Çeviri: _MeKsA_ İyi seyirler!
ÜÇ YIL ÖNCE
— Sağ ol, canım.
Çünkü onlar ekstra özel, içinde...
—...Brüksel lahanası var.
Bizim yemekler özel. Siz ne yiyorsunuz gençler?
— Tamamen Brüksel lahanası... — Güzel.
Muhteşem.
Kalmaz diye her zaman...
...birazını geri koyarım.
Conrad'la evlendiğimizde, birçok konuda bana söz vermişti.
İşte "Bir daha asla yüksek dağlara tırmanmayacağım." falan.
Tırmanmaktan asla vazgeçmeyeceğini biliyordum.
Onu, başka büyük tırmanışların hayalini kurarken göreli çok olmamıştı.
Ben ise, tüm bunlardan bıkmış halde: "Tırmanmak mı? Peki, tamam." diyordum.
Yüksek rakımlı Himalaya tırmanışları çok risklidir.
Profesyonel sporların en tehlikelisidir.
Ama Meru'nun bu riske değer olduğunu düşünüyorum.
Bir dağcı olarak ise Meru, bugüne kadar tırmandıklarımın doruk noktası...
Şu an yapmak istediğim tek şey, bu zirve, bu tırmanış.
Onun, tırmanmaya hep devam edeceğini biliyordum...
...ama bilirsin, bir taraftan da emin değildim.
Bir şeylerin ters gidebileceğini biliyorum.
Bu, her zaman söylediğim bir şeydir.
"İyi, hoş."
Ama bir şeyler ters gidebilir.
EYLÜL, 2008
YENİ DELHİ, HİNDİSTAN YÜKSEKLİK; 215 MT.
Yaklaşık bir saattir araba fena tuttu beni.
Sen ne durumdasın Jimmy?
Arabanın üstündeki bir kısım eşyamız, bir süre önce uçak kargosuyla geldi.
Yani şu an malzemeleri toparlıyoruz.
Meru'nun, tırmanılması kesinlikle imkansız diye bir namı vardı.
Ayriyeten bu seyahat fikrini Conrad'ın ortaya attığını biliyordum.
Söylerken çok sakindi.
Bence Conrad bir seyahat önerirken ne kadar sakinse...
...siz bir o kadar endişeli olmalısınız.
GANGOTRİ, HİNDİSTAN YÜKSEKLİK; 3000 MT.
Jimmy ve Conrad, Meru'dan söz ettiklerinde sevinçten havaya uçmuştum.
Ama beni çok fazla bilgilendirmediler.
Bana "Bu, herkesin denediği ama kimsenin zirvesine çıkamadığı dağ." demediler.
Onlara göre ben muhtemelen "İşte aradığımız genç, taze kan...
...belli noktalara ipi yukarı çıkarmakta...
...çok işe yarar." dedikleri adamdım.
Namaste. {Merhaba.}
Şuna bak, kendini gösterdi. Evet, Tanrım!
Meru'nun merkezindeki meşhur Köpek Balığı Sırtı.
Himalayalar'ın diğer tüm noktalarından daha çok deneme ve başarısızlık görmüştür.
Vay canına...
Burası, Dünya'nın en kutsal nehirlerinden biri olan...
...Ganj Nehrinin kaynağı.
Evrenin merkezi. Cennet, Cehennem ve Dünya'nın...
...bir araya geldiği türden, tuhaf bir bağlantı noktası.
Ona, Köpek Balığı Sırtı denmesinin sebebi: 500 metrelik, bıçak gibi keskin...
...bu kusursuz güzel granitlerdir.
Yerden yüksekliği 6000 metre civarında.
Yalnız usta dağcıların baş edebileceği türden bir dağ.
Birçok usta dağcı tırmanmayı denedi. Bilmiyorum, belki 20 defa falan.
Dünya'daki en usta dağcıların bazıları burayı denedi ve başarısız oldu.
Meru, öyle lafta zor değil.
Onun zorluğu, karmaşık olan yolunda.
Yalnız iyi bir buz tırmanıcısı olman yetmez.
Yalnız yükseklerde iyi olman ya da yalnız iyi bir kaya tırmanıcısı olman da yetmez.
Hem buz tırmanışında, hem de kaya tırmanışında iyi olman gerek.
Ve 6000 metrede, yüksek set tırmanışı yapabiliyor olman gerek.
Burası, tüm zorlukların tek pakette olduğu yer.
İşte bunlar, birçok iyi dağcıyı mağlup eden...
...muhtemelen sizi de ve belki de sonsuza dek herkesi mağlup edecek unsurlar.
Tüm bunlar, bu işi sevenlerin...
...direnemeyeceği çekicilikte şeyler.
ANA KAMP YÜKSEKLİK; 4500 MT.
Kampa ulaştığımızda ve yukarı doğru dağa baktığım an...
...neye bulaştığımızı anlamadığım belliydi.
Çünkü daha önce hiç bu kadar kompleks bir şey görmemiştim.
Renan'ın acemiliği aslında hiç tereddüt etmeme neden olmuyordu.
Yeterince güçlü olduğunu ve sistemi bildiğini biliyordum.
Ve bir takım olarak siz, bütün tecrübelerin toplamından oluşursunuz.
Conrad'la birkaç maceramız oldu.
Ancak onunla hiç ciddi bir tırmanışımız olmamıştı.
Jimmy'le ise hiçbir yere tırmanmamıştım.
Böyle maceralara yalnız tanıdığım ve güvendiğim...
...insanlarla atılma konusunda çok katı görüşlüyümdür.
Ve bu kuralın tek istisnası vardır, o da...
...Conrad gibi gerçekten çok tanıdığım ve güvendiğim bir adamın...
..."Bu adam, getirmeye değer." demesidir.
Renan'ı daha önce duymuştum ve onun, Kuzey Altıpatlar Dağı'na...
...solo tırmanışını konu alan bir film izlemiştim.
Sonra kendime, "Tamam. Renan ile tanışmalısın." dedim.
Renan'ın, Şimşek Çatlakları'na solo tırmandığı bu klibini izledim.
Bu işte iyi olduğunu görüyorsunuz. Adam, bu işin ehli.
Sanki arkasında motor varmış gibi tırmanıyor.
Bu çocuğun adını, süper yetenekli dağcı diye duymuştum.
Çoğu aylak dağcı gibi...
...o da yollarda yaşıyordu.
özellikle, sahneye çıkan dağcılar gibi.
Tabii arabasının bile olmamasını saymazsak.
Tam manasıyla çöle bırakılan biriydi.
Renan'la ilk tanıştığımız zamanlar, çoğunlukla kroki deftere resim yapıyordu.
Daha küçük ölçekli şeyler.
Sonra, seyahatlerinde büyük tuvaller almaya başladı.
Çünkü gelinen noktada artık daha çok seyahate çıkmaya başlamıştı.
"Her fırsat değerlidir." mantığıyla durmaksızın seyahat ediyordu.
1. GÜN YÜKSEKLİK; 4500 MT.
Saat, akşam 5:30. Yola çıkma zamanı.
Hava kuru ve soğuk.
Güneşin batmasını bekliyoruz.
Böylece zemin sertleşip, donacak.
İşte bu en iyi an...
...bu an, her şeyin sakinleştiği ve senin gerçekten başladığın an.
Tabii, Gangotri ve Bozeman'dan ayrılırken de bunu söylemiştim.
Ama bu sefer dağda kamp kuracağız.
Conrad, Meru'ya tırmanmayı ilk olarak 2003'te denedi...
...ve tabii çuvalladı.
Bu, üstün teknik gerektiren bir tırmanış. Burası Everest değil.
Burası, tamamen farklı türden bir tırmanış.
Çünkü Everest'te, malzemeleri taşıması ve ipleri onarması için...
...riskin çoğunu alabilecek bir Tibet yerlisini ücretle tutabilirsin.
Jimmy ve Conrad Everest'e dört ya da beş kez tırmanmışlardı.
Jimmy, zirve kayağı bile yapmıştı.
Fakat Meru, Everest'in zıttı bir yer.
Kimse senin malzemelerini taşımayacak.
Eğer bir şeye ihtiyacın varsa, onu sırtında taşıman gerek.
Ve Meru'ya tırmanabilmek için birçok alete ihtiyacın vardır.
Çünkü bu tırmanış tüm manzarayı kapsar.
Dağın 500 metrelik üst kısmı olan Köpek Balığı Sırtı pürüzsüzdür.
Düzgün ve bir özelliği yokmuş gibi görünür.
Ama aşağısındaki 1200 metrelik dolambaçlı tırmanış ve oluklu kar zemini...
...çok tehlikeli ve önlem alınamaz.
Zamanında tırmanan tüm dağcılar bunu yaptı. Yani, ilk 1200 metreyi kolay ve hızlıca...
...çıkıp, "Zıpkın gibiyim." diye düşündüler.
Sonra, Balık Sırtı'na ulaşıyorlar ki bu sırt, kocaman bir set.
Meru'nun üst kısmında, yüksek set tırmanış tekniğini kullanmak gerek.
Ve bu tip bir tırmanış için yavaş ilerlemen gerek.
Belki günde sadece 60 metre falan tırmanacaksın.
Belki o 500 metrelik zirveye ulaşmanız altı ya da yedi gün sürecek.
Bu denli uzun sürecek kadar yavaşsanız, bir asma çadıra ihtiyacınız olacaktır.
Yemeğe, suya ve yakıta ihtiyacınız olacaktır.
Kısaca bu, 90 kilo civarı bir malzeme demek.
Tüm bunları taşıması için size 25 kiloluk çelikten bir raf gerek.
Yani önce 90 kiloluk ıvır zıvırı 1200 metre yukarı çıkarmanız gerek.
Daha önceki dağcıların hiçbiri ve...
...ilk tırmanışında Conrad bile buna inanamadı.
Bu şekilde tırmanamazlar.
Yükle cebelleşiyorum. Yüksekliği biraz hissetmeye başladım.
Ama Conrad ilk seferden sonra "Ha!" dedi.
Olay şöyle. Anladım, jeton düştü.
Yüksek set tekniğini kullanman ve malzemelerini yukarı taşıman gerek.
— Nasıl gidiyor, dostum? — İyi gidiyor.
Gece harekatı, yamaç tırmanışı. Neyse ki vidalar sağlam.
Niçin şimdi tırmanıyoruz?
Manzara için... manzara.
Saat gece 2:00 galiba. Asma çadırı kurmak yerine...
...dandik uyku tulumunu seçtik.
Kurulumu çok daha kolay. Biraz Kore malı fe...
Bize, hiçbir şeyi kurmamamızın sebebini, gerçek sebebini söylesene.
Çok çalıştık diye olabilir.
Daha kötüsü de olabilirdi. Mesela gökyüzü yükünü üzerimize bırakıyor olabilirdi şu an.
Bak, şurada ne var.
Bu karda yatan kişi Conrad.
İşte bu da benim acınası uyku tulumum.
Fena...
— Bilirsin, şey çok fena... — Evet.
— Tulumun doğrudan karın üzerinde olması. — Aynen.
Üstelik hafif de kar yağıyor.
Sabahın ilk ışıkları.
Gece 2'den beri devam ediyoruz.
Daha şimdiden birkaç hata yaptık.
Dağ, resmen bana ders veriyor...
...bir kez daha.
Ama 4500 metrede...
...90 kiloluk yükü...
...karda 1000 metre yukarı taşıyarak...
...yine iyi yol katediyoruz.
Şu hava dalgası çok yakında burada olur.
Conrad'la birlikte, Dünya çapında birçok...
...zorlu macera yaşadık.
Pakistan'daki K7'ye tırmandık.
Denali Dağı'ndan kaydık ve Everest'te de birlikteydik.
Conrad'ın, dağcılar arasında tartışmasız bir saygınlığı var.
İronik olan, bir zirveye ilk kez tırmanan biri olarak değil de...
...bir Everest tırmanışında...
...dağcı Mallory'nin cesedini bularak dünyaca ünlü olması.
Benim kuşak dağcıların çoğu, onun maceralarını takip ederek büyüdü.
O zamanlar, bir gün onunla tırmanacağımı hayal bile edemezdim.
Neredeyse 7 yıldır onunla beraber tırmanıyor olmak inanılmaz bir şey.
Üstüm biraz kar oldu.
Evet.
— Yukarı çıkmaya kararlıyız ama. — Aynen.
Biraz kar yağar ama sonra hava düzelir.
Değil mi?
Bu arada pinpon topu kaybettik, gören oldu mu?
3. GÜN YÜKSEKLİK; 5000 MT.
Bir fırtına başlayınca...
...asma çadırımızı kurmak için debelendik.
Vay be! İyi iş çıkardın!
Ki aslında bu da üzerinde tente olan, basit asma bir baraka.
— Yüce Tanrım! —Tamam, çok güzel.
Sonra, yanı başımızdan kopan çığın...
...çıkardığı gürültüyü duymaya başladık.
Dışarıda hala kar yağıyor.
Çadırda oturuyoruz ve dışarıda kar yağıyor.
Nedense kendimi Noel'deymiş gibi hissediyorum.
Noel için istediğimiz şey, tam da bu. Bir kar fırtınasında...
...burada oturmak. — Köpek Balığı Sırtında mı?
— Aynen. — Her şey sırılsıklam oldu. Harika!
Orada böylece bir gün geçirdik. Sonra iki gün oldu.
Derken üç gün oldu.
Kısacası, asma çadırda tam dört gün mahsur kaldık.
Gördüğüm en büyük fırtınalardan biriydi.
Fırtınanın ortasında dört gün...
Ve yalnız bir haftalık erzakla.
Yani bilirsin, erzağımızın çoğunu tükettiğimizle kaldık.
Yemeğimizin yarısını tüketmiştik...
...ve dağın %90'ı hala üzerimizde duruyordu.
— Çadır gidici. — Çadır acı çekiyor.
Kendi kendime: "Tamam, bu iş burada bitti...
...buraya kadar iyi bile geldik." dedim.
Çok soğuk! Birkaç gündür Güneş nereye kayboldu?
Donuyoruz be burada!
Bu benim için çok fazlaydı.
Boyumu aşan bir işti. Bu deneyimi yaşadığım için mutluydum...
...ama aynı zamanda yarın aşağıya ineceğim için de mutluydum.
Fırtına sonunda dindi.
Ve içimden: "Tamamdır, yani...
...şimdi harekete geçme zamanı. Fırtına dindi." dedim.
Ekipmanları donanmaya başlayıp, tırmanmaya hazırlanırken...
...bazı fikir ayrılıkları olduğu belliydi. Sanırım, Renan'a göre...
...aşağı inmemiz gerekirken, tam tersine yukarı çıkıyorduk.
— Usulca 5 adım al. — Tamam.
Bir anda toparlanıp, dağa tırmanmaya başladılar.
Nedenini, nasıl ve ne düşündüklerini anlamadım.
Özellikle Conrad'ın...
Onu, tırmanma konusunda hiç böylesine motive görmemiştim.
8. GÜN YÜKSEKLİK; 6000 MT.
Dağcılık gerçekten çok tehlikeli bir spordur.
İyi bir partner, seni zirveye taşır...
...aynı zamanda aldığın risklerin farkında olmanı da sağlar.
Çadırı sabitliyoruz...
Partnerine yüzde yüz güvenmek çok önemlidir.
Sanırım Renan şok olmuştu.
Çünkü daha evvel bu boyutta bir işe dahil olmamıştı.
Jimmy ve ben, bunu daha önce yaşadık.
"Aslında o kadar da kötü değil." anlayışıyla sonuna kadar zorluyoruz.
İşte bu, ustanın devreye girdiği yerdir.
Dağcılık, nesilden nesile aktarılan tuhaf bir zanaat.
Öğrenmenin yolu ustadan geçer.
Conrad, Mugs Stump'ın dizinin dibinde yetişti.
Conrad genç bir maceracı iken; Mugs, Dünya'nın en iyi dağcılarından biriydi.
Mugs müthiş biriydi. Beni kanatlarının altına aldı.
O usta, ben çekirgeydim.
Beni yonttu.
Yontulmamış olanı aldı ve yontarak geri verdi.
Hayatımda hala önemli bir yere sahiptir.
Böylece Conrad, kusursuz bir usta bulmuştu.
Mugs, onu karavanına aldı ve işin inceliklerini aktardı.
Meru adındaki bu zirve, onun özel hedefiydi.
Conrad duyunca, "Oo!" dedi.
Mugs, iki kere denedi. Yanılmıyorsam 86'da ve 88'de.
İkisinde de başarısız oldu, bahsettiğin nedenlerden dolayı.
Mugs'a göre bu caymak için neden değildi. Ona göre, kendisi evrensel bir dağcı...
...ve tüm bunlar da evrensel bir planın parçasıydı. Bu yüzden geri gelecekti.
Ve eminim bu durumun Conrad üzerinde büyük bir etkisi olmuştu.
Daha sonra 1992'de, yani Conrad ile tanıştıktan iki yıl sonra...
...Mugs, Denali'de kaçak bir müşteriye rehberlik ederken öldü.
Salt Lake'de çalışıyordum, tırmanmaya gitmiştik.
Ve dönüş yolundaydık.
Arkadaşım Doug dedi ki, "Hey, sanırım Mugs öldü."
Doug'un, eyaletler arası yolda bu sözü söylediği anı çok net hatırlıyorum.
"Hadi lan oradan!" dedim.
Çünkü her zaman, olur böyle şeyler derdim.
Ama Mugs'a bir şey olmaz, o en iyi diye düşünürdüm.
10. GÜN YÜKSEKLİK; 5500 MT.
Ustanızla tırmanmak bazen tehlikeli bir şey.
Çünkü bütün güveninizi ona veriyorsunuz.
Ben de onlara tüm güvenimi vermiştim ancak...
...kafamın içinde her gün durmak bilmeyen bir kavga vardı.
Kontrol edilemez bir şekilde titriyor ve donuyordum...
...ama kesinlikle, "Of, çok üşüdüm aşağı inmek istiyorum." diye...
...mızmızlanan adam da olmak istemiyordum.
Gevşeteyim mi?
Güneş diğer tarafa döndüğünde eksi 20 derece falan olmalı.
Bu sıcaklıkta tırmanmaya çalışmak sizi halsiz bırakır.
Bütün olay çatlaklardan tırmanmak.
Ama burada hiç göremiyorum.
Dağın çatlaksız, yekpare kaya kısmına toslamıştık.
Ve tutunacak başka bir yer olmadığına emindim.
Ama sonra Jimmy ya da Conrad boşluğa atıldı.
Bu, dik yüzeye modern "A4-E" tipi tırmanıştır.
Alet kullanımı demektir. Hafifçe vuran, çakan ve...
...ince ayar çeken bir ustaya dönüşüyorsunuz.
Tıpkı, ceviz ağacından bir dolabı yontup...
...pürüzlerini alan bir marangoz gibi.
Ne var ki eğer o dolabı bir vuruş fazla yontarsan...
...belki onu yarar ve dolabı ziyan edersin ve bu seni acemi bir marangoz yapar.
Ama eğer A4 tipi tırmanıştayken o dolabı yararsan, ölürsün.
Evet, ben oraya kurulacağım.
Buraya mı oturacaksın? Nereye oturmak istiyorsun?
Fark etmez. Tam kenardayım, şimdilik buraya oturayım.
Biraz sıcak içeceğimiz var.
İçinde olduğumuz koşulları abartmak zordu.
Zar zor.
Sabahları birkaç kaşık kahvaltı gevreği yiyip...
...gün içerisinde birkaç salam dilimini paylaşıp...
...birazcık peynirle tüketmeye kadar düşmüştük.
Demek istediğim, kesinlikle çok kısıtlı imkanlarımız vardı.
Kızartma.
Dağcılar için hiçbir şey, yarı dolu bir propan tüpün üstünde...
...kuru peynir kızartmaktan daha güzel olamaz.
Böyle çok lezzetli olur.
Çünkü elinde kalan ne varsa onu yiyorsun demektir.
Yüksek verimlilik budur.
Gelecek hafta botlarımızı yiyeceğiz.
13. GÜN YÜKSEKLİK; 5800 MT.
Conrad, riskin nasıl kontrol edilmesi gerektiğinden çok bahseder.
Alınabilecek ve alınamayacak riskler olduğundan bahseder.
Ama o bir noktada bırakarak, her zaman alınabilir risklerin tarafını tutar.
"Om, Shanti." {Ruhsal Huzur}
Ama...buraya tırmanmayı daha önce denedi...
...ve başaramadı. Her ne kadar bunu kabul etmese de...
...başarmak için, bu geleneksel sözleri bir kenar bırakması ve...
...büyük risk alması gerek.
Ama diğer yandan, yaşamak istiyorlarsa...
...çuvallama lüksleri hiç yok.
Ve sürekli, "eğer ölürsem, ailemi gerçekten yüzüstü bırakmış olurum...
...hiçbir hata yapmamam lazım." dedi.
O kadar yüksekteyken bunları düşünmek iyi bir fikir değil.
"Dostum, şimdi ölemem...
...yoksa karımı ve çocuklarımı mahvederim." diye düşünüyor.
Jenni'nin hiçbir şeyden haberi yok.
Orada ne halt yediğinden, kızın en ufak haberi yok.
Kahretsin.
Hepimiz acayip yıprandık.
16 gündür buradayız ve elimizden ne geliyorsa yaptık.
Çok yavaş ilerliyoruz.
Yakıtımız bitmek üzere ve aslında...
...yiyeceğimiz ve sigaramız ve de tuvalet kağıdımız da...
Ama yarın belirleyici gün olacak.
Eğer ki...
...bu dik duvarı aşmayı başaramazsak...
...operasyonu sonlandırmak zorundayız.
Yarın son hamlemizi yapacağız.
Jimmy'nin gücü, rasyonel olmasından ve...
...gerçekten yapabileceklerimizi göze almasından geliyor.
Tanıştığımız anda, aramızda bir...
...usta çırak ilişkisi gelişeceğini hemen anlamıştım.
Dahası onun, azimli ve hırslı biri olduğunu hissettim.
Nedenini gerçekten bilmiyorum.
Ailem bana, "Xiao-pang" ismini vermişti.
"Küçük kefal" anlamına geliyor.
Ailem, Komünist Devrim nedeniyle Çin'den ayrılmak zorunda kalmış.
İkisi de büyük zorluklar çekmiş.
Yeni bir hayat kurmak için Amerika'ya gelmişler.
Sanırım bu yüzden benle ilgili büyük beklentileri vardı.
Babam çok sert biriydi.
Kışın evi ısıtmak için yakacak odun alırdık.
Odunları evimizin arka bahçesine istiflerdik.
Diz boyu karda, kızak üstünde bana o odunları sürükletirdi.
Gerçekten sert mizaçlı biriydi.
Dağ tırmanışı, onlara göre bir kariyer sayılmazdı.
Annem beni sürekli arardı ve...
...oğlunun, ortalıkta boş gezinen, kamp kuran...
...o evsiz aylaklardan olduğunu söyleyip, ağıt yakardı.
Zor bir boşanma süreci yaşadıktan sonra...
...ağlayarak alt üst olmuş şekilde Jimmy'i aradım.
Söylediği ilk söz: "Gel ve benimle kal." idi.
Böylece onun bekar evine taşındık.
İki çocuk ve bir dünya oyuncak setiyle.
Aferin!
Bizi direkt evine aldı.
O da ileri derecede başarılı dağcılardan biri.
Hünerlerini izlerken dikkatin dağılacağı için...
...ne kadar iyi bir dağcı olduğunu anlayamazsın.
Ki muhtemelen onun sevdiği tarz da bu.
Tırmanırken resim çekmek ise, bu tarzı daha zorlu yapan şeylerden.
Everest gezinin çekimlerini yaparken, annesi ağır bir hastalığa yakalandı.
Durumu öğrendiğinde, onu ölmeden önce görebilmek için ayrılmak zorunda kaldı.
Annem çok eskiden bana bir söz verdirmişti. Dedi ki...
"Eğer hayatını bu yolda sürdüreceksen, bana bir şeyin sözünü ver.
Benden önce ölmeyeceğine söz ver."
Bir tırmanış ya da gezideyken...
...belirli bir noktaya gelince, kendime derdim ki, "Pekala...
...o sözü bozma ihtimaline ne kadar hazırım?"
Annem öldükten sonra ise...
...tırmanış, o kırılma noktasına gelince...
"Tamam, artık yola devam edebilirim." dediğim anı hatırlıyorum.
17. GÜN YÜKSEKLİK; 6.000 MT.
Conrad yukarıda. Uygun aleti bulamadı.
Ellerimiz ve ayaklarımız tamamen donmuş ve uyuşmuş durumda.
Güzel, Rad!
İyi gidiyorsun!
Muhtemelen 6100 metre civarındayız.
Dik sırtın son kısımları.
Kahrolası buz gibi.
Bugün zirve günümüz.
Devam et.
Evet, Rad!
Çok güzel!
Dağcılığın püf noktası, bir aşamayı mümkün olduğunca iyi geçmektir.
Ancak aptalca bir risk almaman gerek.
Eğer aptalca bir risk alarak ölürsen, yalnız ölmekle kalmazsın...
...kendini utandırırsın, kendini rezil edersin.
Kolayca risk almaman gerek.
Bu işte çok iyi ve dikkatli olduğunu göstermeli...
...riski gereken yerde alıp, daha ötesine gitmemelisin.
Gece 2:00'de başlayan çok uzun bir sabah oldu.
Muhtemelen zirveye daha 150 metre var.
Zirve'nin alt sırtına ulaşmak için hücum ediyorduk...
...ve Conrad, sarkık buzun üstünde oyuk açıyordu.
Renan ise ateş hattındaydı.
50 metre aşağıya düşen kar ve buz...
...Renan'ı dövüyordu.
Kırıp döktüğü bütün şarapnel ve buz...
...direkt benim üstüme yağıyordu.
Sanki durmak bilmeyen bir tufan gibiydi.
Bir ara gerçekten el ve ayak parmaklarımı kaybedeceğim sandım.
Çığlık atıp bağırmaya ve ağlamaya başladım.
Bu kesinlikle sinirlerimin son kırılma anıydı.
Yukarı ulaştığımızda, "Ayaklarım iyi durumda değil." gibi bir şey dedim.
Söylediğim şeye kulak bile asmadılar.
Geceyi orada geçirmekten bahsediyorlardı.
Conrad ve ben şu şekilde konuşuyorduk...
..."Çadırı kurmak için uygun yer var mı? Geceyi geçirebilmemiz için uygun bir yer?"
6000 metre yüksekte, uyku tulumu olmadan...
...böyle ufacık bir köşede tünekleyip, uyumaya çalışmak...
...hem de el ve ayak parmaklarınızı riske ederek.
Peki ya devam etsek? Devam etmeli miyiz?
Eğer devam edip, bir gece daha kalırsan...
...göze alabileceğinden daha yüksek bir...
...geri dönememe ihtimalin var.
Sadece zirve denemesi...
Saat 4:00 ve 17. gündeyiz.
— Feci hırpalandık. — Gece yarısından beri durmadık.
Eğer bugün zirve denemesi yaparsak bunun anlamı, uygun tedbir ve...
...yeterli gıda olmaksızın, 6000 metrelik, gerçekten çok soğuk bir ortamda...
...plan dışı bir gece kampı daha geçirmek demektir ki...
...bu hiç mantıklı değil.
Bu iş bitti.
Zirveye 100 metre kala.
Başarabilmemiz için yeterli emniyet payı yok.
Buradan geri dönmek kolay değil ama...
...lanet olası şey tam bir belaydı.
Belki de zirveye tırmanmak kısmetimiz değildi.
Ama geri dönmeyeceğim.
Cidden bu çok...
Üzücü mü?
— Evrenin merkezi... — Ulaşılamaz.
Sonunda aşağı inme kararı almamız...
...rahatlatıcıydı.
Aynı zamanda üzücüydü de.
Ayaklarımız mahvolmuş ve çok yıpranmıştık.
Dağdan aşağıya indiğimizde...
...durumumuz, soğuk ısırması ve siper donmasının karışımıydı.
Siper donması dediğimiz şey...
...el ve ayakların uzun süre ıslak ve nemli kalması sonucu...
...çürümeye başlaması durumudur.
Tekerlekli sandalye ile geri dönmüş ve birkaç hafta gerçekten yürüyememiştim.
Hepimiz elimizden geleni yapmıştık. Sınırlarımızı zorlamıştık.
Ortada yarım kalan bir iş vardı.
Ama kafaya koymuştum.
Daha aşağı inmeden, kendi kendime...
..."Pekala, muson öncesi mi yoksa muson sonrası mı geri gelirim?...
...ne zaman döneriz ve bu sefer neyi daha iyi yapmalıyız?" diye düşünüyordum.
2008'den sonra, Renan'la birlikte birkaç çekim yaptık.
Tüm Dünya'yı gezdik. Çad'a gittik, Afrika'ya.
Borneo'daydık.
Birçok işte beraberdik.
Bizden sonra birkaç ekibin daha Köpek Balığı Sırtı'na tırmanmayı denediğini biliyorduk.
Ve Slovenyalı meşhur dağcı, Silvo Karo da...
...Conrad'ı arayıp, beta bilgisi yani tırmanış rotası hakkında bilgi istedi.
Ona, gerekli tüm desteği verdik. Tırmanış konusunda bencil değildik.
Biz hiç... bu şey... Dağın sahibi değiliz.
Açıkça: "işte burada, öğrendiğimiz şeyler bunlar." dedik ve...
...ona, "Köpek Balığı Sırtı hikayesini bitir." dedik.
Çünkü geri dönmemiz için bir neden kalmaz, bu iş biter.
Silvo, bu işi başarır zannettik.
Sonra, Conrad'dan bir telefon geldi, anlarsın.
Söylediği tek şey: "Başaramadı." olmuştu.
O an ki tepkim: "Pekala, kaseti başa sar. Geri dönüyoruz." idi.
En iyi dağcılar, en kötü hatıraları olanlardır derler.
İLK TIRMANIŞTAN ÜÇ YIL SONRA
Yaklaşık altı önce, ikinci denememiz için Meru'ya doğru...
...yola çıkmış olmalıydık.
Ama Renan'la, Jackson Hole'de bir reklam projesi için çekim yapıyorduk.
Burada çok dik değil. Zirve muhtemelen burada.
Jeremy Jones ve Xavier de Le Rue'dan telefon aldım.
Dünya'nın en iyi iki büyük dağ snowboard kayakçılarından...
Burası en dik kısım mı?
Büyük bir işti ve her ne kadar usta bir kayakçı olmasa da...
...Renan'dan çekimleri yapmasını rica ettim.
Bu hat ve buranın altında belki binlerce uçurum var.
Çok heyecanlıyım. Bunlar, Jeremy ve Xavi ile yaptığımız ilk dönüşler.
Bunlar iyiye işaret.
Harikaydı.
Birlikte aşağı doğru süzülürken, Renan'n dengesini kaybettiğini gördüm.
Kontrolden çıktı ve bir uçurumun üzerinde gözden kayboldu.
Yanına indim, baktım. Kafasının her tarafında kan vardı.
Anladım.
Kafatası kırılmıştı ve bakınca içi görünüyordu.
Kollarımda öleceğini sandım.
Kendimi sorumlu hissettim.
Açık ve ezilmiş bir kafatası kırığı ile pnömosefali durumu var.
Yani kafatasının içinde hava var.
C2 boyun omurunda ezilme ve lateral kısımda kırık var.
Bunun yanında C6 omuru, spinöz çıkıntıda kırık var.
Dışarı çıkıyoruz, tamam mı?
Uzun bir süre hareket edemeyecek. Biraz sonra ameliyata alacaklar.
Ameliyatta oluşabilecek herhangi bir risk var mı?
Mutlaka.
Onu görebileceğimizi söylediler. Her yanını sarmışlar. Tıpkı bir...
...demek istediğim, onu tanıdım ama...
...ağır dayak yemiş gibiydi.
Seni bulduğum zaman, bir yığının üzerinde yüzüstü yatıyordun.
Kafanda neredeyse şu büyüklükte bir üçgen...
...şu büyüklükte kafatasını görebildiğim bir üçgen vardı.
Renan, sert bir şekilde kafa üstü düşüp, kafatasını kırdı.
İki boyun omurgasını kırdı.
Boyun damarlarından biri kesildi.
Ve bu sebeple beyne giden kan akışının yarısı durdu.
Merak edip, "Pekala, burada neden bahsediyoruz?" diye sordum.
Onlar da: "Bu durumdaki insanların %90'ı bir daha asla yürüyemez." dediler.
Kafasındaki yara için doktorlar...
..."Bitkisel hayata girmesine milim kalmış." dediler.
İşte buradayız. Jimmy'den telefon geldi.
"Çok kötü bir kaza oldu." dedi.
Hemen oraya doğru sürdüm.
Vardığım zaman dedim ki...
"İyi olacaksın, her şey yolunda."
Ve ayağa kalktık, odada yürüteç vardı.
Parke zeminin bir ucundan diğerine kadar yürüdük.
— İyileşme modu. — Evet.
Hadi çabucak bir yere gidelim ki, işimizi bitirelim.
Olur.
— Eylül'de... — Tamamdır.
O sırada, "Meru'ya gitmek istiyorum." der gibiydi.
Ama ona, "Dostum, perişan haldesin. Yani, olur şey değil." diyemezdim.
Birine, bir şeyi yapabilmesinin imkansız olduğu söylenmez.
Bu şekilde olmaz. O durumdaki bir insana...
..."Dostum, Sen neden bahsediyorsun? Meru'ya bir daha asla dönemeyeceksin...
...Bir daha asla tırmanamayacaksın." denmez. Böyle şeyler söylenmez.
Nasıl bir manzara... Nasıl bir manzarası olduğunu bir yerde göreceğiz.
Renan'ın durumu stabil olur olmaz...
...başladığım işi bitirmek için Jackson'a geri döndüm.
Jimmy, döndüğü zaman...
..."Bu işi yapamayacağım, benden bu kadar." deseydi, kimse bir şey...
...diyemezdi.
Bunlar ciddi, kişisel kararlardır.
Bu karar bir tür: "Pekala, işinin başına dön." düşüncesiydi.
Beş, dört, üç, iki, bir.
Xavier de Le Rue.
İniyorum.
Genel olarak moralimiz iyiydi.
O günkü hedefimize ulaşmıştık. Keyifler yerindeydi.
İnişten önceki konuşmamız...
...her defa bir kişi gitsin, herkes güvenli mesafede olduğuna emin olsun şeklindeydi.
İniyorum.
Jeremy birkaç dönüş yaptı.
Güvenli bölgenin yanında sarsıldı.
Beni uyarınca, ben de hemen onun sağına doğru dönüş yaptım.
Sonra ise... Bir şey fark ettim.
Bütün eğim değişmişti.
"Çığ." diye bağırdım.
"Kaçın, kaçın, kaçın." diye bağırıyordum.
Bir an için, her şey ağır çekim gibi görünüyordu.
Sonraki an ise, her şey hızlı ileri sarılmış gibiydi.
Ve bir anda süpürüldüm.
Ayağım yerden kesildi.
Tamamen ağırlıksız gibi.
Sonra gözden kayboldu. Bu, Jimmy'i son görüşümdü.
Ve çığ, durmaksızın düşmeye devam etti de etti...
Araba yüksekliğinde bir çığ denizinin altında ezildim.
600 metrelik bir dikeyden, muhtemelen...
...saatte 120, 130 km hızla akan bir deniz.
Ve kafamda, şu sesi duyuyordum...
...şöyle bir konuşmayı...
"Hep nasıl öleceğini merak ediyordun...
...ama artık... Artık biliyorsun."
Parçalara ayrılacağımı zannediyordum.
Ama bir süre sonra yavaşlamaya başladı.
Ve tuhaf bir alt akıntı beni yukarı doğru çıkarmaya başladı.
Son anda...
...göğsüme kadar gömülü olduğum bu yerden...
...ayağımı dışarı çıkardım.
O an ki tepkim: "Aman Tanrım. Hala tek parçayım" oldu.
Öksürmemle bir ağız dolusu kar çıktı, ardından derin bir nefes aldım...
...aynen böyle.
Sonra kollarıma baktım, demek istediğim...
...hala yerlerinde olmalarına bile inanamıyordum.
Yani böyle.
Evet, bu çok fazlaydı.
Yanına varmak çok zor oldu, sonsuza dek sürecek sandım.
Viraja vardığımda...
...gördüğüm en büyük çığ enkazının...
...en dip yerinin başında...
...Jimmy, dimdik duruyordu.
Ömrümde böyle bir çığ görmedim.
Gördüğüm bütün çığ felaketlerini gölgede bırakacak bir çığ idi.
Elimde olmadan, Jimmy kesin ölmüştür diye düşünüyordum.
Bu olaydan sağ çıkmasına hala inanamıyorum.
Vay anasını.
Az önce bir mucize gördük.
Aynen, bir mucize gördüler.
Ya da insanüstü bir çaba gördüm. Bir şey gördüm ama anlamadım.
Çoğu insan böyle bir çığdan kurtulamaz.
İnsanlar bundan çok daha küçük çığda ölüyor.
Bu yüzden gerçekten şanslıydım.
Biraz ara verip, ortadan kayboldum.
Biraz düşünüp, toparlanmam için zamana ihtiyacım vardı.
Renan'ın, ölüme yakın kazasından dolayı...
...Jimmy, aşırı derecede sarsıldı.
Bundan dört gün sonra da çığ kazası olması...
...hayatını yeniden gözden geçirmeye itti.
Ona, ikinci bir şans verildi. Peki ikinci bir şans verilince ne yaparsın?
Jimmy, insanların kurtulamadığı bir olaydan sağ çıktı...
...ama gerçekten altüst oldu.
Psikolojik olarak kötü durumdaydı.
Böyle bir olay, alacağınız her karardan şüphelenmenize neden olur.
Birçok sorumluluğundan vazgeçti.
Hiçbir yere gitmiyor, hele Meru'ya gitmeyi kesinlikle düşünmüyordu.
Renan, zaten Meru'ya gidemez. Adam sakat, belki de ömür boyu, ciddiyim.
Yani kimse, Renan bunu atlatabilecek mi bilmiyordu.
Renan'la birlikteydik. Boyunluğu takılıydı ve...
...tembel adam koltuğunda oturuyordu.
Aynen böyleydi.
Cesaret veriyordum. İşte, "Bunu yapabiliriz...
...Şu iyi, bu güzel." falan.
Ama diğer yandan içten içe, Demem gerekeni biliyordum...
...aslında, "Renan, fiziksel olarak Meru'ya dönmeye hazır değilsin." demeliydim.
Sanırım Conrad, bu yeniden seyahat işinin arkasındaki adamdı.
Başta, Meru'ya dönmesini istemedim, ama bu iş, Mugs'a olan bağlılığı...
...ve ortak hayallerini gerçekleştirmek istemesiyle alakalıydı.
Tırmanabildiğin dağların olması... Bunu çok iyi anlıyorum.
Özellikle ilk kez sen tırmanıyorsan, senden önce kimse orada olmadıysa.
Biraz ara verip, etraflıca düşündükten sonra...
...artık tırmanmama, kayak yapmama ve dağlarda olmama kararı...
...kabul edilecek gibi değildi.
Hepsinden bir anda vazgeçmeye hazır değildim.
Meru için tekrar yola çıkmamıza beş ay gibi bir süre kalmıştı.
Sakat olmamı umursamayıp...
...takıma tekrar dahil olamama...
...ihtimalini daha çok umursadığım ciddi bir dönemdeydim.
Kollarını bu şekilde kaldırabilir misin?
Eminim, arkadaşlarım ve ailem için çok zor bir dönemdi...
...çünkü sadece iyileştiğimi görmek istiyorlardı.
Onları bu duruma soktuğum için kendimi kötü hissediyorum.
Arkadaki kırıklardan biri...
...yerinden çok kaydığı için tam olarak iyileşmeyecek.
Bu ise ikinci kırık.
En büyük soru işaretlerinden biri, boyun atardamarımdı.
Kazada, beynime giden kan akışının yarısını kaybetmiştim.
Bu sebeple yüksek bir rakımda, bir kan pıhtısının o damarı tıkayıp...
...tırmanış esnasında felç geçirmeme sebep olması gibi...
...çok yüksek bir risk var.
Ama benim için bu riski almaya değerdi.
Yapmam gereken bir şeydi bu.
Uğruna ölme ihtimaline değerdi.
Açıkçası içimden diyordum ki...
...geri dönmek istemesi delilikti bence.
Ama sonra, Meru'nun, onun için tutunacak bir dal olduğunu anladım.
Onun için, bu bir gaye idi.
Geri dönüp, Meru'ya tırmanmak...
...ve kendine, eski gücüne ulaşma kapasiten olduğunu ispatlamak.
Bunu çok iyi anlıyordum elbette.
Çünkü bir yerde, benim de aynı şeye ihtiyacım vardı.
Bisiklet.
Renan, kalbini ve aklını iyileşmeye odakladı.
Ve ilerleme şekli ise...
...neredeyse insanüstüydü.
Conrad'la ikimiz, Meru'ya dönecektik.
Ama Renan konusunda hala bir karar vermemiz gerekiyordu.
Renan ise, gitme konusunda oldukça istekliydi.
Üçümüzün bir araya geldiği bir anda...
...Jimmy, Renan'ın bizimle gelme konusunu açtı.
Renan'ın tırmanışa gitmesine karşıydım.
Jimmy'i karşıma aldım ve ona, "Biliyorsun...
...Bu konuda pek istekli değilim...
...Yani, Renan'ı oraya götüremezsiniz...
...Ya oralarda ölürse?" dedim.
Ama ne dediysem Jimmy'i, Renan'ı geziden çıkarmaya ikna edemedim.
Keçi gibi inadı tutmuştu.
Lafı dolandırmadan, "Renan hazırım diyorsa, Renan'a güvenirim." dedi.
Renan için endişeleniyordum.
Ama takımın iyiliği adına da endişelerim vardı.
Çünkü zayıf bir takım arkadaşıyla, o kadar yükseğe çıktığınız...
...yerde, ya başka kötü bir fırtınaya yakalanırsanız?
Ya da birinin...
...kafasına kaya düşer, nalları dikerse...
...onu, aşağı indirmeleri lazım. Bu yüzden...
...takım arkadaşınızın sağlıklı ve güçlü olması lazım.
Arkadaşlarımız, bu kararımızı duyduklarında...
...aklımızı tamamen yitirdiğimizi zannettiler.
Dostum, bilemiyorum.
Yok, hayır. Bu hiç doğru değil.
Bu, Conrad ya da Jimmy'nin tarzı değil.
Yani bu adamlar bir işi hafife alıp, aptalca şeyler yapmazlar.
Yapsalardı, çoktan ölmüşlerdi zaten.
İki üç defa, derin endişe nöbetine tutuldum.
Yani, saat gecenin ikisiydi ve bir anda...
...bu endişe haline kapıldım, yukarıdaydım. Kendi kendime, "Kahretsin." dedim.
Üst katta uyuyan iki çocuğum var. Karım orada.
Diğer oğlan, Üniversite’de. Onlardan sorumluyum.
Sonra da, "Geri gitmek mi?" diye söylendim.
Tırmanmanın ödülü büyüktür.
Eğer kurtulursan, Ailen de iyi olursa...
Herkes iyi olursa, o zaman tırmanmak buna değer.
Sorun ise bildiğimiz gibi, her zaman iyi durumda olamazsınız.
İnsanlar ölür ve bunu düzeltemezsiniz. İşte en büyük ikilem de burada.
Conrad, bunu herkesten daha iyi bilir.
Mugs'a ne olduğuna bakın ve Conrad'ın sonraki partneri Alex'e.
Mugs'ın, 92'deki ölümünden sonra...
...Alex Lowe, esas tırmanış partnerim oldu.
Alex, en iyi dağcıydı o zamanlar.
Conrad, Alex'in favori partneri...
...ve en iyi dostuydu.
Conrad, onun için doğru kişiydi...
...çünkü Alex'in temposuna uygundu.
Ve bunu yapabilen çok fazla kimse de yoktu.
İşte bu Nirvana, bu olan şey.
Burada takılıp, dağın tadını çıkaracağız.
Mugs, bir üstat idi...
...ama Alex, daha çok Conrad'a denk biriydi.
Bu adamlar, gelmiş geçmiş en muhteşem iki dağcıydı.
Yaptıklarıyla, insanları büyülüyorlardı.
Birbirlerinden güç alıyorlardı.
Aralarında mükemmel bir uyum ve mükemmel bir ortaklık vardı.
97'de Conrad ve Alex'le birlikte, Antarktika’ya gittim...
Yaptığım en güzel gezilerden biriydi ve ikisi de formundaydı.
İzlemesi muhteşemdi.
Kısaca, yeni bir partneri vardı ve birlikte, Dünya'yı sallayacaklardı.
Alex, aile kurarak fevkalade bir iş yapmıştı.
Hepimiz başıboş, aylak tiplerdik.
Öte yandan ise Alex, meşru biriydi. Evliydi ve çocukları vardı.
Alex Lowe ile 18 yıl evli kaldım.
1999 yılının sonbaharında...
...Conrad'la beraber gezidelerdi.
Shishapangma, Tibet'te.
Dağa bir göz atmak için yukarı çıkmışlar.
İstirahat günü olması gerekiyordu.
David Bridges, Alex ve ben yukarı çıkıp, tırmanmak için hazırlanıyorduk...
...tahminen sabah 7:30, 8:00 civarı bu noktaya vardık.
Ansızın bir çatırtı duyuldu, yukarı baktığımız an, "Lanet olsun." dedik.
Bir kopuş vardı.
Alex gitmeden önce, içime tuhaf bir şey doğdu.
Tırmanışa gitmesini istemedim.
İşte, dedim ki...
..."Bir çığ yüzünden ölmenden endişeleniyorum."
Alex ise, "Daima eve dönerim." dedi.
Alex ve David, tepeden aşağı doğru koştu. Ben ise çaprazlama açıda koştum.
O an, "Çığ vurmadan önce yere uzanırım." dedim.
Sonra şöyle bir baktım, David ve Alex hala ayakta ve koşmaya devam ediyorlardı.
Ayağım yerden kesildi, savruldum, örselenip, taklalar attım.
Yarı gömülü haldeydim.
Sonra, her şey sessizdi.
Ayağa kalkıp, etrafta gezindiğimi...
...ve onları son gördüğüm yere baktığımı hatırlıyorum. Hiçbir şey yoktu ortalıkta.
Kayak sopası ya da eldiven gibi, karın yüzeyinde kalabilecek bir şey yoktu.
Aramaya yardım etmek için diğer takım arkadaşımız çıkageldi...
...ve günün yarısından çoğunu, onları arayarak geçirdik.
Sonra aşağıdaki kampa indim. Tıbbi yardıma ihtiyacım vardı.
Bir telefon geldi. Başta arayan Alex sandım.
Andrew'in sesi geldi, ve anında paniğe kapıldım.
Andrew, "Jenni, bir çığ düştü." dedi.
Kalbim küt küt atıyordu.
Sonra, "Conrad, orada mı?" diye sordum.
Çünkü, hani bir şekilde...
...Conrad, Alex'i korumuştur diye düşündüm.
Yani, Conrad orada yanında olsa, böyle bir şey başına gelmezdi gibi.
Jenni, "Yapabileceğin başka bir şey var mı? Geri dönüp, onu...
...arayabilir misin?" diye sormuştu. Ben ise, "Hayır, yapamam. O öldü." dedim.
Ve bu çok şeydi...
...çok kesin olan bir şeydi yani.
Alex öldükten sonra, Conrad ciddi bir değişim yaşadı.
Yani resmen çökmüştü.
Kendi kabuğunda derin bir yere çekildi ve dışarı çıkmadı.
Aklını kaybedip, kendine gelemeyecek diye çok endişeliydim.
Yani, deyim yerindeyse tepetakla olmuştum.
Ve neden böyle fena çuvalladığımı da bilmiyordum.
Gil Roberts isminde, benimle benzer durumu yaşayan bir arkadaşım vardı.
O da takım arkadaşı öldüğünde yanındaydı.
Birkaç kez telefon açıp, "Hey, dostum...
...gelip, seninle konuşmam lazım. Bir araya gelmemiz gerek." dedi.
Gil'in neden benimle görüşmek istediğini bilmiyordum.
Ve şey...
Ne söylediğini hatırlıyorum. "Hayatta kalanın suçluluk yükü çok ağır." dedi.
Ve bunu taşımak, sanki şey gibiydi.
Benim için, sanki beni rahat bırakmayan...
...kahrolası ağır bir şeydi.
Çünkü Alex doğru yoldaydı.
Buradaydı, başarılıydı. Üç çocuğu ve mutlu bir evlilik hayatı vardı.
Her şeyi harikaydı, ben ise karavanda yaşıyordum.
Conrad, Alex'in ölümü yüzünden vicdan azabıyla doluydu...
...ve geziden döndüğünde...
...ölmesi gereken oymuş gibi bir his taşıyordu.
Ruhsal denge ve huzur bulmaya çalışıyordum ama...
...nereye gideceğimi bilmiyordum.
Ama dönüp dolaşıp, Jenni'yle oluyordum...
...telefonda muhabbet ederek...
...ve bir araya gelerek.
Sanırım o,...
...iyi bir dost olmaya devam etmesi ve yanımızda olması gerektiğini düşündü.
Yanımda olması sanki, Alex'le ufak da olsa bir bağ kurmak gibiydi.
Sonra ise hani, ikimiz de ne olduğunun farkındaydık...
...birbirimize aşık oluyorduk.
Bu trajedinin etkisiyle Jenni ve ben, aşık olduk.
Sonrasında evlendik ve çocukları nüfusuma aldım.
Tabii onu seçip şöyle demedim, "Pekala...
...başka bir dağcıya daha aşık olacağım." Sadece bir şekilde böyle oldu.
Ama bir kovboyla olsam daha iyi durumda olurdum herhalde.
Conrad'ın, "Burada bir takım ciddi sorumluluklarım var."...
...diyen, farkında bir tarafı var.
İşte bu, Conrad'ın kilit noktası. Ve işin sabit mantığı da şu.
Dağlara tırmanmak istiyor ama diğer yandan, "Şansımı çok mu zorluyorum?...
...Riski kontrol edebilir miyim?" diyor. Riski tabii ki kontrol edemezsin.
"Öyleyse, bunu neden yapıyorum? Çünkü yapmak zorundayım, yoksa kafayı yerim."
Sonunda, Jimmy ve Conrad kararı bana bıraktı.
Kazanın üzerinden sadece beş ay geçmesine rağmen...
...denemek istediğime karar verdim.
2008'deki zorlu fiyaskodan sonra, çok yakın dost olduk.
Bu sebeple ona bir şans vermemek...
...tırmanışla yakaladığımız takım ruhuna pek uymuyordu.
Karar buydu.
Açıkçası bana, bu konuda bir seçim hakkı verilmedi.
Renan, Meru'ya gitmeye karar verdi...
...ve uçak bileti alıp, bana söylemedi bile.
Yüze vurulmuş bir tokat gibiydi ama...
...benim için sağlığı daha büyük meseleydi.
Üzerimizdeki baskının farkındaydı...
...ve gelmesine izin vermemiz için ona güvenmemiz gerektiğinin de.
Biz de bunu yaptık. Ona güvendik.
Belki de bu, birçok insan için çılgınlık...
...yani böyle bir risk ve böyle bir güven ifadesi.
Ama Conrad, genç bir çaylak iken, Mugs, onu eğitiyordu...
...düşmeyi göze alamayacağınız, çok engebeli ve tehlikeli bir yerde olurlardı.
Mugs derdi ki, "Pekala Conrad, hepimiz benim liderlik edebileceğimi biliyoruz.
..."Bakalım sen liderlik edebiliyor musun? Hazır mısın?"
Uzun yıllar sonra, bu kez Conrad...
...Jimmy ve Renan'a, "Pekala beyler, zorlu bir şafak geçirdiniz...
...ama bunu yapabilirsiniz. Size güveniyorum, bunu başaracağız." diyordu.
GANGOTRI, HİNDİSTAN YÜKSEKLİK; 3000 MT.
Bütün yürüyüş çok gergindi.
İçime sinmeyerek olaya dahil olduğuma hiç şüphe yoktu.
Üzerimde çok fazla...
...baskı hissediyordum.
Yani, sanki darağacına doğru yürüyormuşuz gibi, anlıyor musun?
1. GÜN YÜKSEKLİK; 4500 MT.
Beş metre, Conrad.
Eski kazma pert oldu.
— Sana gönderdikleri mi? — Evet.
"Ping" diye bir vızıltı duydum. Sonra kahrolası alet çıngırdadı.
Düşmek için her yerden daha güzel bir yer gerçi.
Ya, rüya gibi.
Düşmek için güzel bir yer.
Seninki 2 kilo civarı falan olmalı değil mi Renan?
Aynen, kaya çıkıntısını yerinden söktüm.
Kahretsin.
Vay anasını.
Hayatta kalma modu.
Kırılmış.
Himalayalar'da, yüksek set tırmanışındayız ve asma çadırımız kırıldı.
— Böyle daha düz. — Aynen.
Sporcu bandı...
...iki halkalı vida ve işimizin başına dönüyoruz.
# José Gonzalés - Heartbeats #
Oradaki şeye, boşlukta taşıma denir.
Bu güzergah oldukça dik.
Bu yüzden bütün ıvır zıvır böyle boşlukta sallanıyor.
Şu an yediğimiz şeyi çekmek lazım.
Conrad, dünün artıklarını yememizi istiyor.
Vay, çok güzel gözüküyor.
Menüde tek seçeneğimiz var, o da Kuskus.
Yarın, akşam yemeğinde ne var?
Kuskus.
— Ya sonraki gün? — Kuskus.
Dört gün önce akşam yemeğinde ne vardı?
— Kuskus. — Mükemmel.
Bence çok güzel gözüküyor.
Eminim, Happy ve Leroy, iki köpeğim de buna bayılırdı.
Muhtemelen, "Oley." derlerdi.
Onun köpeği değiliz ama.
Kuskus.
Renan'ı izliyordum, sersemlemiş ve yavaş gibiydi.
Yükseklikten kaynaklı olduğunu zannettim.
Ne oluyor anlamadım.
Bir şey gerçekten ters gidiyordu.
Yüzümü başka yöne çevirip, ağladım.
Asma çadırı kurup, içine girdiğimiz an...
...işte, Renan'ın dağıldığı andı.
Yığılıp kalmıştı.
Bana bir şey söylemeye çalışıyordu...
...ama anlamsız, abuk sabuk sözlerdi.
Yaşadığı dehşet, gözlerinden okunuyordu...
...her ne kadar konuşmaya çalışsa da...
...yapamıyordu.
Bundan bir buçuk sene evvel babam, ağır bir felç geçirmişti...
...ne olduğunu görmüştüm.
Kafamızda hesaplamalar yapıyorduk, işte...
"Şimdi aşağı inemeyiz...
...Hata yaparız, bunca yol boşa gider." gibi.
Bir endişe ve bilinmezlik anıydı.
Yola devam edemeyebileceğimizi kabullenme anıydı.
Renan'ın durumunu, olduğu yeri...
...yapabileceğimiz hiçbir şey olmadığını kabullenme anıydı.
6. GÜN YÜKSEKLİK; 5600 MT.
Ertesi gün, Güneş açmıştı.
Biraz daha iyi hissediyordum...
...ama hala konuşamıyordum.
Düşünebildiğim tek şey, "Aşağı inmek istemiyorum...
...Aşağı inersek, kendimi asla affedemem." idi.
Takıma katkı yapıp, onları mahcup etmemem gerektiğini fazlasıyla düşünüyordum.
Liderlik etme sırası bendeydi.
Adamlar haliyle gitmemi istemedi ama dönüp Jimmy'e baktım...
...başını salladı ve gayret etmek istediğimi anladılar.
Beni çok yakından izliyorlardı.
Bir yerden sonra, tırmanmanın iyi hissettirdiği...
...bir ivmeyi hissetmeye başladım.
Liderlik sıramı bitirdiğime inanamadım.
Benim için çok büyük bir dönüm noktasıydı.
Jimmy ve Conrad hala benim için endişeliydiler...
...o yüzden yükümün çoğunu taşıdılar.
Meru... Acımasız bir yer. Her zaman.
O gün, ne olduğunu hala anlamamıştık.
Olay hakkında konuşup, birlikte sigara içtik...
...ve yola devam etmeye karar verdik.
Yedi günlük bir tırmanışla, zor olan kısma ancak gelebildik.
Set giderek dikleşiyor ve üstten sarkık hale geliyordu.
Burada açı 80 derece. Jimmy önden gidiyor.
Burası bir "Kağıt Kule", Hint Okyanusu dağ setinin başı.
Korktuğunu biliyordum.
Hepimiz bu eğimde en ufak bir hatanın, felaket demek olduğunu biliyorduk.
Vay canına, dün gece göründüğünden...
...daha uzun gözüküyor.
Kağıt Kule eğiminde, ki muazzam granit bloklardan...
...dolayı böyle diyorlar.
Eğer birini bile sıkıca çekseniz, hepsi birden aşağı inecektir...
Tıpkı bir kağıt kule gibi, tabii burada her kağıdın 5 ton olduğunu saymazsak...
...ve keskin uçlarının, onları setten aşağı sıyıracağını da.
Şu kocaman blokları görüyor musun?
Ağırlığımın altında hareket ediyorlar.
Bunlar duymak istemeyeceğiniz sesler.
Oldukça gergindik. Altı saattir yukarıdaydı...
...ve hepimiz için çok yorucuydu.
Eğimli olan tepedeler, vurursan hepsinin olduğu gibi aşağı indiğini görürsün.
— Aynen ve buradaki her şeyi... — Her şeyi doğrayarak gider.
Ve biz de boku yeriz o zaman.
Evet, bugün zirve deneme akşamımız.
Ve hava yağışlı.
— Daha da eziyetli. — Gece 3:30'dan beri...
...yağış var.
Beş, altı saattir yani.
Sen ne diyorsun Renan?
Yani, birkaç saattir...
...sert rüzgar, çadırımızı...
...hırpalamakta olmasına rağmen...
...yıldızlar gözüküyor...
...yani, şansımızı deneyeceğiz.
11. GÜN YÜKSEKLİK; 6000 MT.
Hava, muhtemelen -20° falan.
Ayaklarımı hissedemiyorum.
Ama en azından rüzgarlı.
Sadece Güneşi bekliyorum.
Vay anasını, soğuktan düzgün düşünemiyorum bile.
İyi iş Conrad.
Zirve denemesinde, sanırım hepimiz...
...ve muhtemelen en çok da Conrad, üst kısımlardan çekiniyordu.
Çünkü, bu kısmı yapabilecek tek kişinin kendisi olduğunun farkındaydı.
Bu kısım gerçekten çok zor ve liderlik için tehlikeliydi.
Conrad'ın üzerinde çok fazla baskı vardı o gün.
Yukarıda yaptıklarını, birisine açıklamak gerçekten zor.
Sonunda, 2008'de geri döndüğümüz zirve sırtına ulaştık.
Bu kısımda son liderliği kimin yapacağını konuşmamıştık bile.
Bu, belirsiz olan son kısımdı.
Conrad, bana baktı ve "Hadi bakalım." dedi.
O sıra, "Jimmy, bu liderlik senin."...
..." Saltanatı, senin devralma sıran." dedim.
Aferin, Jimmy.
— İşte, Renan. — Kahretsin, evet.
Evet.
İşte, Mugs.
Senin için başardım.
Birlikte tırmanışın onuncu yılı.
Bazı anlar...
Bazı anlar vardı ki, başarabileceğimi sanmıyordum.
Ve bu adamları da aşırı strese soktuğumu biliyorum.
Yani, burada olmaktan dolayı çok mutluyum.
Conrad'ın 20 yıllık hayalinde yer almak...
Jimmy ve Conrad'ın, on yıllık birlikte tırmanışında olmak...
Evet...takımın bir parçası gibi hissediyorum.
Çeviri: _MeKsA_
# Andra Day - The Light That Never Fails #