginąć?
- To nie pierwsi. - I nie ostatni.
- Przeraża was to? - Każdy chce żyć!
Mało to nas zginęło przez te lata?
Wiecie, że Smolarski stracił dwóch synów?
Jednego w '39, a drugiego w '43 tutaj Niemcy rozstrzelali.
A teraz sam leży.
Za Co?
Kto go zabił?
Polacy?
Powiedzcie, jak to długo będzie jeszcze trwało?
Byłbym złym komunistą, towarzysze, gdybym miał was pocieszać jak naiwne dzieci.
Koniec wojny to nie koniec walki.
Walka o Polskę... o to, jaki ma być nasz kraj, dopiero się zaczęła.
Dziś, jutro, pojutrze... Każdy z nas może zginąć.
No dobrze, my was rozumiemy.
Ale co mamy powiedzieć w domu jego żonie?
Co mamy powiedzieć?
Ciężko mi o tym mówić, towarzysze...
bo ja dobrze wiem, że te kule przeznaczone były... mnie, a nie tym dwom.
Głowy do góry, trzeba robić swoje, póki człowiek żyje.
To jest ważne.
Nadajemy komunikat nadzwyczajny:
Dzisiaj, 8 maja, na gruzach stolicy Niemiec - Berlina,
podpisany został przez naczelne dowództwo niemieckie,
akt bezwarunkowej kapitulacji Niemiec.
W imieniu naczelnego dowództwa niemieckiego akt kapitulacji podpisali: Keitel, Friedeburg i Stumpf.
Z upoważnienia naczelnego dowództwa Armii Czerwonej
złożył swój podpis marszałek Związku Radzieckiego Zukow.
No CO Z nim”? Z nim.
Pojęcia nie mam, powinien już być.
- Słuchaj, skąd ma te informacje? - Od swojego pryncypała.
- A ten jego pryncypał to kto? - Prezydent miasta.
- Ten krewny jest jego sekretarzem. - To on tak... na dwa fronty?
Nie znoszę takich kombinacji.
[Gwar rozmów]
Słuchaj, on jest pewny?
- Co jest pewne? - Patrz, patrz, patrz, zupełnie niezłe czołgi.
Polskie czołgi ruszają do walki.
- O, idzie. - Zobacz, zobacz! - Czołem, panowie.
- Spóźniłeś się, miałeś komplikacje? - Nie, przebierałem się.
- Co ty, Ślub bierzesz? - Nie, skąd...
Cały bankiet na mojej głowie, o proszę.
- Daj mi ten aparat. - Co? Słabo widać. Za jasno.
Słuchaj, Andrzej, nie licz więcej na mnie jeśli chodzi o takie historie, wiesz.
Dobra, nie bój się.
Nie, jakieś informacje tak, ale nie, nie takie hece, nie.
Nie zawracaj mi głowy. Maciek!
- Co jest? - Idziemy. - Gdzie idziecie?
- Jesteśmy proszeni na bankiet. - Nie wygłupiajcie się.
Nie bój się, wiem, co robię.
- Nie ma co ryzykować. - Nie zawracaj mi głowy.
- Cześć. - Cześć.
[Warkot samolotów]
[Stukot kroków]
Moje uszanowanie.
Aaaaa... kogo widzę? Moje uszanowanie, moje uszanowanie.
- Jakież bogi pana tutaj sprowadzają? - Obowiązki, panie Kotowicz, obowiązki.
- A rozumiem, bankiet, tak? Szuka pan dyrektora Słomki? - No właśnie.
No tam pan go znajdzie na pewno, na pewno.
A! Arcydzieło! Ja to panu mówię.
[Gwizdanie]
Szanowanie, jak zdrówko?
Mam nadzieję, że pan prezydent będzie zadowolony.
Panie Słomka, panu prezydentowi szczególnie zależy na dzisiejszym bankiecie.
Rozumiem. Koniec wojny. Chwila rzeczywiście niezwykła.
Przejście do toalety. Absolutnie nie krępujące.
- Co słychać, pani Jurgieluszka? - Dziękuję, panie dyrektorze, spokojnie.
No, tak na oko to to nieźle wygląda.
Zapewniam pana, panie sekretarzu, że w smaku wygląd okaże się jeszcze lepszy.
- Chodź, idziemy. - Poczekaj, widzisz, jaka ładna dziewczyna?
A daj spokój.
Chodź, napijemy się po jednym.
Dobry wieczór.
- Da nam pani coś do picia? - Starowin czy jarzębiak?
Co?
- Mogą być dwie małe czyste. - O!
- Panno Krysiu! - Słucham, panie redaktorze.
- No świetnie, ładne imię - Krystyna. - Przestań się wygłupiać.
- Przecież ja się nie wygłupiam. - Pij wódkę i idziemy.
Dwie duże czyste i dwie wody sodowe.
Ładny ten bar, wie pani?
Do której to otwarte?
O trzeciej zamykamy.
- Lubi pani fiołki? - Bardzo.
Ja też!
Maciek!
- Widziałeś? - Co?
- Prawie jak warszawianki, aż nie chce się wracać. - To zostań.
- Łatwo ci powiedzieć, zostań. - Oile wiem, nikt na ciebie nie czeka.
No właśnie dlatego, że nikt nie czeka, nie trzeba zostawać.
- Nie rozumiem. - Jak to?
[Dzwonek]
To pewnie pan.
- Zaraz - Już, dobrze, dobrze.
Halo?
Tak. Staniewiczowa.
Zaraz przełączę.
- Panie majorze! - Tak?
Telefon.
Halo! Halo!
Mówi Andrzej. Andrzej.
Chciałem pana zawiadomić, że sprawa jest załatwiona.
Wszystko w porządku.
Tak!
Tak.
Żadnych komplikacji.
Tak.
- Dzień dobry. - Dzień dobry.
Macie pokój dla towarzysza Szczuki?
Rezerwowane przez komitet miejski.
Oczywiście, wszystko w porządku. Zarezerwowałem 18 na pierwszym piętrze.
Służę panu.
Tak.
Chwileczkę...
Halo?
Co się z panem dzieje, na spacer pan poszedł?
Zaraz, nie rozumiem.
Interes się nie udał...
Tak... tak, tak, teraz jasne.
Trudno. Dobrze, niech pan przyjdzie, natychmiast!
- Macie jakieś papierosy? - Amerykańskie, węgierskie?
- Mogą być amerykańskie. - Służę panu.
- Proszę. - Dziękuję.
- Czekaj na mnie w barze. - W porządku, czekałem na większe rzeczy.
- Zna pan Staniewiczów? - A owszem, proszę pana, owszem.
- Czy mieszkają tam, gdzie przed wojną? - Tak, tak, tak, to niedaleko stąd, zaraz, o tam...
- Mają telefon. Połączyć może? - Nie.
Proszę bardzo.
Dziękuję.
O, to ich numer telefonu: 12-14.
Służę panu, kluczyk.
Zatem ©O której godzinie ma się odbyć ten bankiet. O 11?
Tak jest, samochód zaczeka na nas.
Pan sobie życzy?
- Tymczasem papierosy, pan pozwoli jedną paczkę. - Amerykańskie, węgierskie?
Nie, nie, wie pan, węgierskie są mocniejsze. Dziękuję bardzo.
- Proszę bardzo. - Zaraz dam resztę...
- Nie, nie, dziękuję, to drobiazg. Proszę, zapali pan?
Nie, dziękuję. Nie, wie pan... dla mnie za mocne.
- Kaszel, panie, wiek... - Jaki wiek, ile panu leci?
- No, sześćdziesiątka... - Pięćdziesięciu bym panu nie dał.
Ach, pan jest bardzo miły.
- Pan sam? - No, na razie.
Blondynka?
Powiedzmy.
A wie pan, z tymi podwójnymi numerami to zawsze kłopot, słowo daję.
Proszę pana, nie, nie szkodzi, może być pojedynczy. Im ciaśniej, tym lepiej.
- A pan może z Warszawy? - A co pan myślał?
Bo ja też z Warszawy. W hotelu "Savoy" pracowałem.
- Na Nowym Świecie, tak? - Tak, tak...
Do 25 lat brakowało tylko dwa miesiące, kawał czasu, co?
Powstanie pan przeszedł?
Tak, naturalnie, w Sródmieściu do ostatniego dnia, a pan?
Wie pan, ja rozmaicie. Na początku na Starówce, potem na Śródmieściu, wie pan, jak było.
Wie pan, bez tej naszej Warszawy to... człowiek już nie ten sam.
Jak bez ręki.
A pan wie, jak teraz kasztany kwitną w Alejach i w Parku Ujazdowskim?
Kwitną, mówi pan, kwitną.
A wie pan, chciałem panu dać na trzecim piętrze taki pokój, ale to pluskwy, panie...
Ech...
- Masz pan siedemnastkę na pierwszym. - Dziękuję.
Należy się panu. My, warszawiacy, musimy się trzymać, nie?
- Rzeczy pan ma jakie? - O widzi pan, to.
- Niewiele jakoś. - Ano nie, no, bywało mniej.
Proszę...
- Aha, co tam? - Dowodzik. - Kennkarta? Dobrze.
- Chełmicki Maciej. - Tak jest, zgadza się.
- Tak, urodzony w Warszawie, w 21. - Tak.
- Zawód: robotnik? - Gdzie tam. Niemiecka lipa, zawód student.
Dziękuję.
[Płacz]
Czego ryczysz? W kuchni ci co nagadali?
Głupia jesteś, zazdroszczą ci.
- Więc co? - Staśka zamordowali!
- Zastrzelili, dranie! - Jakiego Staśka? Kto zastrzelił?
Mojego narzeczonego, Gawlika!
Łotry przeklęte, żeby im pan Bóg najcięższe skonanie zesłał.
- Siadaj! Po co go mieli zabijać? - Aja wiem po co?
- Pewnie nieprawda. - Ale, nieprawda.
- Dopiero co Jeziorek przyszedł... - Kto, ten posterunkowy”?
Wódki łobuz chciał. Pewnie wszystko pomylił.
Ale, pomylił...
Powiada: „Wiecie, po południu dwóch z cementowni zastrzelili...
Mnie od razu coś tchnęło, pytam, kogo zastrzelili.
A on powiada: Smolarskiego i Staśka Gawlika.
O Jezu! Myślałam, że trupem padnę, tak mnie coś w sobie ścisnęło.
Na miejscu, powiada.
Chcieli podobno kogo innego.
Tych dwóch to przez pomyłkę ukatrupili.
Napij się. Trudno, co się stało, to się nie odstanie.
I nie rycz.
Pończochy ci dam.
- Coś pan! Dobry sobie, jak mu to pilno! - A col!
[Kroki]
[Hałas gąsienic]
Jednak zginęli niepotrzebnie niewinni ludzie.
[Śpiew]
Wyrzuty sumienia?
Sądzi pan, majorze, że nie na miejscu?
- Wie pan, kto zginął? - Robotnicy z cementowni.
Sytuacja jest jasna, został popełniony błąd. Błąd trzeba naprawić.
- Panie majorze, chciałem pana zapytać... - Słucham.
Czy Szczukę trzeba rzeczywiście zabić?
Panie poruczniku, jest pan zbyt doświadczonym żołnierzem, aby nie zdawać sobie sprawy z tego,
że jako pański przełożony mam prawo przejść do porządku dziennego nad podobnym pytaniem.
- Myślałem... - Nie pytam, co pan myśli, czekam na odpowiedź.
- Tak. - Cieszę się, że jesteśmy jednego zdania.
Niemniej jednak odpowiem panu.
Rozumiem pańskie wątpliwości. Nawet dziwiłbym się, gdyby ich pan nie miał.
Sytuacja jest bardzo skomplikowana i trudna, ale lata wojny nauczyły nas,
że sprawy trudne należy oceniać prosto i jednoznacznie.
Żadnych kompromisów. Albo-albo.
- Od kiedy jest pan w konspiracji? - Od 1940.
I o co pan walczył? O wolność Polski.
Ale czy taką jak teraz Polskę pan sobie wyobrażał?
Pan, panie poruczniku, nie może nie wiedzieć, że w tej Polsce zarówno dla pana,
jak i dla tysięcy takich jak pan, istnieje tylko jedna możliwość: walczyć.
Gdzie pan pójdzie ze swoją ankietą personalną?
Wszystko w tym kraju jest przed panem zamknięte. Prócz jednego: więzienia.
Wiem.
A teraz, jeśli chodzi o tego pana, który sprawił nam trochę kłopotu.
Kto to jest Szczuka? Inteligent, inżynier, komunista,
doskonały organizator, człowiek, który wie, czego chce.
Po długoletniej nieobecności w kraju powrócił z Rosji.
Skierowano go na robotę w komitecie wojewódzkim PPR-u.
A pan, panie poruczniku, zdaje sobie sprawę, jaki jest zakres władzy I sekretarza.
Zręczne zlikwidowanie takiego człowieka powinno zrobić dobre wrażenie.
Jest to akcja, która musi mieć duży rezonans, zarówno
w sensie politycznym, jak i propagandowym.
Szczególnie teraz, kiedy na naszym odcinku w terenie
sytuacja poważnie się skomplikowała.
Otrzymałem meldunek, że dzisiejszej nocy oddział kapitana Wilka został otoczony przez wojsko i UB.
Są duże straty w ludziach. Tylko kilku grupom udało się uratować.
To przykre... Ale o ile znam Wilka, da sobie radę.
Niestety... kapitan zginął.
[Chrzęst czołgów]
[Grzechot filiżanek]
Trzeba przyznać, moi drodzy, że u pułkownikowej doskonale się wypoczywa.
- Zapomina się ©O całej brzydocie tam. - Bardzo się cieszę, panie hrabio.
O, bardzo przepraszam, wolałbym bez tytułów.
- Może pan będzie łaskaw. - Dziękuję bardzo.
- A jakże tam nasze sprawy? - Raczej na dobrej drodze.
- Czy aby to na pewno, moja złota? - Na pewno?
Zapomina pani, w jakich czasach żyjemy.
Dzisiaj nie ma nic "na pewno”.
Ach, skądżeż taki pesymizm? Nasi przyjaciele pozostaną zawsze naszymi przyjaciółmi.
- Zatem w pani piękne ręce składamy nasz los. - Raczej w ręce mojego męża.
Dołoży wszystkich swoich sił, żeby nas jak najprędzej stąd wyrwać za granicę.
No, to w takim razie proponuję... Zrobiło się trochę późno,
żeby wypić zdrowie pułkownika kieliszkiem koniaku w Monopolu.
Och! Świetnie.
- Przyszedł pan Szczuka. - Kto? Jak powiedział?
Pan Szczuka.
Przepraszam. Będę musiała zostawić państwa na parę minut samych.
Takie drobne, okropnie nudne interesy.
Współczuję ci, moja złota. Interesy są zawsze bardzo nudne.
I coraz trudniej bez nich żyć.
[Skrzypienie]
Jak się masz, Katarzyno.
- Poznajesz mnie chyba? - Słucham cię.
Wiesz, że zaledwie przed miesiącem wróciłem do kraju?
- Wiem, otrzymałam list. - Wysłałem trzy.
- Uderzenie mocarstw zachodnich będzie błyskawiczne. - Też tak sądzę...
Nic nowego nie miałam ci do zakomunikowania.
Obecnie tak samo.
Posłuchaj, Katarzyno... Pod koniec '41 roku
zawiadomili mnie przyjaciele, że Maria nie żyje.
I że wy wzięliście Marka do siebie.
Uważasz, że powinnam go była oddać do przytułku?
Napisałem, że nie chcę, ażebyście właśnie wy
wychowywali mego syna. Podałem znajomych, moich przyjaciół.
- Otrzymałaś ten list? - Nie, żadnego listu nie otrzymałam.
Zresztą mogę cię zapewnić, że gdybym go nawet otrzymała,
Marek i tak pozostałby u nas.
Zapominasz, zdaje się, że mimo wszystko Maria była moją siostrą.
- Gdzie on jest? - Nie wiem.
Napisałam ci, że ostatni raz był w tym mieszkaniu w październiku,
- zaraz po powstaniu. - I od tego czasu nie masz o nim żadnej wiadomości?
Nie.
I to jest wszystko, co możesz mi powiedzieć o moim synu?
- Słuchaj, Katarzyno, on ma 17 lat. - Wiem.
Obecnie siedemnastoletni chłopcy są dojrzałymi mężczyznami.
Kim on jest? Na jakiego człowieka go wychowałaś?
Mogę cię zapewnić, że na dobrego Polaka.
Wyobrażam sobie twój patriotyzm.
Nietrudno mi się domyślić, na jakiego człowieka wychowałaś
mego syna. Trudno, stało się.
Ale on ma 17 lat.
Zaręczam ci jednak, jeżeli on żyje, to prędzej czy później mój syn będzie moim synem.
Nie, nie, nic ważnego.
Chwileczkę, proszę pana, to mieszkanie nie jest pewne.
- Śpieszy się pan? - Skąd, umówiłem się.
- Z kobietą... - Niezadowolona.
- Kto? - Pani.
Ja?
- A cóż mnie obchodzi, z kim się pan umówił. - Nic panią nie obchodzi.
- Mam nadzieję, że nic. - A jeżeli nie uwierzę?
- Proszę bardzo, jak sprawi to panu przyjemność. - W takim razie nie wierzę.
- Długo tu musi pani siedzieć? - Do końca.
- Koniecznie? Sama przez cały czas? - Na razie sama. O dziesiątej przychodzi koleżanka.
- A widzi pani? - Nic nie widzę.
Jak jest duży ruch, to razem sobie ledwo dajemy radę.
- Kobieta idzie, z którą się pan umówił. - Zgadza się, widzę, że go pani dobrze zapamiętała.
- Oczywiście, bardzo przystojny chłopak. - Tak.
Chodź.
- No i co? - Chodź, pójdziemy do tamtej sali, tam jest spokojniej.
- Ale co powiedział? - Chodź.
Zwariowałeś? Tu jest najspokojniej.
No i co, nie podoba ci się ten stolik? Przecież samo marzenie.
No i co, źle?
Ujdzie. Wyjeżdżasz?
- Coś ty, z byka spadł? - Miałeś jechać do Warszawy.
A co się stało? Florian wszystko odwołał?
Przeciwnie.